Korte berichten uit een eeuw Apeldoornse leven

1933-1938


1933

J.F. Wegener overleden

24 Januari - Zoo is dan eindelijk de slag gevallen. De heer J.F. Wegener, onze Directeur, is niet meer. Zooeven ontvingen wij bericht, dat hij te 4.05 uur is heengegaan, voor goed… Dat betekent, dat een man de eeuwige rust is ingegaan, wiens leven, tot in de diepste vezels, samengegroeid was met de Nieuwe Apeldoornsche Courant, tot een schier volmaakte eenheid, welke, menschelijkerwijze gesproken, ondeelbaar was. Wiens leven vol was van plannen voor den gestadigen uitbouw van zijn bedrijf, dat zijn levenswarme belangstelling heeft gehad tot aan zijn laatste oogenblikken, vrijwel tot de laatste ademtocht vlood van z’n lippen.

Dwergenstad succes

24 Juni - Op een terrein aan den Orderparkweg is een dwergenstad verrezen. Men vindt er een stadhuis, een kerk, een politiebureau, enz., alles in miniatuur. Men treft er in allerlei functie een 30-tal van de kleinste wereldburgers aan, terwijl er behalve 20 dwergponnies ook zelfs een dwerg-olifant aanwezig is. Alles is even grappig en aardig om te zien: de kleine vrouwtjes en kereltjes maken parmantig-marcheerend hun opwachting en werken vervolgens hun programma af. Er zijn - volgens de dames dan -- ,,schatten’’ van ballet-danseresjes, die met veel charme en gratie hun pasjes maken, en jockey’s ,,om op te eeten’’, maar ook de dwergponnies dwingen ieders sympathie en bewondering af. Vanaf drie uur iederen middag verwachten de vermakelijke dwergjes hun gasten.

KingKongKing Kong wereldwonder

< Beroemde scene uit de film King Kong (Unmuseum.org)

5 Augustus - Nog zelden zijn we onder zoo’n gespannen verwachting naar de bioscoop Minerva gegaan als gisteravond. Nog nooit zagen we iets zoo overweldigend, zoo adembenemend. Kong Kong heet niet voor niets het achtste wereldwonder. In het begin van de film zullen velen, zooals eerlijk gezegd wij ook, haar een beetje lachwekkend vinden. Maar pas op als Kong zich gaat roeren. Meneer vernielt een eiland zoo goed als radicaal en breekt half New York af. Dan zal zelfs een man-met-stalen-zenuwen wel eens recht op z’n stoel gaan zitten.

NSB,,N.S.B. is niet anti-semitisch’’

NSB-leider Antom Mussert wijdde in april 1933 in Volk en Vaderland zelfs ’Enkele woorden tot onze Joodsche leden’ (Museum van de Vaderlandse Geschiedenis) >

9 November - Voor een groot gehoor sprak gisteravond in de Eierhal op Welgelegen de heer O.A.W. Koster uit Geldermalsum, daartoe uitgenoodigd door de plaatselijke afdeeling van de Nationaal Socialistische Beweging. Gij zult allen wel getroffen zijn, zoo ving de heer Koster zijn rede aan, door den groei onzer beweging, die door geen aanvallen op straat of door aanvallen in de pers e.d. kan worden tegengehouden. Met nadruk betoogde hij dat de N.S.B. niet anti-semitisch is gekleurd. Men vergelijke niet met Duitschland, daar hier te lande het rassenvraagstuk niet bestaat. De bijeenkomst werd besloten met het gezamenlijk zingen van het Wilhelmus, waarbij de aanwezigen staande den N.S.B.-groet brachten. Hierop klonk een luid driewerf ,,Hou-zee’’ voor H.M. de Koningin.


1934

Wielerbaan in Ugchelen

14 April - Morgen zullen de eerste wedstrijden worden gehouden op de wielerbaan ,,Apeldoorn’’, gelegen aan de Hoenderlooschenweg, een paar minuten voorbij de school in Ugchelen. De baan is door de schitterend gelegen bochten bijzonder snel. Tal van renners uit omringende plaatsen hebben het voornemen in Ugchelen hun kwartier op te slaan, terwijl ook de bekende stayers Snoek en De Graaf op de wielerbaan ,,Apeldoorn’’ gaan trainen. Er is plaats voor de stalling van een 3000 rijwielen, terwijl op het ijsbaan-terrein honderden auto’s een veilige bergplaats kunnen vinden. De groote tribune biedt plaats aan ruim 400 toeschouwers.

Zangverrassing

27 Juni - Toen ik Zondagavond omstreeks 10 uur een wandeling door het stille Westenenkerpark maakte, werd mijn oor aangenaam getroffen. Op een bank onder de boomen zaten een stuk of vijf ,,opgeschoten jongens’’ te zingen; geen straatliederen, maar heel aardige melodieën, waarvan enkele meerstemmig, begeleid door een mondorgel, heel aardig door het stille bosch klonken. Dit is mijns inziens beter dan den heelen avond op straat ordinaire straatliedjes te brullen.

Mej. B.

Najaarsveemarkt van start

17 October - Het zal ongetwijfeld de Commissie ter Bevordering van het Veemarktwezen te Apeldoorn tot groote voldoening strekken, dat haar pogingen en ijverige propaganda voor de eerste groote najaarsveemarkt hebben geleid tot groot succes. De temperatuur leent zich niet goed, aldus ving onze burgemeester Jhr. Dr. C.G.C. Quarles van Ufford zijn openingsrede aan, om hierna lang over koetjes en kalfjes te spreken. Reeds in 1835 werd hier ook op Woensdag een najaarsmarkt gehouden. Maar laten we niet te veel oude koeien uit de sloot halen, aldus de burgemeester, maar onze vreugde uitspreken dat thans zooveel veehouders hier aanwezig zijn.

Geen wielrenverslag

29 October - Zaterdagmiddag heeft onze sportredacteur een onaangename ervaring opgedaan. Toen hij zich aan de Wielerbaan in Ugchelen vervoegde, werd hem door den dienstdoenden controleur van de Vermakelijkheidsbelasting de toegang geweigerd, wijl hij niet in het bezit was van een geldig toegangsbewijs. Noch zijn gewone perskaart, noch andere identiteitsbewijzen brachten eenige uitkomst. Wat hem een onverwachten vrijen Zaterdagmiddag bezorgde. De ambtenaar heeft zijn plicht te doen aan de hand van de desbetreffende verordening. Inmiddels is ’t minder prettig gevolg, dat we onzen lezers geen verslag van den wedstrijd kunnen voorzetten.


1935

Onderdak voor agent

16 Maart - De bij het station geposteerde agent van Politie vindt, sinds op het Stationsplein het houten verkeersgebouwtje is verrezen, daarin onderkomen. De Vereen. Voor Vreemdelingenverkeer vraagt voor de beschikbaarstelling van een vertrek voor dezen politiepost een jaarlijkse huurvergoeding van f 50. Burg. en Weth. Stellen den Raad voor, op dit verzoek gunstig te beschikken.

Automatisch bellen met Deventer

1 Mei - Met ingang van 2 Mei wordt een wijziging aangebracht in de afwikkeling van het telefoonverkeer tusschen de beide geautomatiseerde telefoonnetten Apeldoorn en Deventer. Abonné’s van Apeldoorn kunnen de aangeslotenen in Deventer rechtstreeks kiezen - dus zonder gespreksaanvraag en tusschenkomst van de telefoniste - en omgekeerd. Het kengetal voor Deventer is vastgesteld K 400; dat voor Apeldoorn is K 460; dat voor Diepenveen K 409. Tot nu toe was het automatische telefoonverkeer beperkt tot het zg. locale gedeelte.

EchoputEchoput dicht?

De Echoput (Sprookje bij Beleven.org) werd op last van koning Lodewijk Napoleum gegraven, maar is sinds 1977 ontoegankelijk >

6 Mei - Heel gewoontjes kwam eenige dagen geleden het bericht dat de Echoput zou worden gesloten. De wegwerker Bos, die de put exploiteerde, kreeg, zooals dat te doen gebruikelijk is in de ambtelijke wereld, een officiëlen papieren brief van Rijkswaterstaat te Arnhem. Ruim honderd jaar hadden Apeldoorn en de Echoput een oogenschijnlijk onverbrekelijke eenheid gevormd. In de jaren, toen de mensch zich nog tijd en rust gunde en van paard en rijtuig gebruik maakte, werd eerst de Echoput bezocht en dan koffie gedronken ergens op Hoog-Soeren, of men at er pannekoeken. Met het sterk toenemend snelverkeer staat het huis van Bos, net als alle voormalige tolhuizen aan den weg van Apeldoorn naar Amersfoort, sterk in den weg, terwijl de bij de put parkeerende auto’s de veiligheid van het verkeer meermalen bedenkelijk in gevaar brengen. ’t Wil ons zoo voorkomen dat hier een oplossing mogelijk is, welke de belangen van het verkeer en dat van Apeldoorn dient.

Beekbergen protesteert tegen bouwverbod

19 December - Beekbergen is opstandig. Tengevolge van de toepassing van artikel 29 van de Bouwverordening is beroering ontstaan. Dat artikel belet het bouwen aan onverharde wegen. Aangezien er in Beekbergen zeer veel onverharde wegen zijn, is de bouwmogelijkheid er vrijwel uitgeschakeld. Dinsdagavond werd in het hotel ,,Smittenberg’’ een groote protest vergadering gehouden. We behoeven niet uiteen te zetten waarom de gemeentelijke overheid in staat moet zijn om aan de vrijbuiterij in het bouwen een halt toe te roepen. ’t Is niet van belang ontbloot hoe de komende generatie Beekbergen vindt. Chaotisch volgebouwd, of behoorlijk architectonisch verzorgd, waartoe ook wegen hun deel bijdragen. Moet van Beekbergen over een kwart eeuw getuigd kunnen worden wat nu van Apeldoorn gezegd wordt?


1936

Minder hazen door stroopers

2 Januari - De sport-jagers hebben dit seizoen op de Veluwe slechts weinig hazen kunnen bemachtigen. Zij wijten dit in hoofdzaak aan de sterke concurrentie van de stroopers. Het aantal strikken, dat zij overal vonden, was enorm. De stand der patrijzen was zeer goed. De korhoenders daagden op plaatsen als Uddel met vluchten van wel 50 à 60 stuks op. De jacht op patrijzen, fazanten-hennen en hazen is gisteren gesloten.

Echoput verpacht

2 April - De rentmeester van het Kroondomein zal volgende week Donderdag in Hotel Bloemink den Echoput met het paviljoen, de parkeerplaats en bijbehoorende woning publiek verpachten. In de uitgebreide lijst van voorwaarden is opgenomen dat het publiek den Echoput kan bezichtigen, den echo daarin kan beluisteren en daarbij gebruik van het restaurant en het parkeerterrein kan maken. Des Zondags mag er geen muziek worden gemaakt, terwijl nimmer vermakelijkheden mogen worden georganiseerd. Voor het bezichtigen van den Echoput mag hoogstens 10 cent per persoon worden geheven.

Oudste watermolen wordt gesloopt

28 April - In een der oudste bouwwerken in onze gemeente, de bekende watermolen van Geurts, die als slachtoffer moet vallen voor de rioleringswerken, is thans het breekijzer gezet. De eerste naam van dit gebouw is Monnikhuizermolen en is afkomstig van monniken, die hier omstreeks 1100 à 1200 een klooster bouwden. In de loop der eeuwen is er een watermolen gebouwd en zoo zou op deze plaats voor het eerst van de waterkracht der Veluwsche beken gebruik zijn gemaakt.

VerlovingApeldoorn viert verloving Juliana

< Het gelukkige paar verloofd. (Nu.nl: Het leven van Juliana in beeld)

9 September - Onder het feestelijk gebeier der kerkklokken - wier klanken gisterenavond om half acht, gedurende een kwartier, de vreugdevolle mare der verloving van onze kroonprinses hebben uitgegalmd - is in Apeldoorn de spontane uiting van medeleven met deze gebeurtenis ingeluid. Tegen half negen trokken uit alle deelen onzer gemeente de muziekcorpsen, begeleid dor fakkeldragers, naar het Oranjepark, waar in allerijl een feestelijke verlichting rond de vijver was aangebracht. Door de aanmarcheerende muziekcorpsen werden feestmarschen en vaderlandsche liederen ten gehoore gebracht en langzaam groeide de menigte tot vele duizenden aan die, niettegenstaande de stroomende regen, de plechtige en feestelijke herdenking tot het einde toe hebben bijgewoond.


1937

Mussert spreekt in de Eierhal

4 Mei - Ruim 1500 belangstellenden vulden gisterenavond de met vlaggen en affiches feestelijk versierde Eierhal, waar ir. A.A. Mussert, algemeen leider der Nat. Soc. Beweging, het woord heeft gevoerd. Met luid ,,houzee'’ werd de heer Mussert bij zijn verschijnen op het podium begroet. Dan is het enkele oogenblikken doodstil. Links van ons gaat plotseling een deur open en gilt een hooge vrouwenstem: ,,Dat nooit!’’ ,,Ik ben niet naar Apeldoorn gekomen om u allen nationaal socialist te maken’’, zijn zijn eerste woorden, waarop een der aanwezigen roept: ,,Dat lukt je ook nooit.’’ Met opgeheven vuist verlaat dan de man de hal. De rust keert weer.

Slechte verduistering

29 Mei - Dezer dagen is het officieele rapport verschenen over de controle op de verduisteringsmaatregel tijdens de luchtbeschermingsoefeningen bij avond, op 11 Maart jl. Onze gemeente sloeg geen fraai figuur. Minder goed verduisterd waren: 1. Arnhem, Velp en omgeving (slecht); 2. Apeldoorn en omgeving; 3. De streek om Lichtenvoorde en het dorp zelf.

Doodenvallei op Loenermark

15 October - De Imbosch is bestemd als natuurmonument, dit betekent dus dat de prachtige edelherten, de fazanten, de andere vogel- of diersoorten er beschermd worden. Dit gebied is echter niet afgerasterd, zoodat het talrijke wild over de heide naar de Loenermark kan trekken. Met deze omstandigheid heeft de eigenaar van een der tusschenliggende strooken zijn voordeel gedaan. Op zijn gebied groef hij een soort loopgraaf, evenwijdig aan het malsche strookje grond dat er als een oase voor het wild ligt temidden van het dorre heidelandschap, en voorts een kunstmatig aangelegde betonnen drinkplaats. Op sommige punten bevinden zich gaten, zodat de man, die ongetwijfeld meer zakelijk dan sportief is, de herten, fazanten, patrijzen en korhoenders gemakkelijk onder vuur kan nemen. Een betonnen onderstand, een onderaardsch hol, is door een zware ijzeren deur met hangslot afgesloten. Het wild kan hier dadelijk worden geslacht en gepekeld, zoodat direct vervoer niet noodzakelijk is.

Reuzensnoek

16 November - Dezen knaap van een snoek verschalkte de heer G. Loois (lid van de Apeld. Hengelaarsvereeniging) jl. Zondag in den IJssel, ter hoogte van het dorpje Veessen. De roover woog 16 pond.

Lees verder van 1938 tot 1942


Honderd jaar (Nieuwe) Apeldoorns(ch)e Courant

Berichten uit een eeuw Apeldoornse leven

1903-1907 | 1908-1912 | 1913-1917 | 1918-1922 | 1923-1927 | 1928-1932 | 1933-1937 | 1938-1942 | 1943-1947 | 1948-1952
1953-1957 | 1958-1962 | 1963-1967 | 1968-1972 | 1973-1977 | 1978-1982 | 1983-1987 | 1988-1992 | 1993-1997 | 1998-2003



Andere websites:
World Webcam Monitor | Publicaties | Arnhem Spookstad | De verzwegen deportatie | Mijn boekwinkeltje