Korte berichten uit een eeuw Apeldoornse leven

1943-1947


1943

Justitie naar Apeldoorn

20 Februari - Wegens de verhuizing van het departement van Justitie van Den Haag naar Apeldoorn zal het departement van 20 t.m. 28 Februari zijn normale werkzaamheden practisch niet kunnen verrichten. Dringend wordt daarom verzocht de briefwisseling met dit departement gedurende dit tijdvak tot het uiterste te beperken. Met ingang van 1 Maart 1943 moet correspondentie worden geadresseerd: ,,aan den secretaris-generaal van het departement van Justitie te Apeldoorn’’.

KnightCross/IronCrossRidderkruis voor Apeldoorner

Mooijman neemt zijn onderscheiding in ontvangst (Nederlanders in de Waffen SS) >

9 Maart - De Führer heeft het Ridderkruis van het IJzeren Kruis verleend aan SS-Sturmmann van het Vrijwilligerslegioen Nederland Gerardus Mooijmann, die op 13 Februari bij den afweer van hevige vijandelijke aanvallen ten Z. van het Lagodameer met zijn zwaar pantserkanon dertien Sovjetpantserwagens kapot heeft geschoten. Mooijmann werd 23 Sept. 1923 te Apeldoorn geboren als zoon van een melkhandelaar. Zijn ouders hebben geen van beiden de groote militaire successen van hun zoon mogen meemaken.

Trouwzaal verplaatst

19 Mei - Nu het noodzakelijk is gebleken verschillende diensten van de gemeente op andere wijze onder te brengen, hebben hedenmorgen de hoofden van diensten beraadslaagd. Inmiddels is de bovenvoorzaal van de ,,Poort van Kleef’’ als trouwkamer ingericht en vanmorgen werden reeds enkele paartjes in deze gezellige en intieme sfeer in den echt vereenigd.
De aanleiding, de brand in het Gemeentehuis in de nacht van 18 op 19 mei,bleef (nog) onvermeld.

Boschbessenpluk verboden

21 Juni - Ingevolge de inzamelingsbeschikking Boschbessen wordt met ingang van Dinsdag 22 Juni de gemeente Apeldoorn aangewezen als gemeente waar het plukken, vervoeren en afleveren van boschbessen, zonder in het bezit te zijn van een speciale vergunning daartoe, tot nader aankondiging is verboden.


1944

Drankbestrijding zonder drank

7 Januari - Tijdens de drukbezochte bijeenkomst van de Chr. Ver. Voor Drankbestrijding bestreed de heer Joh. A. Zwarts de meening dat in dezen tijd, nu er geen alcohol te verkrijgen is, de drankbestrijdingsvereenigingen geen recht van bestaan meer hebben. Er wordt immers nog altijd wel clandistien gedronken, velen betreuren het schaarsch zijn van den alcohol en het alcoholisme zal bij veranderende omstandigheden terugkeeren.

Lijkschennis in Joods graf

14 April - Vermoedelijk van Zaterdag op Zondag 25 op 26 Maart is op de begraafplaats hoek Kraaienweg-Arnhemscheweg het graf van Samuel Izaak Bouwman, overleden 11 Juli 1939, door een of meer laffe lijkenschenners geopend. Toen de politie ter plaatse een onderzoek instelde, beek, dat de dader(s) het hoofd van den overledene had(den) meegenomen. Aangezien de overledene een aantal gouden kiezen heeft gehad, kan roof het motief zijn geweest. De plaats van het misdrijf bood een gruwelijke aanblik.

Arnhem wordt ontruimd

25 September - Uiterlijk hedenavond om 20 uur moet Arnhem, op last van de Duitsche autoriteiten, geheel zijn ontruimd. Als vluchtoorden zijn aangewezen: Loenen, Eerbeek, Beekbergen, Hoenderloo, Wenum Wiessel, Uddel, Vaassen, Epe, Heerde en Ermelo en voorts een gedeelte van het eigenlijke Apeldoorn.

Gerucht over herstel stroomvoorziening

18 October - De laatste dagen doen weer geruchten de ronde, als zouden de bewoners van Apeldoorn in de avonduren van 6-8 uur van electrischen stroom zouden worden voorzien. Hoewel we ons dit onder de gegeven omstandigheden niet konden voorstellen hebben we ter bevoegder plaatse geinformeerd. Het antwoord luidde: ,,Geen sprake van, meneer’’. De geruchten-verspreiders zullen voor de zooveelste maal iets anders moeten verzinnen.

Bombardement in Loenen: 35 dooden

14 December - Tengevolge van een geallieerde luchtaanval op zeker punt in onze gemeente, is een hotel zeer zwaar getroffen. In het gebouw bevonden zich naast de bewoners talrijke Arnhemsche geëvacueerden. Er werden 35 dooden uit het puin tevoorschijn gehaald, 28 hiervan waren geëvacueerden.
Bedoeld werd: hotel Boschoord in Loenen. De Britse piloot dacht een militair object in Lochem te bombarderen.


1945

Aardappel-eis

20 Januari - De nood der tijden maakt de menschen op alle gebied zeer vindingrijk. Wat b.v. te zeggen van den eigenaar van één der ijsbanen in deze omgeving, die aan den ingang een bord deed plaatsen met het opschrift: toegang drie aardappelen.

Siertuinen moeten volkstuinen worden

16 Februari - Gezien de voedselpositie verzoeken de burgemeester en de wnd. Productiecommissaris voor den tuinbouw allen particulieren, die thans nog over een siertuin beschikken, welke als regel voor een kleiner of grooter deel - ook voor het huis - uit gazons bestaat, dezen tot een zoo groot mogelijk oppervlak om te spitten, om ze daarna met aardappelen en/of groenten te bezetten. Aldus kan worden gestreefd naar een volkstuin bij eigen woning, waardoor des te gemakkelijk elk vrij uur aan deze gewassen kan worden besteed.

BrugDeventerIJssel gesloten

< De verkeersbrug van Deventer in aanbouw (tekening Piet de Leier, 1939-'40 gereed in 1943), was van strategisch belang. In april 1945 werd de brug door de Duitsers opgeblazen.(www.deventergeschiedenis.nl)

26 Februari - Wij ontvingen van Duitsche officieele zijde de mededeeling, dat het passeeren van den IJsselovergang voor alle personen, ook voor vrouwen, met ingang van 1 Maart verboden is. Door het ongecontroleerde weghalen van voedsel uit het Oosten van ons land door particulieren geraakte de voedselvoorziening in het geheele land in gevaar.

Veluwsch Dagblad

Nadat op 13 april het laatste nummer van de NAC verscheen, omdat de krant na 1 januari 1943 was blijven verschijnen, presenteerde zich op 28 april het Veluwsch Dagblad.
28 April - Een verleden jaar September door onze regering te Londen afgekondigde Persverordening heeft een verschijningsverbod opgelegd op alle couranten en periodieken, welke na 1 Januari 1943 onder den bezetter legaal bleven verschijnen. Ook Apeldoorn geraakte dus op de dag der bevrijding verstoken van haar normale nieuwsvoorziening. Het ,,Veluwsch Dagblad’’ staat los van de ,,Nieuwe Apeldoornsche Courant’’, waarvan alleen de apparatuur wordt gebruikt om haar het aanzijn te geven.

ApeldoornVrij‘Holland is vrij’

Bevrijde Apeldoorners zwaaien naar binnentrekkende Canadezen (Oorlogsmonumenten Apeldoorn) >

5 Mei - Half negen gisteravond. Flarden geluid uit een grooten luidspreker dringen door tot in onze stille kamer…. We gaan kijken. Een paar wielrijders komen aangesnord: ,,Hoera, hoera. Holland is vrij. Morgenochtend, om 8 uur, is de capitulatie een feit’’. In het centrum een uitbundige stemming. Voor de ,,Poort van Cleef’’ drommen jonge menschen met honderden Canadeezen samen. In de Hoofdstraat is ’t om 10 uur - wie denkt er aan den spertijd? - even druk als op een vroegen Zaterdagavond voor Mei 1940. Er verschijnen brandende lampions. Waar ze vandaan komen is een raadsel.

Op 22 mei werd het Veluwsch Dagblad weer verboden, omdat alleen nog bladen werden toegelaten die in de oorlog illegaal verschenen.


1946

Op 1 februari 1946 werd het verschijningsverbod voor de Nieuwe Apeldoornsche Courant opgeheven

Het Loo verpleeghuis

4 Februari - De serene hoofsche sfeer in het Paleis Het Loo heeft plaats gemaakt voor een groote drukte en bedrijvigheid. De linker en rechtervleugel, zoo heeft H.M. de Koningin het gewenscht, zal worden ingericht voor verpleging van oud-ondergrondsche werkers, terwijl ook gerepatrieerden uit Ned. Indië hier rust en verpleging zullen genieten. Met deze koninklijke daad blijkt het diepe medeleven der Koningin met de genoemde categorieën van menschen, die rust behoeven na hun zenuwsloopenden illegalen arbeid of de vaak gruwelijke omstandigheden in Indië.

Boschbad ontruimd

16 Maart - Deze week is het interneeringskamp voor politieke gevangenen, dat in het Boschbad ,,Berg en Bosch’’ gevestigd was, opgeheven, in verband met het in orde maken van het Boschbad voor het nieuwe seizoen. De tijdelijke bewoners, ongeveer 300, zijn naar het interneeringskamp in Wezup overgebracht.

Munitiedepot ontploft

4 Juli - Zeer waarschijnlijk door zelfontbranding van kruit of fosfor is gistermiddag, dicht bij het kruispunt Joh. C. Wilslaan-Amersfoortscheweg een munitiebunker in den brand gevlogen. Voor de brandweer was het onmogelijk de brandhaard aan te tasten, want daar was het een heksenketel van ontploffende munitie, waarbij de kogels en scherven alle kanten uitvlogen.

Havik breekt ruiten

26 Augustus - Hedenmorgen is eenige consternatie verwekt op het laboratorium van het radiostation Kootwijk, doordat een havik tegen een der ruiten vloog, dit door de kracht van de botsing deed breken en door het aldus ontstane gat naar binnen vloog. Hierop vloog het dier angstig rond en zocht het een uitweg. De havik vloog hierbij tegen een ander raam, brak dit eveneens en ontkwam zoo naar buiten.

Oudste molen gesloopt

15 November - Gemeentewerklieden beuken hun sloopershamers op de laatste resten van de oudste Nederlandsche papiermolen aan het einde van den Vlijtscheweg aan de Grift, die reeds lang in bouwvallige staat verkeerde. In April 1945 droegen een paar granaten ’t hunne bij tot den ondergang.


1947

Grift verdwijnt

11 Juni - Aan de zijkant van Kreymborgs kledingmagazijnen, tuissen Hoofdstraat en Stationsstraat, is men bezig met een dragline onze beruchte Grift, in de volksmond beter bekend als onze ,,Schöne blaue Donau’’, uit te diepen, waarna deze ,,mooie’’ beek, met zijn kleurenrijke water en zijn geuren, uiteindelijk geheel zal verdwijnen, wanneer rioleringsbuizen zijn gelegd en een bolwerk van beton de overkluizing heeft voltooid.

VuilnisemmerHuisvuil in emmers

< Intussen zijn (de nog resterende) vuilnisemmers een nieuw leven begonnen. (www.hollandscheveld.nl)

15 Juli - Men kent het straatbeeld van onze Ophaaldienst van de Gemeentelijke Reiniging. Een auto rijdt door straat of laan. Een paar mannen, schootsvel voor en soms met handschoenen aan, halen de emmer, of bak, met huisvuil weg en storten de inhoud in de wagen. Bepaald hygiënisch is ’t niet. Tot de maatregelen voor de verbetering en de modernisering van de huisvuilophaaldienst behoort het aanschaffen van zogenaamde roltrommelwagens. Daarbij behoort een speciaal soort vuilnisemmer, ingericht voor stofvrije belading van de wagens. De gemeente kan thans 3500 van deze emmers aankopen voor de prijs van f 4,50 per stuk.

Sexschool in Barneveld

23 Augustus - De Vereniging van Broederijen en Pluimveefokbedrijven in Nederland heeft te Barneveld een Sex-school opgericht. Dat maakte de voorzitter, de heer A.M. van Steenbergen, bekend tijdens de algemene ledenvergadering in ,,de Poort van Kleef’’. De Japanse sexers, die dit voor 1940 deden, zijn weg en wij begeren deze ook niet terug, aldus de voorzitter. Er is toen contact gezocht met de International Chick Sexing Association in Amerika, die de heer Saiki naar Holland zond als leermeester. Na gehouden examen kon aan 10 van de 14 leerlingen het Diploma A worden uitgereikt.

Weer een bunzing in de val

25 November - De heer Kapelle aan de Brinklaan was zo gelukkig dezer dagen in een val een bijzonder grote bunzing te vangen. Dit is de vijfde bunzing die de heer Kapelle dit jaar ving. Het vorige jaar bracht hij het maar tot drie.


Lees verder van 1948 tot 1952


Honderd jaar (Nieuwe) Apeldoorns(ch)e Courant

Berichten uit een eeuw Apeldoornse leven

1903-1907 | 1908-1912 | 1913-1917 | 1918-1922 | 1923-1927 | 1928-1932 | 1933-1937 | 1938-1942 | 1943-1947 | 1948-1952
1953-1957 | 1958-1962 | 1963-1967 | 1968-1972 | 1973-1977 | 1978-1982 | 1983-1987 | 1988-1992 | 1993-1997 | 1998-2003



Andere websites:
World Webcam Monitor | Publicaties | Arnhem Spookstad | De verzwegen deportatie | Mijn boekwinkeltje