SABAR
In
samenwerking met groothandel
Ko Gonga
hebben we een online-djembéshop gemaakt om u te voorzien van allerlei
accessoires die op Afrika betrekking hebben.
Mocht u nog vragen en/of suggesties hebben over afrikaanse produkten en diensten, dan kunt u groothandel Ko Gonga daarover e-mailen.
![]()
OVERZICHT VAN SABAR
Een sabar is het meest bespeelde percussie-instrument in West-Afrika.
In straatfestiviteiten, tijdens de jaarlijkse markt voor Ramadan en bij officiële gelegenheden zal de sabar als cultureel onderdeel aanwezig zijn. Haar scherp, ritmische geluid dat voortkomt door met het stokje het vel snel te beslaan, is in Senegal en omstreken niet meer weg te denken uit het sociale leven.
![]()
SABAR
Naast de djembé is dit de populairste drum van West-Afrika, met name in Senegal. Bestaande uit een familie die zeven drums vormen, genaamd de M'balax-familie.
Opsommend
zijn het de volgende leden:
de hoofddrum M'bung-M'bung
de leiderdrum N'der
![]()
de grootvader Lambe of Thiol
![]()
de tenordrum Gorong Talmbat
![]()
de nieuweling Gorong Yeguel of Gorong Babass
![]()
de berichtenverzender Khine of Xeen
![]()
de spreker Tama
![]()
De sabar is een trommel van meer dan een
meter lang en wordt met meerderen
tegelijk bespeeld. Het speelveld wordt
geslagen door de linkerhand, terwijl
met de rechterkant
het vel geslagen wordt met een kleine stok;
de galan genaamd, hier rechts afgebeeld.
Zoals je ook op de foto hier rechtsboven
kunt herkennen, is het karkas doorboord met zeven houten pennen; het geitevel
op haar plaats houdend.
Wederom
het getal zeven, dat het aantal drums van de familie representeerd.
In straatfestiviteiten, tijdens de jaarlijkse markt voor de Ramadan, en bij officiële gelegenheden zal de sabar als cultureel onderdeel in West-Afrika absoluut aanwezig zijn. Haar scherp, ritmische geluid dat voortkomt door met het stokje het vel snel te beslaan, is in Senegal en omstreken niet weg te denken uit het sociale leven.
Elke trommel heeft een specifieke functie en een begeleidend ritme voor verschillende liederen. Deze ritmes en inleidende onderbrekingen variëren vaak tijdens het muciseren. Sommige van deze variaties zijn een handelsmerk geworden voor van een specifieke griot.
Het
type trommel M'bung M'bung is de belangrijkste
trommel voor het spelen van de fundamentele sabarritmes en is ook de eerste
trommel die alle sabarleerlingen leren om te
spelen. M'balax (wat direct vertaald begeleidende ritmen betekent)
wordt gespeeld op deze trommels en ligt ten grondslag aan al het sabar
trommelen door de Wolof-volksstam.
Er
zijn twee soorten M'bung M'bungs: M'bung M'bung Bal en M'bung M'bung
Tungoné. De Tungoné is korter en enigszins hoger dan de M'bung M'bung Bal.
De M'bung M'bung Bal verstrekt het sterke resonerende basgeluid in het
ensemble.
De sabar N'der wordt vaak beschouwd als de leider van de familie, de werkgever, en het vertelt de andere trommels wat te spelen. De N'der is ook de langste trommel die slank en bij de bodem open is. Het is ook de drum die een solo trommelt waarbij een diepe toon te horen is die met een slap en een hoge scherpgeslagen geluid bespeeld wordt door de stok.
Lambe of Thiol, ook wel Lamba
genoemd, is zwaar, heeft een gesloten onderkant, een grote tonvormige body en
is daarmee een bastrommel. Het is de laagste toon van alle sabars daarom als
de Grootvader van alle de zeven trommels beschouwd.
De Talmbat is gelijkwaardig
aan de Lambe, maar toch heeft het een smaller karkas of body. Het wordt
beschouwd de als tenortrommel en soms wordt de Talmbat genoemd Gorong Talmbat.
De drum heeft ook zijn eigen begeleidende ritmen die duidelijk te horen zijn
in een sabarsessie.
Als een groep muzikanten de Lambe of Gorong
Talmbat mist in haar set, dan zouden de drummers er een trommel aan kunnen
toevoegen die men dan de thiol noemt (uitgesproken chol, wat weer
vertaald kan worden in toepasselijke steenkool). De Thiol lijkt op de
Lambe én op Gorong Talmbat, maar zijn grootte ligt tussen deze twee. De
drummer kan een Thiol afstemmen als Lambe of als een Gorong Talmbat en ook op
deze wijze de drum alternatief te musiceren. Tijdens dat spel zal de Thiol dan
het geluid vertonen van een Touli Talmbat; een muzikale combinatie van
de twee afwezige drums.
De
Gorong Yeguel (soms genoemd
Gorong Babass) is de nieuwste toevoeging aan het sabar-ensemble.
Hoewel het er uit ziet als een Lambe, functioneert het vaak gelijkaardig aan
de N'der. Er wordt gezegd dat Doudou N'diaye Rose deze trommel in de jaren '50
creëerde.
Doudou werd bekend toen hij de sabar N'der wel 6 of 7 uren achtereen bespeelde. Omdat dit vrij vermoeiend is, wilde hij een trommel die klonk als de N'der, maar ook dat deze zittend bespeeld kon worden. Alhoewel veel andere griots dachten het niet zo'n goed idee van hem was, zette Doudou N'diaye zijn idee toch door en ontwierp de Gorong Yeguel.
Tegenwoordig is het een populaire
sabartrommel die in de meeste ensembles kan worden aangetroffen.

De Khine of Xeen (spreek uit: Khien of Ksheen) is het meest geestelijk van de Senegalese sabars en niet vaak in het moderne ensemble teruggevonden. Het werd traditioneel gebruikt om berichten naar andere dorpen te verzenden. De Khine is veel korter dan de andere sabartrommels, maar wel groter in omtrek en open bij de bodem.
|
|
Tip : |
![]()
U kunt een e-mail sturen omtrent informatie m.b.t. `Ko Gonga` en/of het ontwerpen van websites naar djembe@planet.nl