Digital Architecture: Foundations of the Architectural Principle

Wat is architectuur?

Overal om ons heen zien wij architectuur. Daarbij denken mensen in eerste
instantie aan de architectuur van een gebouw. Maar architectuur is meer:
zo kennen wij natuurlijk de binnenhuisarchitectuur maar bestaan er ook
architecturen op wijk- en stadniveau. Immers, wat hebben we aan een leuk
huis wanneer we ons er niet in thuis voelen of het slecht bereikbaar is?

Architectuur komt dus voor op meerdere niveaus, maar bestaat ook uit meerdere aspecten, beschreven door Vitrivius. Een architectuur dient rekening te houden met de structuur, de constructie en de belevingswaarde van het te ontwerpen object. Iedereen wil namelijk wonen in
een huis waarin je jezelf prettig voelt, welke decennia mee kan (ook op de groei) en waarin je de dingen kunt doen die je moet doen.  

© Pieter Buitenhuis, 2006

Wat is digitale architectuur?

                                  We leven tegenwoordig in een snel veranderende wereld waarin de vergrijzing, de                                   toenemende globalisering, de opkomst van China en India, de enorme
                                  ontwikkeling in wet– en regelgeving en de wensen en eisen van consumenten
                                  steeds veranderen. Met andere woorden: om als onderneming te kunnen
                                  overleven in deze hedendaagse samenleving moet je wel mee veranderen en                                          kunnen inspelen op nieuwe mogelijkheden en bedreigingen. Stilstand is                                                    achteruitgang!

Ondernemingen moeten dus adaptief zijn. Eén van de belangrijkste voorwaarden hiervoor is een flexibele informatietechnologie; vaak kunnen bedrijven geen nieuwe producten of diensten leveren omdat de ICT voorzieningen als een dwangbuis fungeren.

Digitale architectuur dient de ICT en bedrijfsvoering dan ook als in een twee-eenheid te laten opereren waarin de ICT de ‘enabler’ is van de bedrijfsvoering en de bedrijfsvoering beperkingen oplegt aan de ICT. Er bestaan twee verschillende typen architectuur voor de digitale wereld; de voorschrijvende en beschrijvende. Ik zal mij gaan richten op de voorschrijvende architectuur waarin de architectuur de ontwerpruimte van de ICT beperkt.
Hoe ziet een digitale architectuur er eigenlijk uit? Een korte zoektocht naar bruikbare definities leert mij dat daar verschillende ideeën over bestaan. Wel wordt er in de meeste definities gesproken over een architectuur als ware het een verzameling principes met bijbehorende impact op de onderneming en de informatietechnologie.

Wat is een architectuurprincipe?

Een architectuur bestaat dus uit een verzameling principes. Een principe is een richting-
gevende uitspraak welke een essentiële leidraad is bij het nemen van beslissingen.
Een architectuurprincipe is dan een principe welke de ontwerpruimte van de digitale
wereld inperkt.
De principes staan niet op zichzelf; de principes komen voort uit een bepaald “probleem” en hebben ook hun (praktische) uitwerking in de vorm van voorgeschreven zaken als regels en standaarden. De opgestelde principes moeten met elkaar in samenhang zijn. Het ene principe mag het andere niet “bijten” en moeten hetzelfde doel nastreven; de verzameling principes moet consistent en coherent zijn.