Dagboekaantekeningen woensdag 30 mei t/m 3 juni.

Wat wil een mens anders dan gewoon gelukkig zijn, niet opzienbarend, maar gewoon gelukkig? Dat kan, als je op goede voet staat met de mensheid om je heen. Hoe heerlijk is het niet voor je gemoed als je goed bent met hen die je na aan het hart liggen? Je doet je uiterste best om a.h.w. met iedereen een feestje te kunnen vieren, en om samen te kunnen rouwen als het moet, zo is het toch? Maar er zal altijd de teleurstelling bestaan, ik denk wel voor alle mensen, van een enkele narrige ziel die jou niet mag, die jou niet aankijkt, die niets van jou moet hebben, zelfs bevooroordeeld is door helemaal niets en jou, als de mens die je bent, hardvochtig wegwijst: het gebeurt in elk mensenleven, en vaak genoeg.

Hoe komt dat? Komt het door bepaalde karakters die elkaar negatief aanvoelen en elkaar niet willen? Door een van nature ingebouwd afweermechanisme naar de ander toe, misschien? Door levensgrote jaloezie die in princiep niet te overwinnen valt? Het gebeurt bij de mensen, maar ook zie je het bij de dieren bestaan: Wie ben jij? Ik ken jou niet! Hup, weg met jou! Wegwezen! Honden, katten, paarden, bokken & geiten, herten, apen, noem maar op; enfin, de meeste dieren vertonen bij een eerste kennismaking dat wegwijsgedrag wel. Maar de mens, wat doet hij ermee? Nou gewoon, die groeit er maar niet overheen, hij roemt zich om zijn cultuur, zijn educatie, zijn intelligentie, zijn gelovigheid, zijn godsvrucht, zijn bijbelkennis, zijn menslievendheid, zijn goede wil… maar over het ingebouwde wegwijsgedrag tegenover de vreemde eend in de bijt komt hij niet heen, hij selecteert en is er zeer nauwgezet in, telkens weer, hij kan niet anders. Soit.

Toch moet de mensheid gezamenlijk zo harmonieus mogelijk verder. Toch moet iedereen ten beste willen samengaan, alleen al voor de lieve vrede van de hele wereld; om díé vrede te laten opgroeien, doorgroeien, om díé vrede waar te maken zal de mensheid elkaar minstens medemenselijk moeten bejegenen. Jules de Corte zong onder meer zijn gesigneerde regel: en we zijn al zo lang onderweg naar de vrede toe. Ja, we blijven denkelijk altijd onderweg naar de vrede toe. We zullen de volmaakte vrede nooit bereiken, altijd zal het geschil bestaan. Dat neemt niet weg dat we desondanks de vrede zullen nastreven, op onze verlanglijst laten staan, liefst bovenaan. Weet je, een mens heeft vrede nódig. Het is geen leven voor hem als de vrede weg is, als de haat en de onrust zijn hart teisteren. Het is ook geen leven voor een mens om de ander iets aan te willen doen, zijn hart zal vol onrust zijn en zijn ziel zal knarsetanden van ellende. Wat een hels beeld, maar dat is het ook: hij maakt zijn eigen hel op aarde met haat en afgunst, met strijd en onmin, met achterklap en jaloezie, met moord en doodslag. Hoe erg kan een mens het maken voor zichzelf en voor de ander?

Vanmorgen zijn we naar Sionshof geweest, het hotel met zijn grand café ligt tegenover de Nebo, het is een prachtige ambiance in rustieke sfeer, binnen en buiten, echt heel mooi. Het zal de feestlocatie worden voor het gouden priesterfeest van de redemptorist Frans Boddeke, het zal in het najaar zijn. O, dan hoop ik dat zo’n uitgesproken feestdag de mensenzielen laat lachen en juichen, blij laat zijn en dat we daardoor allemaal een stapje dichter bij Gods vredesvuur komen te staan, dat we bijbels met elkaar zullen samenzijn, oprecht evangelisch samen zullen feesten, en dat we dan later in de vrede en de liefde van die heilige dag ons pad mogen vervolgen, dat het samenzijn helend zal zijn naar lichaam en geest, voor mijn vriend pater Frans die zijn vijftig gouden priesterjaren uitermate evangelisch heeft ingevuld, trouw aan zijn gelofte en trouw aan de HEER, en daarmee trouw aan iedereen die hij in de HEER ontmoet heeft, ooit en vandaag nog altijd. We zijn allemaal vrienden met elkaar, het is niet moeilijk om goed te zijn in zulke mooie uren, maar mooier zou het zijn als vanuit zo’n hoogstaand feest de ware vreugde van de herkenning van medemensen blijft bestaan, een vreugde die niet vervaagt maar houdbaar blijkt te zijn, houdbaar ten einde toe, naar iedereen toe: een medemenselijkheid, onuitroeibaar voor alle naties en rassen. Zoals in de Apocalyps?

Ja, het is missiewerk, en dat zal het vredesideaal altijd zijn, hoelang werken vooral de religieuze mensen er al niet aan? Eeuwen en eeuwen en eeuwen lang proberen ze vrede te brengen, te preken en te doen. Wat is een mensenhart beperkt, eigenlijk, want hoe snel kan ikzelf niet dichtklappen als ik me ongelukkig voel en miskend weet? En hoeveel misstanden komen er niet voort uit onderlinge onbegrepenheid? En hoe onnodig is het allemaal? Hoe onnodig ook is het lijden aan elkaar? We moeten niet lijden aan elkaar. We moeten goed zijn met elkaar. Als het echt niet lukt, schud het stof van je schoenen, hef je hoofd op en ga een ander huis binnen waar men wel vriendelijk met je is… maar bewaar de vrede. Moeilijk hoor, de ware vrede te vinden en te dóén. En toch moet je doorgaan met ernaar te zoeken, doorgaan met het vervolmaken en het volbrengen van de christelijke leer, en ik bedoel: de wáre christelijke leer die de naastenliefde op één lijn stelt met de liefde die je hebt voor God. Vrede. Je zou jezelf en de mensen om je heen tekortdoen als je je vredesmissie staakt. Ik denk het echt.

Het nieuwe boek van Frans vordert. Het is een hele klus, maar het komt eraan. Wat zal het worden? Een mooike of een braafke? Of allebei? Het is tóch telkens weer spannend, zo’n nieuw boek. Maar ik weet wel dat het een echte Boddeke wordt, raak en verrassend. Is dit geen mooie gedachte, geen heerlijk perspectief?

Op mijn balkon staan de potten met rozen, de roze en de rode rozen, o heerlijkheid van de zomer, de rozen. Op de salontafel staan de hardroze pioenrozen, ze breken uit hun knoppen en ze zijn onweerstaanbaar voor het oog, zo schoon, zo schoon! Ik heb het alleen al druk met naar al die bloemen te kijken, en ik raak maar niet uitgekeken. De schoonheid!

Zusje Tonnie wordt vandaag 77 jaar, ik telefoneerde maar er werd niet opgenomen. Ik heb haar nog een paar recente familiale foto’s gestuurd, het zal de moeite waard zijn; dit ter memo.

Donderdagnacht 31 mei.

Ik lag tamelijk vroeg in bed en wat gebeurt er weer? Ik lig wakker. En nu schrijf ik dit om 0:53 uur. Ja, wakker liggen. Er is ook veel te veel te denken. Hot news was de crime met de drugs en de HIV-besmetting, die een bepaalde groep mensen in Groningen op anderen toepast om onbeschermd seks te kunnen hebben met elkaar. Het lijkt wel een terreursekte die tekeer gaat in een nieuwsoortige horrorfilm, of een soort Frankensteinmonster dat is opgestaan om in de 21ste eeuw alweer met morbide interventies zijn gruwelen uit te voeren, de dood te verspreiden, want dat is wat er gebeurt in ons Nederland van vandaag. Wereld, wat is er gaande met jou? Chaos, denk ik, grote mentale chaos. En de mensheid raakt gestaag verziekt. Is er dan helemaal niemand bij machte de moderne terreur van de criminele geesten in deze wereld, om die terreur op de alledaagse mensenziel te stoppen? Ik probeer weer te slapen.

Donderdagochtend. De lucht is grijs, in de keuken staat de pan met stoofvlees op het vuur te pruttelen, buiten bloeien de rozen voort en de geraniums doen lustig mee, het is een feestje op mijn balkon, vooral toen het roodborstje aan kwam vliegen en neerstreek tussen de bloempotten en verder hipte om te zoeken naar, ja naar wat precies? Hup, daar ging hij opwaarts om een kijkje te nemen in het balkontuintje van de bovenburen. Er lagen hier geen kruimels voor hem.

Donderdagavond. Je kunt over de vrede schrijven, in je dagboek en in je brieven, zoveel je wilt; je kunt uitleg geven aan wie erom vraagt van wat je ten diepste beweegt, zoveel je wilt; je kunt je verdedigen in een conflict, al wat je wilt; je kunt hopen bij een meningsverschil op begrip en inzicht van wie dan ook, maar dit ene staat als een paal boven water: als de liefde er niet is, als de boosheid wordt gevoed, dan houdt alles op. Je kunt je dan maar beter omkeren en verder je eigen weg gaan, zonder poespas, zonder gedoe; en wens je vijand de innerlijke vrede toe, maar doe het in stilte en doe het oprecht. Geef de tijd de ruimte zodat hij ieder genezen kan. De tijd heelt alle wonden, niet jij, niet ik, niet wij, niet zij, er is alleen maar de tijd die leed en gekwetstheid genezen kan. 

Vrijdag 1 juni.

De zomerzon weerkaatst zijn warmtelicht op mijn balkon en over de stad, het is een weldadige zomermorgen. Ik moet de cirkel doorbreken van de mensen met het onbegrip, het betreft de aantekeningen van april over het Bloemendaalse incident. Sommige mensen menen dat je niet het recht hebt je ervaringen neer te schrijven in een publiekelijk dagboek, ik weerstreef die mening ten volle. Op valt dat het wél de mensen zijn die zich aangesproken voelen door wat je opschrijft over wat jij meemaakte in hún bijzijn. Dan hoor je: Ik ben diep gekwetst. En dan zeg ik: Je moet lezen wat er wérkelijk geschreven staat, je moet je emotionele bijgedachten niet voeden maar bij de féíten blijven. Lees wat er staat en hoor wat er echt wordt gezegd; en doe er iets goeds mee. Veel mensen kunnen niet lezen en veel mensen kunnen ook niet luisteren, het valt me telkens weer op. Dat is jammer, want er gaat op die manier veel aan goeds verloren, ook aan opbouwende kritiek, want die opbouwende kritiek wordt vaak als een persoonlijke aanval gezien, en nog dit: veel mensen lezen slechts een enkel woord en halen het uit de context, en dan? Daar gaan we weer, daar gebeurt het weer: ongenoegen en boosheid, onbegrip en opgefoktheid, ja alles wat niet nodig is, niet mooi is, niet bedoeld is, geen enkele levenswaarde toevoegt, ja daar gaan we weer, wegglijdend in het geijkte denkstramien van de domme, de primitieve, de verhitte mens – als je niet oppast tenminste. Je ziet het allemaal gebeuren, als in een déjà vu. Het is geen fraai moment als je tegenover een volgeschoten mens komt te staan, een mens, volgeschoten met woede en onredelijkheid. Ja zie je, die woede lost niets op, verergert de situatie die onverhoeds en ongewild is ontstaan, want ik heb geen woede beoogd, ik streef wél de vrede en de goedheid na, maar ook wil ik de waarheid laten bestaan. Bij de waarheid hoef je niemand te ontzien, want de waarheid ontziet jou ook niet. De waarheid is goed voor je ziel, voedt op, laat zien waar het om gaat in het leven dat je leidt met elkaar en dít is het hot item: heb elkaar lief en genees elkaar van de pijn en de teleurstelling die zijn ontstaan door wat dan ook; en kijk daarbij in de spiegel van alle partijen maar vooral in die van jezelf. En ja, ik ben het eens met Paulus in 1 Korinthiërs 13: als ik de liefde niet heb, ben ik niets. Eigenlijk is dat ene stukje geschrift van hem in al zijn eenvoud een geweldig erfstuk voor het hele mensdom: Als ik de liefde niet heb… ben ik niets.   

Zaterdag 2 juni.

Het is een ongekende sensatie te beseffen dat binnenkort de halve familie in Zweden zal wonen. Perfect. Het is ook een zaligheid te weten dat de onderlinge verstandhouding al lange tijd uitermate goed is. Het is een zegen en, althans voor mij, een heel grote zegen. Pa heeft een heerlijk huis gekocht nabij Stockholm, hoe wonderbaarlijk kan het met je gaan? Ze zullen er deze zomer al helemaal wonen. Ze gaan Zweeds leren en door het land trekken; en bij onze dochter wonen, op tien minuten loopafstand. Wie denkt dat wonderen ficties zijn, komt in dit geval bedrogen uit, alleen al het feit dat hij samen met Cat gekozen heeft om naar Zweden te gaan, mag als een wonder worden geboekt. Het overtreft de stoutste verwachtingen, de stoutste dromen, dus is het een wonder, in mijn optiek. Moge het hen goed gaan, heel goed, mogen ze nog heel lang leven in een goede gezondheid en met blijdschap. Op Lorieta wordt gepast, voortaan, door mij. Ze zal volgende week bij me intrekken. Lieve mensen, ik wens jullie allen Vrede & Alle Goeds! En het kaarsje brandt natuurlijk. Je weet maar nooit waar het goed voor is. 

De viooltjes die ik goed zou verzorgen, hangen vanavond op half elf. Het is te warm voor ze geweest, ik heb ze nog flink wat water gegeven en hoop op een verrijzenis, maar het ziet er somber uit zoals ze erbij liggen. Best vervelend voor de buurtjes, als ze van vakantie thuiskomen, zien ze meteen dit verdrietje.

Zondag 3 juni.

Onze paus is een zeer representatieve figuur, wie ziet het niet? Hij heeft vanmorgen vier mensen heilig verklaard in Rome, het was indrukwekkend genoeg. We hebben als roomsen wel een deftige kerk, een kerk met stijl en standing. Het is weer chic om katholiek te zijn, stond een tijd geleden te lezen in De Bazuin, nu Volzin geheten. Als je dat alles zo ziet en ervaart zoals vanmorgen in Rome is het wel erg wáár. Wat de heiligverklaring betreft: ik houd niet van heiligen. Het leven van een gewone mens wordt opgeklopt, zijn daden krijgen een onnatuurlijke glans, zodanig hoog opgepoetst dat de waarheid ver zoek is. En dit: er zijn nog zoveel ononopvallende heiligen onder ons, echte heiligen die hun heil brengen aan de mensheid zonder dat ze opvallen, ze doen het gewoon, het is hun tweede natuur: gewoon goed zijn voor mens en wereld en daardoor dien je God. Heiliger kan het niet, dunkt me.  Maar zo’n heiligverklaring heeft natuurlijk iets heel bijzonders en ja, het zet je wél aan het denken. Wellicht geeft het mensen een nieuwe impuls om steeds het goede, God, te zoeken en Hem ter heiliging van de mensheid uit te dragen. Het is een merkwaardig rijk, dat komende rijk van God op aarde. In Etty Hillesum lees je ook over heropbouw van ingestorte steden: als over een nieuw koninkrijk dat komen gaat na de algehele vernietiging van haar volk in WO II. Mensen behouden hun goede moed en hun vertrouwen in een betere wereld, ja, wie niet? Toch is het mooi om bij deze kerk te horen, en je kunt je altijd distantiëren van de dingen die je niet kunt delen en die zij onverbiddelijk uitdraagt, al zijn het er weinig, gelukkig wel. Verschil van mening is gezond voor een evenwichtige samenleving, mits er met respect mee wordt omgegaan. Anders is het weer een reden tot strijd en met strijd, tastbare strijd, win je niets en niemand. Daarom zijn we onderweg naar de grote vrede, de wereldvrede. Wij zullen het niet meemaken, onze kinderen ook niet, al zal het er eens van moeten komen: vrede overal. Als je daar niet in gelooft, waar zul je je dan mee troosten? Ik denk: met vrede in je eigen kring. Die is een eerste vereiste. Maar de praktijk laat zien hoe scheef het kan gaan, en ook gaat, alleen al tussen enkele mensen onderling. Het is vallen en opstaan en met goede moed verdergaan. Het is moeilijk, zeg ik, het is bijna niet te doen. Blijf maar bidden en hopen dat je het verdragen kunt die moeizame weg naar de vrede te gaan. Ben je dan eigenlijk al geen heilige, als je dat volhoudt tegen alles in? Het leven is goed, dat mag geen mens vergeten. En kome wat komt. Laus Deo! Amen.   

Zaterdag 19 mei.

Daar komt het vliegtuig, zei pater Frans, en ik veerde op om te kijken en te zien, en ja, daar laag in de lucht vloog het toestel, en ik wist het vol mensen, en ik wist er mijn kind binnenin. Het deed me wat, ik schoot vol tranen en mijn ontroering droeg ik nog even met me mee, wat een fenomenaal verschijnsel, zo’n toestel met vertrouwenvolle reizigers in de hoge lucht, dat langs je vliegt en neerdaalt, rijdend verdergaat en stopt, om even later weer te starten en dan zachtjes maar gestaag aan te komen glijden over de landingsbaan. De deuren gingen open en het vliegvolkje kwam naar buiten, over de uitgerolde trappen naar het platvorm. Er werd gezwaaid, verheugd geroepen, en het ging van: Is ze dat? En daar kwamen ze, Patricia de manager, zangeres Vivien met haar countryhoed en Andreas, de gitarist. Het was een hartelijk weerzien en een fijne kennismaking van het muzikale trio met Philyzus en haar familie: Mark-Peter, Inge, Dennis en Carlijn. En Jo was ook gekomen. Wat zagen die twee kleintjes er weer schattig uit, in kleertjes door hun mama gemaakt, gewoonweg haute couture. Ik genoot. Ik genoot van alles. Even tevoren had ik het gepresteerd om weer een akelige verslikking te ondergaan, waarin eigenlijk? Een lieve vrouw klopte al passerende op mijn rug terwijl ik zat te happen en gieren van de luchtdichte benauwenis, ik weet nooit of ik het red, bij zo’n intense aanval van afsluiting van mijn luchtwegen. Het gebeurt wel erg vaak. Maar ik kan het nog navertellen, dus ik kreeg weer lucht en adem. Het was wel gek, ik genoot extra van het leven op het moment van weerzien. Wat zo’n aanval nog meer met je kan doen dan schrik aanjagen en je met doodsgevaar confronteren. Och ja. We hebben de aankomst en de ontmoeting hartelijk gevierd in De Mistelhoef. Ik heb het volste vertrouwen dat dit verblijf zal slagen. Mark-Peter gaat het drietal gericht en op tijd door Nederland rijden, naar alle adressen voor interviews en optredens; ik vind het fenomenaal, wat een vriend! Het is een zorg minder, want in een huurauto in haastigheid over de Nederlandse wegen gaan, is niet te doen. Het is een regelrecht geschenk, dat aanbod van Mark, en misschien is het ook wel van de hemel gezonden. Je zou het bijna gaan denken.

Vandaag is mijn rustdag, ik sliep tot 12 uur in de middag, het was broodnodig. Met een beetje poetserigheid in huis kom ik er wel, deze zaterdag, de roze rozen staan nog altijd fier, ze staan al ruim een week, verwonderlijk lang. Vivien was vanochtend te horen op Omroep Brabant in een interview en met twee liedjes, wat is dat een leuke ervaring! Ja, haar promotiedagen zijn gestart, en alles gebeurt in Nederland, wie had dat ooit kunnen denken? Ik niet.

 

 

Vrijdag 18 mei.

Een merkwaardige datum, met merkwaardige memo’s en ook nog met toekomstverwachtingen die niet mis zijn. Vandaag zevenenvijftig jaar geleden deed ik mijn eerste communie in een sneeuwwit jurkje met ruches en geborduurde bloemetjes, het jurkje is er nog, niet sneeuwwit meer, maar gekleurd door de tand des tijds en door mijn moeder ingekort toen ik een jaar of negen was, ik groeide hard en wilde toch graag bruidje zijn bij de processies in de stadse parochie Sint-Cathrien, dus werd het jurkje omgetoverd tot een kort exemplaar, toch nog lang genoeg, en ik kon het nog een hele poos dragen. Op Liesbeth’s kleine, houten hangertje, dat ze beschilderd heeft met ongewisse maar schattige bloemetjes, hangt het in de gang van mijn appartementje te pronken, want ik vind het jurkje nog steeds mooi genoeg. Dat is een memo die ik bewaar, de tweede is de verjaardag van broer Nic zaliger, die me een sterkere verbintenis gaf met hem juist door het samenvallen met de dag van de eerste communie. Wat een mensenkind toch allemaal beleeft in zijn/haar kleine innerlijk door zulke feitelijk onbelangrijke dingen. De derde memo is Patrick's geboorte in 1966, de vierde memo is Berty’s sterven in 1993. Er zijn nog meer sterke memo’s m.b.t. 18 mei, maar die schrijf ik niet op, die onthoud ik liever zo. Nu hoop ik dat al die memo’s toekomstig geluk willen geven, soms is een bepaalde dag in de familie een gesigneerde dag, in ieder geval is de dag van 18 mei variabel gesigneerd voor Patrick, mijn neef.

En vandaag komt Patricia over uit Stockholm, samen met de countryzangeres Vivien Searcy en haar ‘guitarman’. (Kijk voor informatie bij www.ragdollproduction.com of www.viviensearcy.com) Ze gaan door het land trekken voor optredens o.a. bij een countryfestival in het noorden en voor verschillende interviews bij de radiozenders in de diverse regio’s, en ze treden ook op in Turnhout, België, dat is morgenavond. Het is alles bij elkaar genomen een hele belevenis, in ieder geval voor moeder zelf, voor mij dus. Als moeder blijf je behept met zorgdragen voor je kinderen, dat zal zo zijn tot de laatste snik, of laat het een zucht zijn. (Hoe komen we toch aan al die uitdrukkingen, die begrippen, die ‘slangs’, zoals ze heten in het Engels? Het is best interessant. Ga de spreekwoorden maar eens na, je komt van alles wat tegen, soms bijna niet herleidbaar.) Maar ik hoop en bid dat ze een mooie tijd zullen hebben in ons landje, en dat ze hun missie goed en naar tevredenheid mogen volbrengen.

Vanochtend vroeg vond ik de broodtrommel leeg, snel naar de Coöp gegaan, brood gehaald en nog wat boodschappen gedaan en bloemen gekocht voor het driespan, ter opvrolijking en begroeting als het vanmiddag arriveert op Welschap. Ik wens hen een goede vlucht toe, een goede reis, een veilige landing. Ik hoop dat ik fit genoeg ben om de bloemen persoonlijk aan te kunnen reiken.

De foto van Asha en haar moeder heb ik uit de Margriet gescheurd en ingelijst; vanaf de muur van mijn computerkamertje lachen ze me vrolijk toe. Een fijne memo aan twee mensen die me dierbaar zijn. Tot zover mijn aantekeningen van deze morgen. Ze komen literair inhoudelijk gezien misschien over als niemendalletjes, maar ze zijn heel waardevol voor mij.

 

Woensdag 16 mei.

Toen belde Paul af, we waren met te weinig mensen om in franciscaanse zin vanmorgen samen te komen, te mediteren en de eucharistie te vieren. Ik vind het regelrechte flauwekul. Ook zou het weer te slecht zijn, al was het pas half 8 in de morgen toen hij afbelde en dat slechte weer behelsde een beetje regen, soms iets meer, verder niks. Ik denk dat de reden dieper gaat dan ‘maar 6 mensen’ en ‘het slechte weer’. De bijeenkomst afblazen betekent in mijn optiek niet veel anders dan alweer een gemiste kans om nader tot elkaar te komen. De praktijk heeft me geleerd, dat het soms heel goed is als een georganiseerde groep een keer ietsje kleiner is. Maar ik heb niets te zeggen, dus ik zwijg verder maar. Toch jammer, en het was zo laat, dat afzeggen, vlak voor de aanvang, eigenlijk. Een merkwaardig incident.

 

De tandarts was doenlijk genoeg, al was ik druipnat geworden van de plotselinge hagel en de pijpenstelenregen. Het gebeurde toen ik van de auto naar de parkeermeter liep en weer terug, met het kaartje uiteraard. En zonder paraplu. Het was een grillig moment van moeder natuur, zo aprils, en ook weer een beetje van mei, och, het weer is het hele jaar door toch ongewis? En Sybil maar thuisblijven en in de zon zitten en bedenken hoezeer Paul zich had vergist in het weer. In haar Vinkeveense contreien is het de hele dag stralend weer geweest, als ik haar kan geloven, want overdrijven is een expliciete eigenschap van haar, ik kan er verhalen van opschrijven. Maar ik doe het niet.

 

Nu ga ik theedrinken, zonder koekje, want in het ziekenhuis vanmiddag snoepte ik een troostend ijsje op. Mijn gewicht blijft mooi, zakt nog steeds lichtelijk en dat is fijn, ik wil het graag doorzetten, want ik loop erg goed sinds de ergste kilo’s weg zijn. En de gezondheid moet me verder dragen, de laatste levensfase door, tót.

Ik schreef een gedicht, best toepasselijk voor morgen in de hemelvaartse viering, ik lees het graag voor aan het slot:

~

HEMEL

 

Ik zie mijn kleinste ziel

In de bloemen, in de vogels

Ik zie mijn liefste tederheid

In vlucht gedragen door de zon.

 

O kleine vogelijn

O zachte bloesemglanzen

O schepping van het hoogste goed

O wondertuin gemaakt van God.

 

En in mijn kleinste ziel

Zijn hemel en aarde vereend

Daar leven alle liefsten mijn

Gezegend in het licht van God.

 

O lieve dode mens

O zoete herinnering

O mens in God opnieuw geraakt

O verre ziel, verrijzenis.

 

© Ine Verhoeven mei 2007

 

Maandag 14 mei.

Onze trouwe vriendin Ferdinanda O.P. is jarig. Ze kreeg daarom vanmorgen van pater Frans en mij 20 zalmkleurige rozen en het gebed van Bruder Klaus; het is haar 84^ste verjaardag en dat gebed leent zich uitstekend voor déze levensfase vooral.

Mein Herr und mein Gott,

nimm alles von mir,

was mich hindert zu dir!

 

Mein Herr und mein Gott,

gib alles mir,

was mich fördert zu dir!

 

Mein Herr und mein Gott,

nimm mich mir,

und gib mich ganz zu eigen dir!

Bruder Klaus, Fluëli.

Ze was fris gekapt, met mooie zachte, zilveren krullen. En ze vertelde honderduit, maar langzamer dan voorheen en met tussenpozen. Ze had heerlijke koffie gemaakt en een stukje feestelijke aardbeientaart geserveerd. Het was een gezellig uurtje, daarboven in haar private domein. Ze is trouw in haar vriendschap, en nu ze vaker thuisblijft, zal ik haar vaker op gaan zoeken. Het zal ons allebei goed doen. Het is zo schattig: ik zag daar al onze boeken op een rijtje staan te pronken bovenop de kast met ook nog een foto van mij ernaast, de foto die Patricia maakte in Stockholm, in de Zweedse sneeuw van maart 2005. Dat zijn tedere confrontaties, en ik ben er dankbaar voor. En soms, als je je eenzaam voelt, kun je je het beste deze momenten herinneren; dergelijke ervaringen zijn eigenlijk de mooiste feiten in een mensenleven, klein maar fijn, en daardoor bijna het grootste goed dat je overkomen kan! Het is net als liefhebben, dat druk je niet uit in grote gebaren en dikdoenerij, maar wél met je subtiele aandacht, en in zulke gebaren met van die gepaste tederheid. Het is fijn als mensen aan je denken, als ze aan je wíllen denken. Je gedachten gaan dan vanzelf positief naar hen terug, dat maakt een mooie wisselwerking. O, wat zou de wereld er mooi uit kunnen zien.

Toen kwam ik de buurvrouw tegen van de hoek, zij groet mij niet en ik forceer het maar niet, al heb ik haar wél toegeknikt. Het mocht niet baten. Ik denk wel eens dat protestanten in het algemeen niet vergevingsgezind zijn, halsstarrig in hun ongelijk, ik denk het heus, zelfs als er recht is gesproken van hogerhand blijven ze wars en star. Waar staat dat in de bijbel? Ik vind het ongoddelijk, niet evangelisch. Maar ja. Die hoekse buurvrouw is dus protestant.

Ik voel me ellendig, het duurt al veel te lang, heb het medicijn gehalveerd, ben duizelig en tergend moe. Er is iets niet goed met me, maar over negen dagen kan ik bij de specialist terecht. Ik heb bijna zes lange weken op mijn beurt moeten wachten. Ik vraag me af, bij deze slechte gezondheidszorg in Nederland, waar dat naartoe moet met al die patiënten die dringend hulp nodig hebben en er, net als ik, ziek, zwak en misselijk wekenlang op moeten wachten; én ik vraag me af hoe het trage medische hulpproces te rijmen valt met de hoge ziektekostenverzekeringen, die wél op tijd worden gedeclareerd. Nog vóór je échte medische hulp ontvangt, heb je je al scheel betaald aan de huisarts en allerlei bedachte medicijnen. Je eigen risico wordt éérst in rekening gebracht en je betaling geschiedt echt geen minuut te laat. We leven in een geldmaatschappij. Het is erg genoeg.   

 

 

Donderdag 10 mei.

Soms ga je hoopvol de nacht in, moe als je bent en zéker van jezelf dat je in slaapt valt zodra je je bed voelt. Maar nee, niks slapen, wakker ben je, langzaam maar zeker steeds meer wakker ben je, en dan, zelfs klaarwakker ben je. En daar zit je dan weer in de kamer met een kop thee voor je neus, je benen op de salontafel; je bent gehuld in je badjas, want het is toch weer fris geworden, de veel te vroege zomerse warmteperiode van dit vreemde voorjaar is voorbij, je voelt het overal doorheen. Je leeft weer terug in Nederland, buiten is het nat en nachtkil, precies zoals het nú klimatologisch bij dit landje hoort. De klok slaat half vijf. Toe maar, zo kan het wel weer. En je hebt echt nog geen oog dichtgedaan.

De hele nacht lag ik te denken, zat ik te denken, liep ik te denken. Wat denkt een mens véél, eigenlijk denken mensen dag en nacht, zonder ophouden. Als je erop gaat letten, is het rampzalig wáár. Zet je gedachten maar eens stil… Zal het je lukken? Nee, let maar op, dat breintje werkt altijd door. Maar wat heeft het voor nut, al dat denken, al dat onafgebroken denken? Het zal nog een part erfenis zijn van het ingebouwde biologische waaksysteem uit onze oertijd, denk ik, maar ik weet het niet. ’s Nachts denk je anders, heb ik ontdekt. De mooie dingen van het leven zijn dan mooier, en de narigheid is dan veel ellendiger. Alles aan positief en negatief is in de nacht getekender, scherper omlijnd, zal ik maar zeggen. En je vroet in het ongúnstige geval ongewild met je gedachten door allerlei doemscenario’s heen, die zó waarachtig zijn in de nacht dat je erin gelooft tot je allang weer het daglicht ziet, die zó werkelijk lijken dat je in die nachtelijke uren als een heuse helderziende bent, een onheilsprofeet die het zwarte gat van de nacht weet te vullen met nog meer zwart aan ongelukkigheid.

Gelukkig blijft het niet zo. Het wordt vanzelf weer ochtend en in de ochtend kraait de haan, die wekt je, die wekt jou en je eindelijk in slaap gevallen hoofd, dat gewoon over is gegaan op dromen… dat gewoon verder is gegaan met denken, in je gedroom nóg helderder dan bij je nachtelijk wakkere staat. Het is me wel een fenomeen, het leven is gecompliceerd genoeg overdag, je krijgt er ook de streken van de nacht nog bij, precies wanneer je geacht wordt te slapen. En weet je, het zijn uitgerekend je gedachten die met je aan de haal gaan, met jou en je broodnodige nachtrust. Feitelijk houd je jezelf wakker met je gepeins, laat je zelf je hoofd niet met rust; dat maakt het nog erger, je kunt niet slapen en je bent zelf de oorzaak van je slapeloosheid? Ik zeg niet dat dit de regel is, maar het is vaak wél wáár.

Hoor, de klok slaat vijf! Ik ga voorbij de nacht alweer de vroege morgen in, mijn bed wacht en hopelijk val ik nog een poosje in slaap. Ben benieuwd wat ik nú weer droom, nee, denk. Zie je, het houdt niet op, het is altijd denken, denken, denken. Een mens is soms té moe van zijn gedachten. Ik heb wel eens aan yoga gedaan, om niet te hoeven denken. Eerlijk gezegd is het me nooit gelukt zonder enige gedachte te zijn, en zeg eens eerlijk, wie lukt dat wel? Het zal eerst sterven aan jezelf zijn, een soort klinisch dood zijn, jawel, in de staat van algehele verdoving heb ik ooit niet gedacht, geloof ik, was ik gedachteloos zo onder al die operaties, al ben ik er ook weer niet helemaal zeker van. Het zal wel. Maar om voor een denkvrije nacht een anesthesist in te schakelen, dat gaat me toch te ver. En hem natuurlijk ook, zou ik denken. Welterusten, het is kwart over vijf, ik zie het goed op het computerklokje.

 

Maandag 7 mei.

Toen we vanmiddag door de regen liepen, wist ik dat het echt niet het ideale weertype was om de stad in te gaan; we zijn er te oud voor, denk ik, ik bedoel om door de regen te banjeren. Bij Damart lag een leuk cadeautje klaar, dat hebben we opgehaald, maar voortaan zal ik wel twintig keer nadenken, en het doel afwegen op het belang, vóór ik weer door de regen ga. En toch was het gezellig, al was ik ook nog slepend moe. Bij Selexyz hebben we boeken gekeken en theegedronken, ik nam ook nog een schuimgebakje van Strik, met grote hazelnoten erop. Ben de laatste tijd weer opvallend zoekerig naar zoet.

Asha staat met haar moeder in de Margriet! Heel verrassend en open, met foto en interview. Ze is echt een duizendpoot, een heel unieke duizendpoot. Gôh, wat een leuke verrassing! Die foto wordt ingelijst!

In Escharen en in Velp heb ik na de eucharistievieringen De Bloesemvrouw gelezen, dat was in het weekend. Toen ik zondagmorgen uit de Roerom voorlas, ging het een beetje fout. De tekst staat ongelukkig op de bladzijde, dat was van invloed. Maar ja.

Zaterdagavond was het groot feest in Grave, iets met carnavalske herinneringen. We zaten tussen het Graafsche publiek en de muziekske in. Het was een ouderwetse toestand en Annelies merkte terecht op, dat het de Vlimmensfeer was, en ook het karakter had van Help, de dokter verzuipt. Een kostelijke avond, die me lang aangenaam zal heugen. Echt Brabant, zoals ik het uit de oude streekromans herken, en ook een beetje vanuit mijn eigen vroegste jeugd. Ja, en dit liedje komt dan vanzelf weer boven:

Brabant, ik zing van je groene gouwen/

goudgeel kleurt zich de hei met de brem/

heerlijk bloeien uw landouwen/

rijen zich langs bos en ven/

d’herder hoedt zijn blatende schaapkens/

langs de dreven ongerept/

vlucht naar kooi als ’t klokske/

in de avondstilte klept./

Refrein:

Dan moet ik zingen van mijn Brabant/

waar toch eens mijn wiegske stond/

van mijn volk gehecht aan zeden/

dat bij strijd zijn menneke stond./

Dan moet ik zingen van het liefste/

wat ik ooit bezat op aard/

van mijn goeie Brabants moeke/

trouwe ziel van huis en haard.

~~~

Brabant, ik zal nooit de tijd vergeten

Dat ik als jungske ‘n belleke trok

Schutje speulde, fijn gong repen

Schooide mee d’n rommelpot.

Ik zal nooit mijn aarde verzaken

mmmmmmm (weet het niet meer)

Vol van leut bij het feesten

Thuis geleerd bij de oude haard.

Ja, en dan volgt weer het schattige refreintje. Ik weet niet wie de tekstschrijver was, wás ja natuurlijk, want die kan intussen echt niet meer leven. Jammer, dat ik niet meer aan mijn moeder kan vragen hoe die tekst precies luidt, zij wist het, zij kende werkelijk álle liedjes die je maar opnoemde, allemaal! Maar dat is voorbij, ze is weg, monddood, ze zingt niet meer, nooit meer. En dan weet je weer hoe tijdelijk de mens is, hoe tijdelijk álle mensen zijn, zij en jij en ik ook. Het is een kringloop, de mensheid. Maar weer mag het worden gezegd: het is de moeite van het beleven waard, het hele mensenleven op deze oeroude aarde.

 

Donderdag 3 mei.

We reden terug van Appeltern over de slingerdijk door de polder, het was de dijk die vanaf Megen naar Ravestein loopt. Het was een meesterlijke rit, de pittoreske dijk was omgeven door allerlei bloeisels, door bomen en struiken in alle kleuren groen; er waren de vele schapen die kaal geschoren graasden tegen de dijk omhoog, er waren de tere lentekleuren van de bloesemende bomen en van de prille bloemen overal in het gras. En ik zag verbaasd rode rozen bloeien in de tuinen van de dijkhuisjes, alsof het volop zomer zou zijn. Het was dinsdagmiddag, en het was toen we ons bezoek aan Brabant waardig, en ook verheugd om de aardse sferen van hemelallure, afsloten.

Op de Ooijse dijk was het gistermorgen alweer een lentefeest, met hetzelfde profiel van bloesems en jong vee, van groen en wuivende bomen, van bizons en sierlijke konikspaarden die daar samen in de verte graasden en domineerden: het was hún terrein. De boten en schepen voeren af en aan over de Waal, een lust voor het oog, die statige boegbeelden op het weidse water. En de ganzen vlogen over en weer, en de kraaien en de eenden, ze deden allemaal mee aan het heerlijke spel van de hemelvluchten. En ze streken eigenwijs neer, net als je als toeschouwer dacht dat ze de aarde waren vergeten, zo hoog als ze gingen en dan weer zo laag, terug in het gras.

Op het terras van Oortjeshekken rustten we uit van de wandeling, en de mussen en de merels, die op hun beurt de omgeving van Oortjeshekken bevolken, die daar feitelijk resideren, gaven het aanzicht van de volle tuin een hartverwarmend extra mee aan tederheid.

Dan is het leven mooi. Als je ongecompliceerd in de vrije natuur kunt zijn, tussen de vogels en de weiden, het water en de dijk, bij het vee en de hond van de wandelaar, tussen de passanten van allerlei aard, dan ben je begenadigd. Het lukt niet altijd en zeker niet iedereen om hier te zijn, maar de momenten dat je het gerustzijn op zulke godenplaatsen beleeft, zijn goud waard voor je ziel. Zo ervaar ik het, telkens weer. De rijkdom!

Van Rieke kreeg ik de foto’s van koninginnedag gestuurd. Ik plaats er eentje ter memo.

Bij Rieke met koninginnedag, weer voldoende goedheid bij haar opgedaan om mooie teksten te kunnen schrijven.

En ik schrijf er memorabel bij dat Rieke een ongekende lieverd is, een vriendin van de hoogst goede soort, een mens om heel zuinig op te zijn. Dat ben ik dan ook.

En nu ga ik slapen. als ik langer doorschrijf, zal het me wakker houden vannacht, dat moet niet. O, wat is het ouder worden vaak complex. Maar zeer de moeite waard. Het leven is goed, dat blijf ik zeggen. Al heb ik vanmiddag gehuild toen ik per video naar ‘Helvoirt’ heb gekeken en zag hoe een dertienjarige jongen, een kind nog, thuis lag te sterven aan leukemie. De pastor huilde toen hij het kind troostte. Omdat er niets te troosten viel.

 

 

Zaterdag 28 april 00.00 uur.

Als je ouder wordt, verandert alles, ik bedoel vooral fysiek. Eigenlijk blijft er alleen de zorg over voor elkaar, de zorg voor de ander en die voor jezelf, natuurlijk. Je zorgt ervoor dat de ander het zo goed mogelijk bij je heeft, en daardoor heb jij het in je late dagen zelf nog zo goed mogelijk. Dat denk ik.

In deze tijd valt het me op dat veel kinderen van de jaren ’60 zo heel anders reageren op hun ouders dan wij dat deden op onze ouders in onze jonge tijd. Natuurlijk, dit is de generatiekloof die door de eeuwen heen onvermijdelijk bestaat én doorgaat, het is de evolutie van de mensheid, zal ik maar zeggen. Toch vind ik het momenteel een hard gelag voor veel ouderen. Je kunt je afvragen hoe het komt dat er vaak, opvallend genoeg, een opmerkelijk grote afstand bestaat tussen ouders en kinderen, maar ik kom er niet achter. Ik denk er diep over na, ik vind het antwoord niet. Op zichzelf is het geen slecht ding als kinderen hun gang gaan en de ouders doen dat ook, of in geval van ouderlijke apartheid: de moeder of de vader doet dat ook. Maar het kan op afstand niet consequentieloos blijven doorgaan, vroeg of laat komt tóch de harde confrontatie: hoe moet het verder met hem, met haar, of met beiden? En: wie brengt hen uiteindelijk weg naar het bejaardenhuis? En dit: zouden dezelfde kinderen tegen die tijd nog wéten, nog beséffen dat ergens nog een moedertje of vadertje bestaat.? Ik zal de droeve fase van dood en begrafenis hier maar buiten beschouwing laten.

Het is het eeuwige probleem van ouders en kinderen die niet in de familiale sfeer samen zijn gebleven, die te weinig contact hebben gehouden, die naar elkaar toe een afstand hebben geschapen die nauwelijks nog overbrugbaar is. Dat is jammer, dat is koud, dat is genadeloos. Ik benoem het in deze rang, omdat het goed noch gezond is voor directe bloedverwanten als ze uit elkaar groeien, als ze van elkaar dreigen te vervreemden, erger, als ze elkaar gewoonweg vergeten zijn.

Ik heb het over de zestigers, maar ik vraag me af hoe het met de generaties gesteld is van de jaren ’70 en ’80 en ’90 en hoe het de generatie van 2000 zal vergaan… Ik vraag me af of het relatiegedrag van kinderen met hun ouders cirkelgewijs getekend zal zijn, als een tijdsverschijnsel, bijvoorbeeld zoals de religie momenteel zichtbaar en voelbaar kentert van links naar rechts, van gematigd naar streng, van zacht naar hard, en dan, let maar op, weer vice versa. Het is a.h.w. een zwalkend verschijnsel. Ik zal er de nodige literatuur op naslaan om dit fenomeen te doorvorsen. Ik wil het graag wetenschappelijk inzien. Misschien helpt het, en wie weet voor wie.

En nu ga ik slapen, deze dag was lang en vol, en mooi en goed en rustig. April is heet, is zomers te over. Ik was woensdag bij Truus, die er een grote hekel aan heeft, ik begrijp haar wel. Er is ook de menselijke angst voor het ongewisse van het klimaat dat kennelijk een opdonder heeft gekregen van ons economisch gedrag, ons najagen van luxe en geld. De wereldrekening wordt hoog, daar kun je geheid op rekenen. De winter verdwijnt en de polen smelten, ze warmen op, zoals heel de aarde dat doet. Knap, als ergens iemand is die dit kwaad nog ten goede weet te redden. Maar ik geloof er niet in.

En toch, welterusten voor vannacht. Het is de kunst van het leven te blijven genieten; en hoe het leven zich ook aandient, elke dag is van God gegeven, elk moment van bewust goed te leven, is zeer de moeite waard. Houd elkaar maar vast, ook in de eenzaamheid, laat elkaar maar bestaan, het is immers goed zoals het is. Deo gratias. Maar God, red onze kinderen, zij erven deze aarde, zij bewerken haar na ons. Amen.

En verder? Och, je lichaam is eerlijk, het laat je duidelijk genoeg weten hoe je ervoor staat, en je weet heel goed dat je leven vergeestelijkt, dat Gods goedheid je nog even verder draagt, dat je als kwetsbare mens alleen nog een wijze streling kunt zijn voor de ander, een vonkje hoop, een tederheid. Maar ja, dan moet je het ook werkelijk zíjn.

 

Maandag 23 april.

Ik mis Dobby. Ze moet al flink gegroeid zijn en ik heb haar niet meer gezien sinds ze allerkleinst was. Och toch. Ik denk dat ik Deo volente spoedig in het omakoetsje stap en naar Den Bosch rijd, het is heus de hoogste tijd.

Mijn balkon staat er weer extra fleurig bij, met roze geraniums, vandaag van Olivier gekregen, zo vriendelijk, zo zacht, zo vol warme lente, ook. En de lavendel is in bloei, en de rozenstruik begint knoppen te tonen, en wat noem ik nog meer aan jonge flora? Het is een liefelijk aanzicht, dat prille gewas. Als in mei Patricia in Nederland is, zal alles haar bloeiend toelachen, denk ik.

Ik zag vanavond een interview van Chris Kijne met de schrijver Amos Oz. Je mag hopen dat de Israëlische ziel inkeert bij de huidige gemoedstoestand, zoals genoemd. Toch rijst er hoop, hoop dat de kentering ten goede echt gaat komen, dat de twee twistende buurvolkeren vredig zullen samengaan, maar ja, wanneer en hoe? En hoeveel offers gaan nog gebracht worden middels mensenlevens? Oz benoemde het perspectief: de uitputting die de strijd vanzelf opheft. Dat is invoelbaar, denk ik, want moeheid legt je lamzalig terneer, heft uiteindelijk ook de strijdlust op. Het is wél een ontplofbare brandhaard, daar in het Midden-Oosten. Toch moet de wereld blijven hopen en blijven werken naar de vrede toe, anders is de ondergang van een groot deel van de mensheid nabij. God verhoede het. Dat is mijn avondgebed voor vandaag: God verhoede het. Amen.

Zaterdag 21 april.

Vandaag stond het halve huis op zijn kop. Het was een raar, nee, een onwennig gezicht. Mijn huis staat nooit op zijn kop, ik kan er niet tegen. Maar vandaag was het anders. Het was al met al zelfs een aangename happening. Je moet toch wel een dikke vriendin zijn als je 114 kilometer verderop iemand gaat helpen met het huishouden, er de ramen gaat zemen en als toegift het balkon schrobt, als je belangeloos die lange rit met je auto maakt, ook nog rozen meebrengt, een chique zomerhoed, een ingelijste foto ter memo én jezelf als de goede fee in de aanbieding hebt. Het was voor mij een ongekend luxe ervaring en ik bezie deze zaterdag dankbaar en als heel bijzonder. De rozen staan te pronken, de ramen blinken me tegemoet en het balkon is een plaatje, ontroerend schoon. Ik heb afknapperig op de bank gelegen, we hebben gebabbeld en naar elkaar geluisterd, we waren ontroerd en dan weer niet. Wat een merkwaardige vriendschap is dat met Sybil. We aten ieder een schaaltje spagetti, dronken koffie en thee, namen er een madeleintje bij, snoepten ijs met advocaat, nog een enkel paaseitje en de tijd is omgevlogen. Eerlijk gezegd is deze poetsdag voor mij een feestje geworden. Gezellig en gemoedelijk, zelfs vertrouwd. Ik zal er vaak aan terugdenken, met een lach in mijn ziel, omdat er goede mensen bestaan, dat heeft ze onverkort vandaag bewezen, Sybil. Dank je wel.

Donderdag 19 april.

Wat wil een mens in zijn leven eigenlijk van de ander verwachten? Waar moet hij zelf aan voldoen om alleen nog maar een béétje sociaal te worden gewaardeerd? Menselijke mentaliteitsvorming wordt vooral gedaan met de ervaringen. Hoe meer goede ervaring je hebt met de mensen om je heen, hoe meer je vertrouwenvol en liefdevol en inspiratievol kunt zijn voor je naaste omgeving. Je zou het wel denken.

En toch, er is altijd weer die terugslag, dat onbegrip, die wegwijzing tussen mensen onderling. Dat maakt tranen in je hart, in je hele zielement, maar soms gebeurt het. En wég zijn je rotsvaste geloof, je gevestigde hoop en je onvergankelijke liefde. Wég is alles wat je opbouwde aan goeds, aan heerlijks, aan een beetje hemel op aarde, al was het er nog maar momentsgewijs. Wég?

Welnee. Niks wég! Éven lijkt de bodem weggezakt onder je voeten, éven, maar echt niet langer dan éven. Zo’n dieptemoment van verlatenheid kan eindeloos lijken te zijn, maar is het niet. En dit is evident: bedenk in zo’n leegtemoment dat je nog altijd verder kunt met jezelf, jij bent jouw allerbeste maatje, jouw eigen regelrechte zielsverwant. Jij bent, jij doet, jij leeft jouw leven, niemand anders dan jíj.

Je moet dus nooit jezelf in de steek laten, je moet dus nooit jezelf verlaten. Jij en je ziel, daar gaat het om, jij, uniek en bestaanbaar als je bent, jij mens van lijf en geest. Maak je niet afhankelijk, van niemand, van niets, nooit. Afhankelijkheid maakt mensen zwak, feilbaar, en soms zelfs chantabel. Blijf bij jezelf, blijf in schoonheid bij jezelf, daar gaat het om.

Maar het is waar, érgens moet jij je goede inspiratie uit kunnen blijven putten om niet teloor te gaan aan zo’n onomkeerbare teleurstelling. Érgens moet je je gestaafd weten in jouw menszijn, in jouw persoonlijkheid. Érgens moet je je in je menselijke waardigheid bevestigd weten: vooral door wie mét jou gaat of met jou wil gaan. Maar dat is vaak het punt niet. Je directe medemens kent jou door en door, aanvaart jou, bevestigt jou - als er tenminste een directe medemens ís. En zo niet, dan nog niet gewanhoopt. Meestal is er immers wel ergens iemand die jou herkent, die inhaakt op jouw visie, die zich met jouw persoon en jouw gedrag getroost weet. Die jou troosten kan. Meestal wel.

Ik bid vandaag: God, zegen de eenzamen. God, teken in hun harten jouw milde hart. God, draag allen voorbij de leegte. God, maak de mensheid wegwijs in rustige empathie. God, doe iets. God, doe iets. God, leer ons allen iets te doen, iets heiligs te doen voor elkaar. God, leer ons te leven met elkaar. God, leer ons verstaanbaar te leven met elkaar. Amen.

 

Zondag 15 april.

We waren op zaterdag naar Bloemendaal gereisd, met de trein door het zonnige landschap, de zon hoog aan de hemel, veel te warm alweer voor de tijd van het jaar. Op 14 april stond Nederland in volle bloei, overal bloesems in wit geel roze, ‘n liefelijk aanzicht, als je van de lente houdt. Het was een trip die ik niet snel zal vergeten. We reisden 3 volle uren herwaarts en moesten in Bloemendaal nog zoeken naar de ambiance waar we werden verwacht. Alles bij elkaar waren we twee maal 4 uur onderweg, op een dag dus vice versa. Opgeteld 8 uur reizen in 10 uren, dat breng je alleen op als je met vakantie gaat, denk ik. Maar wij hebben Oliviers familie willen verblijden met onze aanwezigheid op de gouden bruiloft, of, zoals het echtpaar het zelf stelde: bij hun 50 jaar samenzijn. Wij gingen door Bloemendaal en dachten aan de chic van dit dorp, en zagen tegelijkertijd de betrekkelijkheid in van al dat duurs aan auto’s en hoge huizen; toch was het bijzonder, vooral door de kennis dat Godfried Bomans er had gewoond en geleefd en gewerkt aan zijn boeken die we hebben verslonden, Olivier en ik.

Wij kwamen aan in Het Dorpshuis en zagen in de verte de familie aankomen, Oliviers moeder die in haar 100^ste levensjaar is en Oliviers broer en schoonzus, moeders private mantelzorg. Wij waren moe van de reis en ik hunkerde naar mijn eerste kop thee, het waren lange, droge uren geweest, maar ik moest nog even wachten. Wij hebben graag de bruid gefeliciteerd én de bruidegom, ik gaf aan hem ons cadeau, een dichterlijke creatie ingelijst ter heilige memo. De bruid was druk doende met de gasten te ontvangen, het waren er zeer vele. We togen vermoeid de tuin in en vonden er de neven en de nichten op het grind gesitueerd in groene stoeltjes. We sloten ons aan, het was een aardig weerzien. We zaten daar buiten in de schaduw en rustten wat uit, zo’n lange reis gaat in je lijf en leden zitten en je oude dag telt volop mee, dat is zo.

Toen hebben we ons binnen verzameld, enkele speeches gehoord en een dansje van kleinkinderen passeerde de revue, ik ging weer buiten zitten, het was met de hermetisch gesloten deuren binnen voor mij te benauwd én te druk, te lawaaierig, mijn hoofd duizelde en mijn getergde oor ontving de geluiden verkeerd, het was nog niet alles, ik had veel last van de hartritmestoornis die me al maandenlang plaagt tot zorgen toe. Buiten hield ik het wel vol, dacht ik, en zat er zo rustig mogelijk.

We waren intussen weer met enkele gasten in de tuin, het was er aangenaam verpozen en ik was zeer blij daar te mogen zijn, ondanks het fysieke ongemak. We dachten dat de gasten met het bruidspaar en met elkaar mochten babbelen, maar we werden binnengeroepen, we zouden met ons allen een dikke bundel liedjes gaan zingen, liedjes vooral van toen, oude liedjes gezongen aan één stuk door, en door het hele gezelschap.

O, mijn arme hoofd, o mijn foute gehoor, o mijn doodmoeie lijf, o de schaarse tijd die we hadden om elkaar te spreken, te ontmoeten… we zouden immers rond vijf uur huiswaarts gaan, het was vooraf duidelijk meegedeeld, ook dat we niets zouden nuttigen vanwege het strenge regime van Olivier, dat in de loop der tijd door de gewenning ook voor een deel het mijne is geworden.

Ook voor Olivier was het gezang te veel, een dik uur lang werd er gezongen, lied na lied, zonder pauze, het hield niet op. We wilden praten met elkaar, met moeder en broer en zus en met allemaal; die liedjes sloegen nergens op, we herkenden het thema niet, begrepen de relatie tot het bruidspaar niet, het gezang gaf ons moeheid en schorheid, het was gewoon niet leuk, deed ergens denken aan een bootreis met ‘n smartlappenarrangement.

Ik had dorst, maar je moest naar binnen om iets te drinken en de tuindeur was vanbinnenuit gesloten. Kortom, het afscheid was nabij en de middag voorbij gevlogen met bijzonder weinig communicatie en persoonlijke aandacht. Om 5 uur stond de soep klaar, maar we zouden niet mee-eten en we moesten naar huis, ook de terugreis zou lang zijn en we hadden al te veel ondernomen om bij hen te kunnen zijn, onze fysieke gesteltenis loog niet.

De bruid was boos. Bij het afscheid, dat toch hartelijk had moeten zijn, kreeg ik de verwijten over me heen. Alleen maar verwijten. Ik stond paf, had geen verwijten verwacht, ze ook niet aan voelen komen. Wat had ik nou weer fout gedaan? Olivier zocht zijn directe familie om afscheid te nemen, maar die was niet te vinden, hoe kon dat nou? Ook de bruidegom vond hij niet. Het was een slot vol teleurstelling.

We zijn op reis gegaan om elkaar feestelijk te ontmoeten, we hebben het opgebracht om van ver te komen, maar het was kennelijk niet genoeg. Ik denk dit: mensen hebben eisen naar elkaar toe, mensen eisen dingen van elkaar, en dat kan niet, mag niet. Wat jou aan goeds toevalt, moet je voldoende zijn, en je moet roeien met de riemen die je hebt, meer kan een mens niet doen, en het is trouwens al heel veel.

Toen ik hun onlangs een lange, diepe brief heb geschreven en ik er geen enkel antwoord op kreeg, heb ik hun lauwheid gelaten ondergaan, heb ik van hen niets ge-eist. Natuurlijk voel ik dat zwijgen op mijn moeite diep aan, zwijgen is dodelijk, zwijgen wijst af, immers. Maar: er valt níéts te eisen, van niemand, door niemand.

Het was een jammerlijk slot, in Bloemendaal, maar de zon scheen nog steeds en de bloesems bloeiden door en de dag was heel erg mooi en de terugreis verliep uitstekend en we waren weer blije mensen toen we in Nijmegen arriveerden. Om klokslag zes uur hebben we onze pillen geslikt, dat was in de trein ergens bij Amsterdam. Het kon niet anders, alles op uur en tijd, dus een regelmatig leven hoort bij de medicinale regels, bij het regime ter genezing, om verder te kunnen leven, als het kan met elkaar en nog een beetje lang. Maar ja, de bruid was wel boos.

Donderdag 12 april.

De zon schijnt, de hemel lacht en de wereld is volop in bedrijf, o, wat is de mensheid druk geaard. Vanmorgen kwam ik binnen in de therapeutische praktijk en werd er onmiddellijk overrompeld door de radioreclame, hard en luid en schreeuwerig, van de hak op de tak, en ook de twee therapeuten (f) stonden samen ongeremd te beraden, je kon alles wat ze zeiden en belachten horen. Het was me nogal overweldigend, al die drukdoenerij, en ik verlangde naar een stille plaats om in te kunnen keren, om de rust te zullen ontmoeten, om in alles en met alles en door alles stil te mogen zijn, in plaats van deze herrie te moeten ondergaan. Een wachtende dame had ook last van het storende lawaai, ik had het niet alleen. Het was een trubbelig halfuurtje. En ik was al zo moe.

In tijd van nood leer je je vrienden kennen, wie kent het spreekwoord niet? Ik heb intussen een aardig inzicht vergaard over sommige van mijn mensenvrienden, en ja, de een slaat op de vlucht, die voelt zich kennelijk bedreigd in zijn/haar portemonnee, de ander denkt met je mee en gunt je iets van zijn/haar overtollige bezit, weer een ander zwijgt in alle talen en toonsoorten, die is voor jou niet meer thuis.

Toen ik rijk was, met een heerlijk inkomen, ontmoette ik heel ándere mensen dan in deze tijdelijke periode van afzien, maar het is minstens interessant om het draaiboek gade te slaan. Je leert werkelijk je vrienden kennen. Ik had het zó niet ingeschat, denk altijd dat álle mensen evangelisch denken en handelen, maar dat denkbeeld moet ik verlaten.

Wij waren in Heusden op de eerste paasdag, Olivier & ik. Helaas zijn we Rieke & Wim en hun hondenschare misgelopen. Tóch heb ik a.h.w. gevoeld dat zij ook in Heusden waren, ik heb hen de hele tijd gezocht met mijn ogen. Het was weer als vanouds verrukkelijk in Heusden, de hele sfeer was weer aanwezig, ongeveer zoals ik het in Rozengrafke had beschreven. Rozengrafke is best een schattig paasverhaaltje, de moeite van het lezen waard, het is te vinden in de zijlijn van deze website, bij aanklikpunt Rozengrafke. Ja, Heusden. Zo is er mijnerzijds Grave voor in de plaats gekomen, maar Heusden blijft toch Heusden, het is het stadje nog van onze oer. En we komen elkaar daar tegen, ook al zien we elkaar niet meteen. Het is meer het wéten van elkaar, het weten van elkaars vreugde om die kleine vesting aan de Maas.

 

Maandag 9 april.

Als je in de vroege morgen van de tweede paasdag je kleinste ziel tegenkomt in de bloemen en de vogels, in een enkele vroege hommel die dansend langs de stille lavendel gaat van je nederige balkon, en je ziet hoe de opgestane zon het land overgiet met haar prille stralen en hoe ze zelfs doorheen de ramen van jouw nederige woning naar binnen wil schijnen, dan gebeurt er iets moois in je, dan word je stil van verwondering, dan word je een blij en tevreden mens, dankbaar met zoveel schoonheid in die simpele gebaren van Gods voortreffelijke natuur. Ze valt niet te evenaren, niemand kan in kennen en doen tippen aan de grootheid van zelfs de kleinste natuurtekenen, het is alles goddelijk en anders niet. En alles staat op, alles is nieuw, de dag en het leven. Werkelijk, het is Pasen, Pasen 2007.

En we waren in Zenderen op de Zwanenhof en hebben er tussen 32 gegoede mannen, allen welgesteld en onderlegd, God gepredikt middels de oorlogsgeschiedenis van de joodse Etty Hillesum én via de literatuur van de dichter Rainer Maria Rilke, en we hebben er samen Witte Donderdag en Goede Vrijdag gevierd, en Paaszaterdag, en we zongen vroeg in de morgen al: Het is Pasen! En alle mannenstemmen klonken in mijn hoofd en in mijn hart, ik wist me bevoorrecht want er was nog geen vrouw in hun sociëteitsgeschiedenis geweest die zich bij hen had gevoegd, het was tot dan toe altijd strikt een mannenzaak geweest, ik ben de eerste vrouw die haar aandeel heeft geleverd en wel aan hun bijeenkomsten, de vieringen en de inleidingen van AD 2007. Als dat niet vol van genade is?

Gisteren was de eucharistieviering in het ziekenhuis van een hoge heiligheid, ik ervoer het. Ook de mensen hebben het zo ervaren, ze hebben het me verteld. Ik ben moe, dat is waar, maar het weegt niet op tegen de dankbaarheid voor al deze gelukkige uren en dagen en nachten, ze zijn van God gegeven. Laus Deo! Alleluja. Amen.

           

Maandag 2 april.

Vandaag schrijf ik mijn dagboek in Catharinahof, pater Frans heeft in de namiddag de Viering van Vergeving te leiden in Huize Rosa en ik verzorg het muzikale gedeelte, vandaar dat mijn schrijfplaats vandaag hier is. Heel bijzonder trouwens, ik heb hier in de loop der jaren veel genade verkregen, voornamelijk middels pater Frans die mijn trouwe gezel en mijn allerbeste begeleider naar de uiteindelijke eindplaats is. Ik geloof het echt. Hem zij lof en dank, de goede!

Gisteren hebben we genoten in de achtertuin van Veronica & Joop, we bivakkeerden tussen de bloemen, de vogels en de vissen, de zon scheen en het ware vreugdedeel van deze zondag waren de twee lieverds in hoge mate zelf, zij die altijd zo verschrikkelijk gastvrij zijn. Het is bij hen altijd weer vreugde en lach, al kennen we gezamenlijk ten diepste de tranen…

We bereiden ons voor op de retraite in de Zwanenhof, het zal goed worden, het móét goed worden. We zijn allemaal onderweg naar Pasen en hoe heilig is deze tijd. Gisteren waren we bij de graven van Pa en Ma, en van Anneke. Zo’n bezoek brengt altijd iets teweeg in je ziel, je denkt terug en je kijkt vooruit. We hebben allemaal hetzelfde te verwachten, we verliezen op den duur onszelf en elkaar, we moeten altijd voorbereid zijn ten beste. We moeten goed zijn voor elkaar, al doen we dat allang. Maar als je onenigheid met iemand hebt, moet je het rechtzetten, wie je ook bent en waarover het ook gaat. Je moet elkaars leven mooi maken, onbevooroordeeld zijn - maar wél wakker blijven, niemand mag je ziel aantasten en jij mag niemands ziel aantasten; je mag wél leren van elkaar en als je dat niet wilt, of niet doet, dan zijn de consequenties voor jezelf. Maar laat de ruzie buiten staan, doe de onmin de deur uit, probéér minstens elkaar te verstaan, en wees eerlijk, altijd eerlijk, want zonder eerlijkheid houd je jezelf voor de gek, niet eens de ander, jezélf. En met haat, hoe érg eigenlijk, kom je er niet, met haat en nijd kom je nergens. Het leven is moeilijk genoeg, je hebt elkaar broodnodig in het lieve, het goede. En dit: probeer niet iemands leven te regisseren, doodleuk omdat je de touwtjes in handen wenst te houden, dat mislukt altijd, vroeg of laat faal je dan hevig omdat niemand, ik tenminste niet, zich laat regisseren. Je kunt niemand kopen, en je mag niemand kleineren, zeker niet iemand die zijn ziel aan je laat lezen in zijn nood. Nooit doen, blijf op afstand, en lenig de nood op gepaste wijze, onopgemerkt maar trefzeker, als het enigszins mogelijk is. Enfin. Met elkaar omgaan kan moeilijk zijn, je gaat qua inborst niet altijd samen, en je kunt ook té verschillend zijn.

In mijn huis staan duizend bloemen, het geurt er naar zalige parfum. Ik kreeg een dozijn topjes van Veronica, allerlei topjes in allerlei kleurtjes, schattig gewoon en ze pássen nog ook! Ja, zo kan het ook zijn, zo kun je ook samen je zusterschap delen in humaniteit en zelfs in daadwerkelijke christelijkheid, en je verjaardag wordt ook nog eens erg leuk gevierd. Dank je wel, lieve Vroon!

 

Zaterdag 31 maart.

Neef Jan is jarig vandaag. We hebben elkaar via de e-mail gefeliciteerd, elkaar dus, vanwege mijn verjaardag op 28 maart. Als ik aan neef Jan denk, zie ik een stukje heerlijk verleden, dat zich voornamelijk afspeelde in het majesteitelijke dorp Berlicum. De Hoogstraat, waar de familie toen woonde en gedeeltelijk nóg woont, slingert zich trefzeker voort tot aan het Mercuriusplein, dat voor mij nog steeds het nieuwe gedeelte betekent, ik heb het dorpsdeel destijds zien bouwen en alles eromheen zien komen én gaan. Toen ik er woonde, begin jaren ’60, ging deze doorgangsweg nog zijn oude gang, er stond ook een molen en daar ergens heeft nog mijn grootmoeder gewoond, maar dat is een vaag begrip, want mijn moeder vertelde me bijna niets. Maar bij mijn tante waren het onverkort mooie momenten, in alle eenvoud was het er altijd bijzonder, ik kwam zo graag bij haar.

~

Ik moet het beeld vasthouden van de zusters met die ene pater die in de volle zaal me toezongen en alle handen gingen de lucht in: hiep hiep hoera. Toen werd er geschertst, want ik bedankte, verlegen maar fier, de zusters en vergat de pater dominicaan te noemen die hartelijk meegezongen had, ik heb het rechtgezet want er kwam schoon protest. Het is een onvergetelijk beeld, een droomplaatje, want wie overkomt het nou te worden toegezongen door zoveel prachtige mensen? Dan ben je rijk. Dan ben ik rijk. Ik weet het. O, ik weet het helemaal. Ik ben vanbinnen schatrijk.

~

Deze verjaardag ben ik verwend als nooit eerder. De post, de telefoontjes, de gulle gaven, de bloemen, maar bovenal al die trouwe mensen die aan me gedacht hebben, ik ben er zo dankbaar voor.

~

We bereiden ons voor op de Goede Week, het zal een ongewone tijd worden in Zenderen, maar mijn aandeel zal goed zijn, ik ga het beste van mezelf geven aan al die vertrouwenvolle mensen en aan het team. Mijn dankbaarheid zet zich om, dat beoog ik, in het delen van het beste in mezelf met anderen. Ik denk ook dat het zo moet zijn. Je geeft het beste van jezelf door aan de ander, precies naar het voorbeeld van Jezus die het ons heeft voorgedaan. En je moet niets terug verwachten, je moet het doen zonder enige terugverwachting. O, wat denkt een mens veel.

Dinsdagavond 20 maart

Moe, zo moe als ik ben, het komt door de nieuwe medicijnen, ik moet er nog aan wennen.

Ik kan soms zo opstandig zijn over de halve wereld, al wil ik alleen maar liefhebben, enkel liefhebben, de mensen, de vrienden, zelfs de oude familie, maar soms is de teleurstelling te groot en kan ik alleen maar verdrietig zijn en bozig om de teloorgang van relaties tussen mensen. Het had zo mooi kunnen zijn, in ieder geval zoveel beter dan nu, er is niets meer overgebleven van de oude nestgeur, om het zo maar eens te zeggen, ook niet van de vrienden van toen, en het waren er zeer vele. Nieuwe vriendschappen zijn moeilijk te verwerven, want je bent gevormd door het leven, je past niet meer zo snel bij iemand, je leerde van het leven op jóúw manier en de ander is gevormd op zíjn/háár wijze. Dat vergt te veel aanpassingsvermogen en energie en dat maakt mensen op leeftijd moe, mij in ieder geval wel. Ach, dat is nu eenmaal zo.

En toch, toch kun je rustig je zegeningen tellen, want de wereld draait tóch door en de mensen blijven tóch bestaan, ook al gaan ze een voor een natuurgetrouw dood ook in jóúw familiekring, ook in jóúw omgeving, ook jij en ik op een zekere keer, maar het mensdom op zichzelf blijft immers overeind. En telkens ontmoet je wel iemand die jou kan raken ten goede, kan vertederen of verbazen, en jij kunt die iemand wellicht raken ten goede, misschien ook wel vertederen of verbazen, al is zo’n ontmoeting meestal een witte raaf.

Ik denk dat dat het heilige restant is, als je ouder wordt, van wat ooit je toekomst heette: die spoorslagse ontmoetingen met passanten van allerlei aard en kleur, het is wel boeiend, hoor. Je leert trouwens ook humaner kijken en zien en berusten, je beluistert hun verhalen en je leert naar hen toe geduldig te zijn, maar ook kun je hooglijk vergeven al wie je lief is en was, al lukt dat laatste niet op álle momenten van hartzeer en verdrietigheid, van heimwee en verlangen naar oude vriendschap en nieuwe hartelijkheid. Soms is de pijn om de onnodige verwijdering te groot, te indringend om de vredige gelatenheid oprecht te laten bestaan. Maar telkens gaat het over, de pijn verdwijnt en de glimlach komt weer op als de milde zon in de morgen, het is gewoon zo. Je hebt immers geleerd tevreden te zijn met je lot? Je leeft immers op de genade die jou nog altijd toevalt? Genade. Het is wel een dubbel woord.

Het fotootje van Dobby en mij in Rieke’s huis wil ik hier graag memoreren:

Het was de 10^de maart 2007.

Zaterdag 18 maart.

Wat kan een mens hartverscheurend verdriet hebben. En alles moet hij zelf verwerken, op zíjn wijze, in zíjn beleving, op zíjn tijd. Ik heb in mijn leven heel wat mensen zien huilen, en ook getroost, maar ik heb ook zelf gehuild, net als die mensen vol van verdriet. Och ja, het leven geeft je alles: vreugde en pijn, lief en leed, en het gaat gewoon door, het gaat altijd door, omdat het leven dít gegeven alle dagen met zich meebrengt, dat de lach bestaat naast de traan, zoals de dood samengaat met het leven.

Geen droom kan jou onttrekken aan de realiteit van alledag. Het geldt voor iedereen. Alle mensen zullen zelf het leven moeten doorleven, niemand kan het voor jou op zich nemen, of overnemen, je moet alles helemaal zelf doen.

~

Het regent en het is koud. Ik heb de ramen gesloten en dat wil veel zeggen. Mijn rijsttafel van gisteren was volledig gelukt, al kookte ik een heel pak rijst voor 2 personen. Ik ga de restjes van de groentes en het ontbijtbrood straks naar het kleine, blonde paard brengen, het staat in Neerbosch-oost op koud, kaal zand alleen maar te zijn en het is hongerig genoeg, heb ik gemerkt. Het is een lief beest met mooie ogen en een streep op zijn rug. Ik denk dat het een Zweeds paardje is, waarvan ik de naam niet weet, ik zocht het op en kon het niet vinden. Maar dit paardje in het zand van Neerbosch-oost lijkt qua vorm op het Zweedse Dalarna-paardje. Dat is me voorlopig aan kennis wel voldoende.

  

Dalarnapaardje

En nu ga ik koffie drinken en stofzuigen en stoffen en het bed dekken en de badkamer oppoetsen en de was aanzetten, het gehakt aanbraden en wat allemaal nog meer? Gelukkig is de tekst voor de viering van morgen al in orde en dat is een zorg minder. Eigenlijk is het huishouden runnen best een leuke bezigheid, je ziet meteen het resultaat, al komt het zorgsysteem steeds terug. Nou ja, als dat geen luxe is?

 

Maandag 12 maart.

De zon schijnt volop, het lijkt wel zomer, en de vogeltjes staan sinds vanochtend op het balkon.

Mijn hart is van slag, het is erg onrustig en het maakt me toch bang, al wil ik dat niet. Vanmorgen is in de huisartsenpraktijk de bloeddruk gemeten en de onregelmatige hartslag bleef niet onopgemerkt, ik kreeg het advies snel ermee naar de dokter te gaan en dat doe ik morgenvroeg dan maar. Zo kan het ook niet verdergaan, dat voel ik wel. 

We hebben heerlijk gewandeld, ondanks mijn trubbelige inborst, en we genoten van de vogels, de ganzen, de meeuwen, van de schapen en wat nog meer? We zagen de schepen over de Waal gaan, ze voeren gestaag en majesteitelijk, zo mooi om te zien. En de hemel was breed en de bomen nog kaal genoeg en het water stond hoog en het weiland was ondergelopen en de zon scheen vriendelijk en wij waren twee tevreden mensen, blij met de schoonheid van de wereld rondom Oortjeshekken en vanaf de Ooijse dijk gezien.

Gistermiddag reden we naar Den Bosch, we hebben in Huize Liefdevol de kleine hond begroet en kregen beschuit met muisjes: we vierden a.h.w. de tweede geboorte van de borderterriër little lady Dobby van Rieke & Wim. Ze is een snoesje, een kleine rijkdom, je wordt blij van zo’n beestje, ik wel. Het volgende tekstje is ter herinnering.

Little Lady Dobby bij Asha op schoot.

Wie ben je wel, jij kleine

Jij hondje nog zo broos?

Wij zullen voor je zorgen

Je leven lang, altoos.

~

O kleine hond van standing.

O hondje van geluk.

O hondje welkom in ons huis.

De vriendschap kan niet stuk.

~

Waar ben je dan, jij kleine

Jij schepsel, vacht van bont

Jij zieltje op vier pootjes

Jij zwartgekleurd en blond?

~

O kleine hond van zachtheid.

O hondje, lief geluk.

O hondje voel je veilig thuis.

De vriendschap kan niet stuk.

© 2007 Ine Verhoeven

Vrijdag 9 maart 2007.

En dan keer je terug van een paar zalige dagen in de Zwanenhof, ze waren alle inhoudelijk verrijkend, en rustgevend en heiligend, zo voelt het me aan, en het is te danken aan de gouden stem van pater Frans die teksten neerzet in hun ware glorie, en het is zijn sacrale medemenselijkheid die zo voelbaar is en ervaarbaar, hij zal altijd en overal iedereen waarderen en het beste van zichzelf aanreiken, en mijn eigen aandeel van die dagen was daarbij dan weer míjn verworven genade. De zusters bleken grote vrouwen vol innerlijke rijkdom en ervaring, het deed me goed, en de tengere Margarita zat daarbij zo broos en toch weer krachtig aan de eettafel en vertelde verhalen uit haar lange, werkzame leven in Indonesië, wat een schat aan historische gegevens maar ook aan anekdotes draagt zij met zich mee! Ze heeft een regelmatig gezicht, er staat iets onverstoorbaars op te lezen, en ogen die oplichten als ze haar binnenpretjes aan het gezelschap meedeelt, zo mooi om te zien. Ik zal enkele van haar wederwaardigheden binnenkort beschrijven en ze dan plaatsen onder Beestenboel, want er zit een lieve aap in verweven. Maar het moet nog komen.

Ik wil straks Rieke & Wim bellen, ze moeten hun kleine bambini intussen thuis hebben, het is Dobby herself. Hoe zal de nacht zijn geweest? Heeft Wim de verrassing dankbaar laten gebeuren? Want Rieke heeft de kleine hondenpup een dag eerder naar binnen gesmokkeld, het is heus waar. Ik zal het wel horen.

S. was ook in Zenderen, ik ben haar dankbaar voor haar aanwezigheid, vooral omdat ik denk dat dit onze voorlaatste retraite is geweest die we hebben gegeven, ofschoon je het nooit helemaal zeker weet. Als pater Frans het fysiek goed maakt, dus redelijk genoeg, dan is er altijd een kans dat we nog een keertje op aanvraag zullen doorgaan, maar die kans is wel klein, want het is een krachttoer voor ons, mensen op leeftijd, om een retraite te geven, te leiden, hoe zegenrijk en schoon, hoe genaderijk en heiligend het allemaal ook is. Maar ja, het is tóch de liefde voor het vak, zal ik maar zeggen, die je besluit nogal eens doet kenteren. We zien het allemaal wel. Voorlopig is het wel genoeg, al komt in de Goede Week de retraite nog voor de gegoede heren. Ook dat zal een bijeenkomst van genade zijn, dat beloof ik mezelf alvast. We zullen het goed maken in die ernstige tijd. We mogen in onszelf geloven. En de gegoede heren natuurlijk ook.

Toen ik S. in de avond bij een glas wijn aanmoedigde om de buitenwereld los te laten gedurende de retraitetijd en ze daarop aangaf dat ze dat helemaal niet wilde en zei: Zo zit ik nu eenmaal in elkaar, toen wist ik dat alle moeite die ik ooit deed om haar een zekere rustigheid aan te leren, vergeefs was geweest. Ik zei: Okay. Het is aan jou, niet aan mij. En ik dacht, perplex als ik tóch was: Nu heb ik voortaan vrijaf, ik hoef helemaal niet aan haar gedrag te sleutelen, ze houdt vast aan zichzelf precies zoals ze is. Ze ziet het niet, ze heeft niet door dat ze met gepaste bescheidenheid beter bij mensen zou overkomen, meer voor hen zou kunnen betekenen, ze ziet het niet en ze zal het denkelijk nooit zien. En ik op mijn beurt zal het voortaan respecteren, al voelde ik alweer die grote afstand tussen ons oprijzen, omdat ik met deze kwaliteit van haar alleen al uit zelfbehoud niet frequent met haar kan omgaan. Best jammer, nee, echt jammer, maar als iemand de eigen obstakels en de eigen hindernissen aldoor niet onderkent, dan houdt alle moeite voor verbetering, ook voor de ander, op. Het geeft ook wel weer rust, ik hoef me nergens meer over te verbazen. Ze heeft haar standpunt bepaald, en dat mag. De consequentie is voor háár.

Indrukwekkend bleek het gedicht Heilig is de tijd. Het zal worden gekalligrafeerd door Margaret Dekker, lieve vrouw, mooie religieuze, warm en empathievol ingesteld. Als je haar, en de andere zusters, zo beziet, zou de wereld zo schoon en gelukkig kunnen zijn, als we allemaal en overal van die mensen zouden zijn van goede wil, onverkort. Maar goed en kwaad gaan samen, het is een gegeven waar we niet onderuit kunnen, geen mens, we moeten ermee leven, hoe moeilijk het ook is. En we moeten bidden, bidden om inkeer, om inzicht ten beste, voor de vrede, voor de medemenselijkheid, voor de eerlijkheid, voor de gerechtigheid voor ieder van ons. In theorie is alles te beleven, maar de praktijk, daar gaat het om. Ik doe mijn best, zal mijn best blijven doen om de wereld een stukje mooier te maken, te beginnen in mijn eigen kleine kring, elke dag opnieuw. God moet het doen lukken, en ik. Meewerken met de genade, zeiden ze vroeger, je moet meewerken met de genade die je toevalt. Het is vrij vertaald meewerken met de talenten die je toevallen, met de inzichten en met de moed, die elke mens toch wel meekrijgt, want je moet ook de moed hebben je innerlijk prijs te geven, als je je innerlijk niet aan anderen laat lezen, kun je weinig voor het gemoed van de ander betekenen, daarvan ben ik overtuigd. Zekerheid biedt uitkomst, niet het giswerk naar de ander toe, wel de zekerheid. Onzekerheid maakt mensen wankel, zekerheid geeft mensen hun richting aan. Ik denk het wel.

~

HEILIG IS DE TIJD

~

Tijd o tijd, van eeuwigheid

doordrongen is mijn geest.

Alles wat is geweest

heeft mij tot mens gemaakt

heeft mij tot God gebracht.

Alles wat is geweest

heeft vruchten afgeworpen

alleen maar goed, alleen maar groot

alleen maar heilig door de tijd.

~

Heilig is de tijd.

Alleen maar heilig is de tijd.

Alleen maar eeuwigheid in God.

~

Tijd o tijd, van eeuwigheid

gezegend is mijn geest.

Alles wat is geweest

heeft mij tot ziel gemaakt

heeft mij tot God gebracht.

Alles wat komen gaat

is zegen van de Hoge

alleen maar puur, alleen maar schoon.

alleen maar zalig in de tijd.

~

Heilig is de tijd.

Alleen maar heilig is de tijd.

Alleen maar heerlijkheid in God.

© 2006 Ine Verhoeven

 

 Dinsdag 27 februari.

De Gauwe Blauwe is weg. Twaalf jaar lang heeft hij dienst gedaan, trouw en degelijk als hij was, maar nu is hij weg. We hebben hem een klopje op zijn oude neus gegeven bij het afscheid en we wisten de vergankelijkheid van de Gauwe Blauwe, van álle materie - en van onszelf.

Een indruk van de Gauwe Blauwe, 1995 - 2007.

Afscheid moeten nemen van wie of wat dan ook is een indrukwekkende confrontatie waar we als sterfelijke mensen vaak mee te maken krijgen, iedereen kent het, maar in dit geval is het, in de persoonlijke sfeer gebleven, alwéér het loslaten, alweer het moeten loslaten van de vertrouwde dingen die jou hebben gediend, maar vooral van de jaren die vervlogen achter je liggen, van de tijd die maar doorgaat en doorgaat en nooit eventjes teder stopt en gedienstig wacht om je wat meer tijd en ruimte toe te staan; het is de tijd die jou geeft en die jou alles weer afneemt; en dan heb ik het verdrietig genoeg niet eens over onze geliefde mensen die gestaag en beurtelings moeten afhaken in de tijd, die allemaal op een keer zullen verdwijnen, zullen sterven en over zijn, onherroepelijk voorbij, wijzelf incluis.

Het is de Veertigdagentijd, momenteel. Je hoeft, vooral als oudere mens, niet bewust te vasten of je bewust iets te ontzeggen van wat je na aan het hart ligt, het overkomt je vanzelf wel, helemaal vanzelf, je hoeft er niets voor te doen. Het leven zelf legt de mens aan banden, zet de mens op rantsoen, maakt de mens magertjes in zijn beleving van het leven, daar is geen vastentijd voor nodig, geen boetedoening, nee, geen enkel soort van zielentuchtiging hoef je op je oude dag nog na te streven, het leven zelf doet zijn straffe werk, punctueel, natuurgetrouw, vaak onbarmhartig.

En toch, ik zeg het telkens weer, toch is het allemaal de moeite waard geweest en nog steeds, hoe alles in het leven zich ook heeft gekleurd voor jou, zwart of wit, grijs of rood, oranje of lichtblauw, roze of groen, paars of bruin, gemêleerd of effen, het maakt niet uit, je hebt als mensje immers de kleuren van de regenboog beleefd, doorleefd, ja, wie heeft dat eigenlijk niet?

Vanmorgen was ik bij de KNO-arts, het was weer een ondergaan van de voorbije dingen, het was weer een bevestiging van het beste dat voorbij is. Je wordt rap doof als een kwartel - zijn die beestjes trouwens écht doof of is het een volksgezegde dat een voorgewende doofheid van iemand die niet wil horen, uitdrukt? Enfin. We roeien maar door met de riemen die we nog hebben en we zeggen maar wat vaker: WAT? Of ietsje beleefder: Ik versta je niet. Echt niet.

~

Nog even over de Gauwe Blauwe gesproken. Toen hij gisteren naar de garage werd gereden door pater Frans brak symbolisch het armpje van de ruitenwisser af, het regende. De ruitenwisser was onbestuurbaar, de regen gutste en daar ga je dan met de laatste ontgoocheling over de brug en rechtsaf geslagen, recht naar het eindpunt van jouw actieve deelname als goede chauffeur aan het wegverkeer. Dan denk je: Hoe bestaat het! Op het kardinale moment breekt er iets heiligs af, alsof een engeltje je ergens een goede bevestiging van het afscheid toespeelt. Zou het dan toch waar zijn?

 

Vrijdag 23 februari.

Wat doe je als je hart onrustig is? Waar komt je onrust uit voort? Soms verwondert het me in hoge mate hoeveel ongewisheid en trubbels over één mens kunnen worden uitgestort, hij heeft er niet om gevraagd. En toch gebeurt het, de ene zorg na de andere komt voor je te staan, de ene tegenslag na de andere krijg je te verduren en alles aan onheil heb je gelaten te ondergaan. Je doet er niets aan, en je hoefde er ook niets voor te doen: het gebeurt onverkort. En dan wordt je hart onrustig, het klopt verkeerd, slaat onregelmatig, fel bonsend en met versneld tempo. O onrust, ga alsjeblieft heen! De rust in je dagen is je lief, de gerustheid van je hart is het meest begeerde goed. Want datzelfde hart belemmert je in je doen en laten. Wat een ongezegende situatie. Je wilt leven, in gerustheid je dingen doen, afmaken waar je mee bezig was. En je hart is als een op hol geslagen wekker, zoiets dan, en je moet je stil houden, bent bang dat het ophoudt te kloppen. En je zit in je stoel en je doet niets, en als je wel iets doet, is het strikt nodig. Je vermoeide hart houdt jou gevangen, of zou het je hoofd zijn dat jouw hart verontrust? Het komt wel weer goed, alles komt uiteindelijk weer goed, dat is een hele oude wet. Je mag erop vertrouwen: straks is alles weer goed. Ga maar wat lezen, iets moois, iets liefs, iets goeds, iets waar je blij en verwonderd van wordt, iets waar je God in herkent, want Hij is toch je troost in je kleine bangheid? Is dit gedicht hieronder niet mooi op zo’n onrustig moment?

~

Met engelen te zingen

~

Ik heb de stilte aangetikt;

ik vroeg haar met weinig woorden

of ik binnen rusten mocht, want

ik was zo moe van het lawaai van

alledag; en de stilte liet mij toe.

~

En in de stilte heb ik water

horen zingen in de beken;

en langs de rotsen floot

de wind haar melodie;

en aan de bomen ruisten

bladeren hun talen;

en heel de wereld leefde op

in biddend lied.

~

Ik heb het mogen horen

toen ik daar te rusten zat

in die genadetuin van God;

want ik was zo moe

van het lawaai van alledag,

van het jachtige verkeer,

de snelle tred; van de chaos,

van de herrie, van de haast.

~

Maar dat is voorbijgegaan;

verzaligd heb ik in Gods stilte

Zijn stem beluisterd in het leven

om me heen: zelfs de allerkleinste

kelen trillen klanken naar de wereld;

alle zielen, zelfs de bloemen

zingen langzaamaan naar rust ~~.

~

Het is het wonder van de schepping,

godgegeven; tonen van leven,

geheiligd tot 'n lied, hemels gezang:

ballades ~~ voor de engelen.

~

Uit de weldaad van Gods stilte

ben ik verkwikt teruggekeerd.

© I.V. in Van Mensen Onderweg – met Geloof, Hoop en Vrede.

~

Ik wil als memorabilia een kleine passage uit het bovengenoemde boek vastleggen in dit dagboek, het is van belang, denk ik, het af en toe eens rustig na te lezen.

Citaat 1: Uit de brief van 28 augustus 2002 aan mijn bemind­e geloofsbroeder de journalist Leo Jacobs in Monviel, Frank­rijk.

'Gezegen­den zijn wij dat wij ze mogen kennen, onze kinderen en onze kleinkinde­ren. Overweldi­gend is het te mogen zien hoe de ene generatie de andere opvolgt, hoe de kinderen van onze kinderen, al of niet op ons gelijkend, verdergaan over onze wegen. We mogen ook zien, hoe weinig een genera­tie toe­voegt aan veranderingen in de levens­kern: Blijft immers de oerbe­hoefte niet tot in de­tails dezelf­de als die van altijd en eeuwig? Het is zoals het onlangs eenvou­dig­weg be­noemd is door de zanger Herman van Veen met: 'Andere namen'. Het zijn inder­daad slec­hts de andere namen, de rest ten leven blijft over­eind om zich in het kind, in het klein­kind te herha­len. Ik bedenk dat het zó wis en waarachtig zal zijn.'

~

De middag ligt wijd en open voor me, de kinderen zouden komen, maar het is intussen niet zeker meer, omdat oma Ciska erg laat in Den Bosch zal arriveren met de trein uit Hoek van Holland, met de auto dan weer doorrijden naar Nijmegen zal misschien te vermoeiend worden. Ik wacht het af. De dag is lang genoeg.

16.26 uur. Ze komen niet, de kinderen, ze komen niet. Ik had vandaag nog ouderwetse omasoep getrokken, een grote pan vol, maar ze komen niet. Oma Ciska is pas om 5 uur in Den Bosch. Dat wordt inderdaad voor iedereen te laat. Tot de volgende keer dan maar weer. Het is trouwens een mooie vrijdag. De zon is er en de lente wil zich vestigen, je voelt het, je ruikt het. De vogeltjes zitten weer te broedselen in hun kleine kooi. Er lag alweer een eitje tussen hun papieren snippers, vanmorgen, het was nog warm toen ik het oppakte. Ik heb een kleine doos in de kooi gelegd en wat raffia, ben benieuwd wat ze ervan gaan maken, die twee. O, wonderlijke wereld van God, ook het miniatuurwereldje van Brokje & Kipje. En jongens, wat zijn ze druk in de weer. Nestje bouwen, heet dat. We gaan, echt waar, weer richting Pasen. Het paasgevoel ontwaakt. De paassfeer tikt ons aan. Op het balkon staan de blauwe druifjes van Sybil, de gele narcisjes van Marianne & Frans, de rode kerstbesjes nog van pater Frans en ook nog van hem de witte ranonkels, alles is in blije vergadering met de dieppaarse krokussen, die voluit hun glanzende pracht tonen aan de grote wereld eromheen. Mijn balkon is mijn heilige getuige. God is goed.

 

Maandag 19 februari.

Op de voorbije zondagmorgen reden we naar Velp. De pater zou daar de heilige mis opdragen en prins carnaval en zijn prinsessen, de raad van elf en de nar en nog veel meer carnavaleske figuren en het ganse gelovige kerkvolk zouden in dat ene zondagse gebedsuur de heilige viering bijwonen. We togen dus naar het dorp en reden rond 09.45 uur het oude Velp binnen. De kerk moest aan de zijkant van het plein zijn, of wellicht iets verderop, maar we zouden rechtstreeks en zonder mankeren de kerk bereiken, het was gezegd, en we waren ook nog ruim op tijd. We voelden ons gerust en tevreden.

We reden daar dus op die feestelijke zondagmorgen en kwamen bij het plein en we zagen geen kerk. Vergissinkje. Dan maar doorrijden, het VVV-bordje gaf het aan: 10^de eeuwse kerk, díé kant op. We reden díé kant op, gingen langs de lange straat die versierd was met de Velpse geelblauwe ballonnen - het deftige dorp heet in deze dagen De Zandkruiers - we zagen het woonhuis van Prins Bernhard dun eerste, we zagen geen mensen, we zagen niemand en ook zagen we geen kerk. Dit kon niet bestaan, maar het bestond wel. Ik keerde de auto aan het einde van de lange dorpsweg, stopte bij een vrouw met een hondje en vroeg naar de parochiekerk. Ze wist het niet, stuurde ons naar het 10^de eeuwse stuk antiek van het VVV-bordje en we reden verloren, geen mens te zien, een doodsomber kerkje en iets verderop stonden drukdoenerig tientallen geparkeerde auto’s bij de capucijnenkerk die ook met de geelblauwe feestballonnen was gemarkeerd, maar daar moesten we echt niet zijn. Dan maar weer terug. Aarzelend stopten we aan de uiterste rand van het dorp, welke kant dan toch op, die kerk moest toch érgens zijn? Wéér de lange weg afgereden, ik begon licht paniekerig te transpireren en de pater had last van een doemscenario. Ik ook, trouwens. We reden zigzaggend door Velp, zagen weer iemand lopen, nu een jongeman met twee enorm grote honden, ze deerden ons niet, we vroegen dapper de weg. De jongeman was uiterst behulpzaam, maar ook hij wist niet waar de parochiekerk was. Ook hij zond ons naar het 10^de eeuwse krotteke. Ik snapte er helemaal niets meer van. De rit ging weer richting kapucijnen, we reden langs een hoge kloostermuur - onsympathiek geval - en kwamen moedeloos bij de minderbroeders aan: ‘Hier is het helemaal niet!’ Ik durfde mijn horloge niet te raadplegen, maar dat had de pater al gedaan, hij zag witjes, en zat er eerlijk gezegd een beetje futloos bij. Ik begreep het volkomen, bleef kalm en wist: ik móét het redden! D’n prins, de prinsessen, de nar en de raad van elf… en al die mensen die feestelijk plechtig naar de mis zullen zijn gekomen vanmorgen, zucht, oef, help, hoe moet het nou verder, waar is die kerk dan toch?

We belden aan bij de kloosterpoort, hoorde gregoriaans gezang, zwaar en mannelijk, niks carnavalsviering hier! We keerden om, gingen weer in de auto, reden achteruit en waren bijna wanhopig. Toen kwam een vrouw naar buiten, vroeg wat er gaande was. ‘Het is tien voor half elf en de pater moet om half elf de carnavalsmis doen in de parochiekerk van Velp, maar we kunnen de kerk niet vinden. Weet u misschien waar die is?’

Mijn paniek werd mijn verdriet.

‘U moet helemaal terug, mevrouw, het oude dorp door naar de grote weg en dan bij de verkeerslichten rechtsaf en dan doorrijden en bij de benzinepomp meteen rechtsaf slaan en daar is de parochiekerk.’

‘We halen het niet meer’, riep ik smekend, ‘wilt u alstublieft voor ons de parochiekerk bellen om te zeggen dat de pater in ieder geval nog komt, dat de mis doorgaat, dat we onderweg zijn?’

Nou, dat deed ze natuurlijk niet, zei wel sussend dat we het gemakkelijk konden halen, we hadden nog tien minuten.

Ik begreep haar wel, maar ik zou het wél hebben gedaan voor alle mensen in zulk soort nood. Enfin.

We reden terug, de klok reed mee, de tijd ging nog sneller dan anders.

We begrepen de weg niet die ze ons had ingestuurd, het was ook niet te snappen, ik had er geen beelden bij, niets herkenbaars.

Een meisje met blaadjes voor in de brievenbussen liep daar onschuldig en we vroegen haar ten einde raad waar de kerk dan toch wel was. In de paniek die nu onverbiddelijk toesloeg, wisten we het gewoon niet meer. Het meisje zei vriendelijk en gedecideerd: ‘Oversteken bij de grote weg en dan rechtdoor en linksaf en dan weer rechtsaf en daar is de kerk.’ ‘Ja’, zei ik, ‘maar dat is de kerk van Grave! We moeten naar de kerk van Velp.’ ‘Die weet ik niet’, zei het meisje. Het leek erop dat we in een horrorfilm meededen, wij waren de acteurs, dit was niet echt, kón niet echt zijn. Maar het wás echt, en het was niets anders dan echt. De kerk van Velp was onvindbaar. We reden weer een stukje terug, moedeloos en toch ook weer ferm: het kon niet bestaan dat er geen kerk was! De jongeman met de grote honden liep daar weer en hield ons aan met opgestoken hand: ‘Nog niet gevonden? Dan denk ik dat u naar Nieuw-Velp moet.’

Nieuw-Velp, waar ligt dat nou weer? We weten niks van Nieuw-Velp! We moeten híér zijn, in Velp!’

‘U moet deze weg helemaal terugrijden en rechts de grote weg opgaan en dan almaar doorrijden, tot aan het benzinestation, die weg moet u inslaan en daar zal ergens de kerk dan wel zijn, denk ik. Succes.’ Ik kon wel huilen, maar deed het niet. De pater zei: ‘Ik geef het op, laten we maar omkeren, huiswaarts gaan, we vinden het niet en het is al half elf voorbij. Er is niks aan te doen.’ Ik hoorde droefheid in zijn gouden stem.

‘Is er een telefoonnummer?’

‘Nee, ik heb helemaal niets bij me, ook niets doorgekregen.’

Toen ging ik inene kordaat en met grote spoed de lange weg af, reed over de hobbels en de nare drempels, zag een boer in carnavalskiel op de fiets en verder was er niemand, ik reed rechtsaf de grote weg op, reed door en door, zag een benzinestation met een piepklein weggetje ernaast en sloeg nog eens rechtsaf, precies zoals de jongeman als laatste het had aangegeven. Naar Nieuw-Velp dan maar! Het was daar het industrieterrein of iets dergelijks. We gingen door een straat met gelijke huizen. Er reed een auto, stop! Een lieve mevrouw stapte uit, zag waarschijnlijk de nood op onze gezichten getekend staan, maar de parochiekerk, nee, die wist ze niet. Ook het kleine meisje in de auto wist niet waar de kerk was. En inderdaad, we zagen nergens een kerk. Nog altijd zagen we geen kerk. Het was niet te geloven.

 

Ik draaide de auto, reed terug het kleine weggetje uit en kwam weer op de grote weg. Ik ging linksaf naar het benzinestation, stapte uit de auto en ging naarbinnen. ‘Juffrouw’, zei ik, nu innerlijk echt gebroken en nerveus, maar uiterlijk kalm, dacht ik, ‘weet u de parochiekerk van Velp? We moesten er om half elf zijn, de pater moet er de mis doen, maar we kunnen de kerk niet vinden.’ De juffrouw voelde de nood goed aan, nam een boekje en zei: ‘Hoe heet die kerk, mevrouw?’

Ik wist het niet. Ik wíst het niet!

‘Is het de hervormde kerk?’

‘Nee, de katholieke.’

Kijkt u zelf even in het boekje, misschien ziet u het aan de naam.’

Ik vond de kerknaam en ze legde rustig uit hoe we er konden komen.

~

We gingen weer rechtsaf de weg op, reden een eind verder en zagen weer een benzinestation, bij de verkeerslichten en ja, daar stond het bordje VELP. ‘We zijn er’, juichte ik iets te vroeg. Ik zag een klooster ter linkerzijde en in mijn verheugde blijdschap reed ik de oprijlaan van het complex op. Er werd daar verbouwd. En er was geen kerk te zien. ‘Dit kan niet waar zijn’, zei ik gesmoord, ‘die mis kunnen we wel vergeten, het is bijna kwart voor elf.’ Aan de overkant van de kloosterlijke uitrit stond bij een huis een jonge vrouw. ‘De parochiekerk, weet u die misschien?’ Ze wees: ‘Daar, iets verderop is de kerk, mevrouw.’

~

Om kwart voor elf ging de pater de begeerde parochiekerk van Velp binnen.

Ik parkeerde de auto en had het warm, erg warm. Toen herstelde ik me, ging door het voorportaal, hing mijn jas aan de kapstok en stapte de kerk in. Er was nog een plaatsje vrij naast de raad van elf.

De blaaskapel speelde wonderschoon, de liederen klonken warm en gastvrij, bemoedigend zelfs. De pater schreed met twee caravaleske misdienaresjes naar het altaar. Hij heette de prins met zijn gevolg welkom, vertelde de gelovigen van de onfortuinlijke rit en iedereen lachte erom. Hij zette me als zijn chauffeuse in benauwde tijden in de Zandkruierszon, men zag me daarbij verlegen genoeg in de kerkbank zitten.

~

Maar de hele viering was een weldaad, de mensen waren tevreden, blij, vol vreugde zelfs, en de preek van de pater was een sprookje - over folklore, over God en over medemenselijke goedheid - dat alleen levensechte waarheid bevatte. De mensen waren blij met zijn terugblikkende en ook veelbelovende gesproken woord, het werd hem na afloop nadrukkelijk gezegd; we konden het ook zien en merken aan de mensen om ons heen. We dronken koffie met de prins die iedereen krentenbrood had beloofd, maar dat was in een keer erg snel op: d’r wâr doar veul volk mee lèkkere zin.

~

De blaaskapel had zijn best gedaan, een muzikante droeg een vrolijk hoedje terwijl ze haar instrument beblies, het hoedje schitterde zijn kleurtjes in het kaarslicht en gaf het geheel daar achter het altaar een extra vrolijke noot. Mijn gedicht, waarmee ik de preek van de pater had mogen afsluiten, werd bejubeld, men vond het mooi en vroeg om de tekst. De vreselijke rit lag ver achter ons. En toch, ik heb de routes nog vaak herhaald, mijn geest moest het onheil van die morgen nog verwerken.

Maar de carnavalsmis 2007 van Velp was een feest om nooit te vergeten. De rit ernaartoe was een ongelofelijke gebeurtenis, een boze droom die bizar genoeg echt aan ons gebeurde. En toch was de dag van goud. De mensen waren van liefde, ze deden aan liefde en ze gingen aan de lach. Wat kun je nog meer wensen?

~

Ik was uitgeput, haalde chinees, want we moesten toch ook eten, en ik ging slapen in de namiddag. De tocht was alles bij elkaar de hele moeite waard geweest. De viering was van God, dankzij de pater die ferm standhield in dat heilige uur. Deo gratias!

 

 

Dinsdag 19 december.

In deze eindejaarse wintertijd dromen velerlei mensen weg bij de lampjes van kleurrijke schittering, van getoverd geluk. Ik reed vanavond langs de versierde huizen toen ik Olivier mobiel naar huis bracht. Het was lichtelijk glad en dofjes donker in ons steedse buitengebied, maar ik zag daar de vrolijke kerstversierselen in de tuinen en tegen de huizen oplichten in de zwarte avond. Je merkt dat mensen ergens naar hunkeren, dacht ik, ze willen het bijzondere, ze willen warmte, gezelligheid, romantiek… Hoe haalbaar is in werkelijkheid wat zij wensen? Gelukkig kan een scheppend mens zelf mooie dingen maken en de sfeer neerzetten die hij in het resultaat van zijn creatie wenst te ondergaan. Mensen zijn duizendpoten als het eropaan komt, dacht ik, ze kunnen veel, maar niet álles.

~

Mijn lieve Zweedse dochter arriveerde vanavond op Schiphol, nam de trein naar Den Bosch en belandde onmiddellijk in een vertraging, er was weer een ongeluk gebeurd, en van 1 trein gingen de deuren niet dicht, dat werd dus reizigers overhevelen. Nederland, hoe moet het toch?

Maar mijn kind is op haar voorlopige bestemming, veilig en wel, gelukkig maar. Je blijft als moeder ongerust als je kind naar je toe komt vliegen. Ze wilde vanavond nog haar vader bezoeken die onverwachts in het ziekenhuis ligt; maar door de lokale mist kon ze voor vandaag niet meer op tijd bij hem zijn. Deo volente zien ze elkaar morgen van harte weer.

~

De adventsviering ofs ligt klaar, alles is keurig gebundeld in 12 boekjes. Morgen komt Sybil al vroeg bij me aan, dat is het plan, ze gaat mee naar de franciscaanse bijeenkomst, mooi is dat. En Rieke belde vanavond op om me moed in te spreken, want het is heus een hard gelag dat P. plotseling is opgenomen. Ik schreef hem een kaart ter bemoediging, dat doe je toch voor je exgenoot? Het geeft allemaal wél een nostalgisch familiaal gevoel, ik hoorde zoon en dochter samen tegen me praten door de telefoon. ‘n Unieke gebeurtenis, ‘n heel unieke gebeurtenis, zeer memorabel ook, voor mij zeker wel.

Denkelijk zal ik dit jaar niet veel tijd meer hebben voor het dagboek, dus ik groet preventief wie mijn geschriftjes leest, of lezen wil: Gelukkige dagen, gelukkige wintertijd, gelukkige kerstnacht en veel heil en zegen in 2007. Ik wens het allen van harte toe.

In 2007

Zing je lied en leef je leven.

Heb het goed, laat het bestaan.

Leg de handen in elkander.

Kijk elkaar tevreden aan.

~

Weet dat mensen zielen hebben

Die de mensentaal verstaan.

Maak elkaar tot goede mensen

Die de weg van vrede gaan.

~

Zing je lied en leef je leven.

Heb het goed, laat het bestaan.

Leg de handen in elkander.

Kijk elkaar tevreden aan.

~

Troost de zieke, groet de eenling,

Broze mens van lach en traan.

Gun elkaar het goede leven.

Laat elkander voortbestaan.

~

Zing je lied en leef je leven.

Heb het goed, laat het bestaan.

Leg de handen in elkander.

Kijk elkaar tevreden aan.

© 2006 Ine Verhoeven

 

Donderdagnacht 7 december.

Je kunt de wereld en God zelf de richting van je leven willen afdwingen, je kunt wensen dat alle dagen goed zijn, dat alle mensen goed zijn, dat je zelf goed bent; je mag ook nog hopen dat iedereen het goed hééft en jij ook, maar het leven loopt zoals het loopt en inhoudelijk valt er niets te voorspellen, nooit. Je mag hopen en afwachten, meer niet. Die onzalige zekerheid van de Onzekerheid heb je te aanschouwen, te ondergaan, te aanvaarden, hoe het ook zij, kome wat komt, er zit niets anders op. Ik denk dat deze - oude - bevinding die ene enge droom verklaart over de onverjaagbare muizen die ik met angst en beven, maar tenslotte gelaten, hun gang liet gaan, in mijn beleving toeliet dus.

Mijn haar zit in de krul, eindelijk weer eens professioneel gekapt, het voelt wel gezellig.  Maar wat is het leven leeg zonder mijn getrouwe vriendinnen in de kamer, zonder babbelbezoek bij de high tea. Ik heb soms van die profane buien, dan wil ik niet serieus hoeven denken en gewoon een beetje van de buitenwereld zijn. Maar de lieve dames hebben doorgaans geen tijd, ze moeten van alles en nog wat. Ze zijn op hun oude dag drukker dan ooit voorheen in hun lange leven van werken en gezin bijstaan. Een waar fenomeen! Gelukkig is er Olivier, de oude vriend die me bezoekt op de fiets door weer en wind; en Bertram telt hoogstaand mee, terwijl intussen Boudewijn zich heeft aangediend als chic wandelmaatje, ik had hem via Oortjeshekken ontmoet, hij is de gezel van de significante burberryman met de jonge borderterriër, hoe bestaat het.

Gisteren kreeg ik spontaan een grote kerstroos van pater Frans, de lieve geest. Een dieprode pronker met fluweelgroene bladeren. Mooi, zo mooi! Mijn kamer vult zich intussen gestaag met rozen, het is dan ook de tijd van de hoogste verwachting, de mariale rozentijd, de heilige Advent. De roze beauty’s met de frêle doorntjes, de rozen die Boudewijn zaterdagavond voor me meebracht, staan wijd open te bloeien, vol in hun schoonheid. Wat klaagde ik net nou toch over vriendinnengemis? Ja, je wilt wel eens dingen delen die expliciet voor doorleefde vrouwenoren zijn bestemd, al weet je nooit waar je verhaal later naartoe gaat. Maar nee, ik herroep dit, want vrienden zijn wijzer, althans, míjn vrienden zijn wijzer én altijd ‘n piëteitsvol aandachtig, aangenaam gezelschap. Wat kan een mens zeuren, zeg, zo midden in de nacht. Welterusten!

 

11.14 uur. En toen belde Rieke, de engel, en ze verloste me van mijn vriendinnensmart. Ze had duizend goede woorden, duizend begrippen en duizendvoudig liefs te melden, ze is dan ook in haar middelbare jaren van wijsheid gekleurd; met niemand van de vriendinnen heb ik déze bijzondere begripsband, alleen met haar. Daar word ik stil van en dankbaar en ingetogen blij. Mijn wereld is opeens weer vol innerlijke zon. Mooi hè.

 

Dinsdag 5 december

De herinnering aan de voorbije surprisezondag is bijzonder. Naast een berg pakjes, was er een berg gedichten en spreuken, ik selecteerde er enkele voor Ine’s dagboek. Ook was er weer de zondagse omasoep met balletjes en vlees en groente, met als vermicellitoetje verrukkelijke mosterdsaus. En er was het pannenkoekenbakken. Ik had het heel lang niet meer gedaan, maar het lukte me als omaatje op leeftijd nog prima. Ik had welgemoed mijn schorteldoek voorgebonden en ben toen aan de slag gegaan. Het resultaat was heerlijk met een ouderwetse smaak en toch weer nieuwe genoeg; het werd al doende een hedendaagse sinterklaasdag uit de oude doos, met 2 blije kindergezichten en 2 tevreden ouders, én met 1 voldaan vermoeide oma, die alles niet had willen missen. Wat een genade, zoveel vreugde samen te mogen en te kúnnen delen met je kroost! 

Flemming

moet leren SPAREN

~

Wie niet sparen kan, moet weten:

Kijk, dit beestje heeft een buik

Die je helemaal kunt vullen

Met wat je toe valt in de tijd.

Kleine centen, grote munten

Ach, het doet er niet echt toe

maar dit beestje moet je spekken

Straks heb JIJ een centje toe.

~

In zijn buikje zit jouw buitje

Eens vergaard met groot geduld

Maar zorg eerst dat jij voortdurend

Zijn buikje met jouw centjes vult

Je zult er veel plezier van hebben

Geduldigheid wordt steeds beloond

Met een vetpot: als jíj dit beestje

Met krijgertjes van jou beloont.

~

Probeer het maar eens uit,

Jij vrolijke, kleine, grote guit!

Een lieve groet en een lieve cent!

Succes van SCenterklaas.

Letters voor allemaal

~

Letters voor jullie

Letters voor allemaal

Letters die namen beduiden

En letters voor woorden

En letters voor werken

En letters voor kleine gedichten

En letters met grote gewichten:

A is van ons allemaal, altijd Attent en Aandachtig

A is van ons hart, altijd Aardig en Alert

C is van Contente mens, Continu tevreden

F is van Ferme man, Fantastisch en Fijn.

Groetjes van de heilige Lettertjesklaas

Asha

(bonbons van Albèrt)

Dit is voor het lijntje

Houd het alsjeblieft wel strak

Met af en toe een lekker smaakje

Zonder dat het lijntje brak…

Groeten van de heilige Lijnklaas

Arold

(boekje Happinez)

Sint zegt:

Mijn zoon, het is de Liefde

Die alle onrust overwint

Die alle goedheid naar je toebrengt

Ten gunste van je hart.

~

Mijn zoon, het is de Liefde

Die mensen diep verblijdt

Die al je wensen koestert

Je vrijwaart van de smart.

~

Probeer het maar eens uit

Met geloof en met geduld

Met hoop en met vertrouwen

Met liefde als je metgezel…

Probeer het maar, het lukt je wel!

~

Groeten van de heilige Lieveklaas

Asha

(2 hofdametjes met kaarsjes)

De poppen aan het dansen?

~

In huize B…straat is rumoer

Het is de tijd van Sint

Maar ook van grote plannen

Die ieder prettig vindt.

~

Twee poppen met een lichtje

Heeft Sint bijeen gespaard

Opdat ze vrede brengen

In Huis en bij de Haard.

~

Géén poppen aan het dansen

Maar wel het liefdesvuur

Symbool voor goede tijden

Van lange, lange duur!

~

Vertrouwen in het leven

Vertrouwen in de mens

Vertrouwen in toekomst

Is wat ik jullie wens.

~

Groeten van de heilige Wensenklaas

Conner

legt een kaartje

~

In dit pakje zit papier

Met mooi gekleurde dingen

Je kunt je wensen schrijven

Met heel veel kerstplezier

Maar eerst moet je nog klaren

Waaróp je schrijven zult

“Ik wens je een goed kerstfeest

Vol lievigheid gevuld!”

~

Tja, zegt Paperklaas… (fonetisch: peperklaas)

Arold & Asha

(theedoek met geborduurde bloemetjes)

Stoffen herinnering

~

Een bloemengroet voor allemaal

Een teder nieuw begin

Dat wenst de Sint van Goede Tijden

Aan een heel lief mooi gezin.

~

Het is nu wintertijd

Maar dat doet er niet toe

Een veldboeket vol korenbloem

Zijn de fleurs van Sintermoe.

~

Je kunt er mee drogen

Je kunt er mee zwaaien

Je kunt er mee poetsen

Je kunt er mee aaien.

~

Je kunt ook ernaar kijken

En denken met vreugd:

Die kleine blauwe bloemen

Doen óns grote deugd!

~

Straks is het weer lente

Straks komt weer de zon

Straks bloeien de bloemen

Straks keert alles om.

~

Groetjes van de heilige Bloemenklaas

Flemming & Conner

(ieder 1 blauw boekje met geschept papier + boter, kaar & eieren)

Een boekje

om woordjes te schrijven

En versjes en namen

Adressen misschien…

~

Een speeltje

Om tijd te verdrijven

Om samen te spelen

Misschien wel alleen…

~

Groetjes van de heilige Raadselklaas

Arold

Toch nog een flesje wijn

Om een beetje tipsy van te zijn

Als de zorgenvloed van alledag

Je weer een keer niet sparen mag.

~

Santé!

Groetjes van de heilige Wijnklaas

Arold

(onderzetters)

Soms wil een mens een steuntje

Een duwtje in de rug

Soms wil een mens heel stevig staan

Als een wijnglas sterk en stug…

Kijk maar vlug!

Van de heilige Steunklaas

Happinez voor allemaal

(kalender met wijze spreuken)

De pieterman had een cadeau

Gekozen voor gelukkig zijn

Hij bracht het bij de sinterklaas

Die zei: waar is de Wijn?

~

O nee, zei Piet, geen wijn vandaag

Maar ‘n hoge wijze woordenschat

Voor alle dagen in het jaar

Waar menigeen al iets aan had.

~

Pak het maar in, jij wijze Piet,

Had Sint alras gesproken

Dan maar geen wijn, maar wél

Het Woord in goedheid ongebroken.

~

Groetjes van de dagelijkse Woordenklaas

Familie

Met Kerstmis sturen we kaarten rond

We sturen ze hier, we sturen ze daar

We sturen ze overal heen, naar wie niet?

Een voorraadje klein, een voorraadje groot

Een kerstwens is mooi, en meestal in het rood…

Kleur van liefde, nooit van chagrijn

Wat zullen de kerstvrienden vrolijk zijn…

~

Groeten van de vrolijke kerstkaartenpiet

Flemming

Een Donaldje Duck met de sint en met kerst

Heeft vaak al een mensengeheugen ververst…

Veel leesgroeten van de heilige Donaldklaas

Conner

Een Asterixje links en rechts

Met Obelix en wie nog meer

Met everzwijn en Idéfix

Je leest je gek, het is niet niks…

Veel leesplezier van de heilige Asterixklaas

~

En nu óp naar Kerstmis! Er is een heleboel te doen in deze maand vol heiligheid en schone verwachting: veel schrijfwerk, verschillende pastorale bijeenkomsten en, niet te vergeten, liggen er de bijzondere eucharistievieringen met Kerstmis in het verschiet: de Nachtmis en de Dageraadsmis. Ik mag daarin de begenadigde lector zijn. 

Donderdag 30 november.

Daar hangt de nevel over de stad, nog maar dun, het is al ver in de morgen en de hemel wil klaren. Nu is het herfst, eindelijk. Je ziet dungetrilde lovers, bomen in silhouet, je ervaart leegte in de lucht die gevuld is met de hogere mystiek; je kunt het niet verzinnen, ook niet namaken, je creëert het mystieke in geen enkel decor; je kunt wachten tot het komt, het zich natuurgewijs aankondigt, en dan ervan genieten; maar snel en hebberig moet je zijn, want vluchtig is de tijd, ook in de herfst. 

De herfst is mooi, maar in een mensenleven vaak genadeloos; onbarmhartig is hij voor wie het noodlot treft van de versnelde aftakeling van de geest. Het is een uitermate ingrijpend proces, dat realiteitsvol te zien is in de film Iris, een film waar je niet vrolijk van wordt, wél wijzer, begripvoller voor wie met de onverkwikkelijke dementie wordt geconfronteerd.  

De film Iris, Oscar 2002

Wat is het moeilijk omgaan met verwarde mensen. Ik denk bezorgd aan R., die vreemd doet en lelijk erbij, ze vergeet te veel, en in deze lijn denk ik aan N., en aan J. en aan T., zij zijn intussen al jaren dement. Ik denk hierbij ook aan het bijzondere gedicht van Frans Boddeke, knap en gevoelig neergeschreven over mensen die onder ons zijn en zienderogen in sterke mate geestelijk voorbijgaan. Ik denk eraan met de wens dat de inhoud van zijn levensechte compositie niet zal stroken met de toekomst van mijn lieve mensen, van mijn lieve kring, van mijn naaste, van mijzelf. Je wilt het verschrikkelijke voor niemand - hoe houd je het tegen? Het doet zo’n pijn, het is zo erg. En het erge, hóé erg, staat hieronder te lezen. De medemenselijke schrijvershand van Frans is iemand onder ons misschien wel tot troost:

We wáren

~

Hij staart door het raam, ziet niets

naast hem staart zij mee, ziet niets

zij is zonder intelligentie geworden

zij, heerlijke schrijfster van weleer

~

hij denkt: we zijn niet meer, we wáren

gisteren gaf hij haar haar eigen boek

in de hoop op herkenning, ze had blaadjes

uit het boek gescheurd, omhoog gegooid

~

hij denkt: we zijn niet meer, we wáren

ze is van een andere tijd geworden

ze is in een andere wereld ingetreden

we hebben alle samenhang verloren

~

hij denkt: we zijn niet meer, we wáren

soms komt agressie op en schreeuwt hij:

ga weg, weg, dan kijkt ze hem onthutst aan

en wordt hij verdrietig: hoe moet het verder

~

hij denkt: we zijn niet meer, we wáren

zij blijft desondanks bij mij, voor altijd

al zuigt haar leegheid mij geestelijk leeg

kome wat komt, kome wat komt, kome…

~

hij denkt: we zijn niet meer, we wáren

loopt ze het huis uit, hij zoekt haar terug

strompelt ze het bed uit, hij legt haar terug

doet ze raar, hij laat haar maar, toe maar

~

hij denkt: we zijn niet meer, we wáren

ze leeft in een andere wereld, niet meer hier

onze wereld heeft ze reeds verlaten, ik ga met

haar mee in die andere wereld, dat wil ik

~

dan brengt men haar naar het verzorgingshuis

als hij meegaat, ziet hij dat ze gaat leven tussen

akelige rolstoelen, tussen uiteenvallende mensen

tussen mensen van een andere wereld, zonder hem.

~

© Frans Boddeke

 

Zondag 26 november.

Wat haal je binnen in je nacht vol onrust? Er waren muizen vannacht, tientallen muizen, er waren zóveel muizen vannacht dat mijn muizenangst er niet tegen bestand was en ik het ongedierte uiteindelijk gelaten toeliet, er was niets aan te doen, ze waren er, de muizen.

En toch. Ik probeerde ze uit te bannen, te verjagen, riep de hulp in van ik weet niet meer wie en het hielp helemaal niets, er waren die muizen en ze bleven er; ze zaten in mijn huisje, op mijn erf, in de gang, in de slaapkamer, in mijn kussensloop; ze roetsten de trappen op en af en waren te vangen noch te verdrijven, ik schreef het al op. Wat een droom! Wat een nachtmuizerij!

Een van de meest onaangename oneffenheden in mijn leven is gemaakt van muizen. Dat is zo mijn leven lang al gaande: geen muizen, nee, geen muizen! Vannacht waren ze bij me binnengekomen in groten getale, ze plaagden me tot het uiterste met hun opdringerige aanwezigheid, en hoe getart dan ook, ik moest me uiteindelijk met angst en al gewonnen geven. Die muizen waren van oudsher mijn griezelige vijandjes, grijs en snel en onverwacht, maar ik heb ze vannacht tot mijn vriendjes gemaakt, let wel, alleen vannacht toen ik ze droomde. Ze zijn in mijn wakkere staat weer veilig vertrokken, weg, geen muizen meer, wel nog enkele muizenissen, maar niet meer die compacte zenuwbeestjes die met hun aanwezigheid een mens de stuipen op het lijf jagen, mij althans wel.

Wat kun je dromen? Waar komt je droombeeld vandaan? Dit muizige gedroom is eenvoudig te verklaren: er gebeuren onverhoedse dingen in je leven die je helemaal niet wilt. Akelige dingen, die je leven onrustig maken, het overhoop halen; die je niet tegen kunt houden, die als zwarte spookjes binnendringen in je dagelijkse bestaan. Goedendag zeg, machteloos ben je, sommige dingen zíjn onafwendbaar, je kunt er alleen maar gelaten naar kijken, ze laten komen en als het kan, ze weer laten gaan. Als ze blijvend zijn, ben je ertoe veroordeeld, je moet ze ondergaan, hoe dan ook. Dan is er tóch nog de rustigheid om je te beschermen, zoals er de vriendschap is die de vijandigheid verdrijft.

Wat een nacht, evengoed! Heb ik eindelijk kunnen slapen, zijn er die miezemuizen weer, is ook deze nacht door de kleine levensonrust groot verstoord.

Is het mensenbrein inderdaad complex of denk ik het maar? Zou de menselijke denkwereld niet eerder knap gestructureerd te noemen zijn, zelfs geestverschonend kunnen zijn juist door de kleine nachtmerries die je de weg wijzen naar jouw diepste waarheid? De droom kan je redding zijn, denk ik, als je het antwoord op je probleem maar onderkent. Dromen zijn schoonmakers, geloof ik, knappe schimmen op de achtergrond met van die relativerende gedachten, onontbeerlijk voor geweten en gemoed.

De muizenissen omgekeerd…

Mooi is dat. Je kunt je angsten omzetten naar het positieve gevoel, dat jou redt van de ondergang: je moet ermee leven, de dingen rationeel laten gebeuren, dan heeft de onrust het nakijken en je goede dagen tellen weer mee. Want alles komt goed, alles komt uiteindelijk helemaal goed. Tijd en feit gaan samen over in eeuwigheid. Het zal je tijd wel duren.

 

Vrijdag 24 november.

Water on Soil, zo heet het nieuwe album van mijn geliefde, zeer getalenteerde zangeres Vivien Searcy uit Stockholm. Ik ontving het album alvast van dochterlief Patricia, die haar producer is via Ragdoll Production’s, en nu luister ik naar heerlijke muziek, een prachtige stem, een mooi repertoire, naar de meer dan prima teksten, en alles is rustgevend en vrolijk tegelijk, kan het mooier? (www.ragdollproduction.com.)

2 alinea’s moet ik weglaten uit mijn kerstverhaal 2006, naar de bevinding van mijn franciscaanse minister. Het betreft 2 passages die een tikkeltje profaner getint zijn dan de rest van het verhaal. Het zou schelen in de tijd, zei hij. Enfin. Ik zal gehoorzamen, al heeft dat niets met geloven of met geloof praktiseren te maken, eerder met compromissen sluiten die de hoogste vrede dienen. Kerstmis komt gauw, heet het verhaal. Zo is het ook, en Kerstmis is in alle toonaarden hét feest van de vrede. Wie wil het niet, de ware vrede? Soms moet je er een beetje voor offeren, en wat geeft het ook, als het maar ten goede vruchtbaar is.   

Wie heeft op Talpa Lotte gezien? Het is zo’n ongeschonden serie, ik kijk er met plezier naar, iedere avond om precies half 7.  Het verhaal is schattig en levensecht tegelijk, de spelers zijn prima en natuurlijk genoeg.  

Pastor Wim Baars is verhuisd naar Weurt. In het majesteitelijk gedeelte is hij gaan wonen, ik zag het op Internet. Jazeker, het gehuchtje Weurt heeft een majesteitelijk woongedeelte, in mijn eenvoudige optiek dan.

De rozen van Sybil staan verwonderlijk te pronken, abrikozenkleurig getint zijn ze, en teder en prachtig zijn ze met hun voorzichtig geopende kelkjes, of noem ik ze blaadjes? Rozenblaadjes. Ze staan in de oude vaas van mijn moeder, in tuil gedecoreerd met het donkergroene appelblad, winters romantisch te zijn.

Óp naar Kerstmis. Op het balkon staan de kaarsjes de winter binnen te halen, ze branden vrolijk en gestaag, zeer tot mijn vermaak in de natte novemberavond. Sfeervol genoeg. November, bijna voorbij.

Vanmorgen zagen we de deftige heer met baard en Burberryuitstraling oefenen op de dijk bij Oortjeshekken met zijn jonge borderterriër, het beestje moest leren naast de fiets van zijn baas te lopen. Borderlief keek alle kanten op, nieuwsgierig diertje, maar níét vooruit. Ze oefenden samen langdurig genoeg, wisten niet van ophouden - ik bedoel de baas, natuurlijk, Bordertje liep vanzelf wel mee. Het was een mooi plaatje, dat tweespan gaande daar hoog over de dijk. Toen we vertrokken, kwamen ze de oprit van Oortjeshekken in, de baas voor zijn koffie mét en de border voor zijn bakje water. ‘n Vredig samengaan, bijna broederlijk te noemen, dit man-met-hondschap.

De liturgie voor zondag is klaar, de preek zal erg goed worden, over het koningschap van Christus. Best een moeilijk onderwerp om in deze tijd te beschouwen, maar pater Frans B. heeft er weer een sublieme overweging van gemaakt. Je boft maar met zo’n predikant. En met zo’n vriendschap, natuurlijk. O, het is allemaal genade, zomaar om niet, genade van goedheid en schoonheid, van zegeningen ongekend, onbevroed ooit, maar tóch in je leven gekomen. Laus Deo! Amen.

 

Donderdag 16 november.

We liepen daar hoog op de dijk langs de Waal, Bertram en ik, het was een wandeling vol rustigheid, vrede en evenwichtigheid. We gingen langs de enkele huizen, her en der gelegen in dit verrukkelijke landschap, langs de konikpaarden, de bisons, langs de groene weiden met de grazende schapen, langs de bokken en de geiten in de private tuinen der rijken; we traden binnen in Oortjeshekken en dronken in de huiskamer onze koffie en thee en we smulden van een versgebakken broodje met tonijn en groene tierlantijnen, heerlijk genoeg. De enige wanklank van dat heiligmakende uur in Oortjeshekken was een ambivalent telefoontje van een merkwaardige man, ik was even van streek, maar voel me nu weer goed.

Ganzen in de Ooijpolder (foto van Internet)

We reden tussen de weilanden vol met ganzen, eenden en ander fraai gevogelte terug naar de dorpskern en kochten er in de plaatselijke supermarkt ons dagelijks brood. Even eruit vandaag, en het is goed geweest.

Lief hè! 2 konikspaardjes in Gods land van Ooij. (foto van Internet)

Ik zag daar in het heerlijke polderland tot mijn verrukking een kleine Paddy, een jong bordertje met een mooi getekend koppetje, chic glad jasje van eigen bont; zijn baasje was een elitair ogende man, met burberrytrekken en dito kleding. Ik dacht blij aan Rieke en aan haar bijna 2 borderterriërs. Het zijn echt bijzondere honden.  

Er stonden op de dijkse parkeerplaats 2 oldtimers van zeer goede snit en beide in zeer goede staat. Toen arriveerde een nostalgische reiskoets, met 2 zwarte Friezen ervoor, statig stappend en tenslotte sierlijk op de parking gestopt; ze werden gemend door 2 deftige koetsiers met hoge hoed. Het reizend gezelschap stond daar oneigentijds te verpozen; de passanten genoten ervan, Bertram en ik ook.

En zo maak je onverwacht weer een stukje hemel op aarde mee, het lijkt allemaal zo eenvoudig en het is zó groot! Ik heb me weer op en top rijk gevoeld vandaag, alsof nergens de wereld in pijnscheuten omvalt, alsof overal vrede heerst, gewoon van nature, gewoon van nature. Zo zou het moeten zijn, altijd en overal: alles en iedereen tesamen in rustigheid en vrede, gewoon van nature. Amen. Amen. Moge het zijn.      

Woensdag 15 november.

- Diep in de nacht vol van gepeins en wakker zijn. -

Ik denk er ernstig over mijn geliefde dagboek definitief te sluiten. Ik voel nog maar weinig animo om mijn zielement prijs te geven per digitale schriftuur. Dit dagboek bijhouden, kost me meer tijd, energie en denkwerk dan de boeken en bundels die ik ooit schreef. En er is te weinig response, geen bemoedigende weerklank, bijna nihil. Het is als praten in jezelf, zoals de eenzame dat doet, en geen mens heeft je gehoord bij al je geredeneer, het zijn de muren die je klanken opvangen, meer niet. De stilte is je antwoord, de stille stilte, meer niet. Ben ik nu ondankbaar of alleen maar alleen?

En toch. Ik twijfel alweer. Het is immers goed om te doen, niet zozeer praten in jezelf, maar wel neerschrijven wat je denkt en beleeft aan de dingen én aan de tand des tijds. Is het niet een rijke schrijfperiode geweest, en is het geen rijkdom te kúnnen verwoorden wat je denkt, voelt, ervaart? Is het niet heel bijzonder je innerlijk en je gedachtegoed mee te willen delen aan wie je wél lezen wil?

Ik ga nu maar slapen, het is bijna half 5 in de ochtend. Ik zal erover nadenken. Ach, je moet ook niet over 1 nacht ijs gaan, want dan zak je erdoor… het zou je nog kunnen spijten. Welterusten. Dag God, waar zit je toch vannacht?

12.15 uur. Wat is toch die onrust, niet heilig maar zwart van de angst in je ziel? We hadden vanmiddag het godsbeeld van Huub Oosterhuis, dat zeer bijbels is, bestudeerd en die teksten gaan zó diep, misschien sleep je ze wel mee door de nacht heen, onbevroed? Wat te denken van dit citaat uit Deze geboren vreemdeling, op bladzijde 77:

 

Maandag 6 november.

Soms is een korte briefwisseling bewaren voldoende voor de memorabele feitjesvoorraad die bij de erfenis hoort. En het scheelt in de vermoeienis, hetgeen denken en opschrijven toch is, onverkort. Soms ben je er te moe voor, zoals ik vanmorgen. Ik sliep de hele nacht niet, alweer niet. Wat een ongezien gespook! Het ging van draaien in bed naar theedrinken en tv kijken in de kamer, van liggen op de bank en snuffelen in de computer, op internet bedoel ik, naar mijn nieuwste kerstverhaal lezen, de inhoud herzien en meteen corrigeren. Ik heb tussendoor nog de maandagsoep getrokken en de gehaktbasis aangebraden voor de chili con carne van rond 12.00 uur. Uiteindelijk kon ik slapen, of beter: het moest. Het was rond 6.30 uur. Maar hier komen de 2 brieven, in volgorde van binnenkomst en ietsje ingekort:

Sent: Sunday, November 05, 2006 8:34 PM

Lieve, lieve Ine,

Vanmorgen is Paddy naar school geweest, hij gedroeg zich als een grote broer, zo goed deed hij het op school, en dat kan in de krant, meestal doet hij alsof hij van de commando's nog nooit gehoord heeft. Een echte terriër, zullen we maar zeggen. Heb je een fijn weekend gehad? Wij wel. De keuken is nog niet klaar, maar we zijn wel een eind opgeschoten. Kom maar gauw kijken. Luister eens, tante Ine, jij bent de peettante van de Burby, die nu toch echt op komst is, als je dat wilt? Je voorgangers zijn Jos Brink en Frank Sanders van Keppeltje; Margriet en Ruud van Fleurtje; Cocky en Willem van Paddy en jij van Burby. Liefs van Rieke, en een dikke knuf van Paddy.

~~~

Datum: zondag 5 november 2006 22:28

Hoera! Lieve Rieke!

Geweldig dat puppie Burby eraan komt en ik echt de peettante van haar ga zijn. En Paddy? Hij weet wat adel is, daarom luistert hij doorgaans niet naar het gewone klootjesvolk, maar hij wordt ook ouder, een heuse jongeman al, en hij ziet al een beetje in dat hij plichten heeft als dé sir in zijn hoogstaande hondensoort. Vandaag heeft hij dat inzicht bewezen op de hogeschool voor paddies en andere rassen.

Ik wil jullie keuken zien... Ja, gisteren heb ik de hele dag besteed aan mijn interieurverzorging, stoffen en zo.

Vandaag heb ik de hemel beleefd. Jullie moeten een keer met me mee naar de Ooijpolder... Bertram en ik wandelden over de dijk langs de Waal nadat we in Oortjeshekken koffie hadden gedronken, met notenbrood en vruchtenpeperkoek erbij. Toen zijn we van de dijk naar beneden gegaan, in het laagland van de Bisonbaai, waar Hooglanders en wilde paarden grazen en lopen en liggen en naar je kijken... We gingen over het distelland, en over het zandstrand tot aan de branding, klotsend water, het leek alsof we aan de grote zee waren, en we genoten, voelden ons herboren, en gelukkig. ‘Een plek voor Rieke’, zeiden we tegen elkaar... De Ooijpolder is maar 6 á 7 kilometer hiervandaan. Je bent er bijna meteen als je het centrum van Nijmegen uitkomt. Zoiets als Vught bij Den Bosch. Wat willen we meer? Liefs, Ine

Zaterdag 4 november.

De paarden van Marrum zijn veilig gered. 4 meisjes met lokpaarden hebben ze opgehaald van het armzalige maar levensreddende stukje grond in het grote Friese water. De schoonheid van de reddingsactie is onvergetelijk, de ontroering ook. Boer wordt mens, schreef ik gisteren, maar maakte er een foutje mee, ik moest gebieden: Boer, word mens! Ik zag en hoorde de man, de paardenbezitter, met zijn wegwijzende reactie op tv en werd er koud van. Boer, word mens!

Buiten zie ik de bomen, groot en klein, geel verschralen naar de kale winter toe. De herfst houdt zijn schoonheid vast door leeg te worden, leeg te maken. Als er geen seizoenen waren, hoe zou het leven in stad en land er dan uitzien? Hoe zou het jaar verlopen, zo zonder wisseling van weer en gemoed? De geelroze dahlia’s van de Graafse vrijdagmarkt staan op mijn tafel te pronken als herfstteken van God. Eigenlijk is dat dé kleur van de herfst: gebroken geel.

4 november 1961, avond van verloving, onvergetelijk moment in een getart mensenleven. Toch blijft het leven mooi, de moeite van beleven en waarderen waard. De mens heeft ten opzichte van zichzelf de plicht zich te ontworstelen aan het juk van de ander. Verloven en trouwen betekent niet dat je de ander gevangen zet. Toch gebeuren zulke dingen als elkaar tot je lijfeigene maken. Het is het ingebeitelde systeem van mannetje tegenover vrouwtje, hij is de baas. Maar niemand is de baas in een relatie, zeker niet JE baas. Evenwaardigheid moet er zijn, geen dominantie die 1 van de 2 overheerst of tegen elkaar in botst. Maar soms staat het captainship tevoren al vast, je weet het niet, je beseft het niet, het is de structuur vaak van de beide families die zich voortzet: he has the captainship of the weddingboat. Je kunt daarmee intekenen op een scheiding, hoe lang die ook op zich laat wachten, zij komt er. Want een gevangengezet mens wil uiteindelijk loskomen, eerbiedwaardig vrij zijn, niet geknecht, niet vernederd, niet afhankelijk tot de dood ons scheidt. Er zijn mensen die het aandurven zich los te koppelen van het jarenlange stramien van onderdrukking, een stramien met veiligheid, dat wel. De veilige zekerheid valt weg bij een scheiding, de zekerheid van brood op de plank, van onbekommerd je dagen slijten m.b.t. je inkomen, zíjn inkomen. Scheiden van de bullebak is de meest dappere zet van een vrouw die je je kunt indenken. Zij springt in het donkere gat van niets meer, niemand meer, nooit meer, maar de gevangenschap was dermate bar dat de sprong voor haar levensreddend is; zij het in armoede, zij het in rijkdom, maar ze is vrij, eindelijk vrij.

Je zou het theoretisch allemaal zo kunnen bedenken. Maar een mens komt nooit van zijn verleden af. Wat hij voelt of gevoeld heeft, blijft hij herkennen. Je blijft de mens herkennen, je blijft elkaar herkennen. Ik zou het willen rondbazuinen: mensen, oordeel niet, je weet niet wat je doet. Wat Toine gisteren schreef over Het gezin is wáár, maar de praktijk van het leven kleurt de werkelijkheid vaak heel anders in, juist doordat je mens bent, samen mens bent, je bent niet alleen. Enfin. Ik dacht alleen maar even terug aan 4 november 1961.    

 

Donderdag 2 november.

Een mens kent het levensproces heel goed, van alfa tot omega, en de fase waarin hij is aangeland, voelt hij feilloos aan: de tijd verstrijkt met zijn leven. Ik zei gisteren gekscherend serieus tegen Janneke en Margareth,  de 2 ijverige doktersassistenten: De tijd neemt ons mee. De tijd eet ons op. Wij, mensen, lijden aan de tijd, wij lijden allemaal aan de tijd. De tijd is ons enige euvel, anders niet. De griepprik werd lachend geplaatst en de bloeddruk hoopvol gemeten. We zullen doorgaan, we zullen doorgaan, met Ramses gesproken en gezongen. Laat het maar winteren, nu. 

Van Toine kreeg ik een ontroerend gedichtje gestuurd,  ik bewaar het ter dankbare herinnering.

Gezin

Een moeder is een moeder zoals een moeder moet zijn

Een vader is een vader zoals een vader moet zijn

Een zoon is een zoon zoals een zoon moet zijn

Een dochter is een dochter zoals een dochter moet zijn

Een gezin moet zijn zoals een gezin moet zijn

Met zijn ups en downs zoals het moet

Houd het in ere, dit erfgoed.

Toine

Het nieuws van de paarden in het water op de Wadden doet zeer. Ze hebben geleden, er zijn er gestorven, ze moeten wel onderkoeld zijn geraakt, hoe moet dit verder? Ik bid niet snel rechtstreeks tot God, maar vannacht heb ik mijn hoofd gebogen en mijn handen gevouwen, ik heb gebeden voor de paarden, opdat ze gespaard blijven, en de redders erbij. Maar er hoefde niet meer gered te worden, het water begon te zakken. Wat een triestheid de beesten lijdzaam te zien, samengedromd als een soort schipbreukelingen, samen op een kluitje op een stukje onzichtbaar land afwachtend, afwachtend. Er is een oud gezegde: Boer wordt mens. Ik herhaal: Boer wordt mens. Mens met je dieren, mens met je vee. Hun hoeder moet je zijn, geen winstjager. O, wat een kwellend beeld, die paarden in de zee.

Kipje heeft een eitje gelegd. Brokje en zij hadden enorm veel snippers verzameld, ik had alles laten liggen deze keer, en vanmorgen lag er een eitje in de kooi. Een klein witje, maar echt een ei. Schattig genoeg, vertederend.

Patricia en Wivvi zijn verhuisd naar een lieflijke woning in het weidse land van Zweden. Gisteren zijn ze erin getrokken, samen met de hondjes Lucas en Sita. Veel geluk en vreugde, wens ik hen toe, en een lang en mooi leven samen in dit zo begeerde huis.  

 

 

Maandag 30 oktober.

Bijna november, het weer zal snel omslaan, de winter komt eraan. Binnen zijn de lampen gedimd en de kaarsjes aan; het ruikt in mijn huis naar spruitjes en gebraden vlees. De vogeltjes kwetteren geborgen in de veiligheid van mijn woning. De bloemen staan beschut op de vensterbank, ik ben benieuwd of de hibiscus, die ik deze zomer van buurvrouw Marianne kreeg, blijft bloeien, en hoelang. Ja, bijna november. Het is in dit getij gewoon knus om thuis te zijn.

Maar moe ben ik, mateloos moe. Gisteren heb ik de vernissage van Annelies van Dooren weer gemist, ik zou naar haar toegaan in kasteel Hernen, maar de vermoeidheid sloeg toe en ik reed vanuit Eindhoven regelrecht naar huis, ben gaan slapen in mijn vertrouwde, naar ik hoopte verkwikkende bed.

De viering in het Carolusziekenhuis was sereen, ingetogen en inspirerend. Het thema was blind zijn en toch zien. Bij Liturgie staan de voorbede, het tussengebed en het slotgedicht te lezen. Het evangelie over de genezing van de blinde Bartimeüs zette een mens als ik onwillekeurig aan het denken en vandaag schreef ik, door de vermoeidheid heen, een kleine overweging over geloven: Geloven is…. Het werkje staat te lezen bij Woordje van de Week.   

Mijn hart is dankbaar. De week is turbulent geweest, maar mooi, zo mooi en zo vriendelijk. Mijn 3 reizende metgezellen in 1 zijn mijn grote rijkdom, momenteel. En ik houd van mijn kinderen en ik koester daarbij bijzonder de 2 kleinsten - wat wil een mens nog meer bezitten? Als je dan rustigheid ervaart en evenwichtigheid om je heen hebt, is het leven perfect, het kan niet mooier. O, soms weet je het zo goed.

Het verrukkelijke oord Oortjeshekken in de Ooijpolder is morgen nog open op dinsdag, volgende week niet meer, ik wil er met Sybil naartoe gaan, misschien.

Mijn doofheid verergert snel, de klokken tikken nog maar zwak vanuit de slaapkamer gehoord, dat was eerst een helder geluid, nu bijna niets meer.

Tonnie heeft me gebeld met slecht nieuws. Annie is vorige week gestorven en bij Tonnie is Alzheimer geconstateerd. Ze zal het proces van de aftakeling ondergaan, mijn lieve zus, mijn enige echte lieve zus. Het leven is mooi maar hard, heel hard.

Zaterdag 14 oktober.

Het is herfst, in weer en gemoed. Op mijn balkon deinen de verschraalde blaadjes van de seringenboom, de hortensia ziet bleek en de witte strobloemen staan herfstig te verkleuren, toch dapper overeind met nog een enkele boreling. De rozenstruik heeft een laatbloeier en de bottels floreren ongesmukt. Wat zijn ze sierlijk, op hun manier. De gentiana scabra staat kleumerig met dichte kelkjes, geen koningsblauw te zien, en de heide treurt geschrokken in haar tanende tint. De crysanten en de geraniums bloeien onverstoord, ze lijken van de herfst gevoed. Alleen de lavendel is klaar voor de winter, staat in stille afzondering te wachten op wat komen gaat, volgend jaar beter. Het is daar een klein tafereel, maar vol, zo vol en zo eerlijk. Het is herfst, geen ontkomen aan. Ik mis de vogels, ze eten niet van de pindabol. Zouden ze weg zijn, naar zuidelijker oorden? Wel zijn er de duiven die in het Wolfskuilse bos in de hoge bomen wonen, gelukkig maar. Zonder vogels zijn wereld en hemel leeg. En de oude, markante hanenstoet is allang opgehouden, ik zag pas nog twee verwaaide kippen langs de kant van de Graafseweg rondpikken, wellicht een moment van Kobus weggevlucht, maar de oude hanen met hun hennen, die ooit hier in het kleine bos vermakelijk voorbijtrokken, zijn allemaal voorgoed voorbijgegaan. Rest het beeld in de herinnering voor wie de klassieke optocht en het vertrouwde hanengekraai in de Wolfskuil hebben gekend. Je zou het kunnen missen, maar hoe bedoel je dat?  

14 oktober was de verjaardag van grootvader Burg. Merkwaardig, zoveel Weegschalen én Watermannen mijn levenspad kleurden en kleuren, het lijkt wel een overdadig herfstboeket, maar mooi, zo mooi in de herinnering en in het wéten, nu.

Donderdag 12 oktober.

Het was gisteren maar een schrale gewaarwording op het Van Kilsdonkplein in Zeeland. We waren benieuwd erheen gereden, we wilden daar die kleine, grote mens Jan van Kilsdonk eren op onze eigen wijze. We wisten via de media dat er een bronzen borstbeeld van hem stond, het was pas onthuld. Er waren nogal wat notabelen op de been geweest en zelfs Huub Oosterhuis was van de partij, lazen we. In het bisdom Den Bosch had de hogere geestelijkheid geprotesteerd tegen de onhulling van ‘de kop van Jan’, het vermeende borstbeeld zou te hoog gegrepen zijn voor de kleine pater jezuiet, het zou te veel eer voor hem zijn. Och, hoge geestelijken denken en doen óók in partjes en treden, het zijn soms net mensen zonder wijding.

Maar er viel niets verhevens voor de pater te bespeuren: in het groene grasveld stond een vierkante, grauwe paal met daarop de in brons gegoten afbeelding van het hoofd van onze geliefde jezuïet. Het viel me bar tegen. Wat jammer nou toch. Ik was ontdaan, niet ontroerd, toen ik deze schone mens van grote waarde daar zo iel en kwetsbaar (hij is haast een kopje kleiner gemaakt te noemen) op die totempaal in het Brabantse grasveld zag afgebeeld. Alsof er de moedwil van de beeldhouwer zelf achter heeft gezeten. Alsof hij deze grote mensenziel bewust klein heeft willen houden. Van Kilsdonk ís klein van postuur, dat klopt, maar zijn lieve hoofd zo afgekort neergezet op dat eveneens afgekorte paaltje? Met de bril veel te groot, te zwaar, niet kloppend, ook dat nog. Brons of niet, het kon niet grover en niet nietiger tegelijk. En de verkozen plek was saai, leeg, raar zelfs. Ik was beduusd. Of schiet mijn kunstgevoel voor beeldhouwen en bronsgieten tekort? Ik geloof het niet. Wat mooi is, moet je mooi houden. En deze mens is mooi, mooi in zijn karakter, mooi in zijn uitstraling, ja, de frêle Van Kilsdonk is ontroerend mooi in zijn unieke wezen. Het beeld dat men van hem boetseerde, is dat niet. Het stond daar onzeker, een beetje verloren in de ruimte van het grasveld, maar misschien is dat juist de symboliek van het mensenlot: verloren staan in een grasveld. De boom der beschutting stond verhoudingsgewijs ver weg, met zijn takken dun omhoog geheven, de bladeren druk opwaarts zwaaiend naar de verre God. Ik vond het allemaal niet mooi genoeg, niet artistiek genoeg, geen eer genoeg. Ik was opgelucht toen ik déze foto van die goede mens via Google tegenkwam. Een verademing, nu kan ik dat hardgetekende brons vergeten. Het was niet eens een borstbeeld, welnee, alleen Jans goede, oude hoofd is vereeuwigd daar in zijn geboortedorp Zeeland, en dat steunpilaartje voor zijn kleine koppie mag dan van beton zijn of van marmer of van graniet, het kan allemaal best, maar eerlijk is eerlijk, écht geweldig is het monumentje niet. Een gemiste kans voor kunstminnend Zeeland. Het jaloerse bisdom kan gerust zijn, het beeld van de kleine grote pater is klein gehouden. Maar het zal, klein en wel, niet kunnen verhinderen dat men hem liefheeft. In het hele land. Wie kent en eert hem in zijn grote eenvoud niet? Wiens hart heeft hij niet aangeraakt? Zo zijn de mensen die van God getuigen: stille aanwezigen onder de mensen, troostend en helend, zonder omhaal en kordaat. Misschien is dát de diepe betekenis wel van dat eenzame, kleine beeld op die ruime, grote grond in Zeeland? We hebben daar in de middag ons brood opgegeten, mediterend op het bankje naast de afvalbak. Ik keek Van Kilsdonk vragend aan, probeerde het tenminste. Leven er daar, in zijn degelijke geboortedorp, óók van die armzalige zwervers, misschien? De afvalbak was schoon en leeg.

Jan van Kilsdonk, priesterlijke mens, menselijke priester.

Foto: via Internet COC Amsterdam.

Dinsdag 10 oktober.

Nacht 1:33 uur. Een weldenkend mens zal zijn verbazing nooit te boven komen binnen gelovigenland. Er zijn bar weinig zielen die de betekenis van de Messiaanse zending van Jezus de Nazarener en diens evangelische, vrijmakende waarden doorhebben, de meeste blijven graag steken bij de oude plaatjes, de oude leerstellingen, de oude sferen, de oude catechismus, en dat laatste nog niet eens. Er bestaan ook nog zogeheten christenen die vanuit hun gegroepeerde thuisbasis uitroepen: vrede en alle goeds! en er verder niets mee doen. Taal zal alleen verwoesting zaaien, dichtte Huub Oosterhuis, en van hun woord geen daad beklijfd. Oosterhuis is een knappe profeet, eigentijds en Nederlands. Hij wordt door zulken derhalve nogal eens verguisd. Ik bedoel momenteel te zeggen dat er ook in de wereld van geloof geen vrede komt, geen eenheid en geen waarheid. Het is alles ijdelheid, tegenwoordig leegte genoemd, zelfs wat uit het heilige boek verkondigd wordt en aangeprezen. Ik heb het over de franciscaanse seculieren, de drogclub met zijn te vele verkapte strebers, die macht en aanzien grijpen middels het vaandel van de armoede, middels hun lokroep over vrede, middels hun gepatenteerde maar onechte nederigheid, middels hun vermeende minderbroeder en zusterschap. Het is niet waar, het is de schijn. Hoogmoed is de deugd die verschillenden van hen dienen. Met hun zodanig gekwalificeerde minder zijn verheffen ze zich. Staan ze boven de anderen. Ze komen niets tekort, ze lijden geen honger, ze gaan niet schraal gekleed, ze offeren niets op, het gaat hun goed. En dat mag. Maar niet vermomd als dé nederige heiligen, als de eenvoudigen van hart en kledij, als de vredebrengers bij uitstek, als de directe aansprekers van God zelf. Ze bestaan niet. Mijn broer had destijds gelijk toen hij naar Hein & Brigit S. verwijtend schreef dat franciscanenland werd gebruikt door iedereen en voor van alles, behalve voor het christendom dat expliciet van Jezus komt, behalve voor onze God. Hun denkwereld is esoterisch, occult, hun vermaledijde gebed niet meer dan een kringelende wierook gemengd met zwavelgeur die opstijgt naar ergens, en ze dansen er graag bij, kleine pasjes en in de ronde kring. Tekenend genoeg. Nou ja, genoeg ook hierover. Ik heb vandaag mijn onfranciscaanse portie wel gehad. Gelukkig zijn er ook mooie mensen in de orde, hele mooie mensen. Die malafide zijn, slaan we maar over.  Maar soms heb je het nodig je te uiten, het onrecht, juist onder gelovigen, werkt verstikkend, je kunt er niet mee leven. En je grijpt naar een verlichtend gebedje, je houdt een kort digitaal gesprek met de hemel waar de volmaakte heiligheid woont en rust en op de verwarde mensheid wacht. Goede, rechtvaardige God, haast u mij te helpen. Ook ík maak fouten. Goede, heilige God, haast u óns te helpen. We zijn allen  van mensen gestructureerd, van mensen grootgebracht. Aanvaarden, heet het. De ander aanvaarden. Elkaar aanvaarden. Het lot aanvaarden. Ik weet het immers wel. Amen.

Je staat er niet direct bij stil dat je kunt vallen op een kleine oppervlakte. Het overkwam me toen ik achter de computer vandaan kwam om te gaan eten. Het ging te rap, ik bleef haken, ging struikelen, kon me niet meer tegenhouden en viel toen languit in de gang, plat op de grond, met mijn gezicht in de slaapkamer. Hoe krijg je het voor elkaar? En ja, het deed zeer. En ja, ik was van slag. En ja, de wereld draaide. En ja, toen sliep ik op de bank. Ik was er heus erg moe van geworden. Ik droomde dat Paddy mijn witte muiltje opknabbelde. Ik zag het gebeuren en liet hem begaan. Terwijl ik toch emotioneel gehecht ben aan die witte muiltjes, ze zijn vorig jaar in Vaals gekocht ter herinnering. Maar ja, op onze telg Paddy word je ook in je dromen niet boos.

Paddy’s verjaardag 27 augustus 2006.

10.25 uur. De nacht was eenzaam, soms overkomt het alleenzijn je extra. Alle gepeins en alle gezorg houden je uit de slaap. Och ja. Zo leren de mensen in gesprek gaan met zichzelf. Wie betrapt zich af en toe niet op een monoloog, hardop georeerd? Bij het keukenkastje, bij de koelkast, bij de televisie, of op je hoofdkussen in je lege bed? Het is maar goed dat er schrijvers bestaan. En dichters. En acteurs. En denkers. En hele goede mensen. Van die mensen met mantelzorgneigingen. Ze maken de toesnellende ouderdom, voor wie het overkomt en aan den lijve herkent, dragelijker, soms wel. Want je moet het leven per slot van rekening alleen doen. En dat is paradoxaal genoeg maar goed ook.  

Dinsdag 3 oktober.

En de vogels vlogen los op zondag. Ze hebben het een dagdeel goed gehad. Ze kwetterden vrolijk en klapperden met hun vleugeltjes. Vrijheid, vrijheid! Een vogeltje heeft ruimte nodig, het moet zijn vleugeltjes kunnen uitslaan, ópwaarts. Ik zou een grote vogelkooi willen maken op het balkon, een volière dus, om ze een beetje uit hun gevangenschap te verlossen. Wat kun je anders nog meer verzinnen?

~

In de middag gingen we naar Persingen. In het kerkje toonden 3 kunstenaars hun cultuurwerken, onder wie Frans van den Heuvel. Het was een serene inkomst, met slechts weinig te zien, al had Frans goed werk aan de muur hangen.

 

Het kerkje van Persingen.

Na Persingen ging de autorit naar Ooij, ik vond er niet veel aan. Het dorp oogde troosteloos en bleek tamelijk nieuw, ik vond het er kantig en sfeerloos. Bij Fletcher's kwam niemand naar buiten om ons op het terras te bedienen, bij De Vink was de bediening ook al mondjesmaat, je kon er amper je thee bestellen en bij het betalen duurde het een eeuwigheid voor je je geld kwijt kon. Het hele centrumpje zei me dus niks. Eenmaal buiten de dorpskern werd het panorama interessant, we reden door en arriveerden via de dijk bij Oortjeshekken. Daar was het zalig toeven, met heerlijke koffie, reine thee, dikke koek en broodpillen; met mussen te over, op de tafels, op de grond, in de groene struiken langs de muur van het oude pand. (Het is daar een uitgelezen plek voor dichters.) We hebben de bisons begroet, ze zagen er niet uit, verschrikkelijk met al die distels op hun bontjassen. O, het was intens genieten in Gelders landschap aan ruim water, bij bebossing en een aardig natuurreservaatje.

Maandag 2 oktober.

Wat gebeurt er per toch veel in een mensenleven. Hoe houd je daarbij je brein in evenwicht, je gesteltenis optimaal? Is het zo verwonderlijk dat je een en ander vergeet? Je peinst en piekert terug naar de ochtend, de middag, ertussendoor: wat was er ook alweer? Ik ben steeds weer opgelucht blij als ik de precieze herinnering weer oppak. Het zal je gebeuren dat er vlekken ontstaan, leegtes komen die blijvend zijn. Het zal je gebeuren. Nee toch?

De voorbije dagen waren mooi, de zaterdag, de zondag, alles was mooi en goed en teder en de moeite van beleven waard. Olivier en ik waren naar Hernen getogen: het was daar één feest van kunst en zang, van veel mensen en toespraken, het was het feest voor en van Annelies, en alles gebeurde in het oude kasteel, stemmig, sfeerrijk, de ziel optillend en de eigenwaarde opbeurend, de eigenwaarde ook van het hele publiek. Tijdens de toespraak van de befaamde journalist van De Gelderlander keek ik naar buiten, door de kleine vensters heen, en bij de Russische ballades oogde het kleine landgoed passend genoeg; ik zag de koeien grazen en langzaam voorbijgaan in de wei, de vogels tierelierden langs de torentjes, de eenden in de vijver duikelden om en om, het water spatte op en het was alles bij elkaar een verrukkelijk gezicht voor de toeschouwer, voor mij. Het publiek stond beleefd naar de sprekers gericht, alsook naar het zingende en  musicerende vijftal in klederdracht. Dat vond ik jammer van het landschap, dus luisterde ik goed naar binnen en keek ik goed naar buiten. Ik was er blij mee.

Ik keek mijn ogen uit toen het begenadigde publiek de ruimte kreeg om rond te kijken, Annelies’ werk te beschouwen, haar sculpturen en schilderijen. Wat ik aan schoonheid heb gezien… Ik was onder de indruk geraakt, er was niet veel moeite voor nodig. Annelies van Dooren uit Grave schildert indringend, in prachtige kleuren, veelal ingetogen, ze gebruikt onderwerpen waar je niet omheen kunt, waar je gebiologeerd naartoe getrokken wordt, ik wel. Het was een rijke vernissage. Ik wil er zaterdag weer naartoe gaan. Misschien koop ik een schilderij. Misschien wel.

~

O herfst, je zon speelt zijn spel van afscheid, maar het is slechts het afscheid van de zomer, want de zon zal er altijd zijn, het hele jaar door zal de zon er zijn. O herfst, wat heb je veel geregend vandaag. Je hebt je zon gestuurd en je regen neergelaten, je wind laten loeien en je bladeren laten gaan. Het is oktober de 2^de, dus ook nog een vrome engelendag. Goeie genade, wat een heiligheid vandaag, juist nu Sybil jarig is. 

Woensdag 27 september.

Het waren dagen vol van gevarieerde emotie. We hebben de verjaardag van de pater redemptorist en mijn vriend Frans gevierd. Het was feest op zondagmiddag. Met een zeventigtal mensen was de lounge van Catharinahof aardig gevuld. Ballonnen sierden de ruimte vrolijk op. De catering had een High Tea verzorgd en het was een bijna overdadig buffet geworden met naast de thee en de koffie de Engelse scones, cakes, bonbons en cookies, allerlei sandwiches, en met glanzend gevulde wijnglazen; er werd telkens weer frisse champenoise ingeschonken en verse jus d’orange. Het was feest, we vierden deze dag en er waren sprekers en spreeksters genoeg; ook was er Harrie die blokfluit speelde en piano; we spraken, we zongen, we grapten, we droegen voor, alles ter verhoging van de feestvreugde om en voor Frans. Het gastenpubliek was subliem. Ik heb me verwonderd over zoveel mooie mensen, niet de geringste, die allen de moeite hadden genomen naar Catharinahof in Nijmegen te komen om feestelijk hun sympathie tegenover Frans uit te drukken. Ook sir Paddy was gekomen, hij droeg een groene strik om zijn hondennekje, groen zoals de outfit van zijn bazinnetje en baasje. Later torste hij een groene ballon met zich mee, die werd opgelaten met de andere ballonnen tijdens een speels moment bij de tuinvijver. Maar het hoogtepunt was wel de speech van de jarige Frans zelf, te lezen bij Odes en Lyriek in de zijlijn van de frontpage. Hij wist als altijd precies de kern te duiden.

Daar was ook nog Billy, tere hond, kleine tekkel, die mijn hart lang geleden al heeft gestolen. Ik kon hem moeiteloos dragen, sir Paddy niet, die is veel zwaarder. Beide zijn koddige hondjes en hartendiefjes als geen ander. En er waren de 2 jongens, last but not least. De 2 jongens van mijn hart, met hun lieve ouders van mijn hart. Ze zijn dan ook van mijn bloed en mijn liefde. Het is mooi om je eigen lievelingen te zien als het feest is.

 

Ik was vanuit Wittem naar mijn familie in Lanaken gereden, naar mijn broer met zijn zieke vrouw, uitgeblust wezen maar met nog altijd haar lieve ogen en haar edel gelaat. Ik ben minstens blij en dankbaar dat ik háár nog 1 keer heb mogen zien.

 

Vandaag was de dag zwaar, loodzwaar. De autorit was moeizaam vanwege het veel te drukke vrachtverkeer vooral op de A2. Ik heb toen de afslag naar Venlo genomen en ben naar Thorn gereden om er even te verpozen, op adem te komen, koffie te drinken en tranen te laten. Het was een emotionele ochtend, ik was te moe, nog te weinig uitgerust na deze 3 totaal andere dagen, of gold het een hele week? Er waren ook wel erg veel emoties in korte tijd te behappen; een mens heeft bovendien maar 1 lijf en 1 geest en kan maar 1 ding tegelijk doen, om het zo maar eens te duiden. Het kan je ook wel eens te veel zijn, of te veel worden. Zo voelde het. Nu gaat het weer.

 

Vanmiddag reden we naar de Maasoever in Neer. Water en boten, groene oevers en houten picknickbanken en overal bomen langs de kant. Dat was een heilig halfuur.  We hebben er ons brood genuttigd. En een beetje gerust. Het was nog een lange weg te gaan via Eindhoven. Het voelt nu alsof ik niet meer uit rijden zal gaan. Maar ja…

 

Margarethe kwam niet op het feest. Er was de interne weigering om haar te brengen, te begeleiden. Het heeft me aan het denken gezet. Kun je je hoogbejaarde moeder zoiets onthouden? Nee, dat kun je niet. Toch is het gebeurd. Je zult een ruim geweten moeten hebben om je in dezen schoon te pleiten, ook tegenover jezelf. Er werd naar haar gevraagd, wat moest ik antwoorden? Het was een hard gelag.

O dat mooie feest! Dametjes van einde tachtig droegen hun liedjes voor, van de Franse gouvernante tot de mix van evergreens. En toen de ballonnen de lucht ingingen, ten hemel voeren, ja toen was iedereen ontroerd; het raakt immers je ziel als je die dansende dingetjes naar boven stuurt met je wensjes en gebedjes. Ik kreeg van Phily vanmiddag de film, kon alles weer terugzien en voelen. Het deed me wat.  Wat me ook geraakt had, was de aanwezigheid van Frans van den Heuvel. Die man brengt overal vreugde, die maakt iedereen blij. Hij is een gave ziel, een mens die heil brengt. 

Ik ga slapen, ik val om. Welterusten en niet meer denken, slapen en uitrusten, dan kun je morgen weer de nieuwe dag doorkomen. Deo volente. Amen.

Nog even. Mijn zusje belde enthousiast op om haar stempel van herkenning te drukken op het verhaal We hebben voor altijd vakantie. ‘Dat zijn wíj’, zei ze. ‘Je hebt óns leven beschreven. Zo doen wij ook altijd!’ Ik heb maar een beetje met haar gelachen. Maar het was een heerlijk compliment.        

  

 

Woensdag 20 september.

We waren naar Grave getogen in de namiddag, het was gisteren. Ik had eerst 2 brieven gepost in Dukenburg, 1 voor Ries en 1 voor Coby c.s. Toen we over de grote regenboogbrug reden die Gelderland en Brabant met elkaar verbindt, was de gezelligheid (onbewust) al in volle gang. In de plaatselijke herberg De gouden leeuw ontmoetten we haar, een excentrieke dame in ‘n ondefinieerbare outfit, alles in blauw, van geruit tot genopt, dat waren haar sokken, en er was het effen blauw van de spijkerbroek, of had ik het niet goed gezien? Ze dronk jenever en praatte honderduit tegen haar begeleider, een rustige man met een klassieke en toch gemoedelijke uitstraling. Het was een bijzonder koppel, zij sprak en hij luisterde, knikte af en toe, maar zweeg. Ik keek en bleef kijken; ik kon er niks aan doen, ze trok de aandacht, de mijne dus. En toen ineens, toen keek ze terug, keek weer voor zich en op een gegeven moment zat ze aan ons tafeltje, ‘ze’ was Annelies van D., Gravese kunstenares, ze verkondigde het luid, ze staat in de Brabantse Encyclopedie, of zoiets. Ze schildert, beeldhouwt en schrijft, alles handmatig. Ik observeerde haar. Ze was grof gebouwd, toch nog vrouwelijk genoeg. 2 lange donkere haarvlechten hingen langs haar gezicht. Ze sprak luidop, wellicht deed dat de veelheid aan borrel, ik weet het niet. Ik kon haar leeftijd niet echt peilen, maar ze sprak over de katholieke tijd van vlak na de oorlog en vooral in de jaren ’50. Ze was hartstikke katholiek en verkondigde het met verve. Enfin. Het was een boeiende ontmoeting en toen ze ook nog uitgebreid vertelde dat ze een beeldende expositie had op 30 september in het kasteel van Hernen, toen zei ik op mijn beurt dat ik de publieksprijs had gewonnen in dagblad Trouw. Zo gaat dat, je biedt tegen elkaar op, ook als je jezélf aan het verkopen bent, al of niet gewild. Mensen zijn mensen, zij - en ik ook.

Maar het is een aparte middag geworden, ik had dit exclusieve theater in mijn Gravese stamkroeg niet willen missen. De tijd vloog om. We behandelden de Russische schrijvers zoals Dostojewski, Boris Pasternak zelfs en wie nog meer. Ook Rainer Maria Rilke werd ontleed, het gebeurde allemaal daar in die kleine, oude kroeg. We spoedden ons haastig huiswaarts, het ging al tegen 18.00 uur. We namen met wederzijdse buiginkjes afscheid, beloofden te komen naar haar expositie in Hernen, ik zie ernaar uit. We hebben gewuifd naar de Maas, en de regenboogbrug met een weemoedig adieu gegroet. De lach van de avond betrof Annelies, bijzonder mens, intellectueel, levenskunstenaar, in ieder geval iemand om niet gauw te vergeten.

22.30 uur. Het was vanochtend in de ofs een karige mis met allemaal mannen, maar wel eerbiedig. De vergadering leverde een gebakje op, Joke was 80 geworden. Hans P. had het krantenknipsel meegebracht met mijn vakantieverhaal, hij had mijn naam omcirkeld. Wat een lieve man is hij toch. Het valt me elke keer op. Deze groep steekt momenteel goed genoeg in elkaar. Al vormt het ledental a.h.w. de heilige rest, we worden nu allemaal wel erg snel en zichtbaar ouder. Als ze deze groep in de Taukring laten overvloeien, dan ga ik weg. De Taukring is geen kleur voor mij, is mentaal ook niet oprecht franciscaans te noemen. Enfin. De tijd zal het leren.

In de Bossche Verkadefabriek vond tussen de middag een onverhoedse ontmoeting plaats. Ik heb een kort gesprek gevoerd met P. Het zal weinig of niets baten, maar ik heb kunnen zeggen wat ik hem al jaren geleden had willen zeggen. Moeilijk was het wel, en toch ook weer niet. Maar ten minste heb ik het aangedurfd. Vrede, heb ik o.a. gezegd, innerlijke vrede, daar gaat het om. En ik heb hem c.s. het beste gewenst, heel, heel oprecht. Ik ben een mens van vrede, een mens vóór vrede. Ik wil de vrede hanteren en uitdragen, al weet ik heel goed dat er altijd mensen zullen zijn met wie je niet kunt accorderen. Op den duur win je het, zegt Olivier altijd, op den duur komt alles goed. Daar geloof ik in. Hoe dan ook. Welterusten. Morgen weer een hoop te doen, vooral voor het feest van zondag. Laus Deo. Amen.

Zondag 17 september.

Vandaag begin ik met de voorbereidingen voor het feest van mijn goede vriend pater Frans, volgende zondag. Het moet een mooie middag worden, die niemand vergeten wil. Ik ga zorgen voor memorabele verassingen, feest moet het zijn, feest zal het zijn. Deo volente. 

Eindelijk voel ik me uitgeslapen en in staat de zondagse biezen te pakken, ik wil naar de Hilver. Vermoedelijk zal Olivier meegaan, hij is, net als ik, dol op de Hilver. En o, over memorabel gesproken: heerlijke reacties komen nog steeds binnen. Wat te denken van de vraag van de fractievoorzitter van de SP, die mijn artikel We hebben voor altijd vakantie heeft opgevraagd om te gebruiken in de SP-actie Grijs op reis in West-Brabant? Nou ja, daar zeg ik geen nee tegen en als de SP-stunt bij me binnenkomt, zal ik het bericht hier plaatsen. Overigens, wat een geweldige voetnoot is het, dat Huub Oosterhuis op de 30^ste plaats van de SP-lijst staat. Ik wist wel dat deze partij deugt…

En een echte franciscaanse reactie is binnengekomen, zij het via Sybil, van Henk Pot ofm: hij noemt het verhaal een meesterwerk(je), ontroerend en herkenbaar. Dat maakt veel goed.

En nu op naar de Hilver. Wat trek ik voor dit tripje aan? Een mens blijft zorgend, al is het bijbelse thema van onbezorgd zijn en naar de vogels in de lucht te kijken en naar de leliën in het veld, die zich allemaal niet druk maken en eigenlijk de dag plukken zoals die komt, doorlopend actueel. Je zult je tóch moeten kleden. O bomen daarbuiten, jullie worden herfstig schraal. De mist trekt op en ik ruik september, precies zoals ik het sfeergewijs bedoel. Het leven is goed. Deo gratias. Amen.  

 

 

Woensdag 13 september.

Er zijn veel prachtige reacties binnengekomen op mijn Publieksprijs voor het vakantieverhaal in Trouw. De meeste waren hartverwarmend en een enkele een beetje jaloers of men reageerde helemaal niet, dit laatste is kenmerkend voor de franciscaanse hoek. Vandaaruit zweeg het merendeel, ondanks het blije bericht dat ik mijn orde had gezonden. Gek is dat, bij zo’n gebeurtenis leer je alwéér anders naar mensen kijken. Je ontdekt, steeds verrassend opnieuw, de menselijke goede kanten en de dito zwakke kanten. Zo stond er bijvoorbeeld in mijn mailbox: Ik heb je bijdrage gelezen. Proficiat. H.S. Daar sta je als dichter dan geheid even stil bij het woord ‘bijdrage’. Het is wél de publieksprijs die je ontving voor je verhaal dat gewonnen heeft in een landelijk dagblad. Ik ga er maar opgewekt vanuit dat H.S. mijn bericht in ieder geval beleefd afhandelde, hij reageerde immers, zij het koel, en afstandelijk genoeg. De blijdschap glorieert door het positieve en de warmte bij alle overige reacties. Ja, ik ben een dankbaar mens. In Trouw staat vandaag alweer in de rubriek Podium te lezen hoe blij en bevestigd 2 mensen hebben gereageerd op ‘Wij hebben voor altijd vakantie’.

Daar word je stil van, en je bent meer dan tevreden. Je hebt zomaar en zowaar met pen en papier en je geschreven woorden vreugde uitgedeeld, beantwoorde vreugde, ook dat nog. O, het is een van de mooiste handelingen die een mens kan doen: vreugde uitdelen. Het is mijn hobby, het is waar, mijn grootste liefhebberij. Want vreugde brengen is je eigen verworven genade(n) delen met anderen. Ik zal het blijven doen zolang ik besef dat ik leef en de kracht en de kennis en het middel ertoe me zijn gegeven. Vreugde brengen en troost bieden waar nodig is. Je mag erom bidden. Ik zal het doen.   

Werner is gestorven. Hij zal nu ook al begraven zijn. En weer is een redemptorist, die ik liefhad en hooglijk waardeerde, doodgegaan. Mooi zijn de herinneringen aan vorig jaar in de herfst, toen we in Roeselaere mochten doceren over Gerardus en Etty Hillesum, toen we mochten celebreren en voorgaan in de oude paterskerk, toen we met Werner mochten reizen door West-Vlaanderen, dat schone land met de vele bekoringen - en de dood in zijn geschiedenis; met zijn dichters, en de oude Vlaamse steden mooier dan ons eigen Amsterdam. Och Werner, je zult niet weg zijn voor mij, ik denk aan je en je bent. Je staat in mijn geheugen gegrift, ik zie je voor me en ik hoor je weer vertellen over al wat je weet, rijk en gevoelig en priesterlijk hoog. Dag Werner, mijn beste, het ga je goed in gerustheid en groet Walter daarboven. Kon hij je niet missen misschien?

    

Zaterdag 9 september.

Lieve medemensen,

Ik ben een blij mens. Ik had gisteren bericht gekregen dat ik de Trouw publieksprijs heb gewonnen met mijn verhaal We hebben voor altijd vakantie. Het staat vandaag te lezen in dagblad TROUW. Je kunt het ook vinden op www.trouw.nl. Dank aan allen die hun gewaardeerde reacties hebben gegeven.

Liefs, Ine Verhoeven

Juryrapport

(geplaatst door webmaster www.ineverhoeven.tk zie ook "verhalen"op deze website))

 

Zondag 3 september.

Elke mens is een wereldje op zichzelf. Ieder mensenlichaam is a.h.w. een fenomenaal wereldje apart. We vormen met zijn allen een massaal samengaan van wereldjes. Hoe wonderlijk toch. Er gebeurt nogal wat in de wereld, zo ook in de mens, in de innerlijke mens. Je kunt bijna alles met elkaar vergelijken, veel is heus vergelijkbaar, en ik heb vannacht in diep gepeins de wereld en de mens met elkaar vergeleken. Prachtig, machtig, turbulent en beangstigend, precies zo levendig als de wereld is, is het lichaam van de mens. Maar het gaat me momenteel te veel energie kosten verder op dit onderwerp door te borduren, ik schreef er trouwens destijds al over in mijn boek Van mensen onderweg – met geloof, hoop en vrede. Maar het is waar, je komt nooit uitgedacht over het leven op onze planeet, over de wederwaardigheden in de wereld én in het menselijk lichaam. Interessant genoeg. 01:52 uur. Ik moet nu heus gaan slapen; en minstens een miniem gebedje doen, zou niet misplaatst zijn. Laus Deo. Amen.

10:30 uur. Saai is september, vandaag alwéér. Regen en grauwheid, niks vrolijks in de lucht. Alsof de engelen wenen met de mens die vanmorgen bedroefd is. Alleen de bomen voor mijn huis deinen en dansen licht op de wind, dat breekt visueel een beetje de meteorologische treurnis.

Op televisie is de eucharistieviering vanuit Onze Lieve Vrouw Van Goede Raad in Brussel te zien, heel mooi, heel gevarieerd en bemoedigend naar de mensen toe.

Gisteren heb ik geleden aan de laatste interne gebeurtenissen. Wat kan de boze domheid van 1 mens veel schade doen in andermans leven. De nacht was moeizaam en vol dromen. Ik ben moe. Mijn gemoed smelt een beetje samen met de neerslag buiten. Al wil ik er niet op ingaan. Alles komt goed. Een mens mag het vertrouwen in het goede niet kwijtraken. Dat doe ik ook niet. Maar het gaat om je kinderen. En dat geeft zorg, doet je moederziel pijn. De tijd zal alles wel aantonen op den duur. Dan moet het gewoon goed komen.

Ik hoop dat Rieke gauw reageert. Zou de rubriek Gewichtkijkers nog doorgaan? Ze duurt zo lang met haar septemberse openingsbericht. De kleine sir Paddy - hieronder afgebeeld terwijl ik hem vasthoud - zit wel erg ongemakkelijk, zie ik. Alsof ik hem smoor. Maar het arme dier is zeer bemind, dat maakt veel goed aan het gebrekkige poseren op deze foto. Volgens mij was Rieke de fotograaf. Ik ben best wel tevreden.

Ine & sir Paddy

Een zekere Nine de C. reageerde op mijn wedstrijdvakantieverhaal in Trouw. Het gaf commotie. Ze had het verhaal letterlijk genomen en was gebelgd dat ik pas 63 ben. Nou ja. Op www.trouw.nl/schrijf is alles te vinden en af te lezen, ook de reacties op Wij hebben voor altijd vakantie. 100 mensen, 100 zinnen. We mensen, 100 zinnen. e lezen bij reacties op Wij hebben voor altijd vakantie.rieerd en bemoedigend naar de mensen toe.  blijven een busgezelschap. Alles aan karakter reist mee. Maar och, met Nine is het misverstand intussen opgelost.  

Je weet niet wie je tegenkomt op een Gorkumse boottocht. Wie zat er zaterdag op De Sluizer zijn feestje te vieren? De pastoor van Appeltern. Als dat niet snoezig is? Ik zag pas in Gorkum 2 armzalige mannen rampzalig gekleed, beide ogend als 2 zwakjes gefatsoeneerde zwervers maar nog net minderbroederlijk genoeg en dacht: ken ik die 2 nergens van? Zijn dat niet 2 kapucijnen? Maar ik kon ze niet thuisbrengen. De kapitein van De Sluizer onthulde aan het eind van de bootreis mijn raadsel en gaf het bootpubliek te kennen dat de pastoor van Appeltern op De Sluizer zijn gouden priesterfeest vierde. Lang zal hij leven! Applaus! Denkelijk waren de 2 armzaligen zijn gasten en voeren ze mee met de feestboot. En nee, zij droegen geen feestkleding, die 2, heel onbijbels maar zeer franciscaans, dat wel.

Ik overdacht de situatie in de Orde van Franciscaanse Seculieren en zie dat de tamelijk nieuw gekomen afdelingsministers niet allemaal theologisch deskundig onderlegd zijn, ik bedoel bijvoorbeeld de huidige minister van H. die haar afdeling drijft op ongewisse gevoelens, spirituele instincten, en niet op kennis die nodig is om religieuze gelovigen goed en gedegen te (bege)leiden. Ik kijk nog even verder. De landelijk minister vind ik momenteel te rechts en de Taukring is mijns inziens én naar eigen bevinding op de zweverige toer, er zijn er daar bij die niet gelovig maar globaal spiritueel bezig zijn. Zo is Ine Bakker van Doortocht niet bekwaam als hoofdredacteur, kan niet schrijven en formuleert de God van het katholieke geloof merkwaardig door middel van een vergezochte, eigen god, dit blijkens haar vermeende journalistieke inbreng in Doortocht. Zoekers zijn ze, en dat mag. De club zou alleen wat beter grondpersoneel mogen hebben, zodat de seculieren in Sint-Frans veilig de weg naar de hemel leren bewandelen. Enfin. Ik denk al heel lang dat deze club voor een deel uit opportunisten bestaat, mensen van zwak allooi die een mooi aanzien denken te verwerven door de OFS. De club is arm aan theologen, dus wie maalt om de waarheid? Ik dus. Maar ik word dan ook verguisd. En ik denk dat je beter verguisd kunt zijn dan bejubeld door dergelijke nitwits. Blijft staan dat het jammer is een goede zaak, lees kans, verloren te zien gaan. Ik ben niet dol op wonderen maar in de OFS moet eerst een fiks wonder gebeuren. Het wonder van de redding. S. heeft haar best gedaan tijdens haar regeerperiode, maar ook zij had de kennis en het inzicht niet. Daardoor zijn in de afgelopen jaren vele gemankeerde schapen in de nog altijd gammele OFS-stal binnengetreden. Al die gemankeerde schapen hebben behoefte aan een goede herder, maar hij die ze nu hoedt, is een kunstenaar en als leider van een onduidelijke geloofskleur, maar wel voldoende hiërarchisch. Je kunt e.e.a. aflezen op www.ofsnederland.nl. Ik schrijf dit in mijn dagboek ter memo voor mezelf, om wakker bij de feiten te blijven. En meningen mógen er zijn, ook de mijne.        

Met een gekneusde voet (en heel veel gekapte krullen op mijn hoofd) beleef ik mijn dagen. Het eerste gestrompel is gelukkig voorbij, ik loop weer goed, al is mijn voet nog pimpelpaars en eigenaardig blauw. Het wordt wel beter. Toen ik mijn voet bekeek, de bloeduitstortingen, dacht ik terug aan mijn toenmalige verblijf in Australië. Ik liep daar ongelukkigerwijs rond met een blauw oog en vierde daardoor, grappig genoeg, mijn verjaardag als een getekende. Een blauw oog is altijd opmerkelijker dan een blauwe voet, of een blauwe teen of vinger(s). Een blauw oog zet aan het denken, een blauwe teen niet direct. Bij een blauw oog zie je ze vorsen, de mensen: Waar heeft ze dat opgelopen? Klappen gehad? Ik maakte het desondanks mee dat mijn zwager pas na drie dagen ontdekte dat ik met een black eye rondliep. Ja, hij keek wel érg langs me heen in die tijd. Maar goed, dat is een herinnering van lang geleden. Wie maalt er nog om? In die Australische maanden heb ik heel fortuinlijk o.a. de cookaburra’s gezien en gehoord, de emu’s en de koala’s gadegeslagen. Wonderbaarlijk land, mooi, woest en vol van Gods rijkdom. Onuitwisbare herinneringen. Schitterend. Ik zal er nog vaak genoeg op terugkomen.  

Kookaburra

 www.copyright-free-pictures.org.uk

Dan die krullen. Al heb ik slag en krul van mezelf, ik prefereer tegenwoordig met enige regelmaat de krullende kapperskunst te ondergaan en ik ben er blij mee. Raar eigenlijk, dat je haardracht van invloed is op je stemming. Zouden mensen die ouder worden, of zijn, ijdeler dan voorheen door het leven gaan? Ja, je moet je huid verhullen, je huid wordt ouder en is van de strakke schoonheid van de eens jonge vrouw die je was, ontdaan. Misschien ga je dáárdoor betere kleding kopen, geef je meer geld uit aan je outfit? Misschien ga je, doordat je fysiek je natuurlijke zekerheden verliest, je wapenen met uniciteit en uiterlijk vertoon? Ik weet het niet, ik denk maar wat na. Ik zag onlangs enkele herhaalde afleveringen van het programma Showroom met zijn excentrieke oude mensen en het viel me vooral op bij een kleine, bezige heksenvrouw met overal oogjes. Ze was zodanig gekleed dat haar oude lijfje niet de volle aandacht opving, haar opmerkelijke kleding en hoofdtooi leidden af. Het is interessant te zien hoe juist de oudere mensen zich vaak als goudhaantjes tooien. Ik zal er mijn psychologieboeken eens op naslaan.

Met krullen en ook de tand des tijds al zichtbaar genoeg.

Ine 19 juli 2006.

© fotografie S. vd Maat

Enfin. Zolang we in leven zijn, is het de moeite waard het leven te leven, te beleven. Daar horen goed zijn voor jezelf en je mooi aankleden en laten kappen ook bij. Én winkelen, shoppen heet het tegenwoordig, is er een onderdeel van. Als het rustig is in de stad, meestal ‘s morgens, is winkelen een aangename bezigheid. Je mag gerust ter verpozing en ter verstrooiing leuke dingen kopen, van die dingetjes die blij maken, die jou of ánderen blij maken. Ja, en uit zulke gedachten komen de tegenwoordige krullen voort. Oude ijdelheid. Och ja.   

De twee oude beuken zijn geveld, ze stonden langs de Wolfskuilseweg en tegenover het Wolverleiappartementencomplex. De bomen waren ziek, zo was het gemeld. Raar eigenlijk, dat zoiets zeer doet, dat het sterven van bomen je innerlijk raakt. Nuchter gezien: het zijn maar twee bomen die moesten worden gekapt. Wat doe je nou moeilijk? Sybil had een paar jaar geleden ook geen moeite met het laten verwijderen van haar gezonde kastanjeboom, ik vind dat iets zeggen over een mensenkarakter en het is ruimtelijk gezien nogal onfranciscaans. Bij Veronica & Joop heb ik destijds ook zo geleden aan de 2 oude eiken in hun tuin die ze straf lieten omkappen. Het levensvocht van de beide bomen stroomde rijkelijk uit het afgekapte wortelgedeelte. Ik leed eraan bij het zien van dat vocht dat alle kanten opdroop, maar niet verder kon om leven te geven. Deze bomen waren gezond, maar stonden de decoratieplannen in de weg, er moest ruimte komen, dus werden de oersterke, levenslustige, prachtige eikenbomen geruimd. Ik vind zoiets ongelofelijk verkeerd, anderen hebben er weer geen moeite mee. En nu moet daar weer een prachtige, hoge spar tegen de vlakte. Waarom heb je hem dan geplant?

Zondag was de JansenErvenDag in Tilburg. Het is een heilzame dag geworden, met een tocht naar Peerke Donders en naar Maria van de Hatertse kapel. In de ochtend was ik lector in de eucharistieviering van het Carolusziekenhuis (zie bij Liturgie) en bij de voorbede sloot ik een intentie in voor deze enthousiaste Jansenfamilie. Het is een mooie middag geworden. Helaas was de familie die morgen niet aanwezig bij de zondagsviering, wat ik jammer vond, want een eucharistieviering is een geweldig mooi begin voor een familiedag. Het is ook‘n gemiste kans, vind ik, vooral omdat pater Frans de voorganger was en zijn oude moeder van bijna 99 jaar op deze manier niet van de eucharistieviering, door haar priesterzoon opgedragen, heeft mogen profiteren. Jammer, maar ja.

Broer Ries gaat binnenkort naar Canada. Het gaat hem goed, schreef hij. Daar ben ik blij om. De dood van Anneke staat in veel geheugens gegrift, ik ben ervan overtuigd. Maar de uitvaart was mooi, goed en heilig. Met de diaken erbij heeft pater Frans toen de mis opgedragen. Na afloop was het hele dorp uitgenodigd voor de lunch bij De Bolle Keizer. Het was een drukte van jewelste, je keek je ogen uit.

Anneke bij hun villa in Spanje (herinneringsprentje).

Alles wordt uiteindelijk herinnering, alles en iedereen. Het is een goede zaak je herinneringen in schoonheid te laten voortbestaan, maar dat kan alleen als je herinneringen ook mooi zíjn. Wat me nog altijd goed doet, is de manier waarop Anneke me aansprak en omhelsde bij de uitvaart van broer Nic. Ik wist op dat moment dat ik heel veel van haar hield. Niemand dacht toen dat Anneke de volgende familiale dode zou zijn. O ja, de dood slaat in stilte toe, je houdt hem niet tegen; hij zal mij en jou bezoeken, hij haalt iedereen weg. Maar je groeit in je menszijn en je leert te leven met deze eindige wetenschap. Je moet de angst om te sterven loslaten, wil je nog een beetje kunnen genieten van het leven. Leven in angst is ondoenlijk. Och ja, wij mensen, we hebben ons leven en al het andere kennen we niet, behalve van de traditie en de overlevering. Allemaal vage onzekerheid. Je moet het ook kunnen en willen geloven. Logisch dat we gehecht zijn aan lijf en aarde. Heel logisch, denk ik.

Vandaag is Maria Tenhemelopneming. In het ArchiefDagboek in de zijlijn staat er niets over te lezen bij 15 augustus 2005. Maar vandaag, dus dit jaar, wil ik een mariale tekst van mijn hand in mijn dagboek plaatsen, zodat hij niet verloren gaat:

~

Maria, gij moeder van Jezus

gij koningin van het godsvolk

gij vrouwe van deugden gemaakt

gij mens van schoonheid gevormd

~

Maria, gij beeld van ongereptheid

gij icoon van leven in God

gij ziel in mensenharten gevangen

gij mens, gij moeder van ons

~

Maria, gij troost van de bidders

gij glimlach ter bemoediging

gij vreugde van pelgrims op aarde

gij mens, ongestorven in ons

~

Maria, gij heilig teken van God

gij jonkvrouw doorheen alle tijden

gij lieflijke ster aan het firmament

gij mens in de hemel gekroond

~

Maria, gij licht van sterren en maan

gij zonlicht, gij moeder der aarde

gij hart dat de mensheid bemint

gij mens en vrouw uit de heilige God

~

Maria, gij geliefde van Gods geest

Bid voor ons.

In dagblad Trouw, de Verdieping Podium, stond vandaag bij ‘Ooit was ik fan van het dappere Israël’ weer e.e.a. te lezen over de oorlog tussen Israël en Libanon, geschreven en ingezonden door Piet de Visser (oud lid van de Tweede kamer - PvdA). Ik heb gereageerd:

‘Ik schreef het al in mijn digitale dagboek www.ineverhoeven.tk: WO3 is in de maak. De gedegen visie van Piet de Visser valt te delen. Sedert 1967 schaam ik me, als gelovige christen, bij de psalmen die Israël bezingen, Jeruzalem beloven en Gods grootheid bejubelen. Maar ik zou ze ruim willen zien, het gaat om de mensheid, de heiliging van de wereld, niet om de macht van een enkel land of van méér landen. Als kenner van de nagelaten geschriften van de intellectuele Joodse Etty Hillesum ben ik bedroefd dat haar vredelievende teksten, direct gerelateerd aan de volksvernietigende shoah van WO2, geen daadwerkelijke invloed hebben (gehad) op de huidige visie van haar volk. Palestijnen, Libanezen, Iraniërs, Israëliërs, noem maar op: niemand wil als volk noch als mens naar de rand van de afgrond worden ‘gedeporteerd’. Iedereen mag zich veiligstellen, maar wie uit ‘zelfverdediging’ andermans land steelt, duizenden mensen vermoordt en onverbloemd een nieuwe wereldshoah creëert, is onverkort fout.’ Ine Verhoeven, Nijmegen (15-08-2006, 10:54:07 uur) 

De hete zomer is voorbij. Wie zal er niet opgelucht bij ademhalen? O augustus, ik zie je aan. Je wolken drijven over het land en je houdt je zon verscholen. Geen hitte die mijn huid nog brandt, geen stralen die verzengen. Je regendruppels vallen neer en lome grond wordt groen. Juli heeft het gras geschroeid, verbleekt met zomerzon. O augustus, ik zie je aan. In het land van de lyrische tekstschrijver(s) wordt augustus bezongen als een god, in ieder geval door mij. Merkwaardig is het, hoezeer de maanden op zichzelf telkens mijn aandacht trekken en tot beschrijven inspireren. Er zit zoveel in elke maand, denk ik, van weemoed tot vreugde, of andersom. Ik denk aan mijn augustusgedicht, nog in de vorige eeuw geschreven, gepubliceerd in 2005. Het is een beetje een brutaal tekstje, maar wel mooi genoeg, geloof ik.

Augustuszon

~

De zon van de augustus baart haar waan

Zij klimt op langs de einder

Ik heb mijn rode truitje aan

~

De zon van de augustus zengt met stralen

Zij legt mijn lichaam in het zand

en laat mijn ziel verdwalen

~

De zon van de augustus raakt mij aan

en tegelijk tast zij langs zee en golven

Ik heb mijn rode truitje uitgedaan

~

De zon van de augustus kust mijn huid

Zo innig! Wil zij ook mijn hart verschroeien?

De zon en ik, wij paren en wij gloeien

~

De zon van de augustus richt mij op

Als zij verdwijnt, nog even vleugend met de maan

trek ik mijn rode truitje aan.

© Ine Verhoeven

Hemelse genade! Ik zit onder de insectenbeten: van een onbekend beest, een mug en een kreng, én ik kreeg een heuse, venijnige wespensteek in mijn bovenarm. Au! Het gebeurde op de boot. Iemand had de wesp weggeslagen en de boosaard kwam míj straffen met zijn giftige angeltje. Enfin. Je hebt apostelen en martelaren. En een beetje gemarteld voel ik me wel.  

 

Wesp (© www.gezondheid.infoblog.be)

12.13 uur. En je zit als grootmoeder te mijmeren, denkt na over alle voorbije jaren, ziet de kleuren van de tijd en de kleuren die je kinderen voor je maakten: het zijn de kleuren van liefhebben. Morgen is hij jarig, de eerste kleinzoon Conner Charlie. Ik zie het beeld nog voor me: wat een weelde, dat prachtige kind in mijn armen en wat een broosheid tegelijkertijd. Het was in 1993:

10 augustus 1993.

Oma Ine met Conner pas geboren op 9 augustus.

En de tijd gaat door, neemt iedereen mee op zijn tocht, spaart dag noch uur. Wie je was toen je jong was, die ben je allang niet meer. Maar alle tijden in je leven zijn van belang voor jou als mens, voor wie je ten diepste bent. Later komt de puzzel klaar, ligt het meeste aan vraagtekens op zijn plaats. Maar o, wat blijft er nog veel te ontraadselen. Toen ik deze week met De Sluizer over het water voer en om me heen keek en zag hoe groot en hoe klein de wereld feitelijk is, besefte ik al te goed hoe kwetsbaar nietig een mensje is en dat hij globaal niets te zeggen heeft, heel weinig in ieder geval. Je mag enkel een dankbare mens zijn en proberen uit te groeien tot een wijze mens, tot een evenwichtige mens. De evenwichtigheid is zo goed als de belangrijkste eigenschap die we nodig hebben om menswaardig te overleven. En weet dit: laat je nooit iets wijsmaken, door niemand, lees, leer en onthoud, én ‘onderzoek alles en behoud het goede’ (Paulus). Ik zou mijn kleinzoons zoveel willen meegeven aan raad en goede daad. Als ze bij me zouden komen met vragen, zou ik eerlijk zijn en zeggen wat er te zeggen valt, niets opblazen, niets verdonkeremanen, niets ophemelen, niets verslechteren; je moet je kind respecteren en geven waar het recht op heeft. Een kind moet weten wie hij is, waar hij vandaan komt, wie zijn voorouders waren. Als je weet wie je bent, groei je gezonder op, word je een heler mens. Daar geloof ik in.

 

En hier is Conner op 12-jarige leeftijd.

~

Conner

Klein was jij, en mooi, zo mooi.

Dat ben je nog, en groot gegroeid.

Hoe zal het leven voor je zijn

Nu je al 13 bent?

~

Ik stuur een handvol groot geluk

En ook een handvol liefde.

Mijn korreltjes zilvergruis en goud

Strooi ik denkbeeldig uit.

~

En ik fluister in je oor

Ik zeg het luid, ik zing het uit:

Ik wens je heil en alle goeds!

Van harte veel geluk!

Oma Ine   

 

Als ik ooit een mooie kattenfoto zag, is het deze wel. Het is mijn Keppeltje (zie onder Beestenboel), ook al is Keppeltje officieel van Rieke & Wim. Moet je de uitdrukking zien van het beestje, die kattenoogjes en die kleuren van zijn vachtje! En kijk eens naar de lay-out van de foto? Helemaal goed! Keppeltje is de kat met de bel. Als je de kat de bel omdoet, zal hij rinkelen waar hij gaat. Zo is Keppeltje menigmaal veilig terug gevonden. Rieke heeft het onlangs gepresteerd de repeterende harmonie tot zwijgen te brengen omdat ze de kat zocht, Keppeltje dus. Ze zei tegen het gezelschap dat ze een half uur moesten stoppen met muziek maken, want ze moest Keppeltje zoeken en het was hun schuld dat het beestje weg was, hij is bang van de harde herrie. Als ze nou even stíl waren, dan kon ze Keppeltje’s belletje horen terwijl ze hem met een blikje voer lokte. En zo is het gebeurd. Keppeltje was inderdaad snel terecht toen het stil geworden was. Iedereen weer blij en opgelucht, je liefste kat zoek is niet niks, en de Bossche harmonie kon doorgaan met oefenen op de maat.  

 

Keppeltje zelf.

Ja, als Rieke dagelijks haar verhaal zou doen, zou ik het in mijn dagboek plaatsen, of op een aparte webpagina op haar naam. Misschien komt dat nog? Voorlopig gaan we door met De Gewichtkijkers en houden we af en toe ‘n mooie mensen of beestenfoto tegen het licht. Zoals deze van Kep.

18.51 uur. Vandaag kwam de tapijtenman op bezoek met 3 vloerkleden. Ze waren prachtig maar in de kamer viel het resultaat erg tegen. Maar we kijken vrolijk verder, morgenmiddag komt hij met andere exemplaren, zo’n kleed moet ineens van ‘yes’ zijn anders moet je het niet kopen. Het is een smak geld.

Veronica belde. Ze ziet vol verlangen uit naar de Jansenervendag in Tilburg. Ik iets minder, maar het ís leuk. Als Margarethe ook zou kunnen komen, dan is het feest helemaal áf, met een gouden randje, zei Veronica, en Margarethe krijgt de ereplaats. Vanzelfsprekend! Ze is bijna 99 jaar. En als je zó oud geworden bent, dan ben je onderhand heilig, vind ik. Zíj krijgt dus de ereplaats, van harte. Als ze kómt.

22.07 uur. Al 3 dagen aan een stuk ben moe, het is sinds de regen is gekomen. Moe en onrustig. Toch blijf ik actief genoeg, ging de stad in vandaag en liep tegen de helling van de Marikenstraat op, ik bedoel: voorheen zou ik de invalidenlift omhoog hebben genomen, maar dat is over. Best fijn!

Marikenstraat, Nijmegen

De broodjescorner bij de boekhandel was gesloten, het werd dus een middagmaal bij V&D. Ik moet zeggen dat het verrukkelijk was. Ik verorberde een mals biefstukje met zalige aardappelpartjes in de schil, en een half kommetje salade van alles wat. Vooral de mosterdsaus was apart van smaak. Het donderdagse dessert was voor mij een ananassmoothy. Ik kon er weer tegen, vanmiddag. Thuis viel ik in slaap, ik rolde eerder bijna om, nog op het La Placeterras van V&D, daar hoog boven de huizen uit en naast de Stevenskerk, die bezijden de Markt wakend lonkt naar de spoorbrug over de Waal. Machtig interessant. Ja, het was een mooie, maar intens moeie dag. Och ja.

Vrijdag 4 augustus.

Vanochtend in de kapsalon door een Turks sprekend meisje mijn haar laten watergolven: krullen! En ze leverde chic werk! Vanmiddag is de kledenman weer geweest, ik heb de kleine huiscollectie bekeken en gekeurd; hij had een Gabbeh vloerkleed tot het laatst bewaard. Dat is het ook geworden. De Perzische tapijten waren prachtig, vooral die in de oude kleuren, maar deze Gabbeh won het in rust en eenvoudige schoonheid, past door deze eigenschappen in mijn interieur. Een rijke aanwinst, dit tapijt, en zeer zacht aan mijn voeten. De vlekken en de slijtage in de onderliggende vloerbedekking zijn duur maar perfect weggewerkt op deze manier. Ik zocht achteraf nog eens op Internet Google naar de herkomst van de Gabbeh kleden en het is de moeite waard om daar rond te snuffelen. Je ziet een prachtig volk, kleurrijke zwervers in Iran; zij leven van de kledenproductie, alles wordt handgemaakt en is van pure schapenwol.

 

Dit Gabbeh tapijt lijkt een beetje op het mijne.

Niet alles is rozengeur en maneschijn. Ik moet zeggen dat ik de kinderen zeer mis, weet niet hoe ik het beste bij hen kan komen. De grote boze wolf blijft een akelig obstakel. Enfin, ik zie wel. Nu zijn ze van vakantie terug en ik zou hen graag willen begroeten. Maar ja, die wolf, hè, die oude grommer. Hoe kan iemand toch zo halsstarrig zijn en blíjven? 

Zaterdag 5 augustus.

00.00 uur. Straks is de boottocht vanuit Appeltern, de Gouden Ham. We zullen varen langs 5 sluizen en diverse plaatsen vanaf het water zien zoals Grave, Nijmegen, Tiel, ik weet de precieze volgorde niet, de sluis Sint Andries enzovoort. Het zal mooi zijn, ik geloof het vast. En nu ga ik slapen, de nacht is kort. Morgen weer fris en kwiek op, ik hoop het, want het wordt voor mijn doen een lange dag.

www.desluizer.nl

Voor de kinderen had ik een mooie boottocht in gedachten, maar alle tochten zijn al helemaal volgeboekt. Maar misschien kan het in oktober, met de herfstvakantie. Dat zou een feest zijn, in ieder geval voor oma zelf. Jaja. Goedenacht. 

Wie denkt dat het schrijversduo Verhoeven & Boddeke niets uitvoert behalve zomervakantie houden, komt bedrogen uit. Er zijn plannen voor enkele nieuwe uitgaven. Er staat bijvoorbeeld voor Kerstmis een aardig werkje op stapel en ook nog iets magnifieks voor het gouden priesterfeest van pater Frans, volgend jaar. Maar voor alles wat je wilt ondernemen, geldt natuurlijk: Deo volente. Je kunt alleen maar je plannen maken en proberen je doel te bereiken. De tijd van mensen is beperkt, alleen God weet wanneer die voorbij zal zijn. Maar hoop doet leven, en in ons geval nieuwe teksten creëren. En zo hoort het ook.