Het ex complex
Afkomstig uit Opzij, juli 1997 geschreven door Ellen van Dalen en Marlies Kieft,
Een relatie is leuk, maar helaas komt er ook vaak een einde aan, niks duurt immers voor eeuwig. Een op de drie huwelijken is gedoemd te mislukken. En wat gebeud er dan? Regelmatig lees je in de krant dat er complete drama´s plaatsvinden."Man schiet nieuwe vriend van vrouw neer" Hoe kan het zover komen? Het onderstaand artikel geeft daar een kleine uitleg over. En hopelijk komt het bij u niet zover!
"Ik kom net terug van een weekje zuid Afrika. Heerlijk lekker alleen. Lang nagenieten kan helaas niet daarvoor heb ik het veel te druk met mijn studie en mijn nieuwe baan. Ik ga graag naar het café of dansen,alleen of met een vriendin of af en toe met mijn nieuwe vriend. Hij vindt het fantastisch wat ik allemaal doe." Suzanne is 25 jaar,zelfstandig en studente. "Maar hoewel ik me zelfverzekerd voel blijf ikveel aan mijn ex denken. Hij doolt niet continu door mijn hoofd meer, maar ik droom elke nacht hetzelfde, hij wenkt me, ik volg hem en als ik bijna bij hem ben loopt hij weg." Suzanne is niet de enige.
Frieda, journaliste is na drie jaar nog steeds geobsedeerd door haar ex. Ze woonden zes jaar samen. "Hij was mijn grote liefde. We stonden bekend als het ideale paar." Totdat hij verliefd werd op een vriendin van Frieda. Hoewel hij nu een relatie heeft met zijn nieuwe geliefde zien ze elkaar nog regelmatig. Hij zegt dat hij met mij zo goed kan praten. Ik zeg dan:"ja, dat is zo." Maar ik hou nog van hem. Als ik met hem in de kroeg zit en hij zegt zullen we er nog eentje nemen dan kan ik geen weerstand bieden. Ik baalde daar verschrikkelijk van. In het begin lag ik ook na zo een ontmoeting de hele nacht te huilen. Nu is de pijn wat gesleten
De mate waarin een vrouw zich aan haar ex blijft vastklappen, heeft te maken met verschillende factoren. Is ze afgedankt of heeft ze zelf de beslissing genomen, werkte ze of stond ze in dienst van de carrière van haar partner, had ze een uitgebreid sociaal netwerk of zat ze eenzaam achter de geraniums. En hebben ze voordat ze uit elkaar gingen, goed uitgesproken waarom het is misgegaan! Maar zelfs als ze een redelijke harmonie uit elkaar zijn gegaan, kan er na de scheiding sprake zijn van een "ex syndroom" Niet kunnen en vaak niet willen loskomen van je ex. Aldus Sandra Kahn, Amerikaanse psychologie kan dat langer duren dan je denkt. Het kan volgens haar zelfs leiden dat psychische klachten en lichamelijke klachten zoals daar zijn eet en slaapstoornissen, depressie, angsten, weinig gevoel voor eigenwaarde. Het belangrijkste syndroom is volgens Kahn de binding aan je ex te blijven voeden.
Frieda herkend dat. "Ik kan niet zonder hem." Ze heeft afgeleerd daar tegen te vechten, want als ik hem niet zie ben ik minstens zo ongelukkig. Ik denk dat dit pas voorbij gaat als ik een nieuwe relatie heb. Maar niemand kan zich meten aan mijn ex. Het diepgaande contact wat ik met hem had was zeldzaam.
Ook Carolien, 28 en verkoopster in een juwelierszaak, koesterd herinneringen aan haar ex. Om letterlijk afstand van hem te nemen ging ze voor een jaar naar de VS. Maar in plaats dat het gemis minder werd, kreeg ze alleen maar heimwee naar haar ex. Ik stuurde hem een kaartje waarop ik heel belangstellend aan hem vroeg hoe het met hem ging. Ik wist dat ik hem daarmee raakte. Hij stuurde me daarop en cassette met mooie muziek terug. Die wederzijdse correspondentie maakte me rustig. Zodra ik terug was zou alles goed komen. Het kwam niet goed. Hij was erg veranderd, paste niet meer in dat ideaalbeeld wat ik van hen geschapen had. Toen de daarop volgende relatie met een andere man ook fout liep, besloot ze eens een tijdje alleen te zijn. Ik wilde een paar vragen beantwoord hebben die aan me bleven knagen, had ik wel heimwee naar mijn ex? Of ging het om een eeuwig verlangen naar een relatie?
Seksualoge en psychologe Sanderijn van der Doef werkt vooral met vrouwen. Relatieproblemen zijn haar niet vreemd. Als je relatie voorbij is, mis je vaak niet alleen hem, maar ook het leven dat je leidden. Een leven lang samen met een maatje. Vooral als je nog geen nieuwe kameraad hebt, kun je die tijd erg gaan idealiseren. Je vergeet al heel snel de vervelende dingen en denkt "ach die ruzies vielen eigenlijk nogal mee." De positieve kanten van het alleen zijn kun je niet zien, je bent zo bezig met missen. Dat "alleen" zijn is ook erg wennen.
Loskomen van je ex is een soort rouwproces, met het verschil dat je partner nog leeft. Dit maakt het verwerken van een verlies uiterst gecompliceerd, zegt psychotherapeute Anneke Postma. Zij werkt vaak met mensen die hun scheiding niet goed hebben kunnen verwerken. "Een vrouw komt er alleen voor te staan en loopt in het begin het gevaar om depressief te worden. Daarna komt het verdriet pas echt los. Vooral als de vrouw niet zelf voor die scheiding gekozen heeft, slaat die gekwetstheid vaak om in woede. Ze voelt zich machteloos, want ze heeft de situatie niet in de hand."
Dat kan tot hevige wraakgevoelens leiden. Dat die wraakgevoelens ook heel ver kunnen gaan ,is voor veel filmmakers een inspiratiebron, waarbij enige fantasie niet wordt geschuwd. In werkelijkheid blijft het meestal bij dromen over wraak. Frieda: Als ik mijn ex met zijn nieuwe vriendin zie, heb ik het moeilijk. In het begin wilde ik haar wel vermoorden. Er komen de raarste dingen in je boven. Wraak, vreselijke jaloezieën. Het duurde twee jaar voordat ik mezelf toestand om jaloers te zijn. Opvallend vindt Postma dat de woede zich vaak richt op de nieuwe partner van de ex. Hij kan er eigenlijk niet veel aan doen, denken veel vrouwen. Dat rotmens, die nieuwe vriendin, heeft hem immers verleid. Door hem zo te beschermen, neemt de vrouw de verantwoordelijkheid van haar ex partner weg. " En dat is zonde, want zo neem je de rol van een man in een relatie niet serieus." Hij kan zich daardoor makkelijker aan de verantwoording voor zijn rol in de scheiding ontrekken.
Suzanne woonde nog drie maanden met haar ex op dezelfde etage omdat ze geen andere woonruimte had, We leefden gescheiden. "Ik woonde in het voorste deel met daarin de keuken, hij woonde in het achterste deel met daarbij de badkamer. In die periode deden we heel afstandelijk tegen elkaar. Toch bleven we in een bed slapen Ik deed het omdat ik nog steeds niet achter zijn besluit stond de relatie te beëindigen. In die tijd hadden we fantastische seks Vrijen met mijn ex gaf mij hoop, maar het gaf mij ook een soort machtsgevoel. Want door met mij te vrijen leek het alsof hij zijn nieuwe liefde bedroog. Misschien was het onbewust een middel om wraak te nemen op hem en zijn nieuwe relatie."
Seks met je ex, ook in vrouwenbladen een heet hangijzer: "mijn vriend en ik zijn nu een half jaar uit elkaar, maar we zien elkaar nog regelmatig. We gaan ook nog met elkaar naar bed. Maar nu vraag ik me af of dit op de lange duur wel verstandig is. Ik heb sinds hem geen andere seksuele partners meer gehad en misschien houd ik onbewust de boot wel af. Wat denken jullie?" Aldus een wanhopige briefschrijfster naar de "help" rubriek van de Viva. De redactrice van de rubriek komt er niet uit. We staan niet te springen van enthousiasme is haar reactie. Sanderijn van der Doef vind sex met je ex helemaal niet verkeerd. Aantrekkelijk is dat je tijdens het vrijen niet met elkaar hoeft te praten, waardoor de vervelende dingen ook niet opgerakeld worden. Het kan het mooiste van de oude tijd naar boven brengen, want vrijen was toch het meest intiemste in je relatie. Vooral als het goeie seks was, is de stap erg snel gemaakt. Meestal duurt de periode waarin je seks met je ex hebt niet zo lang. Want op een gegeven moment herken je toch weer de sleur uit je oude relatie. Als je nog behoefte hebt aan seks met je ex dan was de relatie misschien nog niet helemaal af. Geef maar toe aan die aantrekkingkracht en geniet van de mooie momenten.
Maar wat als een vrouw eigenlijk van haar ex af wil, maar door seks nog steeds aan hem gebonden blijft? Sandarijn van der Doef: Als een vrouw een ex echt uit haar systeem wil bannen moet ze verstandig zijn en zich erna gedragen. Het komt vaak voor dat een vrouw het uitgemaakt heeft vanuit haar verstand omdat hij bijvoorbeeld niet goed was voor haar ontwikkeling, maar haar gevoel het niet eens was met die keuze. Dan wil ze hem nog steeds en verlangt ze nog naar hem. Het is belangrijk dat ze in die eerste periode veel andere mensen ontmoet en nieuwe dingen doet die haar tijd gaan beheersen. Dan komt er een dag dat ze een in de avond thuiskomt en zich realiseert dat ze de hele dag nog niet aan haar ex gedacht heeft. Een scheiding kan ook persoonlijke winst betekenen. Psychotherapeute Van Steenbergen: " Veel alleenstaande vrouwen ontdekken dat ze geen partner nodig hebben om gelukkig te zijn. Ze ontwikkelen vaardigheden die jaren lang onder de oppervlakte zijn gebleven.
Suzanne heeft haar ex ruim een jaar niet meer gezien. In dat jaar is ze erg veranderd, zegt ze. "Ik voel mezelf zekerder en doe alleen dingen die ik echt leuk vind. Sommige vriendinnen zeggen dat doorsla en nogal egocentrisch ben geworden. Ze hebben gelijk maar ik heb dat nu even nodig. Alsof ik mezelf tijdens die relatie heb verwaarloosd. Rationeel weet ik dat niemand me zoveel pijn heeft gedaan nooit een goede partner kan zijn. Toch overheerst het gevoel dat ik mijn vriend en maatje kwijt ben. Hij was precies zoals ik me een vriend had voorgesteld. Van mijn nieuwe vriend houd ik, maar ikkijk er voor uit mezelf niet meer verliezen .Ik stort me niet meer in een relatie en dat ik af en toe van mijn ex droom, ach dat zij zo. Waarom moet ik hem eigenlijk vergeten?