Machthebbers en hun vrouwelijke aanbidders
De romeinse keizer Nero plachte graag een bordeeltje lang de
Tiber te bezoeken, als hij een boottochtje maakte. De
Borgia-pausen, die in de middeleeuwen leefden, waren bekend om hun
seksuele uitspattingen. Idi Amin had vier officiële echtgenotes,
meer echtgenotes mag je volgens het islamitische geloof
niet hebben. Hij hield er ook nog talloze vrouwen in heel
Oeganda op na die zich beschikbaar moesten houden. Fidel
Castro wil ook wel eens wat afwisseling en wisselt regelmatig
van bedpartner. Prins Charles hield het ook niet alleen bij
Diana en over Prins Bernard in zijn jonge jaren wil ook nog
wel een een geruchtje rondwaren.
Ook de grote Mao had heel wat vriendinnetjes. Hij waste zijn
penis alleen in de vagina's van jonge meisjes en verspreidde
behalve het rode boekje ook nogal wat geslachtsziektes in China.
Kortom, Bill Clinton verkeert in een goed gezelschap.
Uit de Volkskrant van 27 januari 1998, door Xandra van Gelder en Peter Giesen.
In de ogen van Monica Lewinsky was president Clinton "The Big He". Macht erotiseert. John F. Kennedy wilde elke dag over een nieuw "piece of ass" beschikken. De Franse president François Mitterrand hield er zelfs een compleet schaduwgezin op na. Toch wil niet elke man koning aap zijn en niet elke vrouw wil tegen de machtigste man aanschurken. Lubbers is een charmeur, Kok doet zich voor als brave en degelijke huisvader.
"Als vrouwen ons eenmaal verleid hebben en we hebben de verboden vrucht geproefd, dan bestaat er niet meer zoiets als het beteugelen van onze lusten," zei George Washington, de eerste president van de VS. Het waren profetische woorden. Franklin D. Roosevelt kreeg in 1945 een fatale beroerte in gezelschap van zijn maîtresse. Lyndon Johnson putte uit een pool van secretaresses die bekend stond als "de harem". John F. Kennedy wilde elke dag over een nieuw "piece of ass" beschikken. Voor noodgevallen had hij twee "niet typende" secretaresses bij de hand, met de bijnamen Fiddle en Faddle. Gezien deze geschiedenis is het niet zo verwonderlijk dat de meeste Amerikanen voetstoots aannemen dat President Clinton de liefde heeft bedreven met Monica Lewinsky.
Erotiseert macht? De Franse president Mitterrand hield er een compleet schaduwgezin op na, menig Brits minister moest het veld ruimen nadat de roddelpers zijn seksuele escapades had belicht. Popsterren, voetballers en tegenwoordig ook dj's hebben hun groupies. De Franse schrijver Jean-Paul Satre, die er allerminst als een Back Street Boy uitzag, was op jonge leeftijd een hopeloze versierder. Niettemin bedwong hij "het recht op polygamie", toen hij een relatie met Simone de Beauvoir aanknoopte. Wellicht had hij een vooruitziende blik. Toen hij eenmaal beroemd was, stroomden de beeldschone vrouwen toe.
"Vrouwen vallen meer op macht en status, mannen meer op uiterlijk en eigenschappen als genegenheid en warmte," zegt seksuoloog Jos Frenken. Lewinsky noemde Clinton "The Big He", maar mannen hebben weinig behoefte aan een "Big She". Margaret Thatcher erotiseerde niet. Terwijl de vrouw van de machthebber schittert, lijkt de man van een machtige echtgenote te verschrompelen. Dennis Thatcher zag er altijd een beetje sullig uit, terwijl hij toch een succesvol industrieel was.
"In de dierenwereld kennen alleen mannetjes een duidelijke hierarchie", zegt bioloog Middas Dekkers. Vrouwtjes kunnen alleen hoger op komen door zich te lieren aan een machtig mannetje. Dat zie je ook terug in de mensenmaatschappij. De vrouw van de directeur heeft meer status dan een vrouw die hard werkt in een bescheiden baan. Ex-minister Marcel van Dam. "Het doet er niet toe of we macht hebben of niet. Wat wel erotiseert is TV. Toen ik Ombudsman was en De Achterkant van het Gelijk presenteerde kreeg ik veel meer brieven van vrouwen dan toen ik minister was."
Veel autoriteiten danken hun positie aan charisma, energie en communicatieve vaardigheden. Dat zijn allemaal eigenschappen die ook op de relatiemarkt hoog scoren. In HP/De Tijd bezong relatiebemiddelaar Annelies Penning onlangs de attractiviteit van de machtige man. De man die zekerheid uitstraalt en zijn zaakjes goed voor elkaar heeft. Die je uitnodigt in zijn zakenjet of een heel restaurant afhuurt voor een diner met zijn tweeën.
Maar niet elke machthebber erotiseert. Tegenover de charme van Lubbers staat de vaderlijke degelijkheid van Kok. Richard Nixon was een president zonder seksuele uitstraling, terwijl de aantrekkelijke Ronald Reagan onlosmakelijk verbonden was aan Nancy. "Ik kan me wel voorstellen dat macht erotiseert, maar ik ken het niet uit eigen ervaring. De kruidenierswereld is daar veel te simpel voor" zegt Albert Heijn, jarenlang topman van Ahold. "Hoewel vorig jaar kreeg ik een onderscheiding in de VS. Mijn stiefdochters waren verbijsterd dat er vrouwen zomaar in mijn armen vielen. Verder kan ik me niks voor de geest halen. Maar mijn vrouw zegt wel eens tegen mij; jij hebt ook niets in de gaten."
Seksuoloog Frenken gelooft dat het seksleven der machtigen niet wezenlijk verschilt van het modale erotische bestaan, wel hebben politici iets meer mogelijkheden om vreemd te gaan. Het Binnenhof is een dorp waar mannen en vrouwen de hele dag kletsen en roddelen, eten en drinken. Veel politici hebben een tweede woning in Den Haag hetgeen de voortgang van een buitenechtelijke relatie aanzienlijk ten goede komt. "Politici scheidden iets vaker," zegt Frenken, "maar dat komt vooral door de omstandigheden. Als er een binnenhof voor tandartsen zou bestaan, zou ook deze groep vaker tot een echtscheiding komen."
Is de erotiek van de macht geen verschijnsel uit het verleden? Wil de moderne vrouw niet zelf de macht grijpen in plaats van kirrend op te zien naar The Big He? Bioloog Middas Dekkers gelooft in de hardnekkigheid van sekse-verschillen. "Vrouwen willen graag de top bereiken, maar dat valt niet mee. Er is veel ellebogenwerk voor nodig. Mannen hebben daar miljoenen jaren op geoefend, vrouwen niet," zegt hij. Voorlopig zullen veel vrouwen de uitstraling van de machtige man zoeken denkt hij. Ook in de house-scene waar veel jonge geëmancipeerde vrouwen rondlopen worden dj's achtervolgd door groupies. Niet alleen in het Witte huis maar ook onder de draaitafel komt het soms tot orale seks.
Maar valt ons gedrag werkelijk te herleiden tot de oertijd? Wil de man nog steeds koning aap zijn en de vrouw tegen de machtigste krijger aanschurken? "De erotisering van de macht kwam voort uit ongelijkheid tussen mannen en vrouwen. Nu vrouwen zelf in de corridors of power zijn doorgedrongen prikken ze de macht door," zegt schrijfster Dorien Pressers. "Ze zien dat achter die machthebbers hele zielige figuren schuil gaan. Dat geldt zeker voor Bill Clinton, iemand die zijn driften niet weet te beheersen. Al denk ik dat er altijd vrouwen zullen zijn die, misschien door een vadercomplex, opkijken tegen oudere machtige mannen."
Er is wel degelijk iets veranderd in de verhouding tussen de seksen. Kennedy's "niet typende" secretaresses Fiddle en Faddle waren seksueel kanonnevoer. De vrijage met de president gaf geen uitzicht op een eigen carriere. Monica Lewinsky kreeg daarentegen via het witte Huis een goede baan bij een advocatenkantoor in New York. Ouderwetse bewondering voor de machtige man wordt gecombineerd met moderne girl power. Lewinksy werd gebruikt, als het verhaal klopt, maar gebruikte zelf ook.
Bovendien kan de machtige man, die zijn positie aanwendt om
zoveel mogelijk vrouwen te versieren, minder dan vroeger
rekenen op heimelijke bewondering. Op het binnenhof bestond
een jaar of twintig geleden nog een typische mannencultuur.
Er werd veel gedronken en wie de meeste vrouwen kon versieren,
was de koning in Den Haag. Tegenwoordig maakt een minister
goede sier, als hij zegt om zes uur thuis te zijn, teneinde
met vrouw en kinderen het avondmaal te gebruiken.
Pressers:" De promiscue Don Juan wordt tegenwoordig een beetje
zielig gevonden. Hij is niet in staat langdurige bindingen aan
te gaan. In feite is hij psycho-sexueel gehandicapt. Dat wordt
helemaal geen aantrekkelijk type man meer gevonden.
In reacties op Clinton zie je dan ook dat mededogen
overheerst. Wat een zielepoot is dat eigenlijk, dat hoor je
overal. Niemand zegt: wat een ruige vent, wat ze misschien bij
kennedy nog wel zeiden. Er is geen stiekeme bewondering meer."
Lang voor de affaire Lewinsky werd Clinton al geportretteerd als een charmante, onbetrouwbare womanizer. In 1996 verscheen de roman Primary colors, geschreven door een anonieme auteur die uiteindelijk werd ontmaskerd als newsweek-journalist Joe Klein. De verteller van het boek, de jonge campagne-medewerker Hendry Burton, ontmoet Clinton, in het boek Jack Stanton geheten, bij een bezoek aan een bibliotheek in Harlem. Later die dag gaat hij op sollicitatiegesprek in Stantons hotel. Als hij de kamer betreedt knoopt de presidentskandidaat net zijn overhemd dicht. Dan ziet hij tot zijn stomme verbazing, de bibliothecaresse uit Harlem. "Ze was bezig zich te..... fatsoeneren. Ze maakte een enigszins verbouwereerde indruk. Ze verstijfde en probeerde wanhopig de schijn van fatsoen te bewaren. Hijzelf-nou ja, hij voelde zich in het geheel niet opgelaten, alsof hij net had geniest, of zich had gekrabd, of had gegeeuwd, of een van die min of meer intieme lichamelijke dingen had gedaan die mensen wel vaker in het bijzijn van vreemden doen." De volgende dag maakte Burton kennis met Suzan, de Hilary-figuur uit de roman. "Jack Stanton zou een groot man kunnen zijn", zei ze, "als hij niet zo'n trouweloze onnadenkende chaotische hufter was."