De engerd in een envelop
Uit Opzij van Maart 1995, door Margot Minjon.
Liefhebber van watersport, golden shower, zoekt vrouw voor prettige weekends en vakanties. Heb zomerh. bij Loosdrecht leeftijd onbelangrijk/ Br.o.n....
Een ogenschijnlijk onschuldige contactadvertentie. Bij de advertentiemedewerkster van de Perscombinatie (uitgeefster van De Volkskrant, Trouw en Het Parool) die deze tekst telefonisch krijgt aangeboden, gaat echter een belletje rinkelen; watersport en golden shower, dat gaat toch over plassex? Inderdaad zegt de man, zo iemand zoek ik. De medewerkster meldt hem dat zo een advertentie niet mag bij de Perscombinatie. Even later belt hij weer, met de volgende tekst:"man, vijf kruisjes net gepasseerd, dol op zon en zeilen, zoekt vrouw voor prettige weekends en vak. Heb riant zomerhuis bij Loosdrecht. Lft 28-40. br.o.n...." Deze tekst wordt wel geplaatst. Vrouwen die reageren op deze advertentie zijn waarschijnlijk lang niet allemaal blij als ze ontdekken wat deze man wil, en de kans dat hij op deze manier iemand vindt die bij hem past, is ook niet erg groot.
Er ontbreekt wel vaker essentiele informatie in contactadvertentie doordat kranten bepaalde termen of woorden niet toestaan. Zo is bij De Perscombinatie, marktleider op het gebied van contactadvertentie, het woord "neuken" verboden. De man die onlangs in een advertentie wilde laten weten dat hij niet-neukgericht is -toch iets dat veel vrouwen willen weten- kon dat om deze reden niet melden.
Zou het niet prettiger zijn als duidelijk uit contactadvertentie zou blijken waar men op uit was? "Perscombinatie weigert doelbewust een aantal woorden en omschrijvingen in advertentieteksten," zegt Ries Van de Kerke, plaatsvervangend manager van de afdeling gerubriceerde advertenties. "Wij zijn de grootste op het gebied van de serieuze contactadvertentie, we vervullen een belangrijke maatschappelijke functie. Ongeveer een miljoen Nederlanders is alleenstaand en op zoek naar een partner. De meeste adverteren bij ons of lezen ons. Wij gaan ons niet verlagen tot het niveau van schuttingtaal."
Maar als je weet dat iemand iets ander wil dan er staat, waarom accepteer je zo een advertentie dan? "Laat ik voorop stellen dat wij nooit mensen helpen om hun advertentie netter te maken. Maar als iemand, na gehoord te hebben dat iets niet kan, zelf met een andere tekst komt of een andere medewerkster belt met een nieuwe tekst, kunnen wij daar weinig aan doen. En bovendien; er zijn adverteerders die al meteen met een onschuldige tekst komen, van wie wij eigenlijk helemaal niet weten wat ze willen." mEen paar voorbeelden van wat niet mag bij een contactadvertentie van de Perscombinatie; het woord porno ("kijk graag samen met jou naar pornofilms") en woorden zoals obsceen, bizar, pervers, masturbatie (hoewel sommige adverteerders daaraan de voorkeur geven vanwege safe sex, en dat ook willen laten weten), fellatio, cunnilingus, anale seks. Ook zaken zoals pedofilie of necrofilie mogen niet genoemd worden (hoewel het moeilijk valt voor te stellen dat iemand bij dat laatste via een contactadvertentie aan zijn gerief zou komen).
Wat wel niet kan is wel aan verandering onderhevig. Zo mocht tot een jaar of vier geleden in Trouw het woord erotiek niet. Dat mag nu wel, maar nog steeds weert Trouw adverterteerders die melden dat ze een partner hebben. Maar wat als men dat niet zegt? Bij de Volkskrant mag men in ieder geval wel laten weten dat men gebonden is en desondanks op vrijerspad gaat. In de kennismakingsadvertenties van Opzij mag bijna alles, behalve SM, pedofilie en commercieel draagmoederschap. Zo werd de advertentie "diverse jonge Poolse vrouwen bieden zich aan als draagmoeder" ondanks geweigerd. Maar een man die alleen voor de seks een vrouw zoekt mag dit bekend maken. Een man die voor dit zelfde doel hele jonge meisjes zoekt, mag weer niet. (Het zou interessant zijn te weten wat in NRC Handelsblad of in De Telegraaf wel en niet mag, maar deze kranten weigerden helaas medewerking aan dit artikel)
Natuurlijk bestaat altijd de kans dat achter een contactadvertentie in de krant iemand schuil gaat die je in het echt liever niet zou willen ontmoeten. Soms heeft de advertentiemedewerkster dit al in de gaten als de advertentie wordt opgegeven. Als er formeel geen reden bestaat om hem te weigeren, wordt in ieder geval bij de Perscombinatie met behulp van allerlei trucs geprobeerd de advertentie toch nog tegen te houden. Dat lukt in de meeste gevallen, maar niet altijd, zegt Van der Kerke. "Dan zie je in de krant een hele leuke tekst, maar wij hebben hem dan aan de lijn gehad en hadden het liefst er onder willen zetten; dames dit is een engerd!" zegt een advertentiemedewerkster. Achter sommige leuke advertenties blijken enorme zeuren schuil te gaan. Wat te denken van deze, uit de Volkskrant; "spontane vrolijke man,42, zoekt vrouw, liefst tot 35, voor strandwandelingen en andere vrolijke activiteiten. Liefst HBO nivo. kind van harte welkom. Br.o.n.... Deze man die belde, nadat hij de advertentie had opgegeven, maar liefst vijf keer terug om te vragen of de advertentiemedewerkster alles wel goed had gespeld, of zij dacht of dit echt wel een goede advertentietekst was, en hoeveel het ook alweer ging kosten."
Uit wetenschappelijk onderzoek naar contactadvertenties is gebleken dat er ook mannen zijn die, als ze op een contactadvertentie reageren, ongevraagd een kleurenfoto van hun penis meesturen. Al jaren lang doet de anekdote de ronde over een blad waarvan de medewerksters op het bureau een klein tableau hadden neergelegd van foto's van geslachtsdelen, al of niet in erectie, die ze in brieven hadden aangetroffen. Er werd flink gelachen, tot men zich realiseerde dat niet meer duidelijk was, welke foto uit welke brief kwam. Ze werden toen maar willekeurig terug gestopt. Het verhaal vertelt niet hoe de mannen (foto erewoord retour) een foto terug ontvingen, reageerden.
Hoe groot is de kans op een engerd-in-een-envelop? Gezien het bovenstaande kan het plaatsen van, of het reageren op een contactadvertentie soms tot teleurstellingen leiden, en dan is het leed dat er bij reacties helemaal geen geschikte mensen zaten, of dat na enige tijd blijkt dat degene met wie men wel verder wil gaan, gehuwd of samenwonend, nog niet eens besproken. Van de Kerke weet zeker dat het allemaal reuze meevalt. "Van de adverteerders is 95% serieus, denk ik. De meest voorkomende vervelende ervaring is dat foto's niet worden teruggestuurd." Zijn afdeling stuurt in zo'n geval tegenwoordig altijd een briefje met de mededeling dat de betrokken partij juridische stappen overweegt en dat de Perscombinatie daar van harte aan mee zal werken. Dat heeft dat soort gevallen sterk doen dalen. Het is niet duidelijk of er echt zo weinig andere vervelende ervaringen zijn of dat deze niet bij de perscombinatie gemeld worden. De computer van de advertentie-afdeling geeft aan dat 5% van degene die een contactadvertentie hebben geplaatst dat meer dan ees doet. Van de Kerke: "Ik vermoed dat dat mensen zijn die een tijdje met iemand bezig zijn geweest. Als het uiteindelijk toch niets wordt proberen ze het opnieuw of misschien zijn het mensen die er een sport van maken steeds nieuwe partners te ontmoeten." Zo weet Annemiek Ebeling-Koning van relatie-adviesbureau Kip en Maneschijn van een groep vrouwen bij Oosterbeek van wie de echtgenoten om diverse reden vaak afwezig zijn. Deze vrouwen zetten regelmatig voor de lol contactadvertentie, ontmoeten mannen, bespreken uitgebreid met elkaar hoe het was en schuiven de mannen ook naar elkaar door. Niet alle mannen die met deze dames in contact zijn gekomen, hebben dat op prijs gesteld.
Uit de vele gesprekken met adverteerders en uit de, uit noodzaak opengemaakte brieven, heeft Van der Kerke een aardig beeld gekregen van wat er in de wereld van de contactadvertentie omgaat. Zo krijgen vrouwen meer reacties dan mannen, maar dat betekent niet dat er een gebrek aan vrouwen is; mannen zijn meer geneigd om op een zaterdagmiddag te reageren op 15 verschillende advertenties. Zo van: niet geschoten is altijd mis. Uit hun brieven blijkt ook vaak niet waarom ze juist op deze advertentie reageren. Vrouwen zijn veel selectiever. Die schrijven op een hoogstens twee advertenties. "De drie tot vierhonderd contactadvertentie die per week in de Volkskrant staan, leveren per week drie a vierduizend reacties op. Die van vrouwen zijn meestal niet langer dan een A-viertje; ze schrijven waarom de advertentie hun aansprak, een paar regels over zichzelf en geven vervolgens een telefoon of een postbusnummer. Mannen schrijven langere brieven omdat ze meer de neiging hebben indruk te maken, zegt Van de Kerke. Ze geven meestal informatie over hun nieuwe auto, hun uitstekende baan met goede vooruitzichten of hun mooie huis. Hoewel de meeste abonnees op de Volkskrant hoog opgeleid zijn en in de hogere welstandsklasse zitten, hoeft dat niet te gelden voor de adverteerders en de mensen die reageren op de contactadvertentie. "Als je een lagere opleiding hebt en je zoekt een partner, koop je de zaterdag- Volkskrant omdat daar betere partners instaan, zegt Van de Kerke. "Bovendien hebben wij de meeste contactadvertentie van alle kranten, dus de kans om iemand te vinden is groot." Dat men zich soms beter opgeleid voordoet dan men is, bleek een paar jaar geleden uit de beroemde advertentie in NRC- handelsblad; academici,38,zoekt vrouw van ongeveer hetzelfde niveau. Omg den Haag. Br.o.n.......
Met een brief reageren op een contactadvertentie is nogal omslachtig. Het duurt even voor je elkaar kunt spreken -als het al zover komt- en vaak weet je dan meteen; he nee... Daarom bieden De Volkskrant en Trouw tegenwoordig de mogelijkheid met de adverteerder te bellen zonder dat men zijn of haar telefoonnummer te weten komt. De krant brengt beide partijen telefonisch met elkaar in contact. Er wordt gretig van deze service gebruik gemaakt. Het is Van de Kerke, die veel bellers aan de lijn heeft gehad, vooral opgevallen dat vooral hoger opgeleide vrouwen daarbij heel efficient te werk gaan. Als ze een advertentie met een nummer van de contacttelefoon hebben gezet, houden ze een lijstje bij de hand met een aantal vragen over dingen die ze belangrijk vinden in een relatie. Als de score bij de eerste vijf vragen onvoldoende is, zeggen ze "sorry" en wachten het volgende gesprek af. Mannen gaan niet zo systematisch te werk, die hebben meer de neiging een tijdje te blijven praten, wellicht om te peilen in hoeverre de andere kant geneigd is te luisteren."
Uit onderzoek is gebleken dat een derde van de adverteerders na twee maanden een soort relatie heeft, van welke aard dan ook. Het is niet bekend hoeveel daarvan blijvers zijn. Tweederde geeft het op, heeft inmiddels al op andere wijze iemand ontmoet, adverteert opnieuw of wendt zich tot een relatiebemiddelingsbureau. Dat laatste is misschien iets duurder (een advertentie van 10 regels in de Volkskrant kost zo een 150 gulden) maar lijkt ook iets veilige er efficienter. Immers, je gaat ervan uit dat het bureau mensen screent en kandidaten voorstelt die enigszins voldoen aan het gewenst profiel. Maar in de praktijk kan ook dit behoorlijk tegenvallen.
Ebeling-koning van Kip en Maneschijn hield in-take gesprekken vroeger bij mensen thuis. Dat was soms heel onthullend. Dan hadden ze opgegeven dat ze van lezen hielden, filosofen, en dan zag je de Bouquetreeks op tafel liggen. Of ze hadden opgegeven dat gezelligheid erg belangrijk voor hun was en dan vonden we een desolaat interieur. En we troffen ook wel eens griezels aan, ook vrouwelijke. Vrouwelijke griezels? Ebeling- Koning; "een derde van de mannen in ons bestand is getrouwd geweest met een vrouw die van hun scheidden omdat ze "aan zichzelf wilde werken". Zulke vrouwen gingen dan van de ene therapie naar de andere en kwamen tenslotte in een sekte terecht. Dan slachtten ze geiten en spanden de huiden om hun schoot en trommelde erop om de oertrillingen in hun onderlichaam te voelen. Als ze zich dan toch eenzaam ging voelen, zoeken ze een man "die aan zichzelf gewerkt heeft". Dergelijke griezels komen er bij Kip en Maneschijn niet in. Om praktische reden besloot Ebeling-Koning niet meer op huisbezoek te gaan. Ze houdt nu ten kantore samen met een andere vrouw intake gesprekken van drie uur.Er wordt bedekt geinformeerd naar seksuele voorkeuren (bijvoorbeeld;vind je het belangrijk dat een vrouw dominant is?). Na iedere gearrangeerde ontmoeting wordt aan de vrouw een verslagje gevraagd. Niet aan de man, want het blijkt dat veel manen een eerste kennismaking heel moeilijk kunnen beoordelen. Zo zeggen ze bijvoorbeeld dat het erg leuk was, terwijl de vrouw er niks aan vond. Een vrouw zou dan zeggen; hij vond het wel leuk, ik niet. Als vrouwen melden dat een man bijvoorbeeld bij de eerste ontmoeting meteen op hen dook, wordt hij uit het bestand verwijderd. Dit komt niet vaak voor.
Bij ISI partner advies, dat bemiddelt voor hoger opgeleiden tussen de 28 en 48 jaar, wordt tijdens de intake specifiek gevraagd naar seksuele voorkeuren en wensen. Annelies Penning van adviesbureau mr. Annelies Penning, griezelt al bij de gedachte. "Dat zou van ongezonde nieuwsgierigheid van mijn kant getuigen. Misschien komt men niet eens aan vrijen toe" Een probleem bij contactadvertentie is dat veel mensen niet ongebonden zijn, zegt Penning: "Ik let erop dat men echt ongebonden is, ook gevoelsmatig. Een scheiding of overlijden moet ook verwerkt zijn.
In ieder geval is de kans op banale reacties bij een relatiebemiddelingsbureau minder groot dan bij een contactadvertentie. Immers bij dat bureau is men al gauw 800 tot 4500 gulden kwijt, terwijl een reactie op een advertentie een postzegel kost, of een gulden per minuut. Ook is de kans een partner te vinden bij een bureau groter dan bij een contactadvertentie, ook al verschilt dat van bureau tot bureau. Daarentegen is een advertentie een eenvoudige, goedkope manier om met andere in contact te komen. Daaruit kunnen interessante ontmoetingen, vriendschappen en misschien zelfs een grote liefde voortkomen. Zo resulteerde de advertentie;"N-Br.:ik (vr 26) ho van natuur, mensen, werk, en het leven en verliefd worden op een slanke vlotte vent (HBO). Br.o.n..." in de Volkskrant van zaterdag 16 Januari 1993 in een briefje aan de perscombinatie met de mededeling; via deze advertentie heb ik Kees leren kennen. Een wonder? Toeval? Bestemming? Wie al het zeggen. Wij zijn in ieder geval dolgelukkig en gaan 22 september 1994 trouwen." Wie er niet bij voorbaat vanuit gaat de ware te zullen vinden via een contactadvertentie, kan misschien ook nog wel lachen om een engerd-in-een-envelop.
Opzij, Maart 1995.