Nadat de plannen zijn gemaakt, de tekening klaar, de zaaiplanning ingevuld,
de zaden besteld, wordt het tijd om buiten aan het karwei te beginnen.
Overzie het veld en zijn ligging, als de tuin een berg en dal is,
bepaal een hoogte peil waarop de tuin zou moeten komen te liggen,
markeer dit punt met een paaltje en een spijker.
Zet de omtrek uit met piketpaaltjes en touw, let op het hoogte verschil.
Is het grasland dan:
Gras zo kort mogelijk maaien, om het kwijt te raken kunt u verschillende
dingen doen, twee spa diep onder spitten of ploegen en daarna frezen.
Zoden steken kan ook, in een formaat van een stoeptegel op stapeltjes
leggen tot ongeveer één meter hoog. Aan het eind van het seizoen zijn
de zoden prachtige humus geworden.
Daarna zien hoe de structuur is, meestal is het onder gras korrelig,
dan enkel frezen, zoniet met de spitvork omzetten en vezels onderwerken.
Is het spreekwoordelijk een onkruidkwekerij:
Dan ligt het iets anders, er is een onderscheid tussen:
Wortelstokken, bijvoorbeeld: Wingerd, Zevenblad, Riet, Heermoes.
Penwortels, bijvoorbeeld: Paardenstekken, Distels.
Oppervlakkig: Teveel om op te noemen.
Indien u de genoemde gewassen nog niet kent, vraag aan de
tuinders naast u, of ze u verder op weg willen helpen bij het
herkennen van de verschillende wortelstokken in uw tuin.
Wat eruit te trekken is verwijderen, wellicht de penwortels met een
steker te lijf gaan, daarna alles kort maaien en de grond in overzichtelijke
vlakken verdelen. Elk vlak met de spitvork omzetten en met een emmer
bij de hand elke kluit zoveel mogelijk vrijmaken van al het ongerief.
Het is vaak een heidens karwei, maar u heeft er jaren plezier van,
als u dit vanaf het begin meteen grondig aanpakt.
Het spuiten met een onkruidverdelger is in mijn visie onbespreekbaar.
Men kan wel schermen met de tekst dat sommige merken biologisch
afbreekbaar zijn, echter wat niet op uw tuin komt hoeft er ook niet vanaf.
Soms zie ik als middenpad gras, leuk denkt u maar het bezwaar is,
graszoden stoelen uit en als u de kantjes niet goed bijhoudt worden uw bedden
overgenomen door de zoden. Eén middenpad met tegels van 60cm breed
vind ikzelf prettig, breed genoeg om er met de kruiwagen overheen
te gaan en bij elk type weer zijn de bedden bijna bereikbaar.
Voor de tussenpaden is zand prima en als het te regenachtig is,
een paar planken bij de hand bieden uitkomst als tijdelijke vlonders.
Slechts éénmaal de bedden met paaltjes en touw goed en strak uitzetten,
u heeft er enorm plezier van ook als later de touwtjes verwijderd zijn.
Eerst een stukje uit het blad moestuin geschreven door Arie van Herpen,
Spitten en de vorst eroverheen laten gaan is een beproefd recept op
kleigrond en wanneer de timing goed is werkt dat uitstekend.
Die timing betreft vooral het fijn maken van de grond in het voorjaar.
Wanneer je daar te lang mee wacht, veranderen de losgevroren kluiten
in een brokkelige betonachtige substantie.
Wanneer je kleigrond op een structurele manier wilt verbeteren is scherp
zand het aangewezen middel. Een paar centimeter zand over het bed en
daarna de grond één steek losmaken, dat is wrikken iets opwippen, maar
niet omgooien met een spitvork, het zand spoelt vanzelf in. Als je het bed
na een maand opnieuw losmaakt met de spitvork kan er een flinke gift
compost overheen, ook dat spoelt mooi in. Zo heb je komend voorjaar al
grond die zich een stuk prettiger laat bewerken. Met deze manier van
bewerken heb je een veel betere humusvorming dan met spitten.
Op echte vette kleigrond zal meer zand en vezels nodig zijn dan op
kleigrond die al enigszins humeus is.
Een man naar mijn hart, de grond van mijn tuin is zware klei, vanaf de
herfst van 2007 ben ik bezig om het te voeden en te koesteren.
Ik moet zeggen de resultaten zijn opmerkelijk.
Ik volg deze werkwijze al sinds de jaren tachtig toen ik voor het eerst over
de samenhang van het bodemleven - aërobe en anaërobe - en de structuur
van de bodem las. Spitten gooit de verschillende lagen teveel door elkaar,
het voordeel van het stuk vriezen van de kluiten weegt daar niet tegenop.
Hier op het moestuincomplex gaat men meestal uit van kluiten spitten.
Ik volg de ontwikkelingen van de verschillende methodes op de voet.
Tuinders die al jaren bezig zijn, kampen vaak nog steeds met zware klei.
De structuur van mijn grond is in één seizoen al stukken verbeterd.
Met een paar jaar hoop ik een mooie teeltlaag te krijgen op deze wijze.
Even iets over voorzaaien in de koude kas. Afgezien van het temperatuur
voordeel, zijn onder elk weertype alle handelingen te doen, zoals zaaien,
verspenen en oppotten. Geeft de kosmos agenda de juiste planttijd voor een
gewas aan, dan is het uitplanten in de stromende regen zelfs nog te overzien.
Niet prettig maar het is niet anders.
Met een kleine koude bak (Lidl 24,95 laatst in de aanbieding) op het balkon
of in de achtertuin kunt u prima starten. Direct een kas of huisje
neerzetten is prachtig, echter de basisopzet kan heel sober en de gelden
eerst aan de grond en gewassen uitgeven vind ik een beter plan.
Tenslotte, houd in het seizoen - maart tot en met oktober - een strakke
planning wat betreft schoffelen aan, ook als u geen onkruid ziet.
Maak de grond dan maar wat los zodat het open en luchtig blijft.
U zult na verloop van tijd de tien meest voorkomende onkruiden gaan
herkennen, dit geeft u de vrijheid om een kiem die u niet kent door
te laten groeien om te zien wat er is aankomen waaien.
Welke wijze van tuinieren u ook gaat volgen, ik wens u alle licht toe,
Dirk Bosch.