HAEH 

Java mens
(Pithecanthropus erectus)

  «      

    

     
 


Als er nu dezelfde resten gevonden zouden worden als toen in 1891 van de Javamens dan zal dat weinig opschudding teweeg brengen. Waarom dan wel in 1900? 

De tijd was rijp voor een zogenaamde missing link. Darwin's boek, The Origin of Species (1865) was al weer een tijdje uit. 

En vergeet niet dat er al in 1856  Neanderthalers gevonden waren. Alhoewel deze primitief werden geacht (wat nu niet meer het geval is) stonden deze ook toen al zo dicht bij de hedendaagse mens dat er van een overgangssoort geen sprake kon zijn.

Ook is er het eigenaardige gegeven dat Dubois naar Indonesiė (Sumatra) ging in 1887  en vastbesloten was om daar de 'missing link' te vinden?  Eugene Dubois was geen paleontoloog (hij ging als legerarts naar Sumatra toe, paleontologie was zijn hobby). 

 
Paleontologie = De wetenschap van het fossiel  

Hij begon met opgravingen in Sumatra. Hier hield hij toezicht op het verzamelen van meer dan twaalfduizend fossielen uit de omgeving van de berg Lawu. De fossielen varieerden van vissen tot olifanten en nijlpaarden, maar er werden geen mensapen of vroegere mensen gevonden.

Hij  was van plan zijn werkterrein naar Java te verplaatsten toen hij  in 1888 hoorde van een vondst daar van een schedel. Deze Wadjak 1, was ontdekt door B.D. van Rietschoten, een ingenieur die naar marmer zocht. 
Dubois ging naar Java en vond daar in 1890 een wat minder mooi exemplaar, Wadjak 2 .

Nog in datzelfde jaar verplaatste Dubois zijn aandacht naar de oevers van de Solo bij het dorp Trinil, 90 km noordelijker. In een bocht van deze rivier waren door erosie lagen zandsteen en vulkanische as blootgelegd. Het leek een geschikte plaats om fossielen aan te treffen. 
In september 1891 vonden de arbeiders een mensachtige fossiele tand.en een maand later de schedelkap. Dubois groef zelf niet mee, maakte weinig aantekeningen van de plaatsen waar werd gegraven, ook omdat zijn kennis van aardlagen onvoldoende was. In augustus 1892 werd een femur (dijbeen) gevonden, in de buurt van de plaats waar de schedelkap was gevonden. Dubois zelf wist het ook niet precies meer, vijftien meter daar vandaan was zijn beste gok.

Dubois geloofde dat de kiezen, schedelkap en het dijbeen van hetzelfde wezen waren. Ondanks dat deze vijftien meter van elkaar gevonden waren in aardlagen waar honderden dierresten werden gevonden. Dat was nogal een gewaagde veronderstelling. Hij noemde dit wezen Pithecantropus Erectus


Pithecanthropus Erectus 
Pithecos is Grieks voor aap, Anthropos betekent mens en Erectus betekent rechtop. 

Dit moest dus een 'missing link' zijn maar dan waren er nog de eerder gevonden Wadjak schedels die duidelijk van een mensachtigen waren. Als die aardlagen dezelfde waren als die van de Java mens dan had Dubois een probleem. Immers, als de mens al leefde in dezelfde periode als de Java mens dan komt een missing link niet erg geloofwaardig over. Buiten een kort verslag  aan de Oost Indische Compagnie die hij verplicht moest opzenden vertelde hij daarna verder niets over de Wadjak schedels. 

Dezelfde site werd in 1907-08 nog intensief onderzocht door de zeer professionele Selenka-Trinil expeditie. Deze vond veel fossielen, deze waren hoofdzakelijk modern. Frau Selenka, de leidster van de expeditie was er zeker van dat Pithecantropus en moderne mensen in dezelfde tijd leefden.

Pas in 1920, toen Stuart A.Smith een artikel publiceerde over de Talgai man en dus beweerde dat hij de eerste voor- australische inwoners had ontdekt  kon Dubois dat niet op zich laten zitten en haalde de Wadjak schedels tevoorschijn. Nu had hij dus eigenlijk ook de eerste australiėrs ontdekt!

Koenigswald bezocht Dubois in 1936, en vroeg hem of hij de originele "Java mens" fossielen mocht bekijken. Ook deze was teleurgesteld over de fossielen  en twijfelde of de beenderen wel van hetzelfde wezen waren.

Ook komt het verhaal op het einde van Dubois leven tersprake dat hijzelf dacht dat de schedelkap van een gibbon was. Vermoedelijk dacht hij aan een reusachtige gibbon die tussen de apen en de mens in stond.

 
     
  down



 

Java mens

 «     

    

 

           Index 
 
  • De vondsten        
    Deze staan op een aparte pagina op deze site 
    De Java Mens, een foto van de schedelkap. 
    De Solo rivier. Een foto van de Wadjak schedel. Tekening van vondsten.
  • Koenigswald, an evolutionist anthropologist, and his wife visited Dubois in 1936, and asked him to show them 
    his original findings. Dubois kept the bones in the iron safe of the Museum of Leiden, and they could only be
    seen with his approval. Koenigswald, who had made excavations himself in Java, Africa and China, after seeing 
    the original findings, expressed his disappointment in the following way

But this is only a skull-cap, just what's missing are the most important parts, namely the temple-bone, which is crucial in determining its character. Without clearing this up, the whole debate about Pithecanthropus is meaningless. We are talking about interpreting a fragmentary fossil. Did this flat skull with an apish brow-ridge really belong to a human? There is no doubt about the femur. But did these two really belong to the same creature?  

  • Here is what Dubois actually said, in papers published in 1935 and 1937: "_Pithecanthropus_ [Java Man] was 
    not a man, but a gigantic genus allied to the gibbons, however superior to the gibbons on account of its 
    exceedingly large brain volume and distinguished at the same time by its faculty of assuming an erect attitude 
    and gait[1]. It had the double cephalization [ratio of brain size to body size] of the anthropoid apes in general 
    and half that of man."

Did Dublois hide Wadjak Man