Hoek van Holland sur Mer







DirksTop100

® HOEK VAN HOLLAND - DE ZONNIGSTE BADPLAATS VAN NEDERLAND ©

Dirk Tempelaar, Hoek van Holland Back to home Follow @dtempelaar

naar monitor livep2000monitor.livep2000.nl


Dirk's Mooi Weerpagina Hoek van Holland - Online info over het weer in de zonnigste badplaats van Nederland!

Jouw Website ook in een WebRing? Join Now!!
Powered by WebRing




Achteruitkijkspiegel

Ik zit achter mijn computer om een artikel te schrijven voor het juni-nummer van de Samenloop. Het wordt mijn laatste bijdrage. Over een maand nemen u en ik afscheid van elkaar. De laatste tijd ga ik op mijn vrije zaterdag regelmatig naar Driebergen.

Dit keer moet ik wat tijd steken in het opknappen van de woning; zeven jaar geleden moest ik drie maanden in studie steken om voor Hoek van Holland ‘gereformeerd te worden’, voordat ik bevestigd mocht worden aan de gereformeerde kerk. Je moet er wat voor over hebben. En daar is niks mis mee.

Je rijdt de Hoek uit, je kijkt in je achteruitkijkspiegel. Je ziet wat je zo’n zeven jaar geleden door je voorruit zag. De bovenkant van het dorp, drie flats op een rijtje, veel glas. En op de Maasdijk op weg naar je nieuwe plek gaan je gedachten als vanzelf terug.

Zeseneenhalf jaar predikant van dit dorp mogen zijn. Wat is er veel gebeurd. Van eerst gereformeerd naar SoW naar PGHvH. Honderden diensten hebben we gevierd, brood gebroken, de vreugde van de wijn gedeeld; een eindeloze hoeveelheid aan pastorale gesprekken is er geweest; ik heb veel fijne mensen ontmoet, vriendschap aangeboden gekregen; ik ben gegroeid aan het geloofsleven van gemeenteleden; ik heb askruisjes uit mogen delen in de oecumene; ik denk terug aan hen met wie we rond de doopvont stonden, wier huwelijk ik mocht bevestigen en inzegenen, aan hen die ik heb moeten begraven.

Ik heb genoten van een behoorlijk bloeiend kringwerk, ik ben helemaal enthousiast van de opleving die ik met de Diaconie mocht meemaken. Aangenaam was de samenwerking met mijn collega’s Guus en Klarinne Labooy, en later met Leny Lievaart. Terugkijkend verwonder ik me erover dat er zoveel past in maar zeseneenhalf jaar.

Was het dan zo geweldig? Ja. We kregen er twee kinderen en een hond bij. En geweldig was ook het werk. Als predikant heb je een bevoorrechte positie. Ziet u misschien alleen maar de uitschrijvingen uit de gemeente, als dominee ben je betrokken bij wie erbij komen.

Het pastoraat in de crises van een mensenleven lijkt van buiten zwaar, maar is van binnen rijk, is iets waar je zelf van groeit. De jongeren die u misschien maar drie of vier keer per jaar in de kerk ziet, maakte ik mee in groepen doordeweeks. En geloof me: we hebben een heel stel kanjers onder ons. Maar ook een nee.

In de achteruitkijkspiegel zie ik ook wat ik verloor in de Hoekse tijd. In 2003 beide schoonouders, die we zo graag ook onze derde hadden laten zien. Ik verloor mijn naïveteit over geloof – er wordt wat afgeworsteld met onze lieve Heer.

Ook zal ik niet snel meer zeggen dat de mens van nature goed is. Daarvoor heb ik als pastor te veel streken onderling gezien en te veel onbarmhartigheid naar elkaar toe gehoord, meestal indirect want zo gaat dat hier.

Zo blik ik terug in mijn achteruitkijkspiegel. Met blijdschap én realisme. Ongetwijfeld zult u ook zo aan mij terugdenken. Ik heb voluit uw herder en leraar kunnen zijn, heb naar eer en geweten betrouwbaar en gelovig mijn werk willen doen, maar ik ben ook tekort geschoten in inzicht, mogelijkheden en zelfs wel eens in beloften. Voor dat laatste kan ik alleen maar mijn verontschuldigingen aanbieden. Voor het eerste wil ik in de viering van 22 juni met u de Heer danken.

Het vieren van mijn afscheid beleef ik als meer dan een gebruikelijk domineesritueel aan het einde van een arbeidscontract. In het geloof komt mijn werk als predikant en uw werk als gemeente in een ander, luchtig, zelfs hemels perspectief te staan. Dan wordt al het menselijke in het weldadige licht van Gods barmhartigheid gezet. Het geeft moed en goede hoop voor mensen die ertoe neigen wel eens een tikje té bezorgd te zijn: Hij is er ook nog.

Het relativeert ook, dat niet alles van mensenwerk afhangt. Want wat is nou zeseneenhalf jaar op de schaal van de eeuwigheid? In de kerk omstraalt ons het licht van Gods barmhartigheid. Daar behoeven we elkaar niet op prestaties aan te spreken, maar mogen we elkaar ontmoeten in de ruimte van Gods liefde. Dat is veel rijker. Dan is de kerk een oase midden in alle woestijn. Daar mogen wij ons voeden met dankbaarheid dat mensen-hoedan-ook elkaar gegeven zijn.

In die dankbaarheid ga ik vieren dat u mij toevertrouwd was. Want aan de achteruitkijkspiegel van deze predikant hangt geen mascotte, maar een lied: “Dankt, dankt nu allen God, met hart en mond en handen. Die grote dingen doet, hier en in alle landen.”

Het ga u goed,

ds. Hans Baart




Voorwoord

Hoek van Holland, een oergezellige badplaats, met zijn prachtige boulevard, zijn uitgestrekte wandelpier, zijn mooie zandstrand, de vrij toegangkelijke duinen en in de weide omtrek is -bijvoorbeeld in De Bonnenpolder- veel natuurschoon te bewonderen, maar er is meer....
Hoek van Holland , gelegen aan de Nieuwe Waterweg biedt u alles voor een 'echt' dagje uit, een heerlijke doe of op je gemak vakantie of een verfrissend weekend. U kunt alleen, met familie, vrienden of kennissen lekker uitwaaien op het strand of de Noorderpier.... fietsen of wandelen in de vrije natuur of genieten van het uitzicht over de Nieuwe Waterweg. U kunt in het dorp even bijtanken door uw dorst te lessen of uw honger te stillen op één van de vele zonnige terrasjes.... of lekker shoppen in de vele winkeltjes en supermarkten in het gezellige, drukke centrum. Ook in de De Kustgids vindt u allerlei wetenswaardigheden over de Hollandse kust en nog veel meer. Hoek van Holland , kent tevens een rijke historie, daardoor is een bezoek aan meerdere musea een pre en zeker de moeite waard!

Dirk Tempelaar, Hoek van Holland



Verblijf, Musea, Bezienswaardigheden & Verslagen Literaire Evenementen




Beste Roos,
(een reactie op de brief in De Hoekse Krant van 05-03-04 PvdA Hoek van Holland)

"Ik vind al dat geleuter tussen jou en Marjan, over tante Antje en Els en wie al niet meer, met hun problemen, eerlijk gezegd een beetje zinloos en naïef overkomen. Volgens mij los je met dit soort sprookjesachtige, nutteloze verhaaltjes de sociale problemen in ons land niet op. In Den Haag zitten de ware schuldigen, lees politiek, en die dienen radicaal aangepakt te worden.

Balkenende en consorten zitten niet zo stevig in het politieke-zadel als men denkt, dus moet de oppositie en dus ook de Partij van de Arbeid daarvan profiteren en gezamelijk de strijd aanbinden. De oppositie in Den Haag echter, is een tamelijk slappe hap met heel veel ja-knikkers!

Als PvdA'er moet je voorop gaan in de strijd, maar wie zit er thuis? Juist! Jullie eigen voorman Wouter Bos -een vroegere stadgenoot van mij- moet zonodig de kinderwagen duwen in plaats dat hij de PvdA naar een hoger plan tilt. Vroeger duwden de vrouwen, werkten de mannen en zodoende kregen de meeste kinderen een goede opvoeding. Nu is het een zooitje! Kijk maar eens om je heen en hoe komt dat...

Sorry Roos, ik sla, dacht ik, een beetje op hol en zodoende dwaalde ik af. O ja, we hadden 't over onze voorman Wouter Bos waar we momenteel nauwelijks meer iets over horen en dat hij de PvdA maar eens naar een hoger plan moet tillen! Dan zouden jouw sprookjes hier niet nodig zijn en kan je je geheel wijden aan een echte, meer pittige column.

Mijn grootvader Jaap van IJperen, een ras-SDAP'er in hart en nieren zou, als hij nog geleefd had, de strijd met Den Haag zeker zijn aangegaan. De oude stempel, de armoedzaaiers van weleer, de stempelaars van toen, deden het op hun manier..."

DEMONSTREER!

ondanks alle tegenwerking,
gaan wij voorwaarts, kameraad,
dragen we op de eerste meidag,
onze leuzen over straat.
dragen wij de leuzen mede
socialisme wereldvrede,
morgenavond is de straat
voor het proletariaat.

morgenavond blijft geen man
aan de kant staan en de vrouwen,
demonstreren mee voor ’t plan,
saam gaan wij de toekomst bouwen.
sluit aaneen u in de stoet,
maats het kan en dus het moet,
morgenavond is de straat
voor het proletariaat.

of men tulpen, rode vlaggen,
bruut uit onze rijen bant,
niemand dooft het rode vuur
dat in onze harten brandt,
laat ons allen demonstreren
niets ter wereld kan ons keren,
morgenavond is de straat
voor het proletariaat.



"Ja Roos, dat waren nog eens arme, maar wel "rooie" tijden. Daar kunnen we nog heel wat van leren, maar of het ooit zover komt..."

Groetjes, Dirk Tempelaar, Hoek van Holland




Beste Roos,
(een reactie op de brief in De Hoekse Krant van 09-01-04 PvdA Hoek van Holland)

"Allereerst wens ik jou en jouw naasten, dus ook jouw tante Antje, een gelukkig maar vooral gezond 2004. Niet alleen tante Antje is van streek, maar heel Nederland staat sociaal op z'n kop en ondanks al het gekanker doet geen mens er wat aan! Ook de politiek niet! Geen partij durft Balkenende en consorten daar in Den Haag voor het blok te zetten! Ook de PvdA niet!!!

Wouter Bos zou nu met gemak de verkiezingen winnend kunnen afsluiten en daarmee de "vergane glorie" van de PvdA weer in ere herstellen.

Niet het CDA, de VVD en D66 moeten het in Den Haag voor het zeggen hebben, maar de kleur "rood" moet daar weer de boventoon gaan voeren. Het huidige kabinet in Den Haag is nu slachtrijp, maar een "rode" reeds vergane droom opnieuw verwezenlijken gaat niet zonder slag of stoot!

In 1955 dacht mijn zeer sociaal aangelegde grootvader Jaap van IJperen en lid van de toenmalige SDAP er zo over:"

Eens trokken wij… († Jaap van IJperen, 1955)

Eens trokken wij als een verguisde bende
achter de rode vanen tot de strijd.
Om hen die leefden in kommer en ellende
te wekken tot een nieuwe mens'lijkheid.

In Amsterdam, in Londen en Berlijn.
In Valparaiso, Mexico, Bengalen,
vochten wij voor dezelfde idealen
het: "alle mensen werden brüder sein."

Waarom, waarom werd onze wekroep zwakker?
Is reeds de laatste hindernis geslecht?
Nog leeft vandaag miljoenenvoud uw makker

in slavernij, gemarteld en geknecht.
Zaai dan het zaad, de wereld is uw akker
en strijdt, opnieuw, voor mens'lijkheid en recht.



"Roos, het is nu niet anders en als we niet snel achter de rode vanen ten strijde trekken zijn we straks terug bij af en moeten wij en onze nazaten alles weer opnieuw opbouwen nu politiek Den Haag onze "verzorgingsstaat" in ijltempo -met de botte bijl- afbreekt. Dit alles doen zij over de ruggen van ouderen en zieken! In één woord "asociaal"! De PvdA onwaardig!

Geen listen of bedriegerijen meer om mensen als jouw tante Antje en haar vele medelanders tot bedaren te brengen, maar een eerlijke strijd door de oppositie is daarvoor noodzakelijk! De PvdA, als grootste oppositiepartij, zal -net als in de jaren-40 en -50, de politiek hierin moeten voorgaan. De andere partijen zullen dan -zij het schoorvoetend- moeten volgen!

Roos, wellicht heb jij mogelijkheden de dames en heren van de PvdA wat op te warmen, zodat zij de ongelijke strijd weer aan durven gaan, anders kunnen wij het woord "verzorgingsstaat" wel uit de Van Dale schrappen!"

Groetjes Dirk




Beste Roos,
(een reactie op de brief in De Hoekse Krant van 05-12-03 PvdA Hoek van Holland)

"Jouw antwoord op mijn reactie heb ik met veel plezier en interesse van A tot Z gelezen. Mijn dank daarvoor. Fijn voor je Roos, een week lang weg van alle dagelijkse beslommeringen. Iedereen heeft het tegenwoordig druk, druk, druk en waarom jij dan niet! Ik zie alweer uit naar de briefwisseling met iemand over de gevolgen van het kabinetsbeleid voor de minima. Ik denk dat er kandidaten genoeg zullen zijn.

Wat een alleraardigste briefwisseling is het geworden tussen jou en Martha van der Kraats. Ik ken haar niet persoonlijk. Wel ben ik in een maand tijd tweemaal met een persberichtje bij haar aan de deur geweest. De eerste keer was zij nog voorzitter van de ANBO voor 50-plussers en bij de tweede maal hoorde ik -van haar dochter- dat zij voorzitter af was. Stond ik daar met mijn persbericht bestemd voor het ABNO krantje.

Roos, even tussen ons, die hoeveelheid hooi op haar vork is haar -op termijn- toch te veel geworden. Het kon niet uitblijven met al die functies. Vertel mij wat. Op een keer is de rek er uit.

De vraag, die Martha zichzelf stelt, of ons leuke ANBO krantje blijft, bevreemdt mij enigszins en baart ook zorgen. Zij is er mijn inziens niet helemaal zeker van dat het nieuwe bestuur haar in de toekomst, voor de nieuwsbrief, van relevante informatie zal blijven voorzien. Geen ANBO nieuwsbrief van de afdeling Hoek van Holland zou voor de 500 ANBO-leden een regelrechte ramp betekenen.

Roos, als het van jou mag, richt ik mij even tot Martha.

Beste Martha,

"Je mag van mij alle functies naast je neerleggen, dat is niet het probleem, maar blijf a.u.b, alleen al voor die 500 lezers van die o zo belangrijke nieuwsbrief, de redactie van diezelfde nieuwsbrief, trouw!"

Ik spreek namelijk uit eigener ervaring, geen nieuwsbrief, geen krantje dus ook geen nieuws meer voor de 50-plussers over Hoek van Holland en dus ook niet voor hun naaste familieleden en belangstellende kennissen. De interesse voor het werk van de ANBO zal daardoor heel snel verbleken. Wil je de 50-plussers overal bij betrekken, zal je ze ook moeten kunnen bereiken en daarom is zo'n nieuwsbrief zo ontzettend belangrijk. Daarom hoop ik dat mijn persbericht aan jou gericht, alsnog op de juiste plaats is terechtgekomen. Bij jou dus."

Ja Roos, dat persbericht gold niet alleen voor de 50-plussers, maar eigenlijk ook een beetje voor jou en jouw partijgenoten. Weet je, in mijn vorige reactie nodigde ik jullie uit om 's avonds tijdens de te houden Gedichtendag op 29 januari in De Lachende Zeerover gezellig langs te komen, met de belofte dat ik nog een aantal "Opmerkingen van Jan van Plan" voor zou dragen, terwijl men dan geniet van poëzie gebracht door een aantal prominente dichters uit de regio, afgewisseld door zang van ons muzikale duootje "Dijkshoorn en Werkman" en dit alles onder het genot van een voortreffelijke glas rode wijn.

Roos, mijn invitatie blijft van kracht, maar door een opeenstapeling van omstandigheden moet Pannenkoekenrestaurant De Lachende Zeerover vanaf 14 december haar deuren sluiten. Bas Barendregt heb ik echter leren kennen als een man die altijd woord houdt en dus voor mij opzoek ging naar een nieuwe locatie met als eindresultaat dat "Gedichtendag 2004" nu wordt gehouden in Brasserie "het Perron." Je weet wel, die oude stationsrestauratie, ingang perron 3 naast de grote vertrekhal van de Stena Line en waar men een voortreffelijke wijn schenkt welke ligt opgeslagen in de donkere stationskelders van Brasserie "het Perron".

Jouw partijgenoten en jij zullen wellicht iets verder moeten lopen dan was voorzien, maar dat geldt bijna voor iedereen. Weet je Roos, als vele poëzieliefhebbers uit de regio perron 3 zullen weten te vinden, zal op 29 januari 2004 in Brasserie "het Perron" -vanaf 10.00 uur 's morgens tot in de late avonduurtjes- een geheel nieuw Hoeks literair feest ontstaan en dat is voor een kille maand als januari is, dan toch weer mooi meegenomen.

Roos, als jij Martha ergens in een of ander overleg tegen het lijf loopt, wil jij haar dan, van mij, heel veel sterkte wensen met al die vrije tijd die zij nu aan haar hobby "muziekspelen" gaat spenderen. Het zal voor haar -na zeven drukke jaren- best even wennen zijn. Een leuke job op de redactie maakt het gat waarin zij terechtkomt, vele malen kleiner, maar wie ben ik om daarover te oordelen?

Ik was het bijna vergeten, maar jouw volgende briefwisseling "over wijzigingen in de sociale voorzieningen" verschijnt pas in januari 2004 en daarom wens ik jou en iedereen van wie je houd, vanaf deze plaats, een prettig, vrolijk en zalig kerstfeest met daarbij nog en een heel, heel gezond en gelukkig 2004!"

Ps. Roos, zul je voorzichtig zijn met vuurwerk!!!

Groetjes van een 'rooie' Hoekse drenkeling…




Beste Roos,
(een reactie op de brief in De Hoekse Krant van 06-11-03 PvdA Hoek van Holland)

"Ook toevallig dat de vorige schrijver -Wim Verhagen- in zijn brief over de SDAP, de voorloper van de PvdA, repte. Ik ben al heel lang van plan geweest je een keer te schrijven, maar het kwam er steeds niet van. Laten we zeggen ik had het druk, druk en nog eens druk! Je kent dat wel! Het oprichten van de Stichting De Hoekse Taalkamer, de organisatie van Poëzie en Proza in de Bonnenpolder en die van Gedichtendag 2004 op 29 januari in het Hoekse, en het uitwerken van nieuwe literaire plannen, gaat je niet in de kouwe kleren zitten Roos.

Sorry, ik draaf zoals altijd weer lekker door, maar dat wist jij waarschijnlijk nog niet, mits je partijgenoten je iets in het oor hebben gefluisterd. Waar was ik gebleven…? O ja, we hadden het over de SDAP! Ik kom namelijk ook uit een echt SDAP-nest. Mijn grootvader -Jaap van IJperen- sloot zich in de crisisjaren aan bij deze toen 'moderne' arbeidersbeweging. Alle gezins- en familieleden volgden zijn voorbeeld. Roos, ze zeggen niet voor niets: "Als er één schaap over de dam is... dan volgen er meer!" Zij werden actief in De Sociaal Democratische Arbeiders Partij, de Arbeiders Jeugd Centrale (AJC) of een andere culturele organisatie binnen de "Rooie familie".

Als secretaris van de partijafdeling ging mijn grootvader op 27 oktober1935 naar een congres van de SDAP waar het befaamde "Plan van de Arbeid" werd gelanceerd. Hij kwam er zo enthousiast vandaan, dat hij zijn congresverslag in rijmvorm aan zijn partijgenoten presenteerde waarmee hij veel succes oogstte. Daarmee was "De Vlaardingse arbeidersdichter" geboren. Onder het pseudoniem "Jan van Plan" publiceerde hij gedurende ruim een jaar zijn politieke verzen en andere gedichten in het "Vlaardings Volksblad", een bijlage van het socialistische dagblad "Voorwaarts".

Zeg Roos, speciaal voor jou nu de eerste en de laatste van de 75-partijgedichten 'Jan van Plan'. Wellicht putten je partijgenoten en andere PvdA'ers daaruit wat inspiratie. Want zeg nou zelf: het zou de partijvergaderingen zeker doen opfleuren!"

Opmerkingen van "Jan van Plan" 3 december 1935

Jan van Plan is in zijn nopjes,
Jan van Plan is in zijn sas.
Omdat de opkomst uit zijn woonplaats,
in Schiedam geweldig was.
Acht en vijftig stoere werkers
waren in het volksgebouw,
't waren heus alleen geen mannen,
naast de man was daar de vrouw.

Iedereen was opgetogen
over wat de spreker zei,
onder het naar huis gaan was 't:
'zeg eens makker, wat doe jij?'
Ik? Ik maak vandaag nog plannen,
'k ben 'n vrijdag weer present.
'k ga een beetje colporteren,
met dat blaadje van drie cent.

Ja, zo zou het moeten wezen,
kameraden, dan is het goed.
Als een ieder naar zijn krachten
voor het plan zijn aandeel doet.
Kameraden, met z'n allen,
maken wij de wereld rood,
laat de krijgstrompetten schallen
werk met 'vrijheid arbeid brood'.



"Ja Roos, dat waren nog eens mooie, rooie tijden. Gelukkig zijn jullie nog even strijdbaar gebleven als in die 'goeie ouwe' tijd, die niet te vergelijken is met de huidige. Om je toch de sfeer van die tijd weer opnieuw te laten herbeleven volgt hier zijn laatste (75-ste) "Jan van Plan"."

Opmerkingen van "Jan van Plan" medio juni 1937

Gij zijt in een moderne bond,
dat vindt gij vanzelfsprekend.
En van de VARA lid te zijn,
hebt gij u tot plicht gerekend.
Van Voorwaarts zijt gij donateur,
of wel gij steunt de zang.
En abonnee op onze krant,
dat zijt gij ook reeds lang.

Uw jongens of uw meisjes zijn
lid van de AJC
en zelf doet gij misschien aan sport
in de NASB. (1)
Gij werkt als lid van het instituut
aan uw ontwikkeling,
maar makkers, om compleet te zijn,
ontbreekt er nog één ding.

Dat ene, dat is de partij,
die altijd op de bres staat,
die, als het uw belang betreft,
voor niemand uit de weg gaat.
Als straks een huisbezoeker komt
wil dan niet achterblijven,
maar kameraden, laat u prompt
door hem als lid inschrijven.



"Zoals je ziet Roos, werd er ook in de jaren dertig -door partijleden- flink aan de weg getimmerd, maar zeker ook gebuffeld. Er waren speciale Plancommissies die zich bezig hielden met het organiseren van activiteiten. Ook verscheen er in die tijd een weekblad "Vrijheid, Arbeid, Brood". Deze oude SDAP-slogan zou in tijden van bezuinigingen zoals nu, zeker niet misstaan.

Mijn bloed is 'bijna' net zo rood als dat van mijn grootvader en -moeder, ooms en tantes, neven en nichten, mijn vader en moeder en als van zo velen in Hoek van Holland, maar dan vaak net even anders, weetje. Soms twijfel ook ik tussen het echte rood of een andere, een wat blekere kleur. Bij het opkomen van dit soort gevoelens, trek ik mij even terug in mijn kleine, hooggelegen taalkamertje met zicht op de Nieuwe Waterweg en de Noordzee, en blader ik door de vele opmerkingen van "Jan van Plan' mijn fantastische grootvader, en dan weet ik dat hij zich al die jaren niet voor niets heeft uitgesloofd. Ja Roos, we zijn na al die jaren -mede dankzij de inzet van de toenmalige SDAP- nog altijd 'springlevend', ook in Hoek van Holland!'


(1) Nederlandsche Arbeiders Sport Bond

'Zeg Roos, dat was het van mijn kant. Ik nodig jou en je andere partijgenoten uit, om 's avonds, tijdens Gedichtendag in januari, eens gezellig langs te komen, dan lees ik -terwijl jullie in alle rust genieten van een gezellig stukje muziek en een glaasje rode wijn- speciaal voor jou en je partijgenoten, nog wat voor uit opmerkingen van "Jan van Plan"."

Groetjes en misschien tot kijk, Dirk Tempelaar, Hoek van Holland




Hoekse nostalgie voor Hoekenezen, toeristen, drenkelingen en badgasten!

Als Hoekse "drenkeling" krijg je wel eens iets in handen gedrukt, waarvan je dan later weer denkt, dit is misschien voor de echte Hoekenees, de toerist, de vele mededrenkelingen en badgasten in Hoek van Holland ook alleraardigst.
Je kunt wellicht, met de jongens en meiden van toen, oude herinneringen ophalen en menig wenkbrauw zal zich daarbij zeker fronsen. Je kunt als toerist, drenkeling en badgast, door dit te lezen, wat over je dorp te weten komen en dus ging ik voor de Hoekenees, toerist, drenkeling en badgast aan de slag.

Deel A: Hoek van Holland als woonplaats

Hoofdstuk I Geschiedenis

Hoek van Holland dankt zijn ontstaan aan het graven van de Nieuwe Waterweg (1866 - 1870).

Het oudste gedeelte is de z.g. "Oude Hoek" (omgeving Koning Willem III weg): oorspronkelijk een aantal woningen voor waterstaat- en douane-personeel en de daarbij behorende neringdoenden e.a., benevens een school en twee kerken.

De bouw van een fort aan de Stationsweg, in 1882, heeft de verdere uitbreiding van de Oude Hoek danig geremd: ingevolge de bepalingen van de Kringenwet mochten binnen een afstand van 600 m van dit fort (de z.g. middelbare kring) nog slechts houten gebouwen worden opgetrokken.

Wellicht in combinatie met andere factoren heeft deze beperking er toe geleid, dat bij latere groei van de bevolking (zie hoofdstuk II) enkele afzonderlijke woonbuurten zijn ontstaan.

Als zodanig kon men in 1940 onderscheiden:

De Oude Hoek kwam als oorspronkelijke kern niet verder tot ontwikkeling. Deze functie werd zoals aangeduid overgenomen door de Nieuwe Hoek. Wel ontstond er nog enige bebouwing met houten woonhuizen, enkele café-restaurants en logementen, een gebouw van de Rijkswaterstaat en een van Dirkzwagers Scheepsagenturen N.V.

Het geheel was onooglijk, maar werd door de bewoners zéér geapprecieerd wegens het uitzicht op Zee en Waterweg, welk uitzicht dit gedeelte inderdaad karakteristiek maakt voor Hoek van Holland.

De oorzaken van de bevolkingsgroei, welke bovengenoemde uitbreidingen noodzakelijk maakten, liggen onder meer in de ontwikkeling van de bootdienst op Harwich en de daarmee samenhangende uitbreiding van het spoorwegverkeer, in de toenemende zorg voor kanaal, strand en hoofden, alsmede in de vestiging van enkele vriesinrichtingen, exportslachterijen en andere bedrijven.

Een sterke industriële ontwikkeling heeft Hoek van Holland nooit gekend; de hier gevestigde bedrijven leiden een wisselvallig bestaan, hetgeen in het verloop van het bevolkingscijfer mede tot uitdrukking komt.

Aan het einde van 1914 (het jaar waarin Hoek van Holland bij Rotterdam is getrokken) bedroeg het aantal inwoners ruim 3200.

In de daaropvolgende jaren wisselen toe- en afneming elkaar af, tot in 1934 een inwonerstal van 3852 is bereikt. Daarna volgt een afneming tot 3641 in 1938. Gedurende de jaren 1939 - 1945 is de loop van de bevolking sterk beïnvloed door de wisselende oorlogsomstandigheden: in 1939 werd het grootste inwonertal bereikt, n.l. 4012: in 1944 na de evacuatie waren er nog slechts 300 over! Op 31 december 1946 bedroeg het aantal inwoners 2340.

Volgens een opgave van de hulpsecretarie zijn in 1940 37 woningen verbrand, terwijl er tijdens de bezetting nog ongeveer 375 zijn vernietigd.

Deze schade heeft de hierboven genoemde woonbuurten als volgt getroffen:

De Gemeentelijke Dienst voor Volkshuisvesting beschikt over gegevens betreffende de woningvoorraad per 1 april 1940 en per 1 januari 1947, welke hieronder zijn vermeld:

Wat het totaal verlies aan woningen betreft wijkt deze opgave niet onbelangrijk af van de hierboven vermelde opgave van de hulpsecretarie in Hoek van Holland.

Hiervoor zijn twee verklaringen mogelijk:

In het verdere rapport worden de gedetailleerde cijfers van de Dienst voor Volkshuisvesting aangehouden.

Hoofdstuk II Te verwachten bevolkingstoeneming en woningbehoefte

Vooruitlopende op een meer gedetailleerde opgave van de bevolkingssamenstelling naar beroep en maatschappelijke stand, welke waarschijnlijk met behulp van de nog beschikbare gegevens kan worden samengesteld, kan het volgende worden aangenomen:

De bevolking is overwegend samengesteld uit arbeiders en kleine ambtenaren, welke hun bestaan vinden in de voorzieningen en bedrijven welke verband houden met het kanaal: waterstaat, douane, spoorwegen, scheepvaart, vriesinrichtingen, e.d.

Een deel van deze bevolking trok neveninkomsten uit het verhuren van kamers aan pensiongasten in de zomer.

Langs de 's-Gravenzandseweg, in het villapark en in de Oude Hoek woonden verder enkele meer welgestelden, voor een deel forensen op Rotterdam. Tenslotte stonden er enkele zomerhuizen van Rotterdammers, welke in de zomer en in vakanties bewoond werden.

Hieruit blijkt, dat men Hoek van Holland niet uitsluitend moet beschouwen als woonplaats voor mensen die ter plaatse hun beroep hebben, maar dat het daarnaast één van de weinige plaatsen binnen redelijke afstand is, waar Rotterdammers de (in alle grote steden bestaande) behoefte aan "buiten wonen" kunnen bevredigen.

Wat de toekomstige bevolkingsgroei betreft vragen de volgende nieuwe bestaansmogelijkheden de aandacht:

Ten aanzien van het loodswezen, dat thans in hoofdzaak in Maassluis is ondergebracht, is met de Loodscommissaris te Hoek van Holland een voorlopige informatieve bespreking gevoerd betreffende de waarschijnlijkheid van een eventuele overplaatsing naar Hoek van Holland. Een dergelijke overplaatsing werd niet waarschijnlijk geacht, omdat de outillage in Hoek van Holland onvoldoende is:
de Berghaven is voor loodsboten te klein en biedt weinig beschutting bij stormweer; bovendien ontbreken werven en machinefabrieken voor het uitvoeren van herstellingen.
Zou het loodswezen zich op de duur toch in Hoek van Holland willen vestigen, dan zou hiermee de vestiging van ca. 115 gezinnen gemoeid zijn. In onze verdere beschouwing is deze eventualiteit niet betrokken.

Betreffende de directe behoefte aan woningen voor personen, die door hun beroep aan Hoek van Holland gebonden zijn, ontvingen wij de volgende opgave:

voor nieuw te vestigen bedrijven:

Mij Zeeland 255 woningen en de Kunstharsfabriek 150 woningen.

voor reeds aanwezige bedrijven:

Invoer en Accijnzen 25 woningen en de Nederlandse Spoorwegen 57 woningen. In totaal gaat het om zo'n 487 woningen.

Het zou niet juist zijn dit cijfer als totaal eindcijfer voor de directe behoefte aan woningen te beschouwen. In deze opgave is namelijk niet uitgegaan van de verwoesting, maar van aanvragen van de genoemde bedrijven.

Tenminste 405 van de aangevraagde woningen moeten voorzien in een nieuwe behoefte, ontstaan door vestiging van nieuwe bedrijven, terwijl maximaal 80 van deze woningen voorzien moeten in een deel van het woningtekort dat door verwoesting is ontstaan.

Zoals in Hoofdstuk I reeds werd vermeld, zijn van de 980 woningen welke Hoek van Holland op 1 april 1940 telde volgens opgave van de Dienst van Volkshuisvesting 346 stuks verloren gegaan. Het is mogelijk, dat een deel van de vroegere bewoners inmiddels elders werk gevonden heeft en niet wenst terug te keren, zodat directe vervanging van deze woningen niet noodzakelijk zou zijn.

Hier staat tegenover, dat op het ogenblik 11 à 1300 mensen in de "Transit-Camps" werken. Hoewel dit een tamelijk vlottende bevolking is (sinds 1945 1000 mutaties), is hierbij zeker een percentage dat zich graag in Hoek van Holland zou willen vestigen.

Het lijkt daarom juist, om aan te nemen, dat het totaal aantal verwoeste woningen van de verschillende huurklassen zo spoedig mogelijk vervangen dient te worden.
De grenzen tussen de directe behoefte aan woningen en een behoefte welke pas in de toekomst zal ontstaan, maar waarop het uitbreidingsplan thans reeds gebaseerd dient te worden, kan men als volgt trekken:

1 - Directe behoefte:

2 - Toekomstige behoefte:

Voor een raming van de aantallen bedoeld in sub b tot en met f gaan wij uit van de volgende aannamen:

(1) Ten aanzien van de vaststelling van het bouwprogramma voor Hoek van Holland vanwege het Algemeen Commissariaat van de Wederopbouw verdient het de aandacht, dat de woningen voor de Mij Zeeland verruiming van de woningmarkt in Vlissingen zullen bewerkstelligen.

De aannamen sub 1 tot en met 3 berusten op empirische gegevens. Volgens deze redenering vormen de werknemers op het industrieterrein pluminus 18% van de totale bijbehorende bevolking, welk percentage redelijk te verantwoorden is.
De aanname sub 4 berust wat de huurklassen betreft op een opgave, verstrekt door de Dienst van Volkshuisvesting betreffende Rotterdam als geheel, en wat de winkel- en bedrijfswoningen aangaat op gegevens uit eigen studie.

Het aantal te vestigen forensen is in hoge mate afhankelijk van het ontwerp van het uitbreidingsplan, namelijk van de vraag of een aantrekkelijke vestigingsplaats geschapen wordt. Dit zal weer afhangen van het doel dat men zich in deze voor ogen stelt. Zie hierover de opmerkingen in Hoofdstuk III. Het aantal zal niet zeer groot zijn, zodat wij het ten aanzien van de omvang der verzorgende functies dit menen te mogen verwaarlozen.

Na verwerking van al deze overwegingen komen wij tot onderstaand overzicht betreffende de "directe" en "toekomstige" woningbehoefte.
De opeenstapeling van veronderstellingen maakt, dat men aan deze cijfers geen al te grote waarde mag hechten, zij vormen echter een bruikbaar uitgangspunt voor de uitwerking van een uitbreidingsplan voor de eerstkomende jaren.

Overzicht behoefte aan woningen in Hoek van Holland

1 - Huidige woningvoorraad:

2 - Vervanging verwoeste woningen:

3 - Mij Zeeland:

4 - Kunstharsfabriek:

5 - Gedeeltelijke verzorging 3 en 4:

6 - Directe behoefte:

7 - Verdere verzorging 3 en 4:

8 - Forensen (?):

9 - Totaal 6, 7 en 8:

10/11 - Eventuele latere uitbreiding industrie / bijbehorende verzorging:

12 - Totaal 9, 10 en 11:

In eerste instantie heeft men dus met diverse voorzieningen (zie Hoofdstuk IV) te rekenen op (634 + 851) x 3.5 = 5300 inwoners (voor de oorlog ca 3700).
In een iets verder volgroeid stadium (regel 9) zal dit aantal ca. (634 + 1250) x 3.5 = 6600 bedragen.

Men zal goed doen het plan zodanig te ontwerpen dat in dit stadium (1250 woningen) reeds een goed geheel ontstaat, aangezien de verdere occupatie van industrieterrein, waarop de laatste raming is gebaseerd, nog volkomen ongewis is. Als maximum raming komen wij op een toekomstige bevolking van (634 + 3000) x 3.5 = 13000 zielen.

Hoofdstuk III Keuze van de plaats voor herbouw en uitbreiding

In het uitbreidingsplan van 1922 is men er niet in geslaagd de op blz. 1 genoemde verspreide woonbuurten tot een geheel samen te voegen. Ook vindt men in dit plan geen duidelijke uitspraak t.a.v. het karakter waarin men de ontwikkeling van Hoek van Holland als badplaats heeft gedacht.

De verwoestingen, waardoor bepaalde terreinen geheel vrij van bebouwing kwamen, hebben ten aanzien van deze kwesties nieuwe mogelijkheden geschapen, welke niet onbenut mogen blijven.

(1) De ca. 40 overgebleven waterstaats- en douanewoningen zijn niet veel meer waard.

Overweging van de verschillende voor- en nadelen heeft geleid tot de volgende voorstellen:

De beperkingen, genoemd sub 1 tot en met 3, komen zeer ten goede aan het streven naar duidelijkheid ten aanzien van de recreatieve bestemmingen in Hoek van Holland enerzijds en naar eenheid van het woongebied anderzijds.

Volledigheidshalve dienen de voor- en nadelen van deze voorstellen hier echter zo objectief mogelijk te worden vermeld:

De "Oude Hoek"

Voor herbouw van de verwoeste woningen pleiten de volgende overwegingen:

Tegen de beide eerste motieven is in te brengen, dat slechts een betrekkelijk gering deel van de inwoners van Hoek van Holland van de bedoelde voordelen kon profiteren.

Tegen herbouw van woningen kan het volgende in het midden worden gebracht:

Het "villapark"

Voor verdere uitbreiding pleiten de volgende motieven:

Tegen verdere bebouwing kan worden aangevoerd:

Ten aanzien van het hierboven vermelde voorstel betreffende beperkingen ten aanzien van de herbouw dienen hier nog twee consequenties van algemene aard te worden vermeld:

In de eerste plaats zal beperking van de herbouwmogelijkheden betekenen, dat enig meerder agrarisch land in de sector tussen 's-Gravenzandseweg en de Nieuwe Hoek op korte termijn onteigend zal moeten worden.

Verder, dat ter vervanging van de niet meer voor bebouwing met woningen aan te wijzen terreinen, nieuwe situaties worden geschapen, welke zo gelijkwaardig mogelijk zijn, opdat de gedupeerden en zij die zich in de toekomst in Hoek van Holland zullen willen vestigen behoorlijk geholpen zullen kunnen worden.

Uit de voorschetsen voor het uitbreidingsplan is reeds gebleken dat dit laatste mogelijk is, en dat overigens inderdaad een veel klaarder ordening en een duidelijke structuur tot stand kan komen, mits aan de intenties van een nieuw plan, welke in een goed gedocumenteerde toelichting vastgelegd zullen worden, wordt vastgehouden.

Hoofdstuk IV Benodigde voorzieningen voor Hoek van Holland als woonplaats

1 - Woningen: (recapitulatie)

totaal aantal woningen 851 directe behoefte; 3000 toekomstige behoefte.

2 - Bijzondere woonvormen vóór en in Hoek van Holland

a - Bejaardenwoningen:

Deze zijn totnogtoe in Hoek van Holland niet gebouwd. In het plan ware 5% van het totaal aantal arbeiderswoningen bejaardenwoningen te bestemmen: zij kunnen reeds in het eerste bouwplan worden opgenomen en dan voorlopig als woningen voor jonge gezinnen worden gebruikt.

b - Tehuis voor alleenwonenden:

De behoefte hieraan lijkt waarschijnlijk, zowel voor arbeiders als voor jonger personeel van de kunstharsfabriek e.d. De Dienst van Volkshuisvesting zou de behoefte nader kunnen onderzoeken.

Hoewel nauwelijks als bijzondere "woonvorm" te beschouwen kan hier nog worden vermeld:

c - Tehuis voor Nitropa-personeel:

Voor de oorlog bestond een dergelijk tehuis; het was nodig omdat personeel van de Nitropa vaak moest "overblijven". (gebouw thans ingericht voor 4 gezinnen van spoorwegmensen) Heroprichting is gewenst.

d - Hotel voor toeristen:

Uit de gegevens welke in Hoofdstuk V over het hotelbedrijf voor de oorlog zijn vermeld kan worden opgemaakt, dat de hotels toen ten dele op het vakantieverblijf en ten dele op het toerisme waren ingesteld. Nu er in Hoek van holland voor toeristen geen gelegenheid meer is om te overnachten, ware een klein hotel op te richten in de nabijheid van het station, mogelijk -voor zover het de technische voorzieningen betreft- in combinatie met het tehuis voor het Nitropa-personeel. (men krijgt thans aan de Hulpsecretarie regelmatig vragen over de mogelijkheid om in Hoek van Holland te overnachten)

3 - Winkels en verzorgende bedrijven:

4 - Bestuur en beheer; algemene voorzieningen:

5 - Medische zorg

6 - Onderwijs:

Aanwezig zijn (alle in de Nieuwe Hoek):

voor het voorbereidende onderwijs: 1 openbare school (M.Scheepvaartstr.)

voor het gewoon lager onderwijs: 1 openbare school (m.Scheepvaartstr.) Scheepvaartstr.) 1 geref. school (M.Scheepvaartstr. hoek Lichttorenstr.) 1 R.K. school (achter de 1e Scheepvaartstr.)

voor het uitgebreid lager onderwijs: 1 openbare school voor U.L.O. B (M.Scheepvaartstr.)

Door het afbreken van het schoolgebouw aan de Strandweg (in de Oude Hoek) is de huisvesting van de openbare scholen enigszins beknot; het aantal leerlingen is echter na de oorlog teruggelopen van 270 tot 130.
De bestaande schoolgebouwen beantwoorden aan redelijke eisen; hun ligging in de nabijheid van bedrijfsterrein (o.a. gashouder) is niet gunstig. Schoolsport- en speelterreinen ontbreken.
Een gymnastieklokaal voor alle scholen is gevestigd in de z.g. "Gymnastiekschool" aan de 2e Scheepvaartstraat.

Voor het eerste stadium van uitbreiding (1485 woningen) moet op 4, voor een verder stadium (1484 woningen) op 5 G.L.O. scholen voor openbaar en bijzonder onderwijs worden gerekend, hetgeen betekent dat in eerste instantie één en later een tweede G.L.O. school moet worden bijgebouwd.
Het voorbereidende onderwijs zal met de bouw van voorlopig twee scholen voldoende zijn gediend.
Voor het uitgebreid lager onderwijs kunnen confessionele groepen tot oprichting van scholen besluiten, hieromtrent is thans nog niets te zeggen.

Samenvattend moet voor scholenbouw terrein worden gereserveerd voor:

Voor het volgen van middelbaar- en nijverheidsonderwijs is men op andere plaatsen aangewezen.
Voor het eerste zou de oprichting van een centrale H.B.S. voor het Westland tot de mogelijkheden kunnen behoren; vestiging in Hoek van Holland is zeker niet de gunstigste.
Voor het nijverheidsonderwijs moet men op Maassluis, Vlaardingen of Rotterdam oriënteren.

7 - Sport en spel

Er is voor de bevolking van Hoek van Holland een ontstellend tekort aan sport- en speelterreinen. Het ontbreken van gelegenheid tot spelen wordt door het personeel van de scholen als een groot gemis gevoeld; de sportbeoefening door de ouderen ondervindt allerlei moeilijkheden.
Aan de 's-Gravenzandseweg liggen twee voetbalvelden, welke door een club uit 's-Gravenzande worden bespeeld. De V.V. "Hoek van Holland" zag haar terrein door Engelsen in beslag genomen en moet zich nu behelpen door gebruik te maken van één van de genoemde terreinen.

In het plan behoort een terrein voor sportbeoefening te worden opgenomen. Aanleg van twee voetbalvelden, elk 64 x 110 meter, een hockey- en korfbalveld, 55 x 90 meter en enige tennisbanen, elk ca. 16 x 38 m?, is noodzakelijk.
Voor de schoolgaande jeugd zijn 2 schoolsportterreinen (elk 50 x 80 meter) nodig; voor het georganiseerde spel buiten schoolverband zouden een tweetal speelterreinen kunnen worden aangelegd.
Onder 6 is de Gymnastiekschool aan de 2e Scheepvaartstraat reeds genoemd; dit lokaal wordt ook door gymnastiekverenigingen gebruikt.

8 - Ontspanning, Sociaal verkeer en Cultureel leven.

Er bestaan wel enkele organisaties, maar er is gebrek aan zaalruimte. Men beschikt over:

Het verenigingsleven heeft zich -voor zover bekend- nog maar matig ontwikkeld (de verspreide bouwwijze zal daarmede schuld aan zijn). Er bestaat echter een goede verstandhouding tussen de verschillende besturen en "richtingen" en daarmee een basis voor een verdere ontwikkeling, waarvoor de navolgende voorzieningen zouden kunnen worden geprojecteerd op daarvoor geëigende plaatsen:

9 - Kerkelijk leven.

Na te gaan of Hervormde Kerk ook bij uitbreiding voldoende capaciteit heeft. Nieuwe kerken op grotere omvang baseren. Aangezien het totale toekomstige inwonertal op ca. 13.000 geraamd werd, lijkt het niet waarschijnlijk, dat voor een der richtingen meer dan één kerk geprojecteerd zou moeten worden.

Betreffende de plaats van de hierboven opgesomde elementen kunnen in het kader van deze voorstudie nog een paar algemene opmerkingen worden gemaakt:

Bovenvermelde betrekkingen gelden niet voor een kleuterschool, waarvoor de meest logische plaats is: centraal t.o.v. een complex woningen en zodanig verdeeld over het gehele dorp, dat de "kleuters" overal vandaan gemakkelijk en zonder gevaar deze schooltjes kunnen bereiken.
Het verband tussen school en kerk tenslotte is minder groot dan dat tussen kerk en eventueel religieus verenigingsgebouw. De kerken zelf vragen uiteraard een centrale, maar min of minder teruggetrokken, rustige situatie.

Deel B: Hoek van Holland als badplaats

Hoofdstuk V Toestand van Hoek van Holland als badplaats voor I940

1 - Duinen en strand:

De duinen langs de kust van het Westland zijn in de loop der eeuwen zover afgenomen, dat men in 1895 - 1896 moest overgaan tot de aanleg van een zanddijk, verdedigd door strandhoofden. Deze zanddijk is bijgestoven, zodat de zeereep nu door een smalle duinregel wordt gevormd. Achter deze duinregel liggen op Rotterdams gebied duingronden, waarop de Hoekse Bosjes, het villapark en het tegenwoordige kampeerterrein liggen; verder noordwaarts lopen de cultuurgronden tot de zanddijk door. Nabij de Oude Hoek ligt een klein driehoekig duincomplex: het enige werkelijke duin in Hoek van Holland (oppervlakte ca. 25 ha).
Voor de recreatie is de betekenis van de duinen niet zo groot, mede doordat maar een zeer klein gedeelte vrij toegankelijk is, n.l. alleen een stuk aan het zuidelijke einde van de Boulevard. De overige duinen zijn als defensieterrein voor het publiek afgesloten, terwijl voor het betreden van de zeereep verbodsbepalingen van het Hoogheemraadschap Delfland gelden.
Van de duingronden achter de zeereep kan men niet zeggen, dat zij ten volle tot een aanvullend recreatieterrein zijn geworden; vooral de vlakte ten noorden van het villapark is daarvoor te onaantrekkelijk. De Hoekse Bosjes, welke in 1926 voor het publiek zijn opengesteld, moeten, vooral omdat zij het karakter van wandelpark hebben, meer gezien worden als een voorziening voor de bewoners dan voor de badgasten. De aanleg van de Bosjes dateert uit de jaren na 1919; zij beslaan een oppervlakte van ca. 10 ha.

Het strand is voor het zuidelijke deel mooi en breed.
Na de aanleg van de Nieuwe Waterweg is de Noorddam als zandvang gaan werken; het zuidelijke strand werd steeds breder en er vond enige nieuwe duinvorming plaats. Van de Noorddam af heeft het strand over ca 1200 m een breedte van ongeveer 130 m (dit is de afstand tussen de duinvoet en de H.W.-lijn); ter plaatse van de strandhoofden bedraagt deze niet meer dan 40 m (over 400 m verloopt de breedte van 130 m tot 40 m). Hier is de duinvoet sedert het begin van deze eeuw ca. 20 m zeewaarts komen te liggen, waaruit blijkt, dat het voortdurend afnemen van de kust tot staan is gekomen.

2 - Strandexploitatie:

De gemeente Rotterdam heeft in 1921 de exploitatie van het strand ter hand genomen.
De verslagen van de gemeentelijke strandcommissie vermelden bijzonderheden over de omvang van het badbedrijf; aan deze verslagen is het volgende ontleend:
In 1939 (het laatste badjaar voor de oorlog) zijn in totaal ruim 20.000 zeebaden genomen (incl. abonnementen en couponboekjes); liet grootste aantal baden op één dag bedroeg 1874. Over het baden aan het z.g. "stille strand" wordt alleen vermeld, dat in dat jaar door bijna 11.000 personen gebruik is gemaakt aan de daar opgestelde 20 cabines en door 2400 personen van de garderobe. Voorts wordt gesproken over verhuur van badstoelen en strandtentjes. Omtrent de outillage van het badbedrijf zijn uit de verslagen geen bijzonderheden te lezen.
De exploitatie van het badbedrijf bracht in 1939 ruim f 5000.- winst op (op rond f 20.000.- aan inkomsten). Met inbegrip van de exploitatie van het kampeerterrein heeft het badbedrijf de gemeente jaarlijks een winst van f 8 a 15.000.- opgeleverd.
Uit alles blijkt, dat het badbedrijf in Hoek van Holland van beperkte omvang was. (ter vergelijking diene, dat in het Zuiderbad te Zandvoort jaarlijks 65000 baden werden genomen, ongeacht het aantal abonnementen en seizoenkaarten).

3 - Eendaags strandbezoek:

De vervoerscijfers van trein en boot, alsmede de aantallen gestalde rijwielen en geparkeerde auto's zouden aanwijzingen kunnen geven omtrent de omvang van het eendaagse strandbezoek.
De vervoerscijfers van de Nederlandsche Spoorwegen zijn evenwel tijdens de oorlog verloren gegaan; men neemt aan, dat het aantal reizigers op zondagen gedurende het badseizoen van 1938 en 1939 normaal 5 á 6000 heeft bedragen; de chef van het station Rotterdam D.P. herinnerde zich als grootste aantal reizigers op het traject Rotterdam-Hoek van Holland 9000 personen op één dag.
De rederijen van der Schuyt en Stoomboot Rederij op de Lek vervoerden in die jaren per dag maximaal 7 á 8000 personen naar Hoek van Holland. Andere ondernemingen voerden op sommige dagen nog ca 2 à 3000 mensen aan.
De aantallen rijwielen, auto's en bussen zijn niet bekend. Uit informaties ter plaatse is gebleken, dat er op drukke zondagen enige duizenden fietsers kwamen; het aantal auto's bedroeg enige honderden.
Optelling van de genoemde cijfers leidt er toe het maximale dagbezoek op ruim 20.000 personen te stellen. Dit aantal ligt ver onder de ramingen van verschillende personen in Hoek van Holland; ook Prof. Bijhouwer vermeldt in een artikel in het Tijdschrift van Volksh. en Stedenbouw van Januari 1940 een aantal bezoekers van 50.000.
Men moet evenwel aannemen, dat het getal van 20.000 personen dichter bij de waarheid ligt. Deze mening wordt ondersteund door een mededeling van Ir. Nagenoot, die zich van de omstreeks 1937 gehouden tellingen herinnert, dat op een zondag na 4 uur 's middags ca. 20 á 30.000 van Hoek van Holland terugkerende stedelingen zijn waargenomen (de uitkomsten van deze tellingen zijn verloren gegaan).

4 - Vakantieverblijf:

Voor een verblijf van enige dagen bood Hoek van Holland voor de oorlog een zeer beperkte gelegenheid; als mogelijkheden zijn te noemen:

a - Logiesverstrekkende particulieren en bedrijven:

In deel A is reeds vermeld, dat in de Oude Hoek vele particulieren (kleine middenstanders en ambtenaren) in de zomer hun huizen geheel of gedeeltelijk aan badgasten verhuurden. Gegevens aangaande dit kamerverhuurbedrijf ontbreken.
Van de hotels, pensions en logementen (de bedrijfsgroep de Horeca heeft de inrichtingen in Hoek van Holland geclassificeerd) is iets meer bekend. Kwantitatief geeft het aantal hotels en pensions, c.q, het aantal bedden, enig inzicht in de betekenis van Hoek van Holland als vakantiebadplaats.

Vóór 1940 waren er gevestigd:

Het Gem. Bureau voor de Statistiek kon alleen de vermoedelijke aantallen aangekomen gasten over 3 jaren opgeven; deze gegevens zijn verzameld in onderstaande tabel:

Aantal aangekomen gasten:

De tabel vermeldt in de laatste kolommen de aantallen personen, die buiten de maanden juli en augustus in Hoek van Holland verbleven. Hier blijkt, dat de logiesverstrekkende bedrijven gedeeltelijk op het toerisme, incl. het transitoverkeer op Engeland waren ingesteld. Neemt men aan, dat in juli en augustus een aantal toeristen in de hotels overnachtten, dat het dubbele was van het gemiddelde voor de overige maanden, dan blijkt van de voor juli en augustus opgegeven aantallen 800 vacantiegangers te zijn. Omtrent de duur van het verblijf is niets bekend.
De verzamelde gegevens zijn onvoldoende om er conclusies uit te trekken; zij bevestigen slechts de indruk, dat het hotelwezen in Hoek van Holland weinig ontwikkeld was.

b - Kampeerterrein:

Sedert de twintiger jaren wordt er in De Hoek gekampeerd. Aanvankelijk "wild", later door de overheid in geordende banen geleid.
De gemeentelijke strandcommissie exploiteert vanaf 1921 een badbedrijf en een eenvoudige douch- en badinrichting aan de Stationsweg en sedert 1926 een kampeerterrein, waar gelegenheid bestond 's zomers houten huisjes op te richten en in tenten te kamperen.
Outillage: op rond 400 huisjes: 8 latrines met wasplaatsen, aansluiting van gas, water en elektriciteit. Tevens was er -ook in die tijd al- toezicht van oom agent.

De groei van het kamp blijkt uit het volgende staatje:

De teruggang sedert 1933 wordt veroorzaakt door het stichten van kampen in de gemeente 's-Gravenzande, waar de voorschriften betreffende het afbreken en opbergen gedurende de winter soepeler waren. Bovendien was de bezetting met 470 huisjes op 5.5 ha te dicht (dit is per huisje een terrein van ca. 120 m2 bruto); een aantal kampeerders ging, dientengevolge liever naar een ander terrein.

In 1926 zijn 1373 kampeervergunningen uitgereikt; jaarlijks nam dit aantal toe tot 3890 in 1933. In de crisisjaren volgde een daling tot ruim 3100 in 1935 en 1936; in de jaren 1937, 1938 en 1939 bedroeg het aantal kampeervergunningen 32 á 3300 per jaar.

Over deze drie jaren werden uitgereikt:

Kampeerterrein in de Spanjaardsduinen

In 1939 waren plannen gereed voor de inrichting van een nieuw kampeerterrein in de Spanjaardsduinen, noordelijk van de Nieuwlandsedijk, Het terrein was reeds geëgaliseerd en zou in 1940 in gebruik worden genomen. Hier zouden op een terrein van 12 ha 480 zomerhuisjes een plaats kunnen vinden. Voor een deel zouden permanente huisjes worden gebouwd; op het overige deel van het terrein zouden tijdelijke houten huisjes en tenten worden toegelaten. De vergunningen voor een etmaal en voor 4 dagen werden voornamelijk uitgereikt aan z.g.n. weekendkampeerders, die van een tent gebruik maakten.
De seizoenvergunningen werden verstrekt aan de vaste kampbewoners, die een groot deel van de zomer in Hoek van Holland bleven; zij die hun huisje aan derden wilden verhuren moesten f 10.- per seizoen extra betalen (de onderhuurders waren verplicht voor de periode dat zij in het kamp bleven zelf ook vergunningen aan te vragen).

5 - De Rotterdamse Vakantieschool:

Een bijzondere categorie "badgasten" werd voor de oorlog door toedoen van de vereniging "De Rotterdamse Vakantieschool" naar Hoek van Holland gebracht; n.l. schoolkinderen uit Rotterdam, die daar in de "grote" vakantie werden beziggehouden. Het betrof hier kinderen van 6 - 15 jaar, zowel van openbare als van bijzondere scholen.
De vereniging beschikte over een terrein van ca. 10 ha ter weerszijden van de Langeweg (nu transit-camp) met barakken, speelterreinen, wasplaatsen, latrines etc.
400 kinderen bleven voor een langer verblijf: voor hen was er een grote barak met eet-, speel- en slaapzalen, alsmede keukens en badhuis aanwezig.
4000 kinderen reisden elke dag per trein heen en weer. Aan het strand beschikte de vereniging over een grote badtent op een voor haar aangewezen strandgedeelte.

Hoofdstuk VI De functie van Hoek van Holland als badplaats

Hoek van Holland is als recreatieoord voor Rotterdam van grote betekenis. Ieder, die de weinige mogelijkheden tot recreatie buiten de stad overziet, zal dit toegeven. Als grondslag voor het bepalen van de toekomstige ontwikkeling is echter méér nodig. Men zou willen weten, welke plaats de ontspanning aan zee voor de stedelijke bevolking inneemt naast andere mogelijkheden (naar tijd, omvang en vorm); men zou willen nagaan, hoe de belangstelling van de bevolking van Rotterdam over de verschillende badplaatsen is verdeeld en hoe deze zich in de toekomst mogelijk zal gaan verdelen: Oostvoorne en Rockanje. Scheveningen, later wellicht Kijkduin en Ouddorp op Goeree. Kortom, een onderzoek naar de functie van Hoek van Holland als badplaats zou, in wijder verband gezien, tot vragen leiden, welker beantwoording niet dan na een uitvoerige studie is te geven.

In dit rapport is hiervan afgezien, mede omdat volledige, betrouwbare en vergelijkbare gegevens uit de jaren voor de oorlog voor de verschillende badplaatsen ontbreken.
Het onderzoek in dit hoofdstuk sluit aan bij de ontwikkeling voor 1940, zoals deze in het voorgaande is aangegeven. Hoek van Holland heeft zich ontwikkeld tot een volksbadplaats van eenvoudig allure. Het wordt voornamelijk bezocht door mensen die één dag ontspanning aan zee zoeken; hun aantal overtreft verre het aantal badgasten, dat langere tijd in Hoek van Holland verblijft in pensions of op het kampeerterrein; als vakantieoord had De Hoek weinig betekenis.

De vakantiegangers stellen andere eisen aan hun omgeving dan de categorie "dagjesmensen". Voor deze is het strand hoofdzaak wanneer een mooi, breed strand gemakkelijk, snel en goedkoop kan worden bereikt (velen hebben er nog een fietstocht van enige uren voor over) zal dit duizenden aantrekken, ook al wordt hun verder aan natuurschoon of vermaak weinig geboden. Voor vakantiegangers is dit anders, Zij stellen er prijs op zich bij minder mooi weer op andere wijze te kunnen verpozen: de aanwezigheid van toegankelijke duinen of bossen is van groot belang.
De ontwikkelingsmogelijkheden van Hoek van Holland zijn in dat opzicht beperkt. Wel is het tot stand komen van een aanvullende recreatieve ruimte in de duinen zowel voor de dagbezoekers als voor de vakantiegangers van groot belang (men is dan minder afhankelijk van het weer), maar dit zal er niet toe leiden, dat het vakantieverblijf hier een grote vlucht zal nemen; daarvoor is Hoek van Holland te schaars met natuurschoon bedeeld.

Er is geen reden om aan te nemen, dat het karakter van Hoek van Holland zich zal wijzigen. De Rotterdammers die niet alleen voor strandgenoegens, maar ook voor ander amusement naar een badplaats trekken, zullen Scheveningen bezoeken en degenen die zich een rustig en mooi vakantieverblijf wensen, zullen eerder naar Rokanje of Oostvoorne gaan.

Hoek van Holland blijft dus de massa badplaats, sober van accommodatie, maar met een ruime gelegenheid om van zon en water te genieten.
Verwacht mag worden dat, zolang geen andere badplaatsen in de omgeving van Rotterdam tot een snelle groei komen, Hoek van Holland zich als massa badplaats verder zal blijven ontwikkelen. Een van de factoren, die de bloei van een badplaats gunstig beïnvloeden, is een goede verbinding met het achterland: wanneer de Nederlandsche Spoorwegen het traject naar De Hoek met een grote frequentie gaan berijden, en wanneer het rijwiel-, auto- en autobusverkeer zich tot het vooroorlogse peil zal herstellen, kan het dagbezoek ongetwijfeld nog toenemen.

Het is van belang te weten tot welke grens deze toeneming kan naderen. Voor het vaststellen van de afmetingen van parkeerterreinen, stallingen e.d. kan het maximale bezoek op één dag als basis worden genomen, terwijl de omvang van de verzorgende bedrijven als restaurants, cafetaria's enz, wordt bepaald door het aantal dagbezoekers per jaar. Beide -zowel het maximum per dag als per jaar worden beïnvloed door tal van onberekenbare factoren, die het geven van cijfers bemoeilijken.

De grens waartoe het bezoek op één dag kan naderen volgt uit de capaciteit van het strand. Wanneer n.l. zoveel mensen gelijktijdig aanwezig zijn, dat het strand "vol" is in die zin, dat nog juist van een redelijke mogelijkheid tot ontspanning kan worden gesproken, is de uiterste grens bereikt.

Voor Hoek van Holland, waar 2.6 km strand beschikbaar is. (23.2 ha tussen de duinvoet en de H.W.-lijn), betekent dit een strandcapaciteit van 30.000 bezoekers. Wanneer dit aantal gelijktijdig aanwezig zou zijn, zou elke bezoeker over ongeveer 8 m2 strand beschikken. Telt men hierbij nog 15.000 personen, die onderweg of op de boulevard zijn, dan zou de capaciteit van de badplaats met een maximum dagbezoek van 45.000 personen haar grens hebben bereikt.

Hieruit volgt, dat het dagbezoek nog in ruime mate kan toenemen. Het aantal dagbezoekers, dat per seizoen kan worden verwacht, kan men stellen op 100.000. Dit aantal is verkregen door de volgende -globale en betrekkelijk subjectieve- veronderstellingen:

Er is een toenemende vraag te constateren naar een eenvoudige vorm van vakantieverblijf. Voor de oorlog zijn overal in het land z.g. kampeercentra ontstaan, waar voor vakantieverblijf huisjes (bungalows), tenten, kampeerwagens of kamers in kampeerhuizen beschikbaar worden gesteld. Deze kampeercentra werden door particulieren dan wel door de overheid en organisaties ingericht en geëxploiteerd (o.a. Provincie Noord-Holland en Goois Natuurreservaat).
Voor de Rotterdammers bestond aanvankelijk alleen in Hoek van Holland en 's-Gravenzande gelegenheid tot kamperen en wel voor degenen die over een eigen huisje beschikken.

In de toekomst zullen er meer mogelijkheden zijn. Op de Kruininger Gors bij Oostvoorne zullen permanente huisjes aan vakantiegasten worden verhuurd, terwijl ook kampeerders mat eigen huisjes er in verenigingsverband kunnen kamperen.

De Rotterdamsche Tramweg Mij verhuurt kampeerwagens, welke op rangeerterreinen en zijsporen worden opgesteld. Er komen dus voor de categorie "huurders" meer mogelijkheden.

Ook Hoek van Holland lijkt het gewenst permanente huisjes te bouwen en in te richten, omdat velen geen eigen uitrusting kunnen of willen bekostigen. Dit is evenwel slechts in beperkte mate mogelijk. Voor de oorlog waren er ongeveer 300 eigen huisjes; op het nieuwe kampeerterrein kan dit aantal niet worden ondergebracht, omdat -zoals in hoofdstuk VIII zal worden uiteengezet- per huisje meer terrein nodig is dan tot dusver beschikbaar werd gesteld.

Hoofdstuk VII Toekomstige ontwikkeling

De verwachting omtrent de toekomstige ontwikkeling, welke in hoofdstuk VI reeds is aangeduid, wordt in het volgende nader geconcretiseerd.

Meer toegangen zijn niet nodig; het strand is op deze wijze over een lengte van ruim 2.5 km voldoende ontsloten.

De strandexploitatie moet er op zijn gericht, dat de bezoekers aan het strand een grote mate van vrijheid genieten, waarbij hun toch een goede accommodatie wordt geboden.

De badinrichtingen, gedecentraliseerd langs het gehele ontsloten strandvak (2.5 km, moeten in een kort tijdsverloop veel bezoekers kunnen verwerken. Een systeem van wisselcabines met opbergvakken voor de kleding maakt dit mogelijk. De technische uitvoering moet nader worden bestudeerd: plaats van de cabines langs de duinvoet of in carrévorm; permanente bouw in beton of tijdelijke constructie van hout; de eventuele inrichting van afzonderlijke zonnebaden; de aanleg van douches (onontbeerlijk!) en toiletten. Bij de bouw moet gestreefd worden naar de grootst mogelijke eenvoud, opdat de exploitatiekosten laag blijven (de tarieven mogen voor niemand een bezwaar zijn; het badbedrijf behoeft geen winst op te leveren, het is voldoende wanneer het selfsupporting is).

Consumptietenten aan de voet van de duinen (eventueel met een daarbij behorende "plankenpromenade") vormen een onmisbaar onderdeel van het strandbedrijf.

De bezoekers willen zich op weg naar en van het strand verpozen in restaurants, cafetaria's e.d. en hun inkopen doen in bazaars en zomerwinkels. De fietsers behoren er hun fietsen te kunnen stallen; voor de automobilisten moeten er parkeerterreinen zijn (zie deel C). Buiten deze op het dagbezoek ingestelde voorzieningen kunnen de hotels en pensions en eventueel de vakantietehuizen in deze centra worden ondergebracht. Er zal ruimte beschikbaar moeten zijn voor het houden van een kermis: een terrein van 1 á 1.5 ha in de Oude Hoek is toereikend. Het beeld van de badplaats kan door deze centra worden verlevendigd, terwijl de aantrekkelijkheid er door wordt verhoogd.

Buiten de badcentra moet de bebouwing zoveel mogelijk worden beperkt. De Boulevard vormt de verbinding tussen de beide centra; het ruime uitzicht op zee en duinen mag niet worden weggenomen door een storende bebouwing; het verdient aanbeveling deze tot een enkel gebouw (hotel of pension) te beperken of in het geheel achterwege te laten.

Bij de beschrijving van dit gebied in hoofdstuk V is gezegd, dat de duingronden nog niet in voldoende mate het karakter van recreatieterrein hebben verkregen. Men kan hier verbetering in brengen door de gronden nabij het villapark met bomen en heesters te beplanten en er wandelpaden aan te leggen. Tezamen met de Hoekse Bosjes wordt dit terrein dan tot een duinpark, dat door zijn aanzien en door de voorzieningen welke worden aangebracht voor het publiek aantrekkelijk is. Zo zullen er een paar speelweiden moeten komen (b.v. twee maal 1 ha); de kinderen moeten er eenvoudige speelveldjes vinden en hier en daar een zandbak en een plasvijver; aan de rand een speeltuin annex theehuis. Het aanleggen van enige tennisbanen verdient overweging; sportvelden zijn hier minder op hun plaats.

Deze opzet is -wanneer men van een goed overwogen beplantingsplan uitgaat- binnen enkele jaren te verwezenlijken, zonder dat men al te rigoureus in de bestaande beplantingen behoeft te gaan veranderen, De Bosjes zullen door het grotere bezoek niet tot een object van vandalisme behoeven te verworden: de keuze van de beplantingen en het verhardingsmateriaal van de paden tezamen met een toezicht, dat zich ten doel stelt het publiek op te voeden, kunnen er toe bijdragen, dat dit gebied karakter krijgt.

De mogelijkheid om tot de oprichting van een z.g. binnenbad te komen lijkt niet groot. Een zwembassin in de open lucht is naast het strandbad een doublure, omdat het voordeel dat er bij minder goed weer zwemgelegenheid is alleen wordt verkregen door een grotere beschutting; buiten het zomerseizoen kan een dergelijk bad niet worden gebruikt. Bovendien trekt een dergelijk binnenbad een ander publiek dan dat wat Hoek van Holland bezoekt. De oprichting van een overdekt (dus buiten het seizoen verwarmd) bad moet uitgesloten worden geacht.

In de kring van de exploitanten heeft men al te veel de neiging om grote bedrijven van standing te willen oprichten, zonder zich te bezinnen op de vraag, of dit soort inrichtingen levensvatbaarheid heeft en past in het karakter van de badplaats (een opvatting, welke men elders heeft ontmoet en die ook in Hoek van Holland blijkt te hebben bestaan: vóór 1940 waren er aanvragen voor de bouw van een badhotel, een groot restaurant e.d.) De overheid kan hier op verschillende manieren proberen leiding te geven. Als leidraad hiervoor diene het volgende:

a - logiesverstrekkende bedrijven:

karakter: het verstrekken van eenvoudige pensiongelegenheid in vleugels van restaurants, in kleine familiepensions of in vakantiehuizen (initiatief tot de oprichting van vakantiehuizen wordt meestal genomen door culturele of sociale organisaties). aantal bedden: voorlopig stellen op 100.
(N.B.: de logiesverstrekkende bedrijven, hier aangeduid als vakantietehuis, hebben ook een functie als onderdak voor toeristen. In hoofdstuk IV is de wenselijkheid van een klein toeristenhotel bepleit, eventueel in combinatie met een verblijf voor het Mitropa-personeel).

b - restaurants, cafetaria's:

karakter; het merendeel eenvoudig, ingesteld op de bediening van grote aantallen bezoekers; het zijn of kleine plaatselijke seizoenbedrijven, ofwel de exploitatie wordt door concerns ondernomen. Gelegenheden in hogere prijsklasse zullen waarschijnlijk het best geëxploiteerd kunnen worden als nevenbedrijf van restaurants in Rotterdam.

aantal: een norm, welke is ontleend aan de studie betreffende de wederopbouw van Zandvoort, geeft aan, dat per 1000 bezoekers aan de badplaats per jaar op 15 m2 terrein bruto voor restaurants e.d. moet worden gerekend. De categorieën: café-restaurants, hotel-restaurants en cafetaria's zullen, naar men voor Zandvoort aanneemt, elk voor een derde aan dit oppervlak deelnemen; voor Hoek van Holland kan de verhouding van hotels (pensions) tot cafébedrijven worden aangenomen op 1 : 2
Wanneer het jaarlijkse dagbezoek aan Hoek van Holland op 300.000 personen wordt gesteld, komt men er toe te rekenen op de bestemming van 4500 m2 voor het restaurantbedrijf (waarvan dan ca. 1500 m2 voor hotels en pensions); deze bedrijven zouden hierdoor een gezamenlijke capaciteit verkrijgen van ruim 3000 personen, hetgeen op een maximaal dagbezoek van 40000 personen aannemelijk lijkt.

5 - Vereniging "De Rotterdamse Vakantieschool":

Deze instelling, die van grote sociale betekenis is, moet haar werk zo spoedig mogelijk kunnen hervatten. Het bestuur heeft te wens te kennen gegeven met dit zomerwerk in Hoek van Holland te blijven, omdat te goede verbinding met Rotterdam het mogelijk maakt de kinderen elke dag heen en weer te laten reizen; men wil reeds deze zomer een duizend kinderen naar Hoek van Holland brengen op een tijdelijk terrein met voorlopige accommodatie. In het uitbreidingsplan moeten echter definitieve terreinen worden aangewezen.

Rekent men op te vooroorlogse omvang van het werk dan zijn voor 5000 kinderen als voorzieningen nodig:

Als terreinen komen in aanmerking:

een deel van het oude kampeerterrein, ter grootte van ca. 4 ha, eigendom van de gemeente, een terrein ten westen van het fort in de Oude Hoek, ter grootte van ruim 4 ha, eigendom van het Rijk;
een bij het nieuwe kampeerterrein gelegen strook cultuurland, tussen de 's-Gravenzandseweg en de voormalige trambaan, dat hiervoor aangekocht of onteigend zou moeten worden.

6 - Vakantiekolonies:

Deze instellingen vragen een rustige ligging in of nabij het duin en om de gebouwen en paviljoens ruime terreinen als speelterrein:

Door de bestemming, welke -zoals in dit rapport wordt voorgestaan- aan de duinen en duingronden zal worden gegeven, lijkt het niet mogelijk in de Hoek nog vakantiekolonies onder te brengen, vooral nu voor de Rotterdamse Vakantieschool ca. 10 ha terrein moet worden aangewezen. De vakantiekolonies voor Rotterdamse kinderen kunnen dan ook beter elders, b.v. op Voorne, worden gebouwd.

7 - Kampterrein:

Volgens een mededeling van de hulpsecretarie meldden zich voor dit seizoen -het eerste na de oorlog!- reeds kampeerders aan, hetgeen bewijst, dat de oude getrouwen er blijkbaar op rekenen, dat het kamperen in De Hoek weer mogelijk zal worden gemaakt.
Nu de plannen van 1939 nog niet zijn verwezenlijkt, zal men zich voorlopig met het oude terrein moeten behelpen; er is met beperkte middelen gezorgd voor aansluiting van water en gas, er zijn enige W.C.'s, maar overigens biedt de open vlakte weinig aantrekkelijks.

Het is om meerdere redenen gewenst, dat een goed ingericht kampterrein tot stand komt: het kamperen in "De Hoek" is ingeburgerd en wordt door de betrokkenen zeer gewaardeerd, terwijl de ervaringen elders (1) hebben aangetoond, dat het doorbrengen van vakantie in deze vorm in toenemende mate wordt verkozen.

De plannen van 1939 verdienen dus zeker tot uitvoering te worden gebracht, al verdient een gewijzigde vorm de voorkeur.

Met het volzetten van een terrein met zomerhuisjes -zij het, dat voor elk een ruim stuk grond beschikbaar wordt gesteld- verkrijgt men nog geen goed ingericht kampterrein.

Een eerste vereiste is, dat het kamp op de duur door een beschuttende en isolerende beplanting wordt omgeven. Voorts moet de verkaveling zodanig zijn, dat iedere kampeerder (of enkele tezamen) een door dekheesters afgescheiden terreintje krijgt, dat per huisje tenminste 200 vierkante meter groot moet zijn. De beplantingen vormen een integrerend onderdeel van het kamp, waardoor het aanzien en de bruikbaarheid worden verhoogd.

De vorm van het terrein kan worden verbeterd, wanneer de strook cultuurgrond langs de voormalige trambaan -straks rijwielpad!- erbij wordt getrokken.

De oppervlakte zou dan 17 ha kunnen bedragen. Het terrein, dat na demping van de tankgracht nu direct beschikbaar is, heeft een oppervlakte van 12 ha.

Voor de omringende singelbeplanting zal 1 á 1.5 ha nodig zijn. Er moet worden gerekend op een centraal terrein als speelweide (mogelijk kan dit tevens benut worden als reservekampeerterrein): 1.5 ha. Wanneer elke "kampeereenheid" wordt gesteld op 400 vierkante meter terrein (met inbegrip van de paden en de beplantingen tussen de terreintjes onderling) betekent dit, dat er op het nu beschikbare terrein van 12 ha plaats is voor ca 225 huisjes en na uitbreiding tot 17 ha voor ca. 325 huisjes. (2)

Dit aantal is lager dan het aantal huisjes voor de oorlog; men moet dit aanvaarden en aannemen dat een deel van de kampeerders naar andere terreinen zullen trekken. Men richtte zich hier niet op het aantal, maar op de juiste indeling van het terrein.

Als huisvesting wordt door de kampeerders gebruik gemaakt van houten huisjes, tenten of van met linnen beklede houten geraamten. Op elk van de in de noot op blz. 39 genoemde kampeerterreinen had een bepaald type de overhand: in Hoek van Holland gebruikte men voornamelijk houten huisjes. Deze waren het eigendom van de kampeerders. Degenen, die nog over hun uitrusting beschikken zullen deze weer gaan gebruiken; hiertegen is geen bezwaar, mits de bouw solide is en voor elk der gezinsleden een slaapplaats biedt, die aan redelijke eisen voldoet. Het moet echter ook voor diegenen, die geen eigen uitrusting hebben of voor wie de aanschaffing op bezwaren stuit, mogelijk zijn gedurende de vakantie in het kamp te verblijven.
Voor deze categorie zal de exploitant een aantal permanente huisjes beschikbaar moeten stellen; deze worden per week verhuurd. Een andere mogelijkheid in dit opzicht is het oprichten van een kampeerhuis, dat in gedeelten wordt verhuurd.

Men komt dus tot een differentiatie:

tenten: meestal de z.g. weekendkampeerders; voornamelijk jongeren; eigen tijdelijk op te richten huisjes e.d.: gezinnen, die zich ten minste een maand in het kamp vestigen; voornamelijk leden van de kampeerverenigingen; permanente huisjes: gezinnen, die een korte vakantieperiode in het kamp doorbrengen en aan wie huisjes worden verhuurd. Bij de indeling van het terrein kan dit tot uiting komen: een tentenkampje, een apart terrein voor de kampeervereniging (een gemeenschapje op zichzelf), een terrein voor de vakantiegasten.

Als algemene voorzieningen moeten in het kamp aanwezig zijn:

Deel C: Verkeersvoorzieningen in en rond Hoek van Holland

Hoofdstuk VIII Het verkeer naar Hoek van Holland.

Voor het uit Rotterdam komende autoverkeer is de Rijksweg nr. 20 belangrijk. Het gedeelte tussen Rotterdam en Vlaardingen is nog in voorbereiding; hier staat alleen de route via Schiedam open, waarvan vooral het deel door Vlaardingen primitief is, voorbij Vlaardingen is de autoweg gereed. Ten zuiden van Westerlee verlaat het verkeer voor Hoek van Holland de Rijksweg en volgt verder de Maasdijk (Provinciale weg nr.14).

Van Den Haag uit is Hoek van Holland bereikbaar via Loosduinen, Monster en 's-Gravenzande (Provinciale weg nr.11). Behoudens de primitieve straatjes door deze dorpen is deze verbinding voor autoverkeer voldoende.

Van de kruising van beide verkeerswegen af bereikt men thans het dorp langs een omweg: een stuk Provinciale weg (tot de gemeentegrens) en de 's-Gravenzandseweg in zuidelijke richting en de Langeweg naar het oosten gericht. Deze vormen samen de enige toegangsweg tot Hoek van Holland.

De aanleg van een nieuwe weg naar Hoek van Holland: een directe verbinding van het aansluitingspunt Rijksweg nr.20/Maasdijk met het dorp, blijkt niet waarschijnlijk. Men moet er dus bij het ontwerpen van een uitbreidingsplan rekening mee houden, dat de toegangsweg van Hoek van Holland uit het noorden komt en dat de Maasdijk voor het zware verkeer uit Rotterdam de hoofdverkeersweg blijft.

Voor het rijwielverkeer is de verbinding met Hoek van Holland mogelijk langs de tracés van de genoemde autowegen. Langs de wegen in het Westland zijn rijwielpaden aanwezig. Voor de wielrijders uit oostelijke richting is de Maasdijk de enige mogelijkheid. Langs deze weg, die een verhardingsbreedte van 6 m heeft, ligt geen rijwielpad; voor een klein gedeelte is er benedendijks een parallelweg, die als rijwielpad kan worden gebruikt. Over een belangrijk gedeelte vindt dus vermenging van auto- en rijwielverkeer plaats, hetgeen vooral op drukke vakantiedagen een ongewenste toestand is. Overwogen wordt de parallelweg door te trekken, waardoor enige verbetering wordt verkregen. Langs de 's-Gravenzandseweg ligt een rijwielpad aan de oostzijde.

Het zakelijke rijwielverkeer is met vrij liggende rijwielpaden langs de autowegen voldoende gediend; voor het recreatieve rijwielverkeer -dat in de vakantietijd intensief is- verdient het aanleggen van afzonderlijke rijwielpaden aanbeveling. Omdat de routes, welke voor dergelijke rijwielpaden kunnen worden gekozen, een overwegend recreatief karakter moeten hebben, kunnen zij vrij van het overige wegverkeer liggen en dwars door het landschap voeren, liefst als verbinding van aantrekkelijke punten.

De mogelijkheid bestaat om een recreatiestrook tot ontwikkeling te brengen langs de Nieuwlandsedijk tot de Staalduinen. In deze strook kan een recreatief rijwielpad worden getraceerd tot aan de Waterweg bij Poortershaven en vandaar over de opgespoten gronden tot Maassluis. Bij Staalduinen kan een verbinding met de Maasdijk komen.

Een dergelijk recreatief rijwielpad uit noordelijke richting is mogelijk langs de voormalige trambaan van 's-Gravenzande. Hierdoor kan het rijwielverkeer uit het Westland van de Provinciale weg nr.11 worden afgeleid en vrijgehouden van het autoverkeer langs de 's-Gravenzandseweg.

Het verkeer van en naar het industrieterrein aan de Nieuwe Waterweg verdient afzonderlijke aandacht. Het is niet juist, wanneer het industrieterrein uitsluitend via Hoek van Holland bereikbaar zou zijn. Een goede verbinding met het dorp is noodzakelijk. De verbreding en verbetering van het tracé van de Zekkenweg (waarvan de voorbereiding reeds ter hand is genomen) zal tot dit doel leiden. Daarnaast moet het industrieterrein zonder omweg met de dichtst bijgelegen hoofdverkeersweg worden verbonden. Deze rechtstreekse verbinding kan tot stand worden gebracht door verbetering van enige bestaande landwegen door de Polder Het Nieuwland en de Buiten Nieuwlandse Polder (o.a. de Haakweg), welke op de Maasdijk uitkomen. Deze weg zal alleen dienstig mogen zijn als toegangsweg voor het industrieterrein: een verharding van 6 m breedte zonder rijwielpad is voldoende.

Over het verkeer naar Hoek van Holland door middel van de openbare middelen van vervoer: trein, autobus, boot, behoeven in dit hoofdstuk geen opmerkingen te worden gemaakt.

Hoofdstuk IX Het verkeer in Hoek van Holland

Wanneer ervan wordt uitgegaan, dat de dorpsuitbreiding zal liggen in de sector tussen de Nieuwe Hoek en de 's-Gravenzandseweg, zullen het woon- en werkgebied en het recreatiegebied, meer dan op het ogenblik, van elkaar kunnen worden onderscheiden.

In dat geval kan van twee soorten verkeer worden gesproken: het "zakelijke" verkeer, dat zich richt op het dorp en op de steigers van de boten naar Engeland en het "recreatieve'' verkeer, dat het strand en de duinstrook tot doel heeft.
Voor het zakelijke verkeer kan de toestand aanzienlijk worden verbeterd, wanneer een rechtstreekse verbinding met het dorp en de aanlegsteiger tot stand kan worden gebracht. De Langeweg verliest daardoor als verkeersweg aan betekenis, hetgeen in verband met het militaire verkeer op deze weg zeker een verbetering is.

Het vervoer van goederen naar en van de boten naar Engeland vindt in hoofdzaak per spoor plaats. De tuinbouwproducten uit het Westland worden evenwel per auto aangevoerd.

In de jaren voor de oorlog werd per jaar 8 á 11.000 ton groenten, 15 á 1800 ton fruit en 15 à 2100 ton aardappelen uitgevoerd; in 1946 7512 ton groenten en 4202 ton fruit, per dag maximaal 200 ton. Om deze hoeveelheid van 200 ton te vervoeren zijn 40 á 50 vrachtauto's nodig; deze komen vrijwel gelijktijdig aan de steiger aan. Om deze wagens te kunnen opstellen en verkeersopstoppingen te voorkomen heeft de fa. Hudig en Pieters, expediteurs en cargadoors van de North Eastern Railways nabij de steiger een voorlopige opstelweg laten maken.

Op het plein bij het station en de aanlegsteiger zal in de eerste plaats ruimte moeten worden gereserveerd voor het opstellen van een zestigtal vrachtauto's. Bij een opstelling in vier rijen is een terrein van 100 x 15 m toereikend. Voorts moeten enige tientallen wachtende personenauto's een plaats kunnen vinden. Op een strook van 100 m lengte kunnen bij haakse opstelling rond 40 wagens worden geparkeerd; de parkeerstrook moet minstens 5 m breed zijn, de uitrijbaan eveneens 5 meter.

Voor de in Hoek van Holland eindigende autobuslijnen is in het centrum van het dorp een halteplaats met wachtlokaal nodig. Gedurende de zomermaanden, waarin - naar mag worden aangenomen - het merendeel der reizigers voor het strand komen, kan naar het einde van de Strandweg worden doorgereden.
Het verkeer in de duinstrook is van uiteenlopende aard en betekenis. Er moet gerekend worden op een druk voetgangersverkeer. Dit zal zich voornamelijk bewegen tussen de plaatsen van aankomst van boot en trein en het strand.

Verreweg het grootste aantal strandbezoekers wordt per trein aangevoerd. De spoorbaan is voorbij het station Hoek van Holland doorgetrokken; 's zomers rijden de treinen tot deze eindhalte door. In een vroeger stadium heeft men overwogen de spoorlijn nog verder door te trekken en wel in noordelijke richting tot bij het kampeerterrein. Van deze plannen moet naar onze mening worden afgezien. De plaats van de eindhalte is ten opzichte van het strand gunstig. Verdere doortrekking in westelijke richting zou het nadeel hebben, dat de afstand tot het noordelijke strandgedeelte onnodig wordt vergroot. Verlenging noordwaarts (langs de Schelpweg) brengt mee, dat het aspect van het landschap door de aanwezigheid van de bovenleiding wordt aangetast, terwijl tegenover de hoge kosten van aanleg geen belangrijke voordelen worden verkregen; de afstand van het tegenwoordige eindpunt tot het noordelijke strandgedeelte van 1 km is niet te groot.

De outillage van de eindhalte is summier. Een behoorlijke afsluiting van het terrein en vooral uitbreiding van de wachtruimte, een overkapping en een eenvoudig controlegebouw (te combineren met een bureau van "Vreemdelingenverkeer") kunnen hier uit een oogpunt van doelmatigheid en aanzien verbetering brengen.

Gedurende de zomermaanden maakt een deel van de strandbezoekers gebruik van de boten van de rederijen v.d. Schuyt en Stoomboot Rederij op de Lek N.V. Deze boten hadden voor de oorlog hun aanlegplaatsen aan steigers ten westen van de Berghaven. Deze zijn door de Duitsers afgebroken; in 1946 werd gebruik gemaakt van de Marinesteiger, waardoor de passagiers een afstand van ruim 3 km te voet moesten afleggen om aan het strand te komen. De rederij v.d. Schuyt wil de steiger zo spoedig mogelijk op de oude plaats herbouwen; zij heeft daartoe aan de Rijkswaterstaat vergunning gevraagd.

Er is dezerzijds overwogen voor te stellen de steiger veel westelijker aan te leggen, waardoor een gunstiger ligging ten opzichte van het badcentrum zou worden verkregen. Overleg met de Rijkswaterstaat heeft er evenwel toe geleid van dit voornemen af te zien. De omstandigheden voor het maken van een aanlegsteiger blijken n.l. op de voorgestelde plaats veel ongunstiger te zijn: de grotere deining zal het aanleggen en het ontschepen bemoeilijken, terwijl de aanwezigheid van een strekdam het maken van een veel langere steiger vereist, waarvoor veel meer materiaal nodig is; de onderhoudskosten zullen bovendien veel hoger zijn.

Het aantal strandbezoekers, dat voor de oorlog per fiets naar Hoek van Holland kwam, was groot, Het is niet mogelijk gebleken gegevens te verkrijgen over het aantal rijwielen, dat op z.g. topdagen is gesteld; informaties ter plaatse doen vermoeden, dat dit aantal enige duizenden heeft bedragen.

Het rijwielverkeer zal zich in de toekomst ongetwijfeld herstellen. Over de rijwielpaden naar Hoek van Holland is reeds gesproken; het rijwielverkeer in de duinstrook moet zodanig worden geregisseerd, dat de drommen fietsers gescheiden blijven van de duizenden bezoekers, die per boot en per trein aankomen. Het tracé van het rijwielpad uit de richting Staalduinen zou zich daartoe, b.v. liggende ten noorden van de ontworpen recreatiestrook langs de Nieuwlandsedijk, rechtstreeks moeten richten op het noordelijke strandgedeelte.

Bij het tweede badcentrum aan het noordelijke einde van de Boulevard moet een ruime rijwielstalling komen, waar alle fietsers worden opgevangen. Deze stalling kan ook dienen voor het kampeerterrein. Rekent men op een capaciteit van deze stalling van 5000 fietsen, dan is - bij opstelling in één laag - ca. 3500 m2 ruimte nodig.

Omtrent het aantal auto's is het evenmin gelukt gegevens te verzamelen (1). Het aantal bezoekers, dat per auto naar De Hoek kwam, was niet groot; ook in de toekomst zijn geen grote aantallen te verwachten. Het maximale dagbezoek kan op 4 á 500 auto's worden geschat.

Voor de oorlog was het gebruikelijk om de auto's te parkeren langs de wegen in de Oude Hoek; dit moet in de toekomst worden vermeden. De bestaande parkeergelegenheid is zeer gebrekkig. Aan het zuidelijke einde van de Boulevard is een parkeerplaats voor ca 110 auto's, terwijl iets verder noordwaarts een verbreding van het tegeltrottoir aan de zeezijde voor parkeerdoeleinden wordt gebruikt.
Het ligt voor de hand, dat men op deze wijze spoedig in de gewone fout vervalt om het parkeren langs de wegen toe te laten. Dit moet vooral langs de Boulevard worden vermeden; daarom moeten de automobilisten naar die plaatsen worden geleid, waar zij hun wagens, zonder bezwaren voor het voetgangersverkeer kunnen parkeren. De strook grond tussen Koningin Emmaweg en de Nieuwe Waterweg is hiervoor gunstig gelegen. Behoudens een kleine parkeerplaats bij het noordelijke badcentrum zou het parkeren in het overige deel van het recreatiegebied - althans in het seizoen - verboden kunnen worden. Voor 400 tegelijk parkerende auto's is 0.8 á 1.0 ha nodig (20 m2 per parkerende auto is bij een zo gunstig mogelijke opstelling mogelijk).

(1) Op 2e Pinksterdag 1947 hebben ca 60 auto's bij de Boulevard geparkeerd.

uit het archief, digitaal bewerkt door Dirk Tempelaar, Hoek van Holland 2003

noot: Jeugdherinneringen of wetenswaardigheden, het maakt niet zo veel uit, maar vanaf 1921 wordt Hoek van Holland -door de Gemeente Rotterdam- als badplaats op de kaart gezet en streeft men er naar de 'strandtoerist' wat geld uit de zak te kloppen. De verzorgende sector in De Hoek pikt uiteraard gewillig z'n graantje mee. Ik hoop dat u als Hoekenees, toerist, drenkeling of badgast wat wijzer bent geworden over het wel en wee van Hoek van Holland, de meest zonnige badplaats van Nederland, ook in de wintermaanden. U komt toch ook?




Fijn stof...

Niet best
Voor de gezondheid
Al dat fijne stof
Wat vrijelijk
Hier rondwaard
In onze buitenlucht.

Volgens de
Rotterdamse G.G.D.
Is 't ernstig ongezond
Daar heeft uw lichaam
Niet van terug
En ook geen vrede mee
Dus Rijnmonders
Wees op uw hoede
Indien mogelijk… vlucht!





Het station

Vuige wolken bevolken het zwerk
hoogbezwangerd,
klaar voor een orgastische ontlading
drijven ze over
en de trein komt niet op tijd

Tochtige koeien bemoederen
gruizige groene weiden
loom luikend
kauwen ze de dag voorbij
en de trein komt niet op tijd

Gras tussen gebroken tegels
de wind giert goed gemutst
door kapotte vensters
roestige rails zonder einde
en de trein komt niet op tijd

Geslagen op de koude grond
verminkt
aan de buitenkant en binnenin
nooit meer leven nooit meer licht
geweld zonder zin
en de trein komt niet op tijd

Werkman 2003





Drenkeling en badgast

Weetje,
Ze zijn er niet zoveel meer
Rasechte Hoekenezen
Maar in café De Aardappel
-In Hoek van Holland-
Aan de bar
Zitten er altijd wel een paar
Drinkend uit
Met gerstenat gevulde glazen
Soms happend
Aan een rijk gevulde pen saté
En naar eigener ervaring
Nemen zij
Een zogenaamde 'drenkeling'
Met een lach… te grazen
En de drenkeling zelf
Een Hoekse nieuwkomer
-Daardoor ook een 'badgast'-
Lacht meesmuilend
Met hen mee.

D.T. '03





Per fiets...

Per fiets viel het wel mee
van Vlaardingen naar zee
maar van de Hoek weer terug
met het zand nog op je rug
dat zou ik niet meer willen.

Je rug verbrand
zand tussen zadel en de billen
altijd tegenwind of een lekke band
geen geld voor water of ijs
ja, het was een hele reis
van de Hoek naar hier weer terug.

Maar 's avonds bij het slapen gaan
voelde je de zee nog om je kuiten
dan zou je zo weer op willen staan
die lange weg weer in willen slaan
van Vlaardingen naar de Hoek
en naar hier weer terug.

Jos Werkman 2003, Vlaardingen





Wat je van ver haalt…

Op verzoek van de voorzitters van de deelgemeenten van Rotterdam wordt er van 9 tot 15 maart een (studie)reis gemaakt naar de Verenigde Staten onder leiding van de Rotterdamse wethouder Lucas Bolsius. Naar verluidt is daar een speciale wijsheid te verkrijgen over 'de economische ontwikkeling in kansenzones en bedreigde gebieden, een schone en veilige aanpak van de binnenstedelijke buitenruimte en de rol van de politie in de samenleving'.

Natuurlijk is deze kennis niet voor handen in Maasland of Geervliet en zeker niet in Tinte. Er zal dus een verre reis moeten worden ondernomen. Helaas kan men dan ook niet voor het eten thuis zijn en er zal zelfs een pyjama, een tandenborstel, het scheerapparaat, een fris overhemd en schoon ondergoed moeten worden ingepakt, want ook thuis slapen is er even niet bij.

Het schijnt dat deze kennis ook niet in Groningen of Maastricht verkrijgbaar is, laat staan Aken of Antwerpen en zelfs niet in Brussel, Berlijn, Rome, Parijs, Londen, Milaan of Madrid. Er zal een peperdure oversteek moeten worden gemaakt naar het verre Amerika. Dat doe je niet voor een nachtje van huis, dus dan gelijk maar een week.

Wel jammer dat alle jeugdherbergen nu net vol zitten in het grote Amerika en dat er ook niet gelogeerd kan worden bij de collega-bestuurders van de Amerikaanse wereldsteden, dus dan maar overnachten in een leuk hotelletje.

Natuurlijk kost het de gemeenschap een paar centen, maar we krijgen er wel wat voor terug. Per slot van rekening zal bij thuiskomst van deze deelgemeentevoorzitters de stad Rotterdam er gelijk anders gaan uitzien met de daar opgedane kennis. Zeker een dorp als Hoek van Holland zal nu definitief worden opgestoten in de vaart der volkeren. Het wordt nu een dorp - om met de woorden van buschauffeur Jaap Kooiman uit "Toen was geluk nog heel gewoon" te spreken - dat alle andere dorpen overbodig maakt!

Het verdient veel lof dat deze lokale bestuurders het er voor over hebben hun vrouw en kinderen gedurende zo lange tijd te moeten missen. Ook hun collega's die tijdelijk hun werk willen overnemen verdienen de welgemeende complimenten. Het initiatief om de kennis van zo ver te halen getuigt van heldenmoed en vraagt een groot offer.

De economische ontwikkeling in de kansenzones en bedreigde gebieden van Hoek City zal een enorme sprong voorwaarts maken, de binnenstedelijke buitenruimte van ons werelddorp zal definitief schoon en veilig zijn en de rol van de politie in onze Hoekse samenleving zal een voorbeeld zijn voor ieder ander dorp op deze wereldbol. Nooit, nee nooit zal er meer een onvertogen woord zijn op deze onderdelen van het Hoekse bestuurlijke apparaat. Ieder kritiek zal verstommen en iedere discussie over de United Streets of de Hoek zal niet meer nodig zijn. Alles, ja alles zal voortaan goed gaan in ons dorp.

Als de VVD echter bij weer een kundig voorstel schriftelijke vraagt waar de voorzitter toch die wijsheid vandaan heeft, is het te hopen dat hij eerlijk antwoordt: "Uit Amerika!" Tot op heden noopt zijn bescheidenheid hem er toe dat de studiereis in alle stilte plaatsvindt, daarom geen fotografen op Schiphol, geen mooie reisreportage en geen ontvangstcomité.

Een voorzitter die op deze wijze ons dorp op de kaart kan zetten verdient het om met een praalwagen door het dorp rondgereden te worden, de fanfare voorop. Voortaan zal er uit dankbaarheid een wekelijkse aubade plaatsvinden voor het bordes van ons eigen Witte Huis in de Prins Hendrikstraat. Bij leven dient hij al een standbeeld te krijgen in het Waterwegpark en er zal geen steeg of pad naar hem vernoemd worden, maar de tweede ontsluitingsweg. Er zal een nieuw hoofdstuk worden toegevoegd aan de geschiedschrijving van Hoek van Holland. We zullen hem voor eeuwig dankbaar zijn.

Jammer is dat de tanende gezondheidszorg en de bereikbaarheid ervan, en de huisvesting voor starters in ons dorp niet op de agenda prijkt, maar wellicht aanraders zijn voor een volgend studiereisje. Ik denk dat in Australië, Canada, Nieuw-Zeeland of elders de oplossing voor dergelijke problemen daar op straat, dus voor het oprapen ligt en komt het waarschijnlijk toch nog goed, want wat je van ver haalt is... ach, het wordt straks nog saai in Hoek van Holland.



Ik zou als Hoekenees...

Ik zou als Hoekenees, heel even willen zweven
Om mijn dorp van bovenaf te kunnen zien
Een dorp wat immer bruist van 't eeuwig goede leven
En nimmer inslaapt, gelijk het eb en vloed der zee

Ik zou als import Hoekenees, voor eeuwig willen leven
Dromen van schepen aan een verre horizon
En op de pier uit volle borst het Hoekse dorpslied zingen
Wie 't leven leeft, die leeft toch maar voor even
maar net iets langer graag als het effe kon

Ik zou als import Hoekenees, voorop gaan in de strijd
Want Hoek van Holland blijft een dorp, voor eeuwig en altijd
Natuurlijk, zomers bruist 't, maar voor de rest van 't jaar
Geloof mij
Hebben de Hoekenezen, het óók dik voor elkaar





Hoek van Holland geplaagd dan weer bewierookt door een mengelmoes aan geuren….

"Door haar geografische ligging wordt Hoek van Holland - afhankelijk van de windrichting - geplaagd dan weer bewierookt door een mengelmoes aan geuren. Deze geuren zijn afkomstig uit de nabije- en geïndustrialiseerde omgeving, door een zilte zeewind vanuit zee of van mest en hooi uit de polder. Ze kunnen bestaan uit enkele honderden zeer vluchtige, soms adembenemende, uiterst geniepige deeltjes, bedwelmende stoffen en / of luchtjes.
Bij een stevige westenwind - dus vanuit zee - worden zowel Rotterdam als ook de omliggende gemeenten op hun wenken bediend op enkele honderden zeer vluchtige, heerlijk geurende, sterk meurende, soms adembenemende, uiterst geniepige deeltjes, bedwelmende stoffen en / of luchtjes die onze reukzintuigen vaak doen opspelen en prikkelen.
Hoekenezen daarentegen verwelkomen en happen vaak en wat graag een extra verse dosis zilte zeelucht om hiermee longen en geest weer voor enkele weken te zuiveren.
Door haar geografische ligging beschikt Hoek van Holland verder over een zee met strand, een prachtig uitzicht - vanaf de boulevard - op de Waterweg en is er een zee aan natuur, waar het - in alle vier de jaargetijden - heerlijk toeven is. Als de weergoden het toelaten betekent dit met een grassprietje in de mond lekker luieren in het talud van de dijk of uit de wind in een afgelegen duinpan ergens in de duinen.
Je kunt er heerlijk wandelen of fietsen. Of luisteren naar de vele soorten vogels die er huizen. Je kunt er bovendien een groot assortiment aan geuren opsnuiven, die verspreid worden door de hier - met vele - aanwezig zijnde dieren, bomen, planten, bloemen, struiken en grassen. Hoek van Holland is één grote geurende kruidentuin, soms geplaagd dan weer bewierookt door een mengelmoes aan geuren…."



Hoek van Holland, een kleur- en geurrijk dorp

Hoek van Holland: een dorp zo klein
- Verscholen in de luwte van de duinen -
Met zijn pier, de waterweg en 't strand
Geplaagd, bewierookt door een mengelmoes aan geuren
Vanuit zee, door industrie en 't boerenachterland

Er hangt hier vaak een mengelmoes aan geuren
Afkomstig van de chemie- en de olie-industrie
Bij oostenwind kan het naar rotte vis of zwavel meuren
Vraag mij niet: waar het vandaan komt en van wie

Bij westerstorm: een wandeling langs strand en haven
De plek waar golven zee, ruw op 't basalt te pletter slaan
Je lippen zout, door 't zilte nat, door zeewind aangedragen
Die zilte geur en smaak, kan zelfs een Rotterdammer niet weerstaan

Als de westenwind - je in de rug - richting de bonnenpolder blaast
Vind je daar in het achterland een mengeling aan kleuren
Van de jasmijn en hyacint, de lindebloesem, de tomaat
Hier snuif je - inclusief die van mest - een mengelmoes aan geuren

Hoek van Holland: een dorp zo klein
- Verscholen in de luwte van de duinen -
Kent ook 't centrum hier z'n geuren, zoals die op 't plein
Door luchtjes…. van hem en haar die van winkel naar winkel struinen
Met op de hoek…. de geur van koffie, stroop en spekpannenkoek
- Zo heeft iedere straat en elke hoek, z'n eigen mengelmoes aan geuren -

Dirk Tempelaar, Hoek van Holland 12-10-'02





De Spanjaardsduinen sinds 1876

Sinds 1876 worden de duinen van Hoek van Holland ook wel 'De Spanjaardsduinen' genoemd. In 1922 ontstond het wildkamperen aan het strand in de 'Spanjaardsduinen' en incidenteel op een weiland, grenzend aan de Duinweg.
In '1924' ontstond er rumoerig gedrag over het feit dat het een rotzooitje was in Hoek van Holland qua kamperen, dus werd er aan dijkgraaf en hoogheemraden toestemming gevraagd om aldaar een kampeerterrein met toezicht te reserveren.
In '1926' ontstond er voor het eerst een kamp en de eerste belangengroep van kampeerders. 'Rotterdam aan Zee' werd opgericht. Later mocht men er de zogenaamde 'tenthuisjes' plaatsen.
Tijdens de 2e wereldoorlog (1940/'45) had men uiteraard weinig of in het geheel geen behoefte om te kamperen, maar toen in mei '45 de oorlog -door tussenkomst van de geallieerden- werd beëindigd, hadden de mensen de smaak van het kamperen alweer snel te pakken.
Vooral in de weekenden was de trein naar Hoek van Holland afgeladen met strandgangers en kampeerders. In 1950 verleende de Gemeente Rotterdam toestemming om de huisjes -na de zomerperiode- te laten staan, inplaats van ze af te breken en op te slaan in speciaal daarvoor bestemde loodsen.
In 1954 kregen de huisjes een vaste water- en rioolaansluiting. Nu staan er 923 huisjes voorzien van elektriciteit, kabeltelevisie (centraal antenne-systeem) en vinden er per seizoen zo'n 370.000 (duizend) overnachtingen plaats.

Dit zijn historische/hedendaagse gegevens die ik -tijdens een wandeling met mijn hond- op mijn pad tegen kwam. Een verfomfaaid stuk papier -welke op onverklaarbare wijze, waarschijnlijk door iemand verloren of weggegooid en daardoor in de berm van de weg was beland- trok sterk mijn aandacht. Later -na 't lezen ervan- zou blijken dat hierop bovenstaande tekst was geschreven. Voor diegenen onder u die hierin geïnteresseerd zijn heb ik -na wat aanpassingen- deze tekst op mijn site over Hoek van Holland gezet!



In de luwte van de duinen

het kleine dorp
verscholen
in de luwte van de duinen
groeit gestaag
wordt
stilaan groter
en
vervaagd
door
torenflats
appartementen
het (willen) sluiten
van een aantal
huisjes
strand- en fritestenten
omdat
het grote geld
der projectontwikkelaars
aan de horizon
begon
te lonken
wat volgens zeggen
nooit
in Hoek van Holland
heeft gestonken
een dorp
waar de politiek
met
andermans euro's
loopt
te pronken
ons kleine dorp
verscholen
in de luwte van de duinen
is politiek
ongeneeslijk
ziek!

Dirk Tempelaar, Hoek van Holland 24/09/02





Hasta La Vista voor Toos Brabander (oud-bestuurder PvdA)

Ik draai -gelijk de politiek- nu eens niet om de hete brij, maar val meteen bij u met de deur in huis. "Hasta La Vista voor Toos Brabander" was het motto tijdens het afscheidsfeestje van onze ex-deelraadsvoorzitter in De Hoekstee, maar wist u ook -als inwoner van Hoek van Holland- dat een dergelijk feestje de gemeenschap -u dus- zo'n 28.300 euro gaat kosten! Dat is toch al gauw -voor hen die niet meer zo snel kunnen omrekenen naar guldens- zo'n slordige 62.365 piek.
Ja, u leest het goed: in één avond is er tweeënzestigduizend driehonderd vijfenzestig gulden over de balk gesmeten en dat is waarlijk geen kattenpis! Dit geld was echter niet gereserveerd in de begroting en zo ontstond er een knelpunt welke nu dient te worden opgelost binnen de beleidstaak "Communicatie". Zo is het vastgesteld in de vergadering van het Dagelijks Bestuur op 1 juli 2002. Een financiële crisis die bij de burgers -onder de huidige economische recessie- dubbel zo hard aan zal komen! Hier kan een modaal gezin een jaar lang goed van leven.

VVD zal moeten zwijgen

Volgens de voortgangsrapportage van de deelgemeente is er dus 28.300 euro uitgegeven ten behoeve van de afscheidsreceptie van Toos Brabander (PvdA).
Er wordt gesteld dat er nog geen besluit genomen is over de dekking binnen de begroting en even later wordt er vermeld dat de overschrijding moet worden gecompenseerd binnen de totale post communicatie. Iedereen weet echter hoe slecht er nu al gecommuniceerd wordt!
De afscheidsrecepties van Pieter de Lint en Willy Doorn hebben tussen de 5 en 10.000 gulden gekost. Voor Leen Vreugdenhil was er geen afscheidsreceptie. Dit waren goede bestuurders die voor een geringe vergoeding hun bestuurlijke kwaliteiten hebben ingezet voor de deelgemeente. Toos werd goed betaald, zit na verkoop van haar huis nu in een fraaie seniorenwoning, maar ook in haar tweede huis in Spanje voorlopig te genieten van nog 7 jaar wachtgeld. Over haar bestuurlijke kwaliteiten wil ik het niet hebben, maar je moet als oud-bestuurder een dergelijke uitgave voor een afscheidsreceptie niet willen. Het is geld van en voor de lokale gemeenschap. Iemand met een afgewezen subsidieverzoek of de dringende wens iets gerealiseerd te krijgen ten behoeve van zijn of haar wijk/vereniging/etc. begrijpt een dergelijke uitgave gedaan voor een vertrekkend bestuurder niet. Een dergelijke uitgave is niet te rechtvaardigen.
De besluitvorming hierover heeft plaatsgevonden in de periode dat Toos zelf nog voorzitter was en je bent nu eenmaal bestuurlijk verantwoordelijk tot op het moment dat je de voorzittershamer overdraagt. In deze periode was ook Bob Varekamp nog lid van het Dagelijks Bestuur en zich nog niet bewust van zijn toekomstige oppositierol. Ook hij is nu monddood gemaakt.

Ook PvdA is nu medeverantwoordelijk

Dit levert negatieve publiciteit naar buiten op en deze drukt vooral op de PvdA. Het huidige bestuur is nu verantwoordelijk voor deze uitgave.
Frits de Rooij en Hilde Noordtzij hadden alert moeten zijn op het moment dat dit voorstel in het Dagelijks Bestuur aan de orde werd gesteld. Nu zijn ze medeverantwoordelijk. Vooralsnog moet echter het knelpunt worden opgelost binnen de beleidstaak Communicatie.
Primair verantwoordelijk voor de besluitvorming en de budgetbewaking is echter Theo van Eijk (CDA en tevens voorzitter Dagelijks Bestuur deelgemeente Hoek van Holland). Hij heeft indertijd als plv. voorzitter de avond voorbereid en hij had te zorgen voor de budgetbewaking en het is nu zijn portefeuille. De publiciteit wordt echter gericht op de PvdA, zo werkt dat. Het was te voorspellen dat de negatieve consequenties voor de PvdA zullen zijn. Wat blijft hangen is de dure receptie van Toos. Het had slechts ten doel het imago van de PvdA verder te bezoedelen. Door van wat een normale afscheidsreceptie had kunnen zijn een grandioos feest te maken, wordt iemand met gemeenschapsgeld het graf ingeprezen. Dit had Toos nu ook weer niet verdiend!
De PvdA-fraktie komt daarbij in een spagaat: enerzijds weet men dat dit niet kan, anderzijds wil men de eigen DB-leden niet afvallen, de coalitiegenoot niet te sterk bekritiseren vanwege de verhoudingen en de verdienste van de eigen oud-voorzitter niet ter discussie stellen ("Ze was het waard!").

Spelletjes

Men denkt volksvertegenwoordiger te zijn, maar in het politieke klimaat van Hoek van Holland zal men zijn vrije tijd permanent moeten gaan besteden aan het ontdekken van boobytraps, het ontwijken hiervan en bij mogelijke schade aan het herstellen van deze schade. Als het CDA had gekozen voor samenwerking met de VVD, was het de VVD ook overkomen. Het CDA staat nu eenmaal garant voor dit soort politieke spelletjes.
Het CDA blijft in het centrum van de macht en als ze de PvdA over 4 jaar zat zijn, mag de VVD weer een periode meedoen. Zo gaat dat al decennialang in Hoek van Holland. Ondertussen mag de PvdA zich bezighouden met herstel van het geschonden imago totdat er weer opnieuw een streek wordt geleverd. Men houdt zich in de tijd voor het raadswerk meer bezig met "beeldvorming", dan met "volksvertegenwoordiging".

Beeldvorming

Diezelfde beeldvorming zorgt er voor dat het CDA de partij is van waarden en normen. Hun leus "geen woorden, maar waarden" is kennelijk voldoende om kiezers te trekken. De insiders en de andere partijen weten beter hoe het gesteld is met deze normen en waarden, dat er slechts sprake is van een façade van fatsoen, maar durven dit gedrag en deze houding niet ter discussie te stellen. Daarmee hebben deze partijen zichzelf op een zijspoor gezet. Het begrip "uitgerangeerd" moet de PvdA-fraktievoorzitter en tevens spoorwegman bekend in de oren klinken.
Als burger wil ik dat er voldoende geld is voor de ouderenzorg in dit dorp, dat de jeugd iets zinnigs te doen heeft, dat er voldoende geld voor kunst en cultuur is en dat ik veilig door het dorp kan fietsen. Ik wil dat het groen voldoende wordt onderhouden en…….
Wat heb ik aan dit soort geldverslindende spelletjes?

Hasta La Vista politiek Hoek van Holland

Om het geschonden vertrouwen tussen de partijen weer goed te maken zal een leuk arrangement "op de hei" met goed eten en goed drinken op kosten van de gemeenschap wel weer heilzaam werken: "Men drinkt een glas, men doet een plas en men laat het voor wat het was!"
…………"Wel een beetje duur, zo'n receptie!"
…………"Inderdaad, lust jij nog wat? Het kan op de rekening van de deelgemeente!"

Dirk Tempelaar, Hoek van Holland (24-09-02)



't Leven

't leven is
als
los duinzand:
't glipt
traag, gestaag
-als in een tijdglas-
weg
tussen vingers
van
gevouwen handen
geheven
naar Hem
-in 't hof van Eden-
die 'm geleid
met zandloper,
viool en zeis
tot in
't hemels paradijs.

Dirk Tempelaar, Hoek van Holland 05/04/02





De Sac-o-Mat

'Hondenbezitters opgelet! Help het dorp schoonhouden. Maak gebruik van de 'hondenpoepzakjes'! Hondenpoep is één van de grootste ergernissen op straat. Eindelijk na de verkiezingen weer eens een positief initiatief(je) van het Dagelijks Bestuur van onze Deelgemeente Hoek van Holland en de Roteb.
Om uw geheugen weer even wat op te frissen -het is alweer een week geleden dat De Hoekse Krant er melding van maakte- een Sac-o-Mat is een afvalbak met aan beide zijden een opening waaruit plastic zakjes gehaald kunnen worden. Hondenbezitters kunnen met deze zakjes op een hygiënische manier de hondenpoep van hun huisdier oprapen en weggooien in de speciaal daarvoor ontworpen bak.
Het zijn weer de hondenbezitters die op hun verantwoordelijkheden woorden aangesproken, maar er had ook kunnen staan: strand- en badgasten opgelet! Help ons strand schoonhouden. Zaterdagavond nog een strandwandeling gemaakt en ik schaamde me voor de teringzooi die daar door de bezoekers achtergelaten was…..
Er had net zo goed kunnen staan: bromfiets- en scooterberijders opgelet! Help ons dorp leefbaar houden. Je bent soms je leven als normale weggebruiker of wandelaar -tenminste als die er nog zijn- niet meer zeker en het geluid ervan is vaak oorverdovend….
Er had ook kunnen staan: paard(en)berijders en bezitters opgelet! Help ons dorp schoonhouden. Zowel in de stad, op stoepen als voetpaden, op grasvelden en fietspaden, op parkeerplaatsen en pleinen, overal vind je kolossale hopen paardenvijgen….
Er had ook kunnen staan: auto-, balkon- barbecue- en tuinbezitters opgelet! Houdt uw dorp geluid- en rookarm. Natuurlijk zijn we na alle regen -nu door het aanhoudend mooie weer- wat luidruchtiger dan anders, maar dat wil niet zeggen dat iedereen dezelfde smaak moet hebben, dezelfde geuren wil ruiken als die u vanuit tuin en/of balkon verspreid, dezelfde muziek wil horen die u zo mooi vind, maar uw buren niet, zij vaak verplicht worden te moeten luisteren naar verhalen omdat u denk alleen op deze wereld te zijn….
Ik stel dan ook voor -omdat ik ons dorp en iedereen daarin een warm hart toe dicht en draagt- dat zij -het Dagelijks Bestuur van de Deelgemeente Hoek van Holland- deze opgaande lijn zal handhaven en waarnodig Sac-o-Maten plaatst -uiteraard van verschillend formaat- om bovengenoemde doelgroepen snel en hygiënisch -gelijk de hondendrol- weg te werpen en door de Roteb af te laten voeren.
Er had net zo goed kunnen staan: wij hebben geen Sac-o-Mat nodig, wij verspillen geen geld om ons dorp leefbaar te houden. Wij houden ons dorp leefbaar door simpel gewoon te doen, maar waarschijnlijk denk ik nu toch te simpel…. ach laat het Dagelijks Bestuur maar modderen, ze moeten toch wat.... of zou een Sac-o-Mat voor politici de oplossing voor het wel en wee van Hoek van Holland kunnen zijn?



In een onbegrensd decor

In een onbegrensd decor
van greppels, gras en sloten
fluit in de vroege morgenstond
een vogel onverdroten
en graast 't vee gezapig rond.

In een onbegrensd decor
gevormd door louter contrasten
ploegt de Bonnenboer
- als pachter in De Bonnen -
en nietig op zijn akker
met zijn hond en zware trekker
zwoegend,
een uitgestrekt stuk landbouwgrond.

In een onbegrensd decor
- gelegen en gerangschikt tussen 't groen -
door strijklicht overgoten
brengt de taalkunstenaar
zijn gedachten
- verwoord op het papier -
stilaan, voor u, tot leven
als hij of zij verhaalt
over toekomst, heden of verleden
graast het vee gezapig, fluiten vogels in de lucht
kwaken kikkers in de sloten
de hond - op een bed van stro - in een diepe slaap gesust
niet gestoord
door het langdurig blaten
van een kudde schapen op de Bonnendijk
zo geniet de Bonnenboer der Bonnen
- vandaag, door even niets te doen -
in dit stukje paradijs op aard, zo vol met rekwisieten
van z'n welverdiende…. zondagsrust.

Dirk Tempelaar, Hoek van Holland (21 juli 2002)





De sporen die de NAM (Nederlandse Aardolie Maatschappij) in Hoek van Holland en de nabije omgeving achterlaat zijn duidelijk waarneembaar. Grasvelden en bermen langs de diverse fietspaden in het Nieuwlandsepark en De Bonnen zijn zwaar verminkt door enorme bandensporen. Het landelijke panorama wordt er dagelijks ontsiert door roodwitte linten, afzethekken, gebods- en omleidingsborden.

De enorme aantallen containers, bouwketen, machinerieën, pijpen, las- stroomaggregaten -her en der verspreid in het Hoekse landschap- doet de wandelende en fietsende natuurliefhebber naar adem snakken. Hoek van Holland en omgeving moest zonodig aan het gas omdat de NAM geld stort in de gemeente kas. Daar zal geen goedwillende burger in de omgeving iets van merken, daar het opknappen van de verwoestingen evenredig veel geld zal kosten. De tijd die de natuur zelf nodig heeft om te herstellen van deze brute aanval, is helaas niet in geld uit te drukken.
Ook rept men niet over de ontstane ongemakken voor de om- en buurtbewoners, fiets- en bromfietsers, wandelaars en natuurliefhebbers. De uitbetaling van de NAM in euro's staat op nummer één. Of worden door dit soort zaken enquêtecommissies in stand gehouden?
De fietskaarten van de belangrijkste fietsroutes in het Hoekse en omgeving, mogen wat mij betreft de kast in. Deze zomer hebben toeristen, wandelaars, fietsers en dagjesmensen mijns inziens meer aan een "op de schop' routekaart om witte wallen van containers; gezeefde en ongezeefde zandhopen; gaspijpen en bandensporen; omwoelde paden en duinen; een groot assortiment aan machinerieën en een scala aan afzet- en omleidingsborden te bezichtigen.
Misschien is dit een hint voor de Stichting Promotie Hoek van Holland om meteen aan de slag te gaan en een dergelijke routekaart te ontwerpen, op de markt te brengen en in de regio te promoten.

Dirk Tempelaar, Hoek van Holland



Met oprechte deelneming….

Als je,
-als Hoekenees- hier een frisse neus wilt halen,
ga je gewoonlijk richting boulevard
of naar het strand,
maar deze zomer zult je vast en zeker balen.
Je ziet daar slechts containers staan
en nauwelijks de duinen…. of de overkant.

Als je,
-als Hoekenees- hier een frisse neus wilt halen,
ga je met je strandstoel richting boulevard
of naar het strand.
Je waant je daar,
hoe zal ik dit,
-ik zit hier werkelijk mee-
richting u vertalen. 't Is feitelijk simpel:
u waant zich -op de boulevard- in een stil moment,
even aan de overkant, jawel…. bij de E.C.T.

Als je,
-als Hoekenees- hier een frisse neus wilt halen,
ga je met je ligstoel richting boulevard
of naar het strand.
Je waant je daar,
hoe zal ik dit,
-ik zit hier werkelijk mee-
richting u vertalen. Ook nu weer is 't een simpel feit:
u waant zich op de -Badweg- in een droommoment,
aan de overkant, ja u raadt al, bij de E.C.T.

Als je,
-als toerist- hier een frisse neus komt halen,
gaat ook hij of zij, met fiets of auto richting strand
of boulevard.
Daar verwacht hij niet, net als u, zwaar te moeten balen,
omdat hij dan, net als u, het idee krijgt,
in een "industriewijk aan zee" te zijn beland.

Als je,
-als Hoekenees, strandexploitant of zeetoerist,
één keertje maar, de middelvinger op mocht steken,
doe 't dan richting politiek, zij hebben dit op hun geweten.
-de levensaders van ons dorp…. zijn zichtbaar aangevreten-
Ook namens mij, voor zo 'n gebaar, bij voorbaat dank.





Ode aan mijn Hoek van Holland

Jij badplaats van mijn wildste dromen
Met je struise duinen en jouw hagelwitte strand
Menigeen is weer, voor jou, van ver gekomen
Van over de grens en uit het land.

Een strand vol wilde dromen
Een plek op aard gelijk het paradijs
Menigeen is hier verbrand vandaan gekomen
Heeft thuis zijn rug gekoeld met komkommerschil en zakken ijs.

Jij badplaats van het eerste uur
Kom maar tot rust, de herfst is ingetreden
De golven krullen nu en de wind is guur
Hoek van Holland slaapt en snurkt tevreden.

Een winterslaap die slechts kort mag duren
Het nieuwe zomerseizoen breekt straks weer aan
Menigeen weet de weg naar zee, maar niets van zijn kuren
Zodat de 'Kapiteins Hazewinkel' van de KNRM en zijn bemanning
Straks met nieuwe 'piepers' weer de zee op, dus uit redden, mogen gaan.





O, wonderschone Bonnenpolder

O, wonderschone Bonnenpolder
De aarde blijkt niet enkel puin
Ik doorbreek hier
In jouw kruidentuin
De eeuwig heersende, serene rust
Die stilte hier is een Godswonder

O, wonderschone Bonnenpolder
Een zachte zomerzon
Behaagd mijn bruingebrande rug
Stralend staat hij
Aan een blauw plafond
En weer een ander spreekt dan…. van een blauwe lucht

O, wonderschone Bonnenpolder
Een landschap zo vol groen - ik zucht -
Ik hoor het blaten van de schapen
Een meeuw verslindt zijn prooi in vogelvlucht

Ik luister
Naar de stem van een verteller
Een goed gedicht, dan weer een sterk verhaal
Gebracht met passie en soms met wat kabaal
Maar ook teder, sierlijk…. vederlicht
Zoals donder na een bliksemschicht

Ik vlieg, ik droom en ik geniet
Als ik mijn ogen open
Van zoveel kleurenpracht
Die je enkel hier
In deze
Zo uniek gelegen, uitgestrekte Bonnenpolder
Vol faun en flora
Zo rijk geschakeerd en in overvloed
Die je, hoe jammerlijk ook
Nimmer elders 'meer' ziet

Dirk Tempelaar, Hoek van Holland (juli 2001)





( Ooit was Hoek van Holland anders.... )

Hoek van Holland is anders...,

Door de Noorderpier aan den Waterweg werd kunstmatig een zeer breed strand verkregen, dat daardoor de grootste veiligheid waarborgt. Door de Waterweg passeren dagelijks zeer vele Zeeschepen: de lijnboten als Batavier en Hullboten, de Oceaan-reuzen als de Statendam, voorts de talrijke Koopvaarders in steeds variërende grootten en uitrusting. Dit grootsch, steeds afwisselend panorama gaat hier dagelijks aan ons oog voorbij.... En daarbij dat mooie, breede, wijde strand!

Hoek van Holland biedt meer...!

Sedert 1 januari 1914 maakt Hoek van Holland deel uit van de gemeente Rotterdam. Sindsdien onderging Hoek van Holland een ware metamorfose. Of Hoek van Holland en zijn inwoners, hetgeen in die tijd onder het dagelijks bestuur van 's-Gravenzande stond, hier echt blij mee was, valt anno 2002 nog te bezien. 'Rotterdam aan Zee' was hiermee geboren en de gemeente Rotterdam was duidelijk in z'n sas gezien de uitspraken gedaan door Burgemeester Zimmerman in den Rotterdamschen Gemeenteraad op 9 november 1920 en ik citeer hem letterlijk:"Hoek van Holland heeft een groote toekomst als zeebadplaats. Ik stel in Hoek van Holland in die richting een zeer groot vertrouwen; het kan een ontspanningsoord worden voor tienduizenden van ons ingezetenen."

Vier jaar later, op 19 december 1924, deed de toenmalige burgemeester Wijtema in den Rotterdamschen Gemeenteraad er nog een schepje bovenop en ik citeer:"Ik wil verklaren, dat ik Hoek van Holland voor Rotterdam een bezit van groote betekenis vind, niet voor Rotterdammers alleen, maar ook voor de Rotterdammers. Ik juich het toe, dat hoe langer hoe meer een trek ontstaat van Rotterdam uit naar dat bijzondere strand."
'De commercie was geboren en Hoek van Holland beleefde 'Gouden Tijden'.

De Gemeenteraad van Rotterdam zat niet stil en bracht een officiële gids uit voor de badplaats Hoek van Holland. Het Gemeentelijk Zeebadbedrijf deed goede zaken door badgasten te laten betalen. Een kwartje per bad of een couponboekje voor 12-baden à ƒ2,50, gratis gebruik van een douch (zoetwater) was in die tijd een pré. Badstoelen kon je huren voor ƒ0,10 per uur of ƒ0.40 per dag.

Er is anno 2002 veel veranderd, maar dagelijks passeren nog altijd zeer vele zeeschepen Hoek van Holland. Geen lijnboten meer als de Batavier, maar wel veel snellere. Geen Oceaanreuzen meer als de Statendam, maar wel passagiersschepen van formaat en luxe, voorts nog altijd de talrijke koopvaarders in steeds variërende grootten en uitrusting.

Dit groots, steeds afwisselend panorama gaat hier dagelijks nog aan ons oog, aan mijn ogen voorbij....

.... en ik geniet er, nu als Hoekenees, maar geïmporteerde Vlaardinger, nog elke dag van!

Dirk Tempelaar, Hoek van Holland




Hoek van Holland toen en nu.... één brok nostalgie!

'In mijn vorig schrijven 'Ooit was Hoek van Holland anders....' beschreef ik het bijzonder mooie uitzicht op de Waterweg en de overdracht van het bestuur, gedaan tegen de zin van de vele inwoners van Hoek van Holland door 's-Gravenzande aan de gemeente Rotterdam. Rotterdam aan Zee was geboren. Rotterdam had vanaf die dag eindelijk zijn toeristische trekpleister.'

Hoek van Holland toen....

Kampeeren: Het is verboden in de duinen of op het strand te kampeeren. Het plaatsen van tenten op het Stille strand is alleen van zonsopgang tot zonsondergang geoorloofd (vergunning Hulpsecretarie of Politiepost). Tentvergunningen voor linnnen dagtentjes 50 cent per dag. Voor kampeeren bestaat zeer goede gelegenheid op een gemeente-duinterrein vlak bij het strand. Het kampeerterrein is verlicht: de politie houdt toezicht; er is gas, electriciteit, waterleiding, brandbluschmateriaal, een verbandkist en telefoon. Voorts houdt een arts er dagelijks spreekuur, terwijl er eveneens Postbestelling is. Enige kleine winkels ontbreken evenmin. De Gemeente-Bibliotheek draagt bovendien zorg dat er regelmatig op het kampeerterrein uitlening van boeken plaats heeft. Kampeervergunning per etmaal 75 cent.

Hoek van Holland toen en nu.... één brok nostalgie!

'Vakantie was in die tijd nog een luxe en als kampeerder werd je ook nog eens op je wenken bediend. Nu slaat men de tenten op, op luxe kampeerterreinen met een groot aantal voorzieningen waar men als super verwende kampeerder vandaag de dag nog nauwelijks van opkijkt. Ik weet niet wat er toen beter of slechter was, maar als ik nu als import Hoekenees terug ga naar de tijd van toen, dan herinner ik mij Hoek van Holland -ten tijden van mijn jeugd- als een brok nostalgie.
Wij Vlaardingers, gingen net als de Schiedammers en Rotterdammers op de fiets naar Hoek van Holland. Inplaats van het file-rijden van nu, was het op de dijk een lang lint van zwoegende, vaak zwetende fietsers met kleine kinderen voorop de stang bij Pa en in krappe achterzitjes voor- en achterop bij Ma, zwaar beladen met mondvoorraad, schep en zandvormen in emmers, die langzaam richting een verkoelend strand en zee trok. Ook toen kwam er wel eens een ongenuanceerde, maar welgemeende vloek over de vermoeide en dorstige lippen van een fietser als het noodlot halverwege genadeloos had toegeslagen d.m.v. een leeggelopen band en de plakspullen in de haast waren vergeten. U ziet, ook toen ontstonden er familiedrama's door onbenulligheden!'

Toegang Noorderhoofd:

Het publiek wordt toegelaten tot het Noorderhoofd (Pier) en is plusminus 1,5 km lang. Bij opkomend water is het niet geraden daar te wandelen, aangezien dan de mogelijkheid bestaat, dat men met terugkeren moet wachten tot de eerstvolgende eb. Het tijdstip van hoogwater is op een bord aangegeven (bij badkantoor).

Eerste hulp bij ongelukken:

Voor de eerste hulp bij ongelukken wende men zich tot het badkantoor, het Eerste Hulplokaal aan het Stille strand, den gemeentelijken Strandopzichter of tot de politie. Reddingsmiddelen en verbandtrommels bevinden zich voorts in enkele verkooptenten en aan palen op het stille strand.

'In het Hoek van Holland van toen waren strand- en verkooptenten die voorzien waren van reddingsmiddelen en verbandtrommels die soms hard nodig waren voor splinters in de voetzolen, opgelopen door de houtenvlonders voor diezelfde strandtenten. Wat een weelde eigenlijk voor die tijd, wat een luxe! En dan die veelzeggende, allesomvattende kreten die door de strandtenthouders werden gebruikt om hun waar aan te prijzen en de aanwezige badgasten tot kopen te verleiden zoals ook paviljoen 'Casino' met: 'Het adres voor bierliefhebbers en alwaar u het Wonder van Nederland, zijnde een Mechanische Jazz- band Orkest, kunt hooren'. Ook No. 24, bij de badgasten beter bekend als de souvenierstent 'De Vuurtoren' waar men de duvel en z'n ouwe moer kon kopen, maar ook de beroemde, zeer geliefde wit linnen 'Hevea' schoenen in alle soorten en maten! Mijn vader haalde er ooit een krant 'De Vuurtoren' - de eerste jaargang- om zijn hoofd te beschermen tegen de fel brandende zon, terwijl wij een ijsco mochten kopen bij J. Ströver eigenaar van strandtent No. 34, want hij verkocht volgens mijn vader, gezien de uitnodigende teksten op zijn strandtent, prima kwaliteit tegen billijke prijzen.

Er is weinig verschil met het Hoek van Holland van toen en het moderne Hoek van Holland van nu. De naam Hoek van Holland is nog altijd even dynamisch en barst van de energie. Slechts weinigen hebben het over 'Rotterdam aan Zee' behalve de enkeling die ingewijd is in de badplaatsnostalgie van Hoek van Holland zoals ik, de kersverse export Vlaardinger en import Hoekenees!

Dirk Tempelaar, ooit een export Vlaardinger, maar alweer jaren een import Hoekenees



Spiegelingen

Als ik langs de kade slenter
in gedachten
op zoek naar jou
zie ik weer de spiegelingen
op het water
van een vage beeldtenis
de vrouw
waar ik van hou
voor een moment
zijn wij dan samen
kussen elkaars lippen
en smelten zacht ineen
met later het besef
dat het slechts spiegelingen waren
-water dragen-
naar die grote plas
vol zoute tranen
gehuild
in een overvolle zee.





Aan de redactie van 'De Vuurtoren'

Dankzij het verschijnen en na het lezen van de 2500-ste editie en de speciale jubileumuitgave van 'De Vuurtoren' ben ik als import Hoekenees volkomen op de hoogte van vijftig jaar nieuws uit Hoek van Holland en het reilen en zeilen van deze toch zo bijzondere krant. Ik voel mij dan ook zeer vereerd en dank daarvoor de redactie, dat U als fervent lezer van 'De Vuurtoren' regelmatig mijn pennenvruchten kan en mag lezen.

2500-ste editie en jubileumuitgave van 'De Vuurtoren'. RS Reclame Studio BV en redactieleden, van harte gefeliciteerd! Wat hebben jullie een prachtige en interessante jubileumuitgave van 'De Vuurtoren gemaakt! Vooral de voorpagina bezorgde mij bij het zien, direct kippenvel.

Vijftig jaar 'De Vuurtoren' is niet niks. Vijfentwintighonderd edities 'De Vuurtoren' is een enorme stapel papier boordevol informatie. Vijftig jaar 'De Vuurtoren' is een enorme hoeveelheid werk. Dat weet ik uit eigen ervaring. Ooit was ik eindredacteur van een buurtkrant met een oplage van slechts duizend exemplaren, maar ook daar ging veel vrije tijd en werk in zitten.

Deze jubileumuitgave van 'De Vuurtoren' staat boordevol nostalgie. Het roept herinneringen op uit vroeger tijden en een enkeling herkent vaag zichzelf of twijfelt bij het zien van een bekende. Natuurlijk roept zo'n uitgave, bij menigeen, ook minder aangename herinneringen op uit het verleden. Ook in Hoek van Holland had de oorlog zijn sporen, bij vriend en vijand, achtergelaten. De roerige vijftiger en zestiger jaren liggen nu ver achter ons en Hoek van Holland is geworden wat het nu is. Een badplaats van formaat en bekend over bijna de gehele wereld. Uiteraard is en blijft Hoek van Holland een dorp maar dat heeft, vind ik, zo z'n charmes.

Het is echter jammer dat zo weinig Hoekenaren gevolg hebben gegeven aan het verzoek van de redactie om hen te voorzien van historisch materiaal. Ik weet dat het nu te laat is maar tijdens mijn afscheidsfeest, gehouden in mijn geboortestad Vlaardingen, kreeg ik van de organisatie een historisch boekje aangeboden met als titel: 'Natuurpad Hoek van Holland'. De inhoud bleek een routebeschrijving voor een wandeling door het groen van Hoek van Holland en zo'n natuurrijke wandeling wil ik 'De Vuurtorenlezers' zeker niet onthouden.

De inhoud van het boekje begint als volgt:



Wandelroute 'Natuurpad Hoek van Holland'

Lees dit eerst! Dit boekje met een beschrijving van een route door het groen van Hoek van Holland is bedoeld de wandelaar te wijzen op de levende natuur in dit zo nabij de zee gelegen Rotterdam. Een natuurpad dus, waarin bij een uitzichtpunt ook wat gegevens over de geschiedenis van de Hoek en omgeving zijn opgenomen. Ons natuurpad is bij uitstek geschikt voor inwoners en vakantiegangers die meer van hun badplaats willen zien dan alleen strand. Voor bewoners van de steden in de buurt, die een doel willen hebben voor een uitstapje in hun vrije tijd biedt dit boekje eveneens een goed aanknopingspunt. Om het een ieder gemakkelijk te maken hebben wij een viertal beginpunten opgenomen. Vanaf de camping aan de Tasmanweg, het August Reitsmahuis, het recreatieoord aan de Wierstraat en de 's-Gravenzandseweg hoek Kerkhofweg. Het beginpunt bij de camping is vanaf het NS Station Hoek van Holland (niet het NS Station strand) af te bereiken door na de spoorwegovergang even links en daarna rechtsaf de Harwichweg op te gaan en deze af te lopen tot aan de Rijpstraat (vierde straat rechts). Aan het eind van de Rijpstraat ligt de camping waar de wandeling begint.

Het boekje kan het best worden gebruikt van 1 mei tot eind oktober. Buiten die tijden is er ook veel te genieten, maar de planten zijn dan niet te vinden, terwijl de bomen en struiken bladerloos zijn. Om het wandelen gemakkelijk te maken hebben wij de routebeschrijving vet gezet, terwijl de namen van planten en dieren in hoofdletters zijn afgedrukt. Bovendien kan het routekaartje in het midden van het boekje nog enige steun geven.

Mogen wij u tenslotte nog vragen de beschreven bomen, struiken en planten alleen te bekijken en ze vooral onbeschadigd achter te laten, zodat ook andere wandelaars ervan kunnen genieten.

Commissie Natuurrecreatie van de raad voor lichamelijke opvoeding.

Ik zal u de namen van vogels, bomen, struiken en planten die u tijdens uw wandeling op het natuurpad tegenkomt besparen. De route van het natuurpad loopt als volgt: de start van de tocht is voor de ingang van de camping, hoek Tasmanweg - Rijpstraat…..

…..We gaan linksaf het voetpad in, dat Tasmanpad heet en lopen vervolgens het eerste pad rechtsaf in. We passeren een zijpad en gaan, nadat we nog even rechtdoor zijn gegaan, bij de splitsing rechtsaf. Dan passeren we een bromfietspad, waarbij we goed moeten opletten! We kruisen ook nog een voetpad. Aan de splitsing in het pad nemen wij de rechterzijde. Als we verder lopen, komen we aan een lang dwarspad. We gaan nu het lange pad naar links in. Nu gaan we verder en komen bij een splitsing.

Op de splitsing in het pad gaan we nu over de rechterzijde omhoog en houden halt bij een bankje. We vervolgen onze tocht rechtuit over de dijk. Het pad voert ons nu achter het natuurvriendenhuis langs.

(Start August Reitsmahuis) Het pad stijgt nog even en begint dan af te dalen. Geflankeerd door Rozen met rode en witte bloemen en later grote rode bottels komen we nu op de rijweg. We steken via het zebrapad de Dirk van de Burgweg over en lopen langs de Schelpweg aan de huizenzijde. We steken daarbij over bij de 's-Gravenzandseweg, Distelstraat, Alkstraat en het Noordlandsepad.

(Start recreatieoord Wierstraat) Het eerstvolgende voetpad links gaan we in. Het pad buigt naar links, door een struweel van Meidoorns, voert ons pad nu naar de kruising met een dwarspad. Het is de bedoeling dat we rechtuit verder gaan.

Nadat het pad een flauw bochtje heeft gemaakt, gaan we op deze hoek linksaf. We wandelen verder. Als we rechtsom de bank zijn gegaan lopen we verder en passeren we een vijver aan onze rechterhand. Op de eerstvolgende splitsing blijven we rechtuit gaan. Het pad buigt wat naar rechts en steken we rechtuit de kruising over. Het pad buigt naar rechts en gaat omlaag. Bij het bankje gaan we rechtsaf. Over de houten brug steken we de Duinweg over en gaan het voetpad op dat recht voor ons ligt en daarna het eerste pad linksaf. Bij de banken gaan we linksaf en dan weer rechtsaf.

Bij het bankje gekomen blijven we rechtuit gaan en nadat we de grove Dennen zijn gepasseerd komen we weer op de Duinweg, die we voorzichtig oversteken waarna we op het voetpad rechtsaf gaan. Wij kruisen nu eerst een wandelpad en dan (let op) een bromfietspad. Aangekomen bij de autorijweg, steken wij niet over maar slaan linksaf op de betegelde voetstraat. Het zebrapad bij het groene Engelse bord 'Hook of Holland' wijst ons naar de Kerkhofweg.

(Start 's-Gravenzandseweg hoek Kerkhofweg) Op de Kerkhofweg, achter lantaarnpaal No. 1 vinden we Populieren. Bij lantaarnpaal No. 2 staan Grove Dennen. Tegenover lantaarnpaal No. 4 gaan we nu linksom. Voorbij het bord met de P staat een groep witte Abelen en op de linkerhoek bij het fietspad vinden we enkele Iepen. We staan nu op een vijfsprong en gaan linksom over het voetpad. Zodra het kan gaan we rechtsom.

We passeren nu de lantaarnpalen No. 6 en 7. Op het plein dat we dan bereiken houden we rechts en komen we langs lantaarnpaal No. 5. Rond lantaarnpaal No. 4 vinden we het Zeepkruid. Op deze Zeepkruidhoek slaan we linksaf. Door linksaf te slaan, gaan we nu langs de Harwichweg, om via het zebrapad en de Rijpstraat naar de camping te wandelen.

Bent u een fervent wandelaar of wandelaarster, probeer dan ook eens het hierboven in het kort omschreven 'natuurpad'. Op uw wandeling kunt u kennismaken met een veelvoud aan bomen, struiken en planten, zoals de Populier, de Els, de Vlier, de Olijfwilg en kruiden als Muurpeper, Jacobskruid, Smalle Weegbree en de Duindoorn. Ook de aanwezige vogelsoorten, zoals de Tjiftjaf, de Zanglijster, de Kool- en de Pimpelmees, het Winterkoninkje, het Kneutje en voor u misschien wel het meest bekende vogeltje, de Bruine Schijtlijster.

Vogelsoorten die u tijdens uw wandeling door hun getjilp en gezang versteld doen staan. Uiteraard is er in de loop der jaren in Hoek van Holland veel veranderd. Zeker te weten dat u tijdens uw wandeling op het Hoekse 'natuurpad' voor enkele aangename c.q. onaangename verrassingen komt te staan maar het is nog altijd een ultieme en vooral gezonde oer-Hollandse uitdaging en het uitvoeren waard.

Dirk Tempelaar een ex Vlaardinger en import Hoekenees

Dit doet de redactie van 'De Vuurtoren' goed. Wij blijven doorgaan en blijven de Hoekenezen vragen om redactie, leuke verhalen, anekdotes, verenigingnieuws enz. enz. Dus als u iets te melden heeft bel ons, het plaatsen van redactie is gratis en wij komen graag bij u langs.




Donderdag 28 december 2000.... aan de lezers van 'De Vuurtoren'

Geachte lezer,

'De Vuurtoren' is niet meer. Na een dappere maar ongelijke strijd, op vele fronten, is na vijftig jaar een eind gekomen aan het bestaan van het legendarische Hoekse weekblad. Het blad dat voor u ligt, nummer 2513, is dus het allerlaatste nummer dat zal verschijnen. Dertien nummers na de jubileumuitgave, symbolischer kan bijna niet.

'De Vuurtoren' is dood! Leve 'De Vuurtoren'! Amen!




Hoekse Ditjes en Datjes!!!




Op een bank....

Op een bank
ergens langs de kant
van de Waterweg
in de badplaats Hoek van Holland
zit hij
wachtend op de schepen
in 't stof te bijten
en wordt hij lichtelijk onwel
door een indringende oliestank
hetgeen vanaf de overkant
dagelijks zijn dorp bedekt
en in de toekomst
haar innerlijke schoonheid aan zal tasten
omdat industriële kwasten
niet kijken op een enk'le olievlek
hier speelt het grote geld, zijn oeverloze spel
immers -Jan de Klootzak- is niet in tel
hij wacht af....
en reddert wel!

Dirk Tempelaar, Hoek van Holland



Best viewed in IE4+ 1280 x 800