Homepage

18 juli 2008

Op de nieuwsgroep nl.taal postte iemand dat hij op internet
de merkwaardige achternaam Satoor de Rootas was tegengekomen.
Was het een echte naam, of een verzonnen pseudoniem? Als je
Satoor omdraait krijg je Rootas en omgekeerd. De woorden Satoor 
en Rootas komen als sator en rotas voor in het zogenaamde magisch 
vierkant dat al bekend was rond de jaartelling bij de Romeinen. 
Hieronder een afbeelding van het volledige magisch vierkant.



Op de Wiki kun je meer over het vierkant vinden. 

Satorvierkant

Het leek erop dat de naam echt bestaat, maar heel weinig
voorkomt. Waar zou die naam vandaan komen? Op internet was
er niks over te vinden, maar ik heb iemand met deze opmerkelijke
achternaam gemaild en ik ontving een verrassend antwoord terug. 
De mail mag ik publiceren en vind je hieronder. 

Januari 2010

In 1947 telde het Meertensinstituut drie namen en in 2007
waren dat er 30. Klik hier.

Pagina met rare, bijzondere achternamen: 
www.ernieramaker.nl/rareachternamen

_______________________________________________


Beste DirkJan,

Ik heb dit verhaal al vaker verteld, maar nog niet eerder
opgeschreven; je hebt dus de primeur. Ik zal de genoemde
sites eens bekijken. Over het vierkant heb ik natuurlijk al
veel studie verricht. Er zijn diverse boeken en encyclopedieën 
die er melding van maken. Wellicht weet je al, dat het vierkant 
door de vroege christenen werd gebruikt als geheim teken in het 
ondergrondse netwerk; net als het teken van de vis. Maar het 
vierkant stamt al van voor de christelijke tijd; in het oude
Perzië van vóór de jaartelling was het al bekend. Een exacte 
vertaling is ook niet te maken, maar er worden wel veel 
vertalingen en betekenissen aan gegeven.

In Herculaneum, dat met Pompeii onder de as verdween nadat de
Vesuvius was uitgebarsten, is een steen gevonden met daarop het
vierkant.

In Victoria, de hoofdstad van Gozo (republiek Malta) ligt het vierkant
als mozaïek in de marmeren vloer voor de kerk.

En in een documentaire van de NCRV, jaren geleden gemaakt over de
zoektocht naar de Ark des Verbonds, kwam men in Ethiopië terecht waar
naar men zegt de Ark bewaard wordt. Daar, in een klein heiligdom dat
zorgvuldig wordt bewaakt, hangt een zwaar gordijn tegen een muur. Op 
die plek, zegt men, is Jezus ooit verschenen. Niemand mag achter het
gordijn kijken, normaal gesproken, maar die filmploeg wist te 
achterhalen wat er op de muur te zien is: het magisch vierkant, 
inderdaad. 

-

In de dagen van de VOC en Nederlands-Indië, kwamen er blanke hoge heren
uit Holland naar Java, meestal eerst zonder hun gezin. Er waren er die
ter plaatse een nieuw gezin stichtten met een inlandse dame. De kinderen
die daaruit voortkwamen, konden niet geëcht worden als de meneer al in
Holland getrouwd was. Om die kinderen toch een officiële status te geven
werd er een nieuwe achternaam bedacht. Vaak was dat een anagram of
omkering van de achternaam van de vader, zodat er toch een zekere link
was. Zo zijn veel Indische familienamen tot stand gekomen.

Onze stamvader was een bestuurder, later gouverneur-generaal omstreeks
1850-1860. Hij kreeg één zoon bij een Javaanse schone, die de naam
Antonie Satoor de Rootas kreeg, vanuit dat magisch vierkant inderdaad.
Die Antonie was mijn overgrootvader.

Voor zover ons bekend zijn wij de enigen in de wereld met deze
achternaam. In onze familie, in rechte bloedlijn, dragen wij dit magisch
vierkant als ketting. Het is voor ons gemaakt door de zilversmeden van
Yogyakarta. Er is een aantal mensen in Nederland met deze naam; al deze
mensen zijn rechtstreekse nakomelingen van de eerste Satoor de Rootas.

In Indonesië is nu niemand meer met deze naam.

Met vriendelijke groet,

M. A. Satoor de Rootas