Strijd om behoud Erfgooiersarchief

HUIZEN - De Stad en Lande Stichting slaagt er maar niet in om de ruim honderdduizend euro bijeen te krijgen die nodig is voor de inventarisatie en restauratie van het archief van de Erfgooiers. De sponsoractie loopt al een jaar, maar de opbrengst is tot nog toe heel mager. De stichting heeft haar hoop nu gericht op het rijk.


Het gaat om het, vanuit historisch oogpunt bezien, waardevolle archief van de in 1973 ontbonden Vereniging Stad en Lande van Gooiland. Dat was de echte naam van de erfgooiersvereniging. Het archief werd toevertrouwd aan de in 1977 opgerichte Stad en Lande Stichting. Die startte eind 2001 een sponsoractie om het archief voor het nageslacht te behouden.

Het stichtingsarchief bevindt zich sinds 1993 in het Stadsarchief Naarden. Het bestaat uit onder meer honderd strekkende meter archiefstukken, charters en boeken. De charters zijn de officiële documenten over de rechten die werden toegekend aan Erfgooiers. Dat waren de mannelijke nazaten van de oorspronkelijke Gooise agrarische bevolking.

Voormalig stadsarchivaris D. Dekema van Naarden meldde de stichting dat hij het van groot belang vindt dat het erfgooiersarchief optimaal toegankelijk wordt voor wetenschappers, historici en publiek. Hij meent dat een nieuwe inventarisatie door deskundigen noodzakelijk is. Ook moet het archiefmateriaal ook worden gerestaureerd. Een deel van het archief zit met nietjes en plakband aan elkaar. Desinfecteren en ontzuren van papier is nodig, evenals het opnieuw lijmen en soms ontvezelen van archiefstukken.

De totale kosten van deze operatie zijn geraamd op circa 130.000 euro, zo vertelt Bert Boeters, secretaris van de Stad en Lande Stichting. Omdat de stichting zelf niet voldoende middelen heeft, werd besloten tot de grootscheepse sponsoractie.

De zes Gooise gemeenten werden schriftelijk benaderd, maar ook ruim veertig instellingen kregen een brief. Zelfs het bedrijf van Joop van den Ende ontving er een. Op de brieven zijn maar twee à drie positieve reacties gekomen, volgens Boeters. Het Prins Bernhardfonds kende vijfduizend euro toe, de Rabobank Huizen gaf vijfhonderd euro.

Van de zes Gooise gemeenten, die een bijdrage van 25 eurocent per inwoner werd gevraagd, besloten tot nu toe alleen Huizen, Naarden, Laren en Blaricum mee te werken. ,,Deze gemeenten zijn akkoord, hoewel Laren de voorwaarde stelt dat dan alle gemeenten moeten meedoen. Ons bestuur heeft van Hilversum en Bussum nog niets gezien. Maar ik verwacht dat die toch ook mee gaan doen", aldus Boeters.

Over het resultaat van de sponsoractie staat de Stad en Lande Stichting niet te juichen. Er is ruim een jaar na de start van de actie nog maar een klein deel van het benodigde geld binnen. Een mislukking dreigt. ,,Natuurlijk zijn we teleurgesteld, want het resultaat is belabberd. Je zou kunnen zeggen dat de actie is mislukt. Maar, misschien gaat het via een andere weg toch nog lukken...", oppert Boeters.

Daarmee doelt hij op de mogelijkheid dat er van het rijk geld komt voor de restauratie. Drs. Anton Kos, zoon van een Erfgooier en adviseur van de stichting, en prof. dr. P. Leupen. hoogleraar Middeleeuwse geschiedenis, zijn bezig met een rapportage waarin wordt onderbouwd dat het instandhouden van het archief van nationaal belang is.

Als het erfgooiersarchief van nationale betekenis blijkt te zijn, ook in de ogen van de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag, vergroot dat zeker de kans dat de rijksoverheid de toekomst van het archief veiligstelt. Boeters heeft goede hoop dat in dat geval bijvoorbeeld ook het VSB-fonds bereid is geldelijke steun te verlenen.
Anton Boender
maandag, 09-12-2002