Alle columns Eric Hoekstra

Maar hoe kwam ik eigenlijk bij de Noord-Nederlandse elite op het filmfestival terecht? En nog wel met een VIP-kaart in de hand? Ik had al dagenlang met de Harmonie aan de telefoon gehangen, gebedeld om gratis kaartjes, gedreigd met meedogenloze artikelen op Liwadders als ik mijn zin niet kreeg. Hoongelach aan de andere kant van de lijn was mijn deel ...

Maar toen werd mij van hogerhand verordonneerd om als vertegenwoordiger van de Fryske Aka het Leeuwarder Directeuren Overleg (DOL) bij te wonen - waarin alle culturele instellingen vertegenwoordigd zijn. Nieuwe tijdelijk wethouder van cultuur Marco Florijn had een Meet & Greet georganiseerd in Café Café om iedereen (beter) te leren kennen. En na het gezamenlijk diner zou men naar de opening van het Filmfestival.

Op de burelen van de Fryske Aka had de directie, die zelf verhinderd was. al naarstig overlegd.

- We sturen onze beste man (na onszelf).

- Maar die kan niet.

- Onze één na beste?

- Niemand kan.

- Dan in Godsnaam Hoekstra maar.

Natuurlijk kan ik om redenen van discretie geen beschrijving geven van deze Meet & Greet, noch van het copieuze diner dat wij genoten.

Enfin, wat ik wel kwijt kan is dat directeuren, hoge ambtenaren, politici zo goed zijn in het onthouden van namen - zij zijn alert op het hier & nu. Ik leef in mijn fantasie en weet nooit een naam te onthouden, tot mijn eeuwige schande en ergernis.

Wel slaagde ik erin nog een idee te droppen bij een hoge Leeuwarder ambtenaar, namelijk om eens hoog-opgeleide allochtonen in contact te brengen met equivalente autochtonen. Ik zou graag praten met bijvoorbeeld Irakezen die een alfa-opleiding hebben genoten op hogeschool of universiteit, in het bijzonder met taalkundigen dan wel letterkundigen. Zo zou je alfa's bij alfa's kunnen zetten, beta's bij beta's, en kijk maar wat de cross-over oplevert. Het bevordert integratie op hoog nivo.

Onderweg naar de Harmonie moest ik weer denken aan het koor waar ik in zing. Dat is sinds kort opgericht voor en door de culturele en andere instellingen aan de Groene Weg - zeg maar Cultureel Kwartier. Geïnteresseerden kunnen zich aanmelden bij kflapper@fa.knaw.nl. Maar dat koor zal niet meer hetzelfde zijn na Cloud 9.

In de Harmonie kwam ik aan vrijkaartjes door me als vertegenwoordiger van de Fryske Aka te presenteren. Wat ik ook was. Het is fijn ook eens op een legale wijze ergens binnen te komen. Soms rijd je door een rood licht en dan springt het net op groen - die ervaring bedoel ik.

De groep raakte verstrooid. Ik kwam net op tijd in de grote zaal van de Harmonie. Hij was bijna helemaal vol, ik schat zo'n 700 mensen. John Jorritsma opende het gebeuren, waarbij hij ook nog de titel van de film in het Fries vertaalde. Ook aardig was dat hij tot tweemaal toe verklapte via het mobieltje geïnformeerd te zijn door zijn vrouw aangaande relevante culturele info.

Verder kwam de artistiek leider van het Noordelijk Filmfestival aan het woord, Miryam van Lier, geheel in het zwart gekleed, zwarte laarzen, zwarte midi rok, zwart Baretta-shirt (dus mouwloos), tatoeage op de blote arm, een krulletjeskapsel van het type dat ook door mannen wordt gedragen die zich door vrouwen laten onderhouden (ik probeer me netjes uit te drukken) - kortom, haar kleding kon mijn goedkeuring niet wegdragen.

Vervolgens kwam er eerst een voorfilmpje gemaakt door Tjepke Zijlstra in opdracht van het noordelijk filmfestival, dat enigzins gemonteerd was als een videoclip, maar dan met werkelijkheidsgeluiden in plaats van muziek, en met veel jeugdige haren en blaren en frisse Friese natuur.

Jaha, en toen dus de openingsfilm, "Wolke Njoggen", zoals John Jorritsma zei. Mensen, ik zou kunnen zeggen dat het een integere film is, of dat hij aandacht vraagt voor een vergeten groep in de maatschappij, en dat zou ook waar zijn, maar ik zal er geen doekjes om winden: het was gewoon keiharde seniorenporno.

Een vrouw van 60 (fraai achterwerk, dat moet gezegd) gaat vreemd met een man van 76 (zeer sympathiek gezicht, ik bedoel zijn gelaat), en we krijgen de seks direct aan het begin van de film voorgeschoteld, als het nagerecht wat we bij het restaurant wegens tijdsgebrek niet konden gebruiken.

Nu goed, het was geen harde porno, maar zachte. Niet dat ik het verschil weet tussen die twee, want ik zie er nooit naar, maar dat hoorde ik mensen achter me fluisteren.

En dan nu het koor. In de eerste helft van de film worden scenes van die vrouw die vreemdgaat afgewisseld met scenes dat ze bij een koor van tevreden grijze oudjes zit, waar ze brave liedteksten zingen van het type "de Heer is mijn herder".

Die andere grijze oudjes zijn daar tevreden mee, maar zij niet, want in het volgende shot gaat ze weer uit de kleren met die man, wiens ouderdom benadrukt wordt door zo'n wit oude-mannen-hemd. En daarom zal het koor waar ik zing nooit meer hetzelfde zijn! Want elke keer als ik weer zing zal ik denken aan die film met zijn seniorenseks! En ik zal me afvragen wie van ons ... Maar dat terzijde.

De film zakt na een sterke eerste helft in. In de eerste helft komt ook veel humor voor, zoals net genoemde juxtapositie van seks en koorzang. Maar ook dit: als de man met wie ze vreemd gaat, eens geen erectie kan krijgen, lachen ze, en dan zegt hij:

- Weet je hoe twee oudjes van 80 vrijen?

- Nee?

- Zij gaat op d'r hoofd staan en hij hangt 'm erin.

In de tweede helft wordt de film echter een tamelijk cliché relatiedrama. Ze vertelt de affaire aan har man, een wat stijf gewoontedier. Die kan daar helemaal niet mee omgaan en pleegt na het nodige wangedrag zelfmoord. Schuldgevoel. Eind.

Nu weet ik wel: het voornaamste verschil tussen Hollywood en 'artistieke' films zit 'm in de happy end. Maar toch: als de regisseur de vrolijke lijn uit de eerste helft van de film had doorgezet, had hij (of zij? - ach wat, regisseurs zijn haast altijd kerels) er een feelgood film van kunnen maken en dan was er eenheid van stijl geweest. Zo cliché - alternatieve films die slecht aflopen. Ook zo Europees.

En nu ja, die scene met dwarrelende zaadjes die van de bomen waaien, die ken ik natuurlijk al van Fellini's Amarcord. Maar het blijft mooi!

Het was leuk om weer eens een film te zien. Maar ik geloof dat ik liever de hoofdrol in mijn eigen leven speel, dan slechts passief te kijken naar de levens van andere mensen.

Eric Hoekstra, hoofdrolspeler te Leeuwarden

Een dagje op het Friese platteland

We paused before a House that seemed

A Swelling of the Ground

The Roof was scarcely visible

The Cornice in the Ground

Ik was gevraagd om een vertaling te maken en voor te lezen, van de Engelse dichteres Emily Dickinson, wiens poëzie allerlei verkapte erotiek bevat zonder dat iemand het door heeft. Echt wat voor mij dus, alleen bij mij heeft iedereen het door.

Een "cornice" is trouwens een dakrand, hoewel het woord ook associaties met "hoorn" oproept.

Op uitnodiging van het Obe Postma Selskip, waar ik nog nooit van had gehoord. Ik moest direct denken aan de Da Vinci-code, de ridders van de ronde tafel. de heren van de rode lichten en allerlei andere illustere gezelschappen. Maar het bleek een respectabele club te zijn, en bij de tijd ook, want op internet (www.obepostma.nl).

Het grote gebeuren was gepland op zondagmiddag in Cornwert. Cornwert? Ik opzoeken. Grutjes! (Vanwege het nieuwe wetsartikel Kwetsen Van Gelovigen van Hirsch Ballen is de oorspronkelijke vloek verwijderd - red.). In the middle of nowhere.

Op de OV-reisplanner zocht ik Leeuwarden-Cornwert op en mijn computer crashte. Ik zweer dat ik mijn harde schijf hoorde lachen.

Dan maar met de fiets op de trein naar Harlingen en vandaar met de kaart en het Fries-Nederlands woordenboek in de hand op pad naar Cornwert. Om de inboorlingen gunstig te stemmen had ik kralen, spiegeltjes en fotos van de Oldehove meegenomen.

Het begin viel mee! Vanuit Harlingen leidde een fietspad mij richting Kimswerd. Opeens verdween echter het fietspad en de weg werd onverhard. In plaats van auto's zag ik enkel maar koeien en paard-en-wagens! De bewoners bewogen zich op stukjes boomstam voort en spraken een onverstaanbaar dialect. Het gekste was: ze zagen er tevreden uit.

Ik was namelijk de gemeentegrens gepasseerd en in Wûnseradiel beland - een plattelandsgemeente die heringedeeld gaat worden en binnenkort deel van de beschaafde wereld zal uitmaken. De wegen zullen verhard worden! Mensen zullen leren schrijven! En die blik van tevredenheid vegen we wel van jullie gezichten af!

Ik fietste verder en passeerde een tuinbouwbedrijf. Trots presenteerde men op een groot bord de slogan: GROENTE VAN JOCHEM DE BOER - ALTIJD LEKKER EN VERS. Dat kan beter, dacht ik: GEEN GEOUWEHOER - GROENTE VAN JOCHEM DE BOER! Zo, Jochem, maak je voor deze gratis reclame even geld naar mijn gironummer over?

Tenslotte kwam ik aan bij Cornwert, een pittoresk terpdorp waarvan het aantal huizen op 2 handen te tellen is, gegroepeerd rondom een piepklein kerkje. De terp leek uit de verte een zwelling van de grond, gepenetreerd door de spits van de kerktoren. Ik begroette er enkele collega-literatoren, die in hun jeeps de tocht hadden overleefd.

Samen met het bestuur van het Obe Postma Gezelschap legden we bloemen op het graf van Fryslâns beroemdste dichter. Er werd een eresaluut afgeschoten, de vlag werd gehesen, en het Fries volkslied werd gezongen - in elk geval in mijn verbeelding, die vaak de werkelijkheid beter weergeeft dan een slechts feitelijk verslag.

Toen de kerk in. En ik moet zeggen: dit zou wel eens de gezelligste kerk van Friesland kunnen zijn. Prachtig onderhouden, ongelooflijk knus: ik schat dat er maximaal 50 mensen in kunnen. Mocht ik christelijk worden, dan zou ik graag in Cornwert mijn wijding tot Bisschop van Liwwadders ontvangen.

En de WC's mochten er ook zijn. Ze hadden een design wastafel geïnstalleerd in de vorm van een schaal boven het tafelblad. Daarboven verhief zich een kraan met een handle. Ik bewoog de handle naar voren, naar achteren, maar er gebeurde niets.

"Het zal toch niet voor de show zijn", dacht ik ontsteld terwijl ik naar mijn onwelriekende handen keek. Had ik eerst naar buiten moeten gaan om uit de dorpspomp een emmer water te tappen? Wanhopig bewoog ik de handle wederom naar voren en naar achteren, maar het reinigende water kwam niet.

"Mij wordt de zegen onthouden", mompelde ik teleurgesteld, en veegde mijn handen en mijn "cornice" schoon aan het - gelukkig - aanwezige toiletpapier, nadat ik ze eerst met Water van Keulen besprenkeld had.

Binnen begroette ik de creme de la creme van de Friese intelligentsia. Iedereen die wat is in Friesland, of erbuiten, ze hadden allemaal hun leven op het spel gezet om naar Cornwert te komen: Albertina Soepboer, Abe de Vries, Atze Bosch, Klaas Bruinsma, Geert van der Meer, Hylkje de Jong. "Wat ruik je lekker", zeiden ze.

Brekende nieuwtjes: Van Geert van de Meer komt een vertaling van Milton's "Paradise Lost" uit bij de AFUK; van Klaas Bruinsma komen de "Metamorphosen" van Ovidius uit bij Bornmeer. (Mijn gironummer is op die uitgeverijen bekend.) En niet te vergeten: er wordt bij ELF gewerkt aan de digitalisering van Bruinsma zijn vertalingen van "Marieke van Nimwegen" en "Elckerlyk".

Een vlugge telling wees uit dat er zo'n 40 mensen aanwezig waren, wat opmerkelijk veel is. Na voordrachten en lezingen, o.a. van een dokter die dia's van Amherst toonde (Emilys woonplaats), was er ook nog wijn. De kerk werd verwarmd door een ouderwetse potkachel, waar wij ons kleumerig om heen groepeerden.

Mijn eigen voordracht was trouwens ijzersterk. Tineke Steenmeijer gaf me het compliment dat ik net zo voorlas als Obe Postma zelf. Niet dat ik daardoor naast mijn schoenen ging lopen, want dat doe ik toch al. Maar toch. Het bracht me op het idee dat ik een poëzie-show zou kunnen samenstellen, waarbij ik poëzie van anderen voorlees en op humoristische wijze aan elkaar praat.

Ook bleek het bestuur ontvankelijk voor mijn suggestie (lees: wild plan) om alle gedichten van Obe Postma in het Nederlands te vertalen. Ik kan nooit tevredener zijn dan wanneer een van mijn talloze plannen in goede aarde valt. Het vertalen van poëzie is wonderschoon werk.

Het honorarium mocht er ook wezen. Toen ik met bevende vingers de envelop open maakte, bleek er geen boekenbon in te zin (wat meestal het geval is als het om Friese honoraria gaat) maar Echt Geld!

Omdat ik was blijven hangen tot alle worst en kaas op was, en geen rijke vrouw mij tot haar bed had gemaand, moest ik de terugtocht op mijn velocipede bij donker aanvaarden. Tweesprongen zijn in Wûnseradiel onverlicht. Dit onderstreept nog eens de noodzaak van een gemeentelijk herindeling, opdat ook gemeenten als Wûnseradiel het genoegen van verlichte richtingaanwijzers kunnen smaken.

Ik kon bij het licht van de ondergaande zon maar amper ontcijferen wat er op de door de ANWB gedoneerde borden stond. Eenmaal moest ik zelfs in de paal klimmen om bij het licht van mijn aansteker de tekst te ontcijferen. Dit was enigzins beschamend toen er juist een auto voorbij kwam.

Op de smalle wegen waren de tegenliggers (auto's met groot licht) evenzovele aanslagen op mijn leven, - dat ik slechts redde door remmend de berm in te schieten en zo voor de Dood stil te staan. Helaas ontbeerde ik een jachtgeweer. Anders had ik graag mijn bijdrage aan de oplossing van het fileprobleem geleverd.

Het station! De trein Harlingen-Leeuwarden! Eindelijk weer deel van deze regio die zichzelf in de vaart der volkeren wil opstoten, maar zichzelf niet durft te zijn. Om met Obe Postma te spreken: ik zou aan Friesland genoeg hebben als men daar wat mannelijker was.

Eric Hoekstra, brengt de beschaving te Cornwert en te Leeuwarden

Hij draagt de kroon

Zo! Ferd Crone wordt wel op een roerig moment geinterviewd in De Bres, bedenk ik me, terwijl ik langs de Koe richting centrum wandel. Leeuwarden worstelt met financiële debacles en hoge criminaliteitscijfers.

De hoge criminaliteitscijfers hebben we o.a. te danken aan korpschef Marc Jacobs. Hij is zelf inmiddels al weer vertrokken. Zo gaat dat met mensen die hier door Den Haag als parachutisten worden gedropt en die geen binding met de regio hebben. Ik proef bij de nieuweling, Berndsen, eenzelfde gebrek aan binding ("hallo, U bent in Friesland, in Leeuwarden, draag dat uit"). Ach, kreeg ik maar eens geen gelijk!

Nog een voorbeeld van zo'n falende parachutist is de vorige burgemeester Geert Dales. Die blijkt nu betrokken bij een tekort van 69 miljoen bij de politie. Al weer de politie! Met zulke politie heb je geen criminelen meer nodig! 69 Miljoen! Dat hebben criminelen niet zomaar bij elkaar gestolen, tenzij ze bankier zijn.

Het falend toezicht van het college van korpsbeheerders beperkt zich dus niet alleen tot achterstandsbuurten in Gouda en elders waar het al jarenlang rommelt. Aan de andere kant, niemand schijnt überhaupt meer toezicht op financiële werelden uit te oefenen. Ik kijk ook vaak in mijn porte-monnaie en dan denk ik "al wéér leeg".

Die Dales! Toch is hij niet de meest gehate man van Leeuwarden, bedenk ik me, terwijl ik over de Vrouwenpoortsbrug wandel. Want de meest gehate man van Leeuwarden, dat is toch maar mooi de brugwachter, die ons hier van de zomer, bij elkaar opgeteld, urenlang heeft laten wachten, knarsentandend in onze lunchpauzes. Terwijl varende Fortisdirecteuren in hun van het volk gestolen jachten voorbijvoeren. - Ik word er gewoon maksisties van!

69 Miljoen, da's geen kattepis. Terwijl Dales met zijn eigen geld zo zuinig was. Hij wou zijn huis in Amsterdam niet verkopen, want stel je voor dat hij er een dubbeltje te weinig voor kreeg. En een fraai huis in Leeuwarden kopen, ho maar. Hij moet geweten hebben dat ie hier snel weer weg zou zijn.

Nu begrijp ik ook waar die uitval van Dales over "malle petjes" op sloeg. Dat ging natuurlijk over die 69 miljoen die de bouwmeesters van politieburo's onder hun malle politiepetjes weggemoffelden.

En of de duivel ermee speelt! Ik lees op de internetsite van het Friesch Dagblad "De nieuwe wijkagent, waarvan er sinds deze maand 69 zijn aangesteld in Fryslân ..." Ach, werd die 69 miljoen maar aan die 69 wijkagenten besteed!

69 is trouwens ook de naam van een beroemd standje. Ja, U wordt - excusez le mot -genaaid, burgers van L., maar zonder dat het genot geeft! Dales, Jacobs: parachutisten, regenbuien. Maar er valt ook wel eens een doos chocola uit de lucht (dat dropten de Geallieerden in WO2).

Misschien is Ferd Crone wel zo'n doos chocola. Zoals anderen niet moe worden hun klachten over de overheid te herhalen, zo herhaal ik een compliment:

RESPECT VOOR CRONE,

OMDAT HIJ HIER DIRECT IS KOME WONE.

Daar spreekt tenminste commitment uit. Zou hij door Den Haag worden teruggeroepen, dan weet je, "het overvalt hem ook", waar je bij Dales denkt "hij heeft het zo gepland".

Ja, Crone and me, we go a long time back. Ik weet nog goed dat hij me vroeg "koffie of thee", en dat ik het onsterfelijke antwoord gaf - in alle bescheidenheid - "ik accepteer wat U mij geeft". Ja, toen was ie toch effe de draad kwijt, maar improviseerde snel "dan geef ik U thee".

Inmiddels ben ik bij het Cultureel Centrum van Leeuwarden aangekomen, De Bres. Kunnen ze die glazen doos ervoor niet weghalen zodat je vanaf het Ruiterskwartier een onbelemmerd zicht erop hebt? O, is dat nu de Harmonie? Hoor je ook niet veel van.

Ik neem plaats achterin de zaal. Het stadion is bijna uitverkocht, bij wijze van spreken, maar zo vol als bij Aboutaleb is het niet. Zeker weer een gevalletje van de bekende weg-met-ons mentaliteit, die ook liever de presidentsverkiezingen in de VS volgt dan het wel en wee van eigen stad en land.

Het publiek is redelijk op leeftijd maar toch spot ik twee minirokken. Ik hoef me niet te vervelen tijdens het interview. De muziek is opmerkelijk. Ik hoor geluiden als van een voetbalwedstrijd, vervolgens geloei als uit een koestal.

Interviewer Azing Walthaus legt uit dat deze muziek der sferen van de CD 'Liwwadder Geluiden' komt, een relatiegeschenk van de gemeente van enkele jaren terug. En ik maar denken dat het een opname van de gemeenteraad was.

Ja, we beginnen. Azing W versus Ferdinandus Johannes Maria Crone. Van 1954. Hij ziet er nog jong uit voor zijn leeftijd (Crone, niet Azing, hoewel die er ook redelijk tijdloos uitziet.)

Azing komt er direct hard in. "Waarom bent U geen minister van financiën geworden? Lag U niet goed" Ik denk, "bij wie in bed?"

Crone gaat hier professioneel mee om, al probeert Azing het zout in de wonde te wrijven. Ik weet wel waarom Crone geen minister werd. Shell is de grootste geldschieter van de PvdA, en Bos was (tevens ex-employee) hun man. Zodoende.

Geen dank. De rekening van "Hoekstra's Scherpzinnige Hypotheseburo" volgt, binnen 2 weken te voldoen.

Dan economie. Want Crone is afgestudeerd econoom. Azing vraagt om een en ander voor gewone mensen uit te leggen. Het publiek protesteert "wij zijn geen gewone mensen". Parbleu! Wij zijn de knakworstetende crême de la crême van de Leeuwarder intelligentsia!

Dan de vergelijking Crone - Dales. Azing refereert aan negatieve uitlatingen van Dales zoals: "We moeten van de Mata Hari folklore af." Ja, dat kun je van een vrouwenhatende homo verwachten!

Ik zou zeggen, Mata Haris is een prima marketing symbool, niet slechts voor escortservices, maar voor de liefde in het algemeen. En dan heb ik de liefdeshartjes in de Friese vlag nog niet eens genoemd! Kortom, ik denk aan een multifunctioneel massage-, eros- en saunacentrum, aangevuld met een educatief museum van de liefde - kijk, zo zou het nieuwe Fries museum moeten zijn. Dit idee is gratis!

Crone beschrijft mijn eigen ervaring met Leeuwarden als hij zegt "Leeuwarden is veel leuker dan men denkt". Mensen, dwaal toch eens een dag door de stadscentra van Heerenveen en Drachten, weersta de impuls tot zelfdoding, en keer huiverend maar dankbaar terug naar het centrum van Leeuwarden: chique, sfeervol, statig en gezellig tegelijk.

Azing pakt nu de krant erbij voor de criminaliteitscijfers. Vergis ik me nu, of pakt hij me daar een Friesch Dagblad??

Zo, burgemeester, hoe zit het met die stijgende criminaliteit. Welnu, pareert Crone, ten eerste geldt de stijging alleen voor het centrum, niet voor de rest van de stad. Ten tweede is de criminaliteit in alle stadscentra zo'n beetje gestegen. Niks aan het handje dus.

Azing, als behoudzuchtige reactionair, begint natuurlijk over Burgernet te zeuren. Ik SMS alvast naar de politie "Houd A. Walthaus in de gaten, hij staat vijandig tegenover de Openbare Orde".

Hoe werkt Burgernet? Als er in je wijk iets voorvalt, kan de politie je SMS-en. Je taak is niks anders dan je ogen open te houden en het door te geven als je de verdachten ziet. Niks meer. Niks minder. Alleen een gek zou ertegen zijn. Leeuwarden loopt trouwens voorop met Burgernet.

Dan het fouilleren. Azing en Ferd zijn het eens: iedereen vindt het vervelend gefouilleerd te worden. Nou, ik niet hoor, ik vind het fijn. Bij fouillering voel ik een diepe voldoening wetende dat ik bijdraag aan de veiligheid van de stad.

Die voldoening wordt alleen maar dieper door de zonneschijn van mijn schone wapenloze geweten, en allerdiepst als de handen van de mollige agente over de verboden plekken van mijn afgetrainde sportlichaam gaan. Wat me op het idee brengt om ook het fouilleren in het Mata Hari Museum onder te brengen, tussen de sauna en de massagetafels.

De agenten vinden dat fouilleren ook heerlijk. Ze gaan er althans nog steeds mee door, terwijl ze nog nooit een echt wapen gevonden hebben. En als Crone zegt dat hij regelmatig meeloopt met de politie, weet ik genoeg. Say no more.

Maar ik dwaal af. Het valt me op dat Azing bij het interview stijver en kritischer is dan anders. Misschien omdat Crone zo vlot is. Of in het kader van de weg-met-ons mentaliteit, die eigen mensen afkraakt en vreemd volk in de watten legt.

Azing heeft last van een journalistenkwaal: hij kan niet positief reageren. Terwijl Crone meerdere dingen heeft gemeld die een staande ovatie verdienen. Bijvoorbeeld het feit dat de gemeente Leeuwarden zijn geld heeft geparkeerd op een rekening van ING (tegen 7%!) en dus niet op IJsland, zoals die losers uit Groningen.

Journalisten moeten weer leren om complimentjes te geven. Azing moet 100 x overschrijven "Goed werk, burgemeester, dat het geld bij ING staat geparkeerd". En ook 100 x: "Goed werk, burgemeester, dat de aanrijtijden van de brandweer in Leeuwarden wél in orde zijn". En om het af te maken 100x: "Kijk, dat is nu het mooie van Leeuwarden".

Kortom, het is duidelijk wie hier de Kroon draagt. Onze burgervader, - tenminste als het om stadsbestuur gaat. Maar als het om vlotte columns gaat, dan is dat toch zeker,

Eric Hoekstra, ongeCronede koning der columnisten te Leeuwarden.

Oude Friezen

Onder de douche mijn gebruinde sportschoollijf afschrobbend dacht ik al vooruit aan de feestelijke opening van de expositie in Tresoar: "Het woord van eer". Ik had zelf voor een brutalere titel gekozen, zoals "Plas niet in mijn bier" of "Blijf onder haar rok vandaan".

De expositie gaat namelijk over Oudfriese schadevergoedingen voor misdrijven. Allerlei misdrijven staan tot in kleinzerig detail in het Oudfries beschreven, ook degenen die ik hierboven noemde! Han Nijdam heeft daar een smakelijk en spannend boek over geschreven, dat tevens zijn proefschrift is.

De handelseditie kost 30,- en draagt als titel "Lichaam, eer en recht in middeleeuws Friesland". (Een percentage van de winst komt mij nu wel toe, dunkt mij).

De heer Nijdam moet zijn onderzoek lachende hebben verricht, bepeins ik, nu op het watercloset gezeten, terwijl mijn hand grijpt naar de print van de spaarvoorwaarden van Internetbank Icesave. Dat spaart mooi weer WC-papier uit, waarvoor mij overigens de geldelijke middelen ontbreken - maar dat terzijde.

Momenteel is in Nederland de daderbescherming ongekend. Dan de Oudfriese tijden! Dokken moesten ze, die klootzakken die in je bier plasten, je huis in brand staken, je supermarkt overvielen of hun hand op de derriëre van je stagiëre plaatsten. Ook gij Ruud!

Ja, dat waren betere tijden, oordeel ik, terwijl ik aan de ontbijttafel gezeten mijn mond afveeg met een aandeel Fortis.

Ik zit dan wel aan de ontbijttafel, maar gegeten heb ik niet. Papier blijkt nauwelijks eetbaar. Hopelijk kan ik op de receptie aanstonds mijn buikje rond happen.

De promotie van Han Nijdam te Leiden heb ik trouwens ook mogen meemaken, zijnde employee van dat gewaardeerde instituut, de Fryske Akademy. Dat was vorige week. We moesten om half tien al klaarstaan. Ik vroeg nog "waar blijft die bus", en iemand antwoordde mij "het busje komt zo".

"Is het dan een kleine bus", vroeg ik, maar kreeg slechts een onderdrukt gegrinnik ten antwoord.

Enfin, wij naar Leiden. De promovendus werd een uur lang door wijze mannen in zwarte toga's aan de tand gevoeld. Daarop trokken de heren zich terug om te beraadslagen. En kwamen met een aangename verrassing op de proppen: aan het proefschrift werd het predikaat CUM LAUDE toegekend, dat in gewoon Nederlands "toppie" betekent. Het woordenboek houdt het op "met lof".

Noem de Fryske Aka dus nooit meer een provinciaal instituut, want zoiets is geen toeval. Aanvankelijk dacht ik niet zonder enige jaloezie aan mijn eigen promotie, twintig jaar geleden, toen mij de doctorstitel werd verleend, weliswaar niet met het predikaat "cum asco" ("met tegenzin") maar ook niet "cum laude". Tandenknarsend bedacht ik dat ik ook geen geld had om de tandarts te betalen, want van tandenknarsen slijt het glazuur.

Tot ik besefte dat het geen toeval was dat het hier een collega van MWA betrof. Inderdaad, hoe zou zo'n jonge hond vanuit het niets cum laude slagen, als er geen oudere en ervaren collega's waren (nu kuch ik bescheiden) die stil en onopvallend hun goedgunstige werk verrichtten?

Aldus met het leven verzoend wandel ik op een zonnige herfstdag naar Tresoar toe. Slechts een select gezelschap is op uitnodiging aanwezig. De site van Tresoar meldt discreet dat de expositie pas vanaf morgen (vrijdag) voor het gewone volk geopend is. Het woord "internetsite Liwwadders" opent echter deuren die voor anderen gesloten blijven.

Nadat sommige mensen zich bij de thee aan de koekjes vergrepen hebben, gaan we een kleine doch smaakvol ingerichte bovenzaal binnen. Directeur Bert Looper introduceert het onderwerp. Hij vertelt hoe destijds aan het begin van de twintigste eeuw voor de handschriften 20.000 gulden is betaald. De Universiteit Groningen had geweigerd te dokken voor handschriften fan "Fraizn".

De provincie betaalde een deel, mede op aandringen van die foute Fries - goede Fries Douwe Kalma, die de "geboortepapieren van het Friesche volk" niet mis wou lopen. Er heeft toendertijd zelfs een collectebus voor de aanschaf van die handschriften op Tresoar gestaan. De knopen daarin aangetroffen brachten genoeg geld op om tot aanschaf te kunnen overgaan.

Na Bert Looper neemt voor de Fryske Aka Professor anneks Promotor Hans Mol de honneurs waar. En dan is het woord aan Han Nijdam.

Die vertelt eerst dat zijn proefschrift de voorpagina van de LC heeft gehaald. Het onderwerp "eer en wraak" is actueel vanwege de eerwraak, U allen welbekend als een van de recente verrijkingen van onze cultuur. Mulder heeft er een column aan gewijd, die ik niet gelezen heb, maar die ongetwijfeld van een bedenkelijk nivo zal zijn geweest.

Ook "Goeiemorgen Nederland" heeft er aandacht aan besteed. Nederlanders vinden eerwraak barbaars, en Nijdam toont met een messcherpe analyse aan hoe de neergang van het begrip eer hand in hand gaat met de opgang van het begrip geld.

De term eerwraak is trouwens bedacht door een Fries, namelijk Anne Nauta van de Universiteit Leiden. Nijdam betoogt contra Mulder dat eerwraak niet zozeer primitief (categoriefout: noch primitief noch tegenovergestelde) maar primair is. Het komt in vele culturen voor.

Wij in West-Europa zijn braaf afgerichte beesten, onze families zijn gedomesticeerd zodat het geweldsmonopolie nu bij de overheid ligt, waar een deel vroeger bij de familie berustte. Althans bij de Oude Friezen, en dus ook bij sommige allochtone medelanders.

Nijdam betoogt hoe het concept "eer" na de wereldoorlogen in diskrediet raakte. Niemand wil meer sterven voor zijn vaderland. Mensen doen alles voor geld. En de wereldoorlog leerde ons ook dat alle oorlogen een strijd tussen Goed en Kwaad behelzen. Wat natuurlijk onzin is.

Tenslotte danken wij aan de christelijke moraal het idee dat slachtoffers niet woede of wraakgevoelens mogen tonen, maar vergevingsgezind naar hun daders toe dienen te zijn.

Vervolgens biedt Nijdam het boek aan, onder applaus, aan de korpschef van Fryslân Mevrouw Magda Berndsen, tevens Landelijk Portefeuillehouder Diversiteit, en bestuurder van het Huis voor Slachtoffers van Eerwraak. Een zeer actieve mevrouw, die eerder burgemeester van Beverwijk was.

Zij ziet er wel lief uit, ondanks haar uniform, of juist door het contrast met zo'n uniform. En ze heeft een hele brede niet onaantrekkelijke mond, wat mij aan een woord doet denken waarmee een niet nader te noemen amfibiesoort wordt aangeduid, metaforisch op mensen toe te passen.

Zij maakt van het hele gebeuren in haar korte dankwoord een verdediging van de multiculti samenleving en van begrip voor eerwraak. Dat lijkt me een categoriefout. De politie hoeft geen begrip voor eerwraak te hebben, ook niet onbegrip: de politie moet keihard de orde handhaven, zonder onderscheid des persoons of allochtoons.

"U heeft die knuppel niet voor niets", denk ik, "maar U moogt mij er ook mee strelen." Even denk ik aan Reve. Maar SM-fantasiën zijn niets voor mij, al heb ik net een boek van Vestdijk uit over een man uit Harlingen die in elkaar geslagen wil worden ("De Ziener").

Het is goed dat zo'n mens (want een vrouw is toch ook een mens) ook eens met cultuur in aanraking komt, en dan nog wel autochtone cultuur, die toch niet Nederlands is. Briljante PR-zet van de jonge promovendus. Ach, Magda, mogen we je Maaike noemen? Dat is alhier een eervoller naam.

De jonge promovendus had er trouwens op gewezen dat er weer meer aandacht voor het begrip eer komt (boek van Dick Pels), als tegenwicht tegen al het normverval. Say no more! Ben ik zelf niet het beste bewijs van de wedergeboorte van de Eer? Ic?

Eric H., verdachte van vele karaktermoorden, om reden van eerwraak, te L.

Op eieren lopen

In De Moanne las ik hoe de ene schrijver over de andere buitelde om de Cultuurnota van Jannewietske de Vries onderuit te halen.

Nu is Yvonne Bleize weer het kwade beest. Ze gaf een ton uit aan de eieren van Henk Hofstra. De Friese kunstpaus, Huub Mous, spreekt er schande van.

Tijd voor een paar lessen in de Hogere Cultuurkunde van de infame columnist, Moi. Die eieren, dat was een aardige PR-stunt. Hoort erbij. Of het kunst is? Ik zou zeggen, het kunstzinnig gehalte van die eieren is even groot als dat van het K.U.T. doek waar Paus Mous zo mee wegliep. Paus Mous heeft wat mij betreft boter op zijn hoofd, maar daar kun je wel weer mooi eieren in bakken.

Dan de eieren zelf. Toen ik ze voor het eerst in het echt aanschouwde, op een maandagmorgen, ben ik inderdaad direct over eentje heen geklauterd. Dat vond ik de charme van die bollen. Daar nodigden ze nadrukkelijk toe uit. Ik klauter nu eenmaal graag over ronde vormen heen!

Mijn enige kritiekpunt zou zijn dat eieren als symbool niks met Leeuwarden te maken hebben. Helemaal mooi was het geweest om ze in Barneveld op de markt te plaatsen. U weet wel, waar die Barnevelder kippen vandaan komen. Tip voor Henk Hofstra: smeer die eieren ook de gemeente Barneveld aan. Dit idee is niet gratis! Ik neem genoegen met 10% van de winst.

Ik zou dus zeggen, handen af van Kip Yvonne en haar gouden eieren. Het was een goede stunt van onze Liwwadder cultuurchick.

Natuurlijk heb ik ook een klein verbeterpuntje. In het interview met Liwwadders meldt Bleize hoe afschuwelijk ze de titel van de vorige nota vond, "BEHOUDEN Vaart". Ik begrijp dat een Groen Linkser natuurlijk niks BEHOUDEN wil. Liever verslechtering, achteruitgang en verpaupering, dan behoud! Dat spreekt vanzelf. Daarom heeft de PvdA ook onderwijs, volksgezondheid en ontslagbescherming helpen afbreken.

Maar zou het teveel gevraagd zijn, om toch een ietsiepietse van het Leeuwarder cultuurgoed te behouden? Ik lees op de hoofdpagina van Liwwadders: Christie's veilt op 14 oktober Cornelis Christiaan Dommelshuizen (1842-1928) De kanselarij te Leeuwarden: een zonnige gracht. Olie op doek, 67 x 52,5 cm. Richtprijs: €12.000-16.000

Yvonne, gemeenteraad, burger: als we een ton aan een paar eieren op het Zaailand uitgeven, kunnen we dan ook niet 20.000 euro vrijmaken om dit schilderij van en voor Leeuwarden aan te kopen? Stuur snel een ambtenaar met een zak met geld naar Londen. Ik stel mezelf gratis beschikbaar, indien hotel, diner, reis- en burokosten (escortburokosten) vergoed worden.

Tot besluit nog iets over cultuurnota's. Alle cultuurnota's van alle Nederlandse steden en provincies lijken op elkaar. Nota's horen nu eenmaal bij het circus van het openbaar bestuur. Soldaten moeten af en toe hun geweer in de lucht leegschieten. Van ambtenaren wordt verwacht dat ze af en toe niet-aanstootgevende stukken tekst produceren. De critici nemen het papier veel te serieus.

Waar het om gaat is goede ideeën, daadkracht en lef. Toen Henk Hofstra bij Yvonne Bleize kwam, denk je dat Bleize toen eerst de Cultuurnota erbij heeft gepakt om na te gaan of dit wel overeenkomstig de planning en de procedures was? Welnee! En dat pleit voor haar!

Hetzelfde geldt voor de cultuurnota van Jannewietske de Vries. Ze moet niet beoordeeld worden op papier, maar op daden. Ik zou haar critici willen aanraden: bedenk mooie ideeën en kijk of je de medewerking van de Gedeputeerde kan krijgen. En oordeel daarna pas! O - gij stuurlieden, gij op de wal staande stuurlieden!

Eric Hoekstra, culturele roerganger te Leeuwarden

Ontdek je plekje

Het leven kent een duister plekje waar we niet vaak genoeg komen. Over één zo'n plekje gaat deze geestelijke bijdrage. Ach, een heerlijk plekje is het. Het is er donker, het is er warm, het is er een beetje vochtig.

En boven dat plekje is sprake van een op en neer gaande beweging. Van die beweging moet je zweten. Na een half uurtje kom je moe maar geheel bevredigd thuis. He?

Ik heb het natuurlijk over mijn skeelers. Echte Zandstra's! Alleen over de veters ben ik slecht te spreken. Geef mij maar zo'n ijshockeysluiting, klik, schuif, klaar.

Het duurde wel even voor ik mijn plekje in Leeuwarden ontdekte: Crystallic. Van daaruit zijn meerdere skeelerroutes mogelijk. Ik ging naar het zuiden, richting Slauerhoffbrug, want alleen in mijn skeelers kan ik wonen.

Zonde dat ze Crystallic niet de vorm van een kop-hals-romp boerderij hebben gegegeven: oud & nieuw met elkaar verzoend. In de kop hadden ze de financiële bouwmeesters van de NHL kunnen huisvesten. Die financiële rekenwonders weten alles van ruimte in de bovenkamer.

In de hals had een bioscoop gekund met ouderwetse klassiekers zoals "Diepe Hals" en de prijswinnende vogelfilm "Zwaluw" (Swallow). In de romp kan dan het bedrijsleven, want geld en anale fixaties zijn nauw met elkaar verbonden. Volgens Freud en dat was een Jood en die weten alles van geld.

Ondertussen ben ik bij de rotonde uitgekomen die onder andere aftakt naar de kekke FEC-parkeerterreinen. Ik ga niet linksaf maar rechtuit, maar bovenop de brug ga ik weer terug zodat ik Rrrrechtsaf kan slaan en onder de Slauerhoff door langs het water rechtuit.

Ja, net als de VVD-tomtom van Leeuwarden (stem: Anne Feddema) altijd RRRechtsaf. Onlangs bekende een vriendelijke ambtenaar van een culturele instelling tegenover een Leeuwarder monument zich tot mijn perfide schrijfsels. Natuurlijk wijs ik zulke lofuitingen bescheiden van de hand, terwijl ik licht bloos. (YES, I'M THE GREATEST!!)

Maar vervolgens vertelde hij dat hij PvdA-lid was. Mijn eerste gedachte was: "Wat doe ik FOUT?"

Maar na even nagedacht te hebben begreep ik dat het juist GOED was dat mijn schrijfsels dwars door alle maatschappelijke geledingen heen visueel gehoor vinden. Aldus zeer met met mezelf ingenomen draai ik de Schenkenschans op, een ex-vuilstort. Wat linkse Prodi 4 jaar lang niet lukte, dat deed Berlusconi in een handomdraai: het vuil van Napels opruimen. Lekker puh, al zal ik daar de NOS niet over horen.

Het betonpad bij de heuvel op (het hek is niet op slot) loopt dood. Op de top zijn mensen aan het vliegeren. Prachtig uitzicht over de weiden tot aan de Deinumer Uientoren. Ik keer terug, sla rrrechtsaf en volg braaf het schapenpad langs het water.

Voor mij uit ontwaar ik behalve schapen wat pluimvee. Zo lekkere kippetjes, zal ik jelui eens uit je jas helpen? Als ik de twee wandelaarsters gepasseerd ben, richt ik mijn gedachten weer op het hogere: mezelf.

Met hulp van mijn schriftje ben ik erin geslaagd een aantal voor mij kwalijke gewoonten kwijt te raken. Schapebraaf heb ik vanochtend bij de rubriek koffie het getal 44 opgeschreven, want zoveel dagen gebruik ik al niet meer. Mijn drukke hoofd is er aanzienlijk rustiger van geworden.

Op dezelfde manier administreer ik andere gewoonten van mezelf, waar ik meer greep op wil krijgen, en niet zonder succes. Mijn neef vertelde dat hij op een papiertje elke dag zijn gewicht schreef toen hij aan het afvallen was. Schrijven dient om met jezelf te praten. Opschrijven versterkt je wilskracht en dat heeft iemand als ik, man zonder ruggengraat, broodnodig.

Ik heb trouwens echt geen ruggengraat want in augustus kreeg ik zo'n zware spitaanval dat ik op handen en voeten door huis kroop. Ik deed er een half uur over om het Water Closet te bezoeken! Ook leerde ik van nabij de toestand van mijn vloeren kennen, een ontluisterende ervaring. Ja, dat zijn minder leuke plekjes.

Ondertussen heb ik de brug net ten zuiden van van Ritsumazijl bereikt. Ik ga er onderdoor en draai dan rrrrechtsaf. Voor bij een boerderij staat een tafel met appels en een collectebus. Zelfbediening. Zelfbetaling. In mijn gedachten jat ik een appel mee. In werkelijkheid heb ik geen geld bij me. "Neen, netjes blijven nu."

Op de grote weg is het uitkijken. Als ik Ritsumazijl door ben, keil ik het klokhuis in de sloot. In gedachtuh proletaries gewinkuld. Zou Pechtold mij ook rascist noemen als ik kritiek op religie heb?

Even verderop sla ik rrrechtsaf een landbouwweggetje op. De Elsevier heb ik vanochtend uitgelezen. Niemand weet het fijne van die ruzie tussen Ed Sinke en Rita. Misschien tijd voor een bekentenis.

Toen Rita in Leeuwarden was, is het laat geworden. Heel laat. We hadden beide wat te veel gedronken. Het was wel wat behelpen met die krukken en zo, maar je kunt ze ook als hulpstukken zien. Elk nadeel heb z'n voordeel. Enfin, ik heb haar de dag daarop een briefje geschreven. "Bedankt voor de heerlijke nacht. Afz: E."

Ja, en dat briefje is bij Kay terecht gekomen, die algemeen bekend staat om zijn bezitterige jaloezie. En die dacht natuurlijk van, die E, dat is Ed. Zo is het gekomen. Maar houd dit onder de pet, anders heb ik straks weer allemaal journalisten aan de foon.

Ik skeeler verder. Links rechts links rechts. Ja, dit is een diepzinnig meta-fysisch kommentaar op de tijdgeest.

Volgens de filosoof Epictetus hangt de mens van gewoonten aan elkaar. Ik ben gewoontegetrouw weer bij Crystallic uitgekomen. En daarmee schenk ik jullie, gelukkige Liwwadders, een fantastische skeelerroute. Is ongeveer een half uurtje. Heb net zulke verheven gedachten als ik, als jullie 'm rijden.

Eric Hoekstra, lolschaatser te Leeuwarden

TV5 Blote-billen-hoofd

Iemand van wie ik op het eerste gezicht een afkeer heb is Matthijs van Nieuwkerk met zijn blote-billen-hoofd. Ik weet niet hoe snel ik van die hijgerige zap-presentator moet wegzappen. Want Matthijs is geen presentator, hij is een vleesgeworden zapapparaat. Hij praat snel en hijgerig en giert langs zijn onderwerpen om aan het zieke hersenloze zaptempo der Nederlanders tegemoet te komen.

Ik hou van tempowisselingen, maar niet van een hogedrukspuit waar drek uit komt.

Bovendien is ''De Wereld draait door" ook weer zo'n programma waarvan ik denk: "waarom moet dit met belastinggeld gefinancierd worden/ We betalen toch ook niet voor Jensen?" Het programma zou prima op zijn plaats zijn bij de commerciëlen. Besteed belastinggeld maar aan moreel hoogstaande televisie zoals South Park, of desnoods Kassa.

De overeenkomsten tussen Jensen en Van Nieuwkerk gaan trouwens verder dan je denkt. Beiden hadden een wormvormig aanhangsel in hun show, een soort nageboorte van zichzelf, een mongoloïde broertje dat als een misvormde afspiegeling van hunzelf als sidekick fungeerde. Bij Jensen was het dat mannetje dat in pak op de bank zat (Jan Paparazzi), bij Van Nieuwkerk Marc Marie Huybregts. TEILTJE.

Maar goed, ik ben de kwaadste niet & altijd bereid mijn vooroordelen - want dat zijn het - uit te testen en bij te stellen. Dus vanavond zap ik eens niet weg als Mr. Bilhoofd ervoor is.

Hij wauwelt om te beginnen weer hyper door zijn eerste gast heen, een of ander Volkskrant-vrouwtje dat wel eens een interview doet. He, wat origineel. Neem eens een Telegraaf-journalist. Altijd maar die handjeklap van oudlinksche kontlikkers onder elkaar.

Gelukkig Agnes Kant is de tweede gast. Gaat weer over Marijnissen ipv over het falen van de concurrent:de PvdA. Pechtold krijgt een enorme veer in zijn reet van Van Nieuwkerk. Gelukkig wijst Kant erop dat Pechtold gewoon hetzelfde anti-burger beleid voert als Brinkhorst eerder: weg met ontslagbescherming, loonmatiging, leve de economie, dwz de 20% rijksten van NL. Ex-PvdA-ers trappen in zijn imago, want die zijn onverbeterlijk en leren het nooit.

Irritant gewoon hoe Van Nieuwkerk vermijdt om de PvdA over de knie te leggen, toch de naaste concurrent van de SP. Van Nieuwkerk zit ook nog met zijn hand voor zijn mond - de amateur! En dan krijgen we ook nog als thema de Jacht op Actie-Links. Jacht? Misdaad wordt bestraft, zoals inbraak. Punt. Maar al met al een leuk interview.

Tussen twee haakjes, zou de SP betalen aan de VARA of DE WERELD DRAAIT DOOR om Agnes Kant in het programma te krijgen? Veel programma's op de publieke omroep worden in elk geval betaald door ministeries, zonder dat het vermeld wordt. Daar was onlangs nog een relletje over.

Drukke zapbeelden ook bij het item MELK, om de hersenen met visuele impulsen bezig te houden en te voorkomen dat mensen gaan nadenken. Echt voor VARA-publiek dus.

De volgende gast is Peter Koelewijn. Een vrij lang item, en ongelooflijk saai. Agnes Kant werd afgejakkerd, en nu krijgen we geestdodende non-informatie over ons heen over een totaal oninteressante zanger als Peter Koelewijn en een of andere charlatan die op hem parasiteert (Pater Moeskroen, een pseudoniem). Dit gewauwel hoort niet op de publieke omroep thuis. Ksst. Scheer je weg naar RTL.

Enfin, na een half uur kijken ben ik wel over mijn allergie voor Van Nieuwkerk heen. Het item over Agnes Kant scoorde een krappe voldoende, de rest was inhoudsloze feel-good shit voor hersendode ogen.

Eric Hoekstra, meedogenloze tv-recensent te Leeuwarden

TV4 Verboden satire: South Park en tegenspraak

Laat ik beginnen met excuus aan de Leeuwarder Courant. Ik had geschreven dat het provinciale prachtblad geen aandacht besteedde aan Friese Tjitske. Azing Walthaus wees me erop dat in 2002 reeds een artikel over Tjitske Reidinga van Gooische Vrouwen (Claire van Kampen) verscheen, zie het Archief van de LC. Verder heb ik uit betrouwbare bron vernomen dat haar acteerprestaties (lees: uiterlijk) het mannelijk deel van het LC-personeelbestand niet onberoerd laten - down boy, down!

Kijk, excuses maken is niet moeilijk. Misschien moet ik direct maar even doorgaan met het slavernijverleden van Nederland, ware het niet dat ik nu eerst wacht op excuses van Rimmer Mulder aan Rechts Friesland voor alle keren dat hij oud-linkse propaganda verkondigde in plaats van een spannende column (oeps: ik bedoel natuurlijk een "hoofdredactioneel commentaar") te schrijven.

Onlangs nog schreef Mulder bijvoorbeeld dat je er niet aan moeten denken dat een vrouw die 2 jaar geleden nog burgemeester van een plek met 9000 inwoners was, president van de USA zou worden. Dat zou volgens M. net zijn alsof de burgemeester van Gaasterlân-Sleat premier zou worden.

Van welke plek, O Rimmert, was Obama dan ooit burgemeester of anderzins bestuurder? En waarom was het nodig om Gaasterlân-Sleat, onderdeel van Mijn Friesland, te beledigen? Als straf stel ik voor: 1000 keer opschrijven "ik stel tegenspraak op prijs". (Zo zie je, Azing, ik geef met de ene hand en neem met de andere ...).

En dat is dan tevens het bruggetje naar de satire van South Park. Ik lees namelijk in de gratis kwaliteitskrant De Pers dat South Park in Rusland onder vuur ligt. Orthodoxe christenen proberen ervoor te zorgen dat het programma van de buis verdwijnt want "het is beledigend voor gelovigen."

Ik heb mijn buik vol van al die "o ik ben gekwetst" christenen. Denken ze soms dat ik het leuk vind dat er op de wereld een paar miljard mensen rondlopen die geloven dat ik in de hel zal belanden? En dat uitdragen?

Natuurlijk vind ik dat niet leuk, maar hoor je mij klagen dat Christendom en islam verboden moeten worden? Nog erger is dat dit christelijk kwetsgeklaag in plaats komt van zo'n 1500 jaar van marteling en onderdrukking van andersdenkenden door hun christelijke voorgangers en helden. Eerst excuus dus van alle christenen aan mij voor alle vrijdenkers die uit hun ambt zijn ontzet (Coornhert, van wie ik een reïncarnatie ben), zijn gemarteld, zijn gedood in naam van het christendom!

Goed, het zal voor gelovigen niet leuk zijn dat in een aflevering van South Park Hitler, de duivel, J.F. Kennedy en Dzjenghis Khan samen Kerstmis vieren. Net zoals de hoofdredactionele columns van een niet nader omschreven provinciaal prachtblad voor mij als Rechtse Intellectueel kwetsend zijn.

De essentie van onverdraagzaamheid is echter niet dat je anderen beledigt, maar dat je geen tegenspraak kunt verdragen. En anderen vervolgens het woord ontneemt.

Ik kijk in elk geval bijna dagelijks naar South Park, een programma waarin zowel Amerikaans Links als Rechts op de hak worden genomen. Gister was er nog een aflevering waarin de geestelijk gehandicapte Timmy (TIMMY!) op een kalkoenfokkerij een kalkoen mag uitzoeken voor het schooltoneelstuk. Hij kiest dan de enige gehandicapte kalkoen die er rondloopt, tot ergernis van Cartland.

Vervolgens is er een scene waarin een groep jagers op 2 meter afstand de gehandicapte kalkoen wil afknallen. Gelukkig werpt Timmy zich in de baan van de kogels, waarop de meeste jagers stilletjes afdruipen - kritiek op de rechtse wapenlobby dus. En soms is het gewoon echt even ontroerend, zoals in de net genoemde scene als de gehandicapte Timmy zich opoffert voor zijn gehandicapte kalkoen.

Maar ook links wordt niet gespaard, dat in de USA net als hier lijdt aan een moreel superioriteitscomplex dat dialoog blijkbaar overbodig maakt. Zo is er een aflevering waarin George Clooney belachelijk wordt gemaakt, spreekbuis van de politiek correcte milieubeweging die in hybride auto's rijdt. Er ontstaat door het gepraat van Clooney een enorme SMUG die de hele USA bedreigt. SMUG ("zelfingenomen, moreel arrogant") is een prachtige woordspeling op SMOG ("uitlaatgassen").

Hoofdpersoon van South Park is Eric (mooie naam toch) Cartland, de verpersoonlijking van het menselijk kwaad in de wereld. Hij lijkt ook eerder rechts dan links (hm...), al bedient hij zich van elk moreel toneelspel dat maar in zijn kraam te pas komt. Zo is er ook een aflevering waarin Cartman reborn Christan televisiedominee is, uiteraard slechts met het doel om het collectegeld op te strijken. Of de aflevering waarin Cartman snoep verkoopt aan dikke kinderen in een kamp waar ze af moeten vallen. Cartman tegen een huilende berouwvolle dikkerd: "Take a chocolate bar. Mr Chocolate Bar doesn't hate you. That's 4 dollars."

Cartman is lid van het vriendenclubje bestaande uit de 4 hoofdpersonen: Kyle (Jood), Stan en Kenny (arm). Dat arme mensen eerder sterven geldt zeker voor Kenny, die in elke aflevering sterft. ("O my God, they killed Kenny!" - "Bastards!") Omdat je weet dat het weer zal gebeuren, zit je er gewoon op te wachten. Net als op de dooien in het journaal.

Wellicht minder smaakvol was de aflevering waarin de vagina en de anus van Oprah Winfrey rebelleren en mensen gaan gijzelen omdat ze nooit eens iets beleven. Een tekenfilm waarin een vagina een pistool hanteert mag niettemin opmerkelijk worden genoemd.

Aan het eind van elke aflevering wordt soms expliciet soms impliciet een moraal gepresenteerd. Eigenlijk is South Park het moderne media- en vermaaksequivalent van ... EEN PREEK!

Eric Hoekstra, moreel tv-recensent en de "Eric Cartland" van Leeuwarden

TV3 Dood en Nieuws en aanverwante zaken

Zoek eens met Google op de fraze "Dood en nieuws". Dan krijg je nul hits! Hoe dom zijn de Nederlandse intellectuelen dat ze nooit eens het journaal, de actualiteit en de cultus van het nieuws tegen het licht hebben gehouden. Maar dan is het: Hoekstra to the rescue!

Vandaag twee vliegen in één klap: het Nos-journaal (waarover deze column gaat) en de voetbalwedstrijd Jong Oranje - Zwitserland (die ik met een muziekje ga bekijken). U denkt: wat heeft voetbal met "dood en nieuws" te maken? Alles. Is het bij voetbal niet al te vaak de dood in de pot? Vervelen we ons niet dood bij die saaie wedstrijden van Nederlandse en andere elftallen? Jazeker!

Maar er is is meerrrr in de categorie Dood en Nieuws en Voetbal. Het NOS journaal had vandaag het ludieke item dat de voetbalclub Hamburg SV het mogelijk maakt dat voetbalfans begraven kunnen worden op de begraafplaats die een steenworp van het HSV-stadion is gelegen. Zo kunnen de doden het gejuich bij goals nog horen. En bij supportersrellen kunnen ze herrijzen uit het graf.

Veel fans maakten al gebruik van die mogelijkheid (om zich te laten begraven, niet om te herrijzen bij supportersrellen). Maar nu heeft HSV officieel ruimte gereserveerd voor verstokte fans. De ingang naar het voetbaldeel van de begraafplaats is een voetbaldoel.

Nu terug naar het journaal. Haast elk item op het nieuws gaat over de Dood. Zo vertelde het NOS-journaal vandaag ook dat de USA 8000 soldaten terugtrekt uit Irak, want het gaat goed. Hoe weten Bush & Lakeien dat het goed gaat met de oorlog? Welnu, er zijn dit jaar minder Amerikaanse soldaten doodgegaan dan voorgaande jaren. Dood!

Soms hoor je linkse "intellectuelen" roepen dat kinderen de krant moeten lezen en het journaal moeten zien. Waarom? Omdat ze meer Dood te zien krijgen? De overstromingen zijn al weer Oud Nieuws zodat we nu even niet getracteerd worden op uit de modderstromen oprijzende kinderarmen.

Het vrolijkste nieuws was het akkoord over ontslagrecht. Minister Donner keek niet al te vrolijk. Ook de hoge inkomens zullen nu bij ontslag niet meer dan een jaarsalaris meekrijgen (voor de lagere inkomens geldt dit reeds). Die maatregel gaan ze uiteraard omzeilen, mark my words, zoals Donner destijds met juridische truuks de brandveiligheidseisen van het asielzoekerscentrum bij Schiphol omzeilde. Tot zijn eeuwige schande. Wie weet nog hoeveel doden er vielen?

Merk op dat alle domme journalisten spreken over de "versoepeling" van het ontslagrecht, terwijl het in feite gaat om de AFSCHAFFING VAN DE ONSLAGBESCHERMING. Ja, dat klinkt heel anders, nietwaar! VERSOEPELING klinkt positief, maar dekt een negatieve lading. Zo werkt verbale manipulatie. Ik kan het weten, want ik ben er zelf een Meester in.

Is de cultus van de Dood voorbehouden aan het NOS-journaal? Welnee, het RTL-journaal bevat evenveel Dood als het NOS-journaal. Trouwens, wat is eigenlijk het verschil tussen het NOS-journaal en het RTL-journaal? Kwaliteitsverschil is er zeker niet. Het enigste verschil dat ik kan ontdekken is dat het NOS-journaal van gemeenschapsgeld wordt gemaakt, terwijl het RTL-journaal gratis is.

Wat mij dan op het idee brengt om te bezuinigen op de publieke omroep, aangezien ze hetzelfde bieden als de commerciëlen. Dat geldt bijvoorbeeld ook door de Snabbelkoning der Dieren, Paul de Leeuw. Paul de Leeuw is de Jensen van de publieke omroep. Maar Jensen wordt tenminste niet met gemeenschapsgeld gemaakt!

Het leukste onderdeel van het nieuws is het weerbericht. Eindelijk geen Dood. Een blozende jongeman of een appetijtelijke vrouw presenteert prettig het weder van de volgende dag. In de Pers las ik dat vanwege de orkaan Ike de Cubaanse Erwin Krol overuren maakte. Pardon?! Dat moet natuurlijk zijn: de Cubaanse Piet Paulusma.

Trouwens, die schurken van de NOS hebben een sportjournaal, maar ze kondigen niet aan dat de wedstrijd van Jong Oranje op RTL7 is te zien, en nu (18:45) reeds begonnen is. Ach hoe kleinzielig!

Laat de politiek een voorbeeld nemen aan de Rechtse Doortastendheid van Sarkozy. Hij heeft doorgevoerd dat er geen reclame meer op de publieke omroep wordt uitgezonden. Of misschien hebben we Berlusconi nodig om het vuilnis op te ruimen (dat Links immers jarenlang in Napels had laten staan).

Tenenkrommend hoorde ik Paul de Leeuw onlangs zijn hoge salaris verdedigen. "Vuilnisman, mag die zak ook mee?"

Eric Hoekstra, TV-recensent & boosaardig te Leeuwarden

TV2 Met Gooische Vrouwen op de matras

Eigenlijk kijk ik alleen maar Gooische Vrouwen vanwege Willemijn. Met zo'n naam moet je wel een dikkerdje zijn. En inderdaad is Willemijn de dikke van het stel.

De serie doorbrak allerlei maatschappelijk taboes rond dikkerdjes door een uitgebreide vrijscene van Willemijn met haar man te tonen. Sindsdien zap ik altijd weer met plezier door deze serie heen om mijn favoriete Nederlandse filmvrouw in actie te zien. Wel jammer dat ze toch weer zo'n zenuwachtig typje van haar hebben gemaakt, dat is dan weer wat cliché.

Maar ook de andere karakters mogen er zijn. Linda de Mol met haar Hondenkoppie speelt de rol van Cheryl de Morero. Ik heb genoten van een scene dat ze bij een pretty loverman in het zwembad springt en vergeefse pogingen doet hem te verleiden. En later van haar man op de donder krijgt.

En dan is er nog Claire van Kampen, gespeeld door Tjitske Reidinga, een vage blonde schoonheid die er altijd lichtelijk gekwetst en ook kwetsbaar uitziet. Wat enorme bronstige oerkrachten in de Man wakker roept. Maar niet bij mij, want ik leef kuisch, zoals inmiddels welbekend is.

Trouwens Tjitske: dat is een Friese naam! Waarom staat er nog geen interview met haar in de Leeuwarder Koe-rant, het Frisch Dagblad, de Moane of hoe die regionale sufferdjes ook mogen heten! Hier ligt een taak voor Internetglossy Liwadders, zoveel is wel duidelijk. Ik weet wel een goede interviewer, die de dames streng maar rechtvaardig zal onder-vragen. Op de manier van "In bed with Madonna".

Trouwens, over Gooische mutsen en matrassen gesproken, ik lees op wikipedia dat de serie ook daadwerkelijk gesponsord wordt door een matrassenfabrikant die adverteert met de uitdrukking "Gooische matras"!

De vierde vrouw van het kwartet is Anouk Verschuur (gespeeld door Susan Visser), maar daar heb ik niks mee. Gentlemen prefer blond. Oh, jullie vragen me hoe het dan zit met Willemijn? Die is ook blond, maar niet van boven.

Wat me verder bevalt aan de serie is het prettige sociale milieu. Mensen zoals U en ik, die elkaar in hun Range Rovers bezoeken, partijen voor 100 tot 1000 gasten geven, soms hun kleine geldprobleempjes hebben, maar die van de voedselbank verschoond blijven. Kortom, een typisch kleinburgerlijk maar fatsoenlijk milieu van hardwerkende middenklassers, werkelijk heel herkenbaar.

Ik heb deze vrouwen dan ook veel liever dan bijvoorbeeld die paardenkop van Sex & The City, en die andere bonkerekjes die daarin rondlopen. Met uitzondering wellicht van die nymfomane: dat is werkelijk een acteertalent van jewelste. Die zou ik wel eens tegen het lijf willen lopen om met haar over Stoïcijnse filosofie en een leven vol zuiverheid van gedachten te wisselen.

Gooische Vrouwen zijn maandagavond om 20:30 te bekijken op RTL8.

Eric Hoekstra, zoekt de tv-nuance te Leeuwarden.

TV1 Gestotter bij Studio Sport

Hoera! Voortaan gaat een deel van onze belastingcenten weer op aan een nuttig programma als Studio Sport. Toen het gratis door Talpa werd gemaakt, heeft de publieke omroep tonnen overgehouden. Die zijn geïnvesteerd in de BVs van Paul de Leeuw, in snoepreisjes van Obama-gezinde tv-hoernalisten (democratische conventie bijwonen met 40 man), en meer van dergelijke elitaire liefdadigheid.

Met elitaire liefdadigheid bedoel ik liefdadigheid van de elite voor de elite aan de elite door de elite.

Maar ter zake! Ook al was Talpa-voetbal belastingtechnisch gezien gratis, de reclame trok een zware wissel op mijn geduld. Meestal begaf ik mij in de reclame naar het Watercloset om overtollig vocht weg te spoelen. Daarna schoot er nog tijd over voor een klusje, vuilnisbak buitenzetten, prullenbak legen en zo. Na een jaar Talpa voetbal was mijn huis schoner dan ooit. Ik had zelfs nog tijd om een zijvleugel aan te bouwen.

Maar ter zake! Daar zat ik dan. Bord op schoot. Zondagavond 7 uur. (Ik laat de zaterdagavond maar even schieten.) Het voelde alsof ik weer thuis was. Dat was ook zo, want ik kijk altijd bij mijn vader, in het ouderlijk thuis, opdat ik met de enige andere rechtse intellectueel van Fryslân van gedachten kan wisselen.

In elk geval, de NOS kon het niet laten om zelfs van de opstelling weer een soort TMF-clip te maken (dat geld moest op) waarbij reusachtige letters over de voetbalvelden denderen, die op hun beurt weer kantelen en draaien als de kont van Beyoncé. Daar heb ik trouwens laatst van gedroomd, nadat ik mij enige tijd van onderbuiks genot had onthouden - maar dat terzijde.

Ankerman Tonnie Egbers ("Forever young, o, forever young") mocht de hort op en de zaak al hortend aan elkaar praten. En het moet gezegd: de uitzending was niet onaardig. Toch heb ik een klacht. Naarmate de uitzending vorderde viel het mij steeds moeilijker om mijn blaasspieren in bedwang te houden. Ik snakte op het laatst naar reclame.

Daarom kijk ik ook geen films op de publieke omroep: nooit geen tijd om een voedzame amuse-gueule te breiden als entremes tussen de bedrijven door zogezegd.

En ik heb nog een klacht. Toen de NOS van ons geld de rechten had gekocht kraaiden ze in hun hoogmoed "En ook geen ellenlange analyses meer", een verachtelijke sneer naar Jan van Halst, die het praten over voetbal tot zowel kunst als wetenschap had verheven.

Pardon, NOS? Jack van Gelder is een prima glijmiddel. Maar van deze gladde aal leer je meer over het geïntrigeer bij Ajax, dan dat je de geheimen van de nobele voetbalsport leert doorgronden.

En ik heb nog een klacht. De NOS interpreteerde het geklaag over Talpa alsof alles daar niet deugde. Niks is minder waar. Talpa had een ijzersterke formule: fraaie samenvattingen gelardeerd met korte analyses en interviews. Wilfred als mooi hoofd en zakelijke presentator, Jan van Halst als analyticus. De enige steen des aanstoots bij Talpa was de reclame.

De NOS heeft voetbal weer saai gemaakt: slechts samenvattingen aan elkaar gepraat door die donderse stottersteen, ik bedoel stotterende dondersteen Tonnie Egbers. Goed, hij heeft dan wel mannenkleren aan, maar vrouwenkleren zouden hem vermoedelijk beter staan. Dan was Wilfred een heel wat mannelijker presentator.

Er schijnen nu zelfs klachten binnen te komen van mensen die het tempo van de os niet kunnen bijbenen. Ach, had het NOS-journaal maar zo'n hoog tempo. Maar niettemin ben ik blij dat er ook dit jaar nog gratis voetbal op tv te zien is.

Het schijnt dat er op betaalkanalen hele wedstrijden uit de eredivisie worden uitgezonden. Terecht. Als ze mij zouden betalen, zou ik inderdaad wel hele wedstrijden willen zien. Want voetbal is alleen in samenvatting verteerbaar. Een hele wedstrijd is een soort trein der traagheid in slow motion.

Eric Hoekstra, tv-recensent te Leeuwarden

EK 9 Kroatië - Turkije 1-1, 2-4

Alweer geen Ajax-spelers in het veld, maar wel Pranjic van SC Heerenveen. En Twente heeft de Engelse bondscoach McLaren aangetrokken. Heerenveen eindigt volgend jaar in de competitie op 1, Twente op 2 en Cambuur gaat promoveren. Tot zover mijn kristallen voetbalbol.

Kroatië werd vooral gevaarlijk als de aanval over de linkerkant verliep, de kant van Pranjic dus. En dat nog wel tegen mijn favoriete Islamieten: de Turken. Bij gelegenheid zal ik uitleggen waarom - vraag me naar de anecdote van "De Turkse patrouille".

Kroatië was iets gevaarlijker dan Turkije, met die intikker die ze misten. Ja, waar is Huntelaric als je hem nodig hebt?

Ik vond Kroatië niettemin niet sterk. Toen Olic vanaf de achterlinie de bal terugkopte en hem voor een leeg doel neerlegde, was er niemand meegekomen om de bal binnen te lopen. Weer misten ze node Huntelaric, maar ook vuur en collectieve intelligentie. Trouwens, die Olic was niet best: hij miste kansen, gaf de bal te laat af, of gaf helemaal niet af, geen succes, die HSV-speler. Kroatië heeft wat al te afwachtend gespeeld. De trainer had Klasnic eerder moeten inbrengen.

Bij de Turken speelde Aurelio deze keer niet want geschorst. Ik vind trouwens dat Turken (en andere buitenlanders) in Nederland Nederlandse voornamen moeten dragen. Ibrahim Afellay wordt dus voortaan Bram Afellay. Hm dat is Joods en dus niet populair bij onze Moslim-broeders. Dan maken we er Bert van: Bert Afellay.

Vindt U dat raar? Doen ze in Turkije en Canada ook. Marco Aurelio is een Braziliaan tot Turk genaturaliseerd en heet daar nu Mehmed Aurelio. En Nederlanders die naar Canada gaan meten zich eveneens Engelse voornamen aan - mijn eigenste achternicht Diuwkje heet daar Diana, Idskjen is Shirley, en zo voort. Die voornamen voelen vertrouwd aan en bevorderen de integratie op het nivo waar voornamen gebruikt worden: namelijk bij intermenselijk contact. De achternamen houden ze wel: mooi compromis toch? Stom land Nederland. Maar dit idee is GRATIS.

In de tweede helft drukten de Turken wat meer. De Kroaten slaagden er niet in van Turkse foutjes te profiteren, en zoals gezegd, ze bleven achter hangen als één van hun aanvallers door de Turkse defensie heen brak. Hun linies sloten niet goed op elkaar aan. Waardeloze corners van Srna trouwens: veel te laag.

Individueel hebben de Turken goede spelers. Dat was met name te zien aan Nihat zijn voetbaljihad, die Tsjechië een paar dagen geleden de das omdeed toen hij met een vlammend schot raak schoot en de genadeklap uitdeelde (3-2).

Maar Kroatië-Turkije draaide op een verlenging uit. En wat een ontknoping! In de laatste minuten scoort eerst Kroatië en dan toch nog Turkije (1-1). Het lijkt wel of de Turken alleen kunnen voetballen als ze achter staan. En dan telkens scoren in de laatste minuut: het lijken wel Duitsers!

Penaltys dus. Ik zag dat Modric, de architect van de goal, zou missen. Hij keek angstig uit zijn ogen voor hij de penalty nam, en zijn aanloop was te kort: die twee dingen gaan vaak samen. De Kroaten waren de dreun van de gelijkmaker nog niet te boven toen ze penaltys moesten nemen.

Ik had als trainer een ander de eerste laten nemen, een saaie verdediger bijvoorbeeld. Die hebben geen gedachten en schieten hem gewoon in. Eentje gemist. Is geen ramp nog. Arda (Turkije), Srna (Kroa), Semih (T), schieten vervolgens wel raak. Maar Rakitic mist ook! Dinges van Turkije schiet raak, maar keeper Rustu keert de penalty van Dinges van Kroatië. Turkije is doooooooooooorrrrrrrrrr naar de volgende ronde.

Erkan Hoekstra, grijnzende wolf te Leeuwarden

EK 8 Duitsland - Portugal 3-2

Die vieze mazzelaars! Met abominabel spel op het nippertje de zwakste poule van de EK overleven!

Mazzel dat ze met zwakke landen in een poule zaten.

Dubbel mazzel dat Polen niet in vorm was.

Driedubbel mazzel dat de rode kaart van Schweinsteiger geen consequenties had.

Grrr.

Ik had ze wel in de poule des doods willen zien. Zouden ze dan ook naar de volgende ronde zijn gegaan?

Kennen jullie die reclame nog? Guus Hiddink heeft een nachtmerrie. Stromende regen. Duitsland scoort de 4-0 tegen Oranje. Maar dan scheuren oud-voetballers (Hanegem en consorten) op de tribunes hun vest open en blijken ze oranjetenue eronder te dragen en dalen ze af naar het veld. Dan wordt Hiddink badend in het zweet wakker.

Alzo zwetend word ik 's nachts wakker uit een gelijksoortige nachtmerrie, een horror-scenario. In de ene nachtmerrie wint Rusland in een geniale wedstrijd van Nederland. Vervolgens verliest Rusland van een verdedigend Italië. En in de finale rolt Duitsland Italië op, nadat het eerst met onbestrafte schoppartijen de Kroaten uit het toernooi heeft geschoffeld.

In het andere scenario wint Nederland na strafschoppen van Rusland, verslaat Spanje en verliest in de finale na strafschoppen van Duitsland. Neeeeeeeeee.

En dan wordt Ballack geinterviewd door de NOS en dan zegt hij hetzelfde als het jongetje uit de reclame voor ROLO tegen de olifant: néné, nénéné. Iedereen rukt zich de haren uit het hoofd, behalve de mensen met een Van Basten-kapsel want die hebben stoppeltjes. Dat Van Basten-kapsel is een preventief kapsel, zodat je niet meer je haren uit het hoofd kunt trekken.

Natuurlijk erken ik ruiterlijk dat Duitsland een goede wedstrijd speelde. Ze beginnen in het toernooi precies op het goede moment te pieken. Nederland heeft te vroeg gepiekt, en zal dat bezuren.

Gunther Netzer had op de Duitse televisie gezegd, toen hij Nederland zo mooi zag spelen: "Da sind meine Holländer", want hij is een fan van het Nederlandse voetbal. Daarmee bedoelde hij te zeggen "nu spelen ze mooi". Maar ik, die minder sportief ben, zeg, nu ik Duitsland zo goed zie spelen: "Verdammt noch mal!". Inderdaad, onze kansen verdampen.

Maar ik zou mezelf niet zijn als ik niet op een positieve noot zou eindigen. We moeten ons op een andere balsport gaan richten, een balsport waar we altijd de beste in zijn: kaatsen. Dan winnen we jaar op jaar de WK.

We nemen Brandsma (de Korbach van het kaatsen) het eerste jaar als coach van het nationale drietal. We introduceren op het Sjûkelân te Frjentsjer dameskaatsen in pikante kleding zodat we in de rust ook niet naar het WK-penaltys in lingerie van Veronica hoeven te schakelen.

In plaats van het gezeur van Bert Maaldering en de overbetaalde gladde kop van Jack van Gelder luisteren we naar de onderbetaalde helden van de Omrop (wat verdienen ze eigenlijk?). Simone Never, en Geert Tuinstra, en Henk Veerman en Eelco Blok die uit solidariteit met het Friesche Volk dure transfers naar Hilversum gedecideerd van de hand wijzen.

Voetbal? Wat is dat?

Eric Hoekstra, ... kan de bal verwachten te Sonnenborgh, Leeuwarden

EK 7 Nederland – Roemenië 2-0

De dag begon goed. Ik begaf me naar Diena’s Kapsalon teneinde mij een Marco-van-Basten kapsel aan te laten meten en de doorkijkbaarheid van de tenues van de kapstertjes te testen. Dat laatste viel tegen, maar het geknipt en geschoren worden is toch een spannende erotische handeling, - zelfs al blijft die tot het hoofdhaar beperkt.

Met mijn Marco-kapsel oogstte ik alom bewondering. Anders is het “he vuile skinhead, f*** off”. Maar dankzij onze jongens, onze successen en onze coach hoorde ik nu: “O wat staat dat je goed, een echt voetbalkapsel”. En mijn stoppeltjes hebben ook een hoog aaibaarheidsgehalte. Dames, grijpt Uw kans!

Vervolgens heb ik mijn brulshirt aangedaan, ben op de fiets gestapt en in een dik uurtje van Leeuwarden naar een dorpje bij Heerenveen gereden, alwaar ik met familie de wedstrijd zou aanschouwen.

Ik kreeg het direct aan de stok met mijn vader, een Huntelaar-hater, terwijl ik een fan ben. Meerdere keren gebruikte hij de naam des Huntelaars ijdel, en “Huntelaar Stuntelaar” was nog de minste van zijn beledigingen.

Het elftal begon stroef, maar niet slecht aan de wedstrijd. Gaandeweg begon het te lopen. Natuurlijk, toen Huntelaar overschoot uit een voorzet van wie-ook-weer (Engelaar?), kraaide mijn stamvader nog triomfantelijk. Maar toen Huntelaar de bal werkelijk panklaar voor Robben neerlegde, die verzuimde te scoren, bond hij aardig in. En toen kwam daar het moment supreme: toen Huntelaar met een ferme klap (nu ja, een intikker) een staak door het hart van de Roemeense vampier dreef: 1-0.

Leuk trouwens dat sommige Roemenen inderdaad verkleed waren als Dracula: ze droegen een afzichtelijk masker. Al waren er ook een paar afzichtelijke Roemenen, die O schrik hun eigen gezicht droegen.

Het Nederlandse elftal creëerde meerdere kansen. Opvallend was dat die kansen allemaal vanuit pressievoetbal op een in positie staande verdediging werden gecreëerd. Er zaten geen kansen uit counters bij. Die hoogverheven kunst is blijkbaar het A-elftal voorbehouden.

Natuurlijk moet ik het ook nog even hebben over een andere favoriete voetballer. Degene die zijn kwetsbaar lichaam heldhaftig in de baan van een moorddadig Roemeens schot wierp. Inderdaad, Bouma! Bijnaam: de teddybeer, omdat hij de meest knuffelbare Oranje-voetballer is.

Bouma, harde werker, waterdrager, plichtsgetrouw en bescheiden. Kortom, ik herken mezelf in die eigenschappen, want ben ik zelf ook niet de bescheidenheid zelve?

Het is haast jammer dat Nederland niet met twee elftallen aan de EK mag meedoen. We zouden met beide teams de volgende ronde hebben gehaald.

Van Persie maakte op de valreep nog een tweede goal. Voetballers maken altijd hun eigen soort goal. Huntelaar is gespecialiseerd in onopvallende intikkertjes. (Maar als het zo makkelijk is, waarom kan alleen HIJ dat dan?) Van Persie maakt altijd super-sensationele goals in atoomstijl: WHAAAM, hoog in de bovenhoek. Zeer esthetisch verantwoord (niet alleen Van Persie zelve, maar ook zijn goal dus).

Lullig dat we Italië nu over twee wedstrijden weer tegenkomen, in de halve finale. Schande over de FIFA dat die er niet voor gezorgd hebben dat teams uit de groepsfaze elkaar alleen pas in de finale kunnen ontmoeten.

Eric Hoekstra, met knuffelhaar te Leeuwarden

EK 6 Nederland - Frankrijk 4 - 1

Kiekeboe! Doet Kuit met zijn dochter. Kiekeboe! Doet Kuit met de Franse verdediger die vergeefs probeert Kuit voor zich te houden. Hij houdt hem met handen en voeten omklemd. Maar Kuit leunt wat naar voren en steekt zijn hoofd guitig over de linkerschouder van de Franse verdediger en knikt de 1-0 binnen. Een ouderwetse Engels-Nederlandse pressiegoal.

Dan begint een gestage belegering van het Nederlandse doel. Ribbery duikt van alle kanten het strafschopgebied binnen, terwijl Nigel de Jong hem op de hielen zit. Nederland begint achteruit te voetballen. De sterke bezetting op het middenveld lijkt niet te helpen, al doet het mij persoonlijk goed dat zelfs mensen als Sneider meeverdedigen.

Op internet had ik een cartoon gezien van een Nederlandse Leeuw die zekere seksuele handeling uitvoert met een Franse haan, maar nu vraag ik me af of dat geen hoogmoed voor de val is geweest.

In de rust peuzel ik met mijn voetbalmakker anneks progenitor kroketten en kibbeling op, rijkelijk besproeid met witte wijn. Van Basten denkt ondertussen nog eens na over de laatste wedstrijd Groningen - Heerenveen. Het stond gelijk en Groningen drong aan. Waarop Verbeek twee aanvallers inbracht en de overwinning naar zich toetrok. "Dat kan ik ook", denkt Van Basten en brengt eveneens twee aanvallers in: Robben en Van Persie.

In feite geef je daarmee het middenveld op. Nu ja, dat was toch al in Franse handen. Wie wil er een middenveld? Dat is toch maar om snel over te steken. Goals worden niet op het middenveld gemaakt, maar achter en voor. En daarmee wordt Nederland daadwerkelijk datgene wat velen van ons, maar ik niet, altijd verafschuwd hebben: een counterploeg.

Uitbraak. Bal bij Van Nistelrooij die prompt omsingeld wordt door twee Franse middenvelders. Ruud doet een hakje, een pirouette en een tikje. En terwijl de Franse middenvelders zich nog afvragen waar die balletdanser gebleven is en waarom die geen rokje aan heeft, kijkt Ruud in alle rust de wegsnellende Robben na. Dit vleesgeworden kruidvat danst op de achteruit deinzende Franse verdedigers toe.

Robben doet iets wat hij anders nooit doet. Hij kijkt. Hij ziet Van Persie voor het doel komen en geeft een wonderbaarlijke voorzet. Van Persie geeft de bal een peut onder zijn reet alsof het de Franse coach zelve was. De bal schuift onder het lichaam van de keeper door en raakt per ongeluk zijn andere hand. Terwijl de keeper zich afvraagt of zijn hand nu wel of niet geamputeerd is, keutelt de bal over de doellijn. 2 - 0.

De wedstrijd lijkt voorbij, maar de Fransen blijven aanvallen en drukken. En dan maakt Thierry Henry, eigenlijk een beetje buitenspel, 2 - 1. Wordt het toch nog gevaarlijk? In de minuut daarop geeft Sneijder een pass aan Robben. Robben scheurt weer het penaltygebied binnen, terwijl het gras achter hem vlam vat. En weer een wonder. Waar Robben anders altijd over of naast schiet, lanceert hij nu de bal uit een onmogelijke hoek over het hoofd van de keeper heen in de verre hoek: 3 - 1. Wedstrijd op slot.

Beide goals kwamen voort uit fenomenaal uitgevoerde counters. En dan te bedenken dat ik nog had gezegd dat Nederland zeker niet nog zo'n wedstrijd als tegen Italië zou kunnen spelen. Even later, als de Fransen nog nahijgen, maakt Sneijder een goal zoals hij ze bij bosjes heeft gemaakt. Rand strafschopgebied, verdediger omzeilen, bal in stelling brengen, en een doodschop geven richting bovenhoek: 4 - 1. He, is die fles wijn nu al leeg? Ja, en de Franse ploeg ook.

Wat een mooi voetbal. En nu pas ben ik het eens met Hugo Borst als hij zegt dat het ergens niet belangrijk is of Nederland Europees kampioen wordt. Want titel of niet, wij hebben gewoon de mooiste wedstrijden gespeeld. Net als in 1974 en 1978 toen op aarde Duitsland en Argentinië wereldkampioen werden, maar in de hemel Nederland door juichende goden tot voetbalkoning werd gekroond.

Nederland wint deze EK niet. Denk maar aan 4 jaar geleden. Een outsider die maar net de volgende ronde haalde (Griekenland) won. Denk aan de WK twee jaar geleden: Italië speelde dramatisch slecht in de groepsfaze, maar won wel. Zo gaat dat. De toekomstige winnaar is dus een club die weinig heeft laten zien. De Moffen, vrees ik. Maar mochten hogere machten toch bij uitzondering willen dat het Recht op Aarde zegeviert, dan maakt Nederland een goede kans.

Eric Hoekstra, kiekeboef te Leeuwarden

EK 5. Kroatië - Duitsland 2-1

Ook zo genoten? Ik wel. Meestal ben ik tegendraads. Maar als het om Duitsland gaat, schaar ik me achter de bonte massa Europeanen die hoopt dat Duitsland verliest.

Bij elke wedstrijd kies ik een favoriet. Zo was ik bij Turkije - Portugal voor Turkije. Turkije is op voetbalgebied toch wat een onderdog, al hebben ze met Galatasaray eens de UEFA-cup gewonnen. Maar ik vind het land sympathiek want Turken zijn nationalistisch, gezagstrouw, militaristisch en ultrarechts. Net als ikzelf dus.

Helaas speelden de Turken slecht tegen Portugal. Tegen Zwitserland wonnen ze wel, omdat ze net wat meer voetbalintelligentie vertoonden dan de hersenloze Zwitsers. Dat wordt nog wat, als de Turken straks tegen Tsjechië moeten! Maar terug naar Kroatië - Duitsland.

Kroatië begon als een verbeterde versie van Griekenland aan de wedstrijd: temporiseren, vertragen, rustig aan, tuike-tuike. De Duitsers lieten zich daarin meezuigen en verloren alle energie.

Vervolgens begonnen de technische vaardige Kroaten op hun gemak vanuit de vleugels naar binnen te spelen. Daarbij speelde Heerenveen-speler Daniël Pranjic een belangrijke rol. Sterker, zijn pass leidde de 1-0 in, toen de Kroatische aanvaller de Duitse linksback Jansen aftroefde.

Eerder hadden we het met elkaar over de schoonheid van voetballers, maar daar was bij deze teams geen sprake van. Overigens las ik op geenstijl.nl dat Nederlandse gays Robin van Persie het mooiste vonden (maar is die nog wel maagd van achter?).

Enfin, door een gelukje kwam Kroatië op 2-0, al kun je zulke gelukjes alleen hebben als je aanvalt. Vervolgens werden de Kroaten achteloos en hautain. Ze verdedigden op zijn 11 en 30st. Geen wonder dat Podolsky de 2-1 scoorde.

In de eerdere wedstrijd Duitsland - Polen waren de Polen me erg tegengevallen. Beenhakker heeft veel kritiek van Poolse trainers gekregen, in de trant van: "die buitenlandse coaches pikken onze baantjes in." Ik miste bij de Polen voetbalintelligentie.

Bij de Duitsers ook. Ze stonden met 2-1 achter, maar ik was beang dat ze in de laatste minuut 2-2 zouden maken. De Duitsers stonden op het punt te gaan counteren. Duwt die sufkop van een Bastiaan Schweinsteiger een Kroaat omver. Dom dom dom.

Nu ja, Schweinsteiger zou met dat hoofd van hem ook zo in een film van Spielberg kunnen spelen: het prototype van de hoge officier uit een niet nader gespecificeerde oorlog uit het verleden. En dan die achternaam: "varkensklimmer". Het klinkt als de kwetsende doorbraak van een religieus taboe.

Maar goed, de Belgische scheidsrechter De Bleeckere had zeker ook een hekel aan Duitsers. Schweinsteiger werd namelijk inderdaad op de hak getrapt en had dus reden om boos te zijn dat zoiets onbestraft bleef. En die duw die hij gaf stelde niks voor. Maar je kunt het aan de Kroaten overlaten om dan zwaar gewond ter aarde te vallen. Rood!

Misschien was het Ballack zijn schuld. Die liep constant tegen de scheidsrechter te zeuren. Had ie niet gezien hoe Gatuso de scheidsrechter om zijn vinger wond?

Na de rode kaart kwam er van een Duitse goal in de laatste minuut niks meer terecht. En trouwens, wat maakt het uit. Die Duitsers hoeven alleen nog maar tegen Oostenrijk, een van de zwakste landen. Dat winnen ze met één arm ten hemel geheven en dan gaan ze door naar de volgende ronde. Terwijl Nederland het tegen de wereldtop moet opnemen. De Mofrikaanse mazzelaars blijven gewoon kandidaat voor de titel. Helaas.

Eric Hoekstra, denkend aan 1974 te Leeuwarden

EK 4 Zweden - Griekenland 2-0

De spannendste wedstrijd van het toernooi was ongetwijfeld Zweden-Griekenland. Waarom? Omdat het zo lang 0-0 bleef. Maar vooral ook omdat hier twee spelstijlen op elkaar botsten: de controlerend aanvallende stijl van de Zweden tegenover de verdedigend hopen-op-een-foutje stijl van de Grieken.

De commentator was zo dom om de Griekse stijl laf te noemen. Laf? Tegen die commentaar zou ik willen zeggen: "wees niet laf en geef me je beurs". Ik bedoel maar, als je het Griekse spel een schande vindt, moet je de regels van het voetbalspel veranderen.

Het was uiterst verstandig van de Grieken om niet aan te vallen. Wel kun je zeggen dat de Grieken hun spelstijl niet goed beheersten, want ze slaagden er niet in te counteren in de omschakeling.

En natuurlijk vonden wij als publiek de Griekse spelstijl dodelijk saai en lelijk. De vraag was dus: zou er rechtvaardigheid zijn, zou God bestaan en de Grieken straffen voor hun lelijke spel? Vanwege die spannende filosofische vraag was de wedstrijd Zweden-Griekenland de spannendste wedstrijd van het toernooi.

Zou de rechtvaardigheid overwinnen? Jazeker!

En zoals gebruikelijk zond God een afgezant om Zijn vonnis over de boosdoeners te voltrekken. Zlatan Ibrahimovic, bijnaam Ibracadabra. Dat is toch één van mijn favoriete spitsen. Waarom? Hij ziet eruit als een kruising tussen een god en een beest en zo gedraagt hij zich ook. Wat een heerlijke crimineel is het toch.

Zlatan kan verdedigers soms zomaar ineens een doodschop geven. Maar deze keer deelde hij een figuurlijke doodschop uit: hij knalde vanaf de rechtervleugel de bal met de linkerkant van de rechterwreef in de linkerhoek van het Griekse doel, een wenende keeper achterlatend.

Veel >kuch< voetbalkenners spreken er schande van als een aanvaller uitdeelt. Ik niet. Aanvallers scheppen de schoonheid in het voetbalspel, en verdedigers proberen hun dat met trekken, schoppen, spugen en schelden onmogelijk te maken. Ik neem dan ook mijn andere favoriet, Klaas-Jan Huntelaar in bescherming: Klaas-Jan, zwaai gerust met je ellebogen als je springt om te koppen! Een spits mag zich toch wel verdedigen!

De tweede goal van Zweden was een frommelgoal van ex-Heerenveen speler Petter Hanson. Er lopen trouwens haast meer ex-spelers van Heerenveen op het toernooi rond dan van Ajax, schat ik zo. Neem bijvoorbeeld de spits van Nederland: Ruudje. Was eerst bij Heerenveen. Of neem Pranjic. Ik bedoel maar. Ex-Ajax spelers? Mij schiet Charisteas van Griekenland, met zijn ingedeukte koppie, als eerste te binnen.

Aanvallers zijn vaker knap dan verdedigers. Nu goed, Van Nistelrooij valt niet in de categorie 'knap', die zou ik eerder als goedgemutst omschrijven. Maar ik las dat de aanvaller Ronaldo door 10.000 Europese vrouwen tot knapste voetballer is gekozen. Zelf ben ik niet zo Ronaldo: dikke nek en een vulgair kapsel met kort haar van voren en lang haar van achteren. Als ik een knappe Portugees moet noemen, dan zou ik zeggen: Nuno Gomes.

Trouwens, de mannelijke romantiek bloeide weer weelderig op het veld. Denk maar aan die romance tussen de scheidsrechter en Gatuso bij Nederland-Italië. Gatuso had al geel op zak. Werkt Van Bronckhorst onder de zoden. De scheidsrechter komt aanlopen, kijkt Gatuso met een strenge en heerszuchtige blik aan. Gatuso kijkt terug, speelt verlegen jongetje die kattekwaad heeft gedaan, erkent de macht van de scheids. Gatuso begint een heel klein beetje te glimlachen, als stout jongetje, scheids glimlacht terug als strenge maar welwillende heerser, Gatuso loopt op de scheids toe terwijl ze elkaar aankijken en steeds breder beginnen te glimlachen, Gatuso loopt vlak langs hem heen, even lijkt het of hij de scheids zal omhelzen en draaft dan breed glimlachend weg. Do I hear wedding bells? Your place or mine?

Dat voetbal! Dat is toch een mannengemeenschap waar God de vrouwen voor altijd van buitengesloten heeft. Of het nou rechtvaardig is of niet.

Eric Hoekstra, Oekstracadabra te Leeuwarden

EK 3 Une, due, tre. Nederland-Italië 3-0.

Kopte kwaliteitskrant De Pers en wie kan die titel verbeteren? Ik niet. Ik was gisteravond op de fiets afgereisd naar mijn tweede huis. Een luxe verbouwde boerderij landelijk gelegen tussen sportdorp Heerenveen en natuurgebied De Deelen.

In mijn oranje Blokker-brulshirt met opdruk Nederlandse leeuw knalde ik met 35 km per uur door Akkrum heen. Daar kwam ik een groepje Oranje-supporters tegen, nog wonderlijker uitgedost dan ik en vergezeld van twee kratten bier. Nauwelijks hadden zij mijn Oranje gestalte gezien of ze barsten los in vaderlandslievend gebral, terwijl ik minzaam terugwuifde.

Mijn Oranje brulshirt! Ik had al petroleum en lucifers in huis gehaald teneinde het gewraakte shirt na een smadelijke nederlaag van Onze Jongens te verbranden. Want alleen een gek loopt na een nederlaag in zo’n shirt rond.

Hoe anders de werkelijkheid! Eindelijk ontstond er tussen onze briljante voetballers datgene wat bijenzwermen altijd hebben: collectieve intelligentie.

Vraag: met welk lichaamsdeel horen voetballers te voetballen? Met de benen? Fout. Goede voetballers voetballen allereerst met het hoofd.

Hoe koel en beheerst speelden de Nederlanders! Zelfs Boularous, anders altijd bereid een goochelende aanvaller onderuit te halen op schootsafstand van het doel, was nu de rust zelve, beging geen enkele onbezonnen overtreding, speelde gedecideerd. Doordat het middenveld, en soms zelfs de aanval, hielp meeverdedigen, was er achter bij Nederland geen vuiltje aan de lucht. Dit was Totaalvoetbal, met Sneider die hielp meeverdedigen en Van Bronckhorst die mee aanviel. Dat onze verdedigers mee aanvallen is normaal, maar uitzonderlijk is dat onze aanvallers meeverdedigen.

Normaliter speelt Nederland alleen pressie, en kijkt men neer op countervoetbal. Bij een omschakeling (=counter) was Nederland vroeger traag als een slak. De eerste goal kwam weliswaar voort uit pressievoetbal. Maar de tweede en de derde goal niet: dat waren counters! Marco heeft Nederland leren counteren. Dezelfde Marco die we collectief afbrandden ondanks goede resultaten, die verheerlijken we nu. Van "Marco Kan Barsten" tot "Marco den Beste".

Collectieve intelligentie! Chemie! Die tweede goal staat in mijn analytisch geheugen gegrift. Giovanni van Bronckhorst, de heerlijke indo haalt een bal van de doellijn. Vanuit de defensie van oranje begint een counter. Goddelijke vonk van inspiratie nr 1: Heerlijke Indo stoomt op langs de linker zijlijn. Goddelijke vonk van inspiratie nr 2: Dirk Kuyt, de Katwijkse halfgod stoomt op langs de rechter zijlijn. GVI nr 3: Wesley Sneider (meen ik of was het Van der Vaart) wordt bestormd door een kudde Italianen en geeft een magistrale, bijna achteloze pass op Giovanni. Volmaakte rust bij Giovanni. Hij kijkt. Hij ziet hoe de Katwijkse halfgod de ordeloze Italiaanse defensie in de rug aanvalt. Met een tweede magistrale pass schiet hij de bal naar de uit marmer gehouwen lokken fan Dirk Kuyt. De Italiaanse verdedigers kijken, denken, draaien zich om, slijpen punten aan hun noppen en ellebogen, gereed om Kuyt van het lichaamsdeel dat zijn achternaam is te beroven. Maar te laat! Hoog boven de Italiaanse defensie verheft zich Kuyt, terwijl zijn haar glanst in het zonlicht, en kopt de bal naar de messcherpe, meedogenloze Sneider. Sneider had alle verdedigers naar zich toe gelokt, met zijn brutale opmars dwars door het Italiaanse centrum. Vervolgens was de aandacht der verdedigers weer afgeleid door het links-rechts vleugelspel. Tot hun aanzetting zien ze aankomen dat de Kuit zijn kopbal bij Sneider terecht zal komen. Doelman Buffon loopt uit, bleek als een clown, angst en ontzetting op zijn keepersgelaat. Twee drie man stormen op Sneider af. Maar met een nauwkeurige en dodelijke trap wipt Sneider de kopbal van Kuyt in één keer in het doel. 2-0.

Dat is geen topsport, dat is kunst.

Eric Hoekstra, Leeuwenhart te Leeuwarden.

EK2 Nederland - Denemarken 1-1

AANVALLUH, zo luidt de strijdkreet van het Nederlandse voetbal. Ik zou daar zelfs aan toe willen voegen: HERSENLOOS AANVALLUH.

En zo komt het dat in Nederland een fluim als Babel voor een groot voetballer doorgaat, maar dat we ons amper op grote verdedigers kunnen beroemen. Want verdediger word je in NL alleen als je gefaald hebt als aanvaller of middenvelder.

Babel is net zo'n dreigende onweerswolk aan de horizon. Het lijkt heel wat, maar uiteindelijk valt er nauwelijk regen uit. Het miezert wat en dat was het dan.

Aanvankelijk leek Nederland een goede eerste helft te draaien. Maar liefst 65% balbezit. Meestal zijn de voetbalverslaggevers dan heel tevreden. Belachelijk! De FIFA heeft nooit beweerd dat het team met het meeste balbezit de wedstrijd wint. Het gaat bij voetbal (goed opletten nu) niet om balbezit maar om goals. Drie counters (5 % balbezit) is genoeg om een wedstrijd in je voordeel te beslissen.

Trouwens, ik was aangenaam verrast door de Nederlandse counter. Vroeger werd bij een counter de bal aangenomen, stilgelegd en dan pas doorgespeeld. Dan staat de tegenstander al lang weer op zijn plaats. Maar nu voerde Nederland regelmatig vloeiende counters uit, waarbij de bal tik-tak-tik in 1 keer werd doorgespeeld.

De Nederlandse goal kwam ook voort uit zo'n actie waarbij de bal telkens in 1 x werd doorgespeeld: Sneider - Robben - Van Nistelrooij - goal. Prachtig.

Daarna bleek echter hoe belangrijk goede verdedigers zijn. Ik had (erewoord!) van tevoren al Joris Matthijsen aangewezen als zwakste plek. En inderdaad, de tegengoal van Denemarken kwam tot stand doordat Bender in hetstrafschopgebied uitvoerig Matthijsen dolde, waarna hij scoorde. Dat was Bouma nooit overkomen!

Maar ja, Bouma is aanvallend zwak, he? Gek genoeg wordt een aanvallend zwakke verdediger niet opgesteld, maar een verdedigend zwakke aanvaller wel. Enkele voorbeelden van aanvallers die verdedigend zwak zijn: Wesley Sneider, Arjen Robben, Ryan Babel, Nigel de Jong. Daar heb je geen bal aan als de tegenstander aanvalt. Dat zijn 'spitsen' die teren op het zweet van de rest van de ploeg. Alleen scoren ze lag zo veel niet als echte spitsen.

Wat wel weer goed ging was het onderbreken van Deense counters. Dat gebeurde direct bij het Deense penaltygebied al, zoals toen Nigel de Jong die Deen in de heupzwaai nam. Op die plek krijg je geen gele kaart en de vijandelijke vrije trap is ongevaarlijk. In de wedstrijd tegen Oekraïne deed Nederland dat ook heel attent.

Verder is Huntelaar als spits gepasseerd ten gunste van Jan Vennegoor of Hesselink. Hoeveel goals scoorde Vennegoor in de Nederlandse competitie ook al weer? Als ie boven de toen uitkwam is het veel. Huntelaar is al twee keer boven de dertig uitgekomen. "I rest my case".

Over Huntelaar nog een anecdote. Zoals U weet ziet hij er eerder jongensachtig dan mannelijk uit. In elk geval belde er eens iemand van de verzekering bij Huntelaar aan. Huntelaar doet open. De man van de verzekering vraagt: "Zo knul, is je moeder ook thuis?"

Van Basten zal ook wel denken: "Ik stel Huntelaar niet op, want die moet voor tienen weer thuis zijn".

Eric Hoekstra, Huntelaar-fan te Leeuwarden

EK 1. Geen analyses meer van Jan van Halst?

Wie zegt dat mannen niet roddelen? En wie zegt dat er geen tweedeling in de samenleving is?

Ik kijk nauwelijks televisie. Als ons journaal de aandacht van de binnenlandse problemen afleidt met het zoveelste item over aardbevingen of oorlogen elders, dan ga ik eten koken (ga toch koken, mensch!). Of ik zap naar mijn drie kwaliteitszenders: TMF, MTV en Omrop Fryslân. (En op dinsdag Mercurius, die klassieke drama's uitzendt.)

Maar op zondagavond kleef ik aan de buis, om te genieten van het roddelen over voetbal met Hugo Borst, Jan van Halst, Johan Derksen en Wim van Hanegem.

En dan moet je kiezen. Vind je het programma op de staatstelevisie het beste, gepresenteerd door gladde Jack? Of kies je voor de commerciëlen, met Wilfred Geenidee. Op dit punt is er een tweedeling in de samenleving ontstaan.

Mensen die rijkelijk met hersens bedeeld zijn en over goede smaak beschikken, kiezen voor de NOS. Daar luisteren ze naar discussies op het scherpst van de snede tussen Jack, Hugo, een interessante gast en de junior / benjamin: die lieve Joerie Mulder.

Het plebs zit aan de buis gekluisterd bij RTL. Alwaar ze luisteren naar spannende dialogen zoals de volgende:

Wilfred: en wat vind jij ervan, Willem?

Willem: (stilte) ... ja wat is tat nu weer foor un fraach?

Die gesprekken lopen gewoon niet. Wilfred heeft een mooi hoofd. Daat ligt het niet aan. Ik kijk er graag naar als hij een wedstrijd aankondigt. Maar hij kan niet een discussie leiden, zoals Jack dat wel kan. Voor Wilfred is zijn journalistieke 'objectiviteit' een dwangbuis; Jack weet onpartijdig de goede vragen te stellen.

Een andere tweedeling in de samenleving draait rond de vraag: wie hoor je het liefst over voetbal praten? Maar eerst een anekdote. Laatst was het afvoerputje van de bijkeuken verstopt. Ik er met de schroevedraaier in. Bleek er een prop lang haar in te zitten. Kwalijk riekend, zurig, vermengd met as en geweeklaag: jawel, het was Johan Derksen.

Johan Derksen! Die altijd lafjes de mening van de meerderheid verkondigt! Die nooit met een originele gedachte komt! Die pas een compliment kan uitdelen als hij de hele wereld heeft afgezeken! En die nooit een argument voor zijn uit onwetendheid voortspruitende vooroordelen heeft! Hij is het vleesgeworden gekanker der Nederlanders.

Daar tegenover stel ik: Jan van Halst. Een aangenaam mensch, prettig om naar te kijken. Met een vrolijke en optimistische uitstraling. Iemand die iets ongehoords doet! Hij illustreert namelijk zijn mening met een instructieve, spannende en verhelderende analyses. Ik geniet met volle teugen als hij het televisiebeeld stillegt en haarscherp uitlegt wat nu zo goed was aan de loopactie van Melchiot, of de positionering van Huntelaar.

Toen de NOS met ons belastinggeld het voetbal had teruggekocht, kraaiden ze arrogant: "en geen ellenlange analyses meer". Nee, inderdaad, nu krijgen we weer een stotterende Ton Egberts. En trouwens, die analyses waren kort en krokant: het zout in de pap!

Ik heb Jan van Halst zelfs een ansichtkaart gestuurd. "Beste Jan, Bedankt voor je heerlijke analyses. Afz: dr. Eric Hoekstra." Of de kaart is aangekomen, weet ik niet. Misschien was de addressering onvoldoende? ("Arke-Stadion, Twente").

Maar goed: ik heb verdraagzaamheid en respect voor anderen hoog in het vaandel. Als mensen hun slechte smaak willen botvieren, mogen ze van mij gerust naar het besnorde gemonkel van Johan Derksen luisteren.

Hugo Borst heeft ook altijd wat te vertellen. Nieuwtjes en kernachtige, goed onderbouwde commentaren. Hij is ook geen saaie langprater. Ik zou hem echter wel naar de kapper sturen, want dat lange haar kan echt niet meer (kijk maar naar Derksen!). En geef die man toch een scheerapparaat.

Toen ik dit alles overdacht, en tijdens een personeelsuitje met een collega besprak, kwamen wij breed glimlachend tot de conclusie dat mannen wel degelijk roddelen, kletsen en auwehoeren. Over voetbal! Daar leven ze hun roddelzucht uit, zodat ze in hun overige bestaan strikt zakelijk en to the point zijn. Bij vrouwen is het helaas net omgekeerd.

Eric Hoekstra, de Jan-van-Halst van Leeuwarden

Duizend Liwwadders

Vanavond in de Bres een feestje vanwege 1000x Stadsblad Liwwadders. Directie, U moet eens een hartig woordje met de bezorgers spreken, want ik vind het Stadsblad nooit op de mat.

Wel kijk ik regelmatig op de website van Liwwadders - elke keer als ik er zelf op sta. En soms ook wel eens zo maar voor de lol. Trouwens: ik heb Brekend Nieuws: ik ben in onderhandeling met Cambuur om het komend seizoen voor hun PR op Internet te gaan doen. Mijn eerste idee is traditiegetrouw gratis. Daarmee open ik bij deze de onderhandelingen. Eén woord: Webcambuur.

Ik bereid me voor op de feestavond in De Bres met de aktualiteit zoals gepresenteerd op tv. Hoe staat het met de sport? Even teletekst 800 doen. Hallo, erotiek! Twintig minuten en enkele afspraken later merk ik dat ik op de Teletekst van Veronica zat. zodoende.

Dan 800 op de Nos. Van Persie en Melchiot trainen apart. Waarom dat dan? Mogen ze elkaar niet? Is er op de hotelkamer iets voorgevallen? Of bij het douchen? Van Persie is bepaald athletisch gebouwd en negers, nou ja, God heeft ze niet voor niets zo zwaar geschapen.

Metro had vanochtend een item over graancirkels bij Nieuw Vennep. Het graan (of gras) is keurig in de rondte verbrand. Sherlock Hoekstra lost de zaak in een mum van tijd op: daar zijn natuurlijk de spiegeleieren van Henk Hofstra gebakken, voor ze naar het Zaailand werden gebracht.

Groot! Grootser! Grootst! Voetballers! Negers! Yvonne! Kunst! Wine, dine, sixty-nine? Gebakken eitje voor ontbijt. Your place of mine? Volgens de Oude Grieken is alles uit een kosmisch Ei geboren. De Moedergodin heeft het gelegd nadat ze met een Adonis-slang had gepaard. (Snuif? Nee, geen coca, gewoon zomerenergie en ik heb de hele dag geverfd - ja snuif dus, lees mijn ode aan Tine Terpentine.)

Onder de douche raak ik de verfgeur kwijt, maar niet de streep in mijn haar van het bovenkozijn. Door de zomeravondkou wandel ik naar De Bres. Net op tijd. De zaal is bijna vol. Ik zet me neder achter een tafel die tussen de stoelen van het publiek staat - handig voor lege koffiekopjes en journalistennotitieblocs!

Terwijl DJ Kees "Freddie & Friends" draait en Tiroler Samenzang, overdenk ik het seizoen. Politiek te Leeuwarden. PvdA en VVD gaven goed acte de présence. CDA, GL en SP - ronduit teleurstellend. NLP, FNP, CU - onzichtbaar. En ikzelf als objectief en onpartijdig commentator. Verder analyserend waar LC, FD en OF steigerend stilstaan uit angst voor het verlies van hun ... onschuld? Veiligheid? Vooroordelen?

Maar dan begint het programma! Spreekstalmeester Azing Walthaus doet een boekje open over het brein achter Liwwadders, Andries Veldman. Andries heeft eerder de bladen Luik en Buik gerund. Hij is de auteur van Hotel Friesland. He dat boekje heb ik gelezen! Zijn vast niet zoveel exemplaren van verkocht als van mijn magnum opus "Dat zijn nu typisch Friezen"! Al heeft hij er vast meer aan verdiend, snik, want ik heb me met een fooi laten afkopen. Ik bedoel, dat ik uit Fries idealisme afzag van een percentage (zo, dan lijkt mijn onzakelijke domheid tenminste nog idealistisch).

Maar Veldman heeft meer noten op zijn zang. Hij heeft ook gestudeerd. Azing vraagt sneaky: "was het Sociale Academie of een echte studie".

En hij heeft een Video-café gehad aan de Eewal, ontworpen door Julius Wijffels, met Rietveld-stoelen (die laatsten hopelijk slechts ter versiering, niet om in te zitten). Of waren het Rieten Stoelen?

Kortom, twaalf ambachten, dertien ongelukken, maar dan nu eindelijk succesvol zakenman met de 1000ste Liwwadders.

In zijn losbandige jeugd heeft Veldman de actie "Zoek voor Loek" opgezet. Burgemeester Loekie van Maaren woonde toen namelijk buiten de gemeente in een huurhuis, te Marssum (of all places!), omdat ze geen goed huis in Leeuwarden kon vinden. Zodoende die actie: Zoek voor Loek.

Trouwens, Dales, die krent, is nooit echt in Leeuwarden komen wonen; hij wou zijn huis te A'dam beslist met grote winst verkopen. Maar goed, we weten allemaal met welk lichaamsdeel de gierigheid volgens Freud wordt geassocieerd. Nee, Respect voor Crone ("bakt en braadt beter"), die direct in Leeuwarden is komen wonen.

Ik houd van bestuurders die het goede voorbeeld geven en haat de hypocrieten die dat niet doen. Wat te denken van bestuurders die regelen dat zij zelf hun boetes voor snelheidsovertredingen kunnen declareren? Ministers die hun salaris met 30% verhogen en de burger nog geen 3% gunnen?

Na Azing vertelt Klaas Zandbergen (Historisch Centrum Leeuwarden) iets over bladen in Leeuwarden. In de bladen Luik en Puik was Veldman nog een bevlogen en integer journalist, hetgeen bleek uit de gillend wegrennende adverteerders en politici. Zou Liwwadders de 1000 hebben gehaald als Veldman zo was blijven schrijven? Geen haar op Zandbergen zijn hoofd die dat denkt.

Azing slaagt erin de groteske opmerking te maken "Er zijn meer mensen die in God geloven dan in Cambuur", maar Pama mag weten hoe hij daarbij komt.

Dan komt Melvin van Eldik. Hij vertelt dat Veldman ook nog een busonderneming heeft gehad die op Athene reed, de Advertise Bus Company. En Melvin heeft het zelfs over een Leeuwarder Chick, waarbij ik een vage pornografische associatie heb.

Dan gaat de Grote Performer zingen. "De Gouden Regenstraat"! Dat blijkt op de melodie van "Purple Rain" te gaan. En vervolgens ook nog "Wat kin it skele" op de melodie van "I did it my way". Intense melancholische teksten die zelfs mij als anti-melancholicus nog aangrijpen. De Omroep kan wel een uitzending maken van dergelijke Friese of Leeuwarder make-overs van beroemde nummers. Dit idee is gratis!

Daarna komen twee gedichten over het Zaailand, maar dat is teveel cliché en ach en wee voor mij. Het tweede gedicht heet "Troosteitjes". Ik begrijp het wel, van de spiegeleieren stijgt gebakken lucht op. Maar ja, ik houd wel van die vette bestuurderswalm.

Dan is het pauze en ik peer 'm, anders krijg ik dit stukje niet op tijd klaar. Wel snaai ik nog een kom olijven mee en een kom zoutjes. Zo komt Jan Dromer door de Zomer.

Eric Hoekstra, bakt ze weer bruin te Leeuwarden

Een kogel ... pen voor Gregorius Nekschot

Zo mensen, jullie zijn natuurlijk razend benieuwd naar die cartoons van Gregorius Nekschot? Nou ik ook.

Zodra ik las dat er 10 man politie (het waren er precies 10) bij een CARTOONIST waren binnengevallen, heb ik zijn werk via Internet besteld. Het heet: Misselijke grappen 2, NEKSCHOT SCHIET DOOR. Het kost zo'n 15 euro en Tante Pos brengt het binnen een paar dagen op de deurmat.

Als eminent stripkenner weet ik dat striptekenaars de meest gore, lelijke, haatzaaiende tekeningen maken. Zomaar of met een politieke boodschap. Zowel ultra-links als ultra-rechts.

En de cartoons van Nekschot vallen inderdaad in de categorie GOOR (en GEER(T)). De humor is zwak. Bij een goede cartoon hoort de tekst in dienst van de tekening te staan, maar bij Nekschot is de tekening doorgaans een extraatje bij de tekst. Op zijn website heeft Nekschot het over "de gulle lach", maar zijn eigen werk is meestal keiharde, zure, propagandistische satire.

Het eerste plaatje is wel leuk. Daarop plakt een lachende Satan een plakkaat op met een afbeelding van Allah (een boos kijkende Smiley). De tekst erbij luidt: "alleen Satan durft nog te spotten".

Een ander grappig plaatje is die van een imam-acrobaat aan een trapeze met de tekst "Ik geef niet iedereen een hand". Nog leuker was het geweest als je een vallende vrouwelijke acrobate erbij had gezien, maar de enscenering van Nekschot zijn cartoons is vaak zwak. Dat had beter gekund!

Pikant is ook dat twee afbeeldingen de draak steken met het Meldpunt Discriminatie Internet, dat de aanhouding van Nekschot aanzwengelde. Op de site van het MDI (http://www.meldpunt.nl/) vinden ze het nodig te zeggen dat Nekschot niet is aangehouden voor godslastering maar voor discriminatie. Dat geeft al aan dat de grens tussen beide vaag is.

Als je een godsdienst (neem het Katholicisme van de Inquisitietijd) afschuwelijk vindt, dan zul je de inquisiteurs afschuwelijk vinden, en ook hun gedogende geloofsgenoten. Verder moet objectief gesteld worden dat godsdiensten zoals Christendom (en Islam) in theorie haat zaaien tegen ongelovigen: iemand een eeuwigheid van lijden toewensen noem ik haatzaaien. In de praktijk zijn Christenen, althans in onze tijd, gewoon hele aardige mensen (behalve in USA natuurlijk).

Alles heeft zijn plek. Op een sollicitatie zeg je andere dingen dan tegen je vriend in de kroeg. Als er 1 plek is waar veel mogelijk behoort te zijn, dan is het wel in de cartoon.

Wat wil het Meldpunt Discriminatie Internet / Officier Paul Vellema / Minister Ballin met de aanhouding bereiken? Angst zaaien? Die is er al sinds de moorden op Van Gogh en Fortuyn. Discriminatie bestrijden? Maar waarom moest de (marginale) cartoonist dan met 10 man worden opgepakt? Er was geen enkele aanwijzing dat hij wapens in huis had, of dat hij een terrorist was. In elk geval presenteert de cartoonist zich met succes als martelaar voor vrije meningsuiting op zijn website: http://www.gregoriusnekschot.nl/blog/

De volgende stap is natuurlijk dat je eerst je cartoons voorlegt aan het Centrum Discriminatie Internet, omdat je niet wilt dat ze met 10 man bij je komen binnenvallen. Dan kunnen we beter spreken van Centrum Censuur Internet, en komen mijn teksten voortaan ook met een dag vertraging, en vol taalfouten, op Liwwadders.

Inmiddels is er een digitaal museum voor kwetsende kunst opgericht. Hierrrr: http://verlichtingshumanisten.web-log.nl/museum_kwetsende_kunst/ (knippen en plakken in de browser, en op de site doorklikken op Rode Che Guevarra). Ook de 8 "discriminerende" cartoons van Nekschot zijn daar te vinden.

Sommige ervan zijn zo onopvallend dat ik zelfs niet op het idee zou komen dat strafbaar zijn, zoals die met een homo aan het kruis en de tekst "Met Balkenende, Rouvoet en Van der Vlies hebben we helemaal geen moslims nodig". Gemeen zeker. Maar dat is haast de definitie van een cartoon.

Wat een sensatie, mensen! Ik geniet met volle teugen. Als ik minister van Justitie was, en ik verveelde me, zou ik ook een cartoonist door 10 man politie laten arresteren.

Eric Hoekstra, minister van literaire justitie te Leeuwarden

Rita Verdonk doet Leeuwarden (2)

Shit, eergisteravond het optreden van het Vluchtelingencollectief in Brekking gemist, en de wederhoor die de Omroep in haar journalistieke integriteit vast en zeker aan de andere partij (Trots Op NL) heeft geboden. Jammer jammer.

Maar aan de andere kant, er is nog meer sensatie! De ultrarechtse cartoonist Gregorius Nekschot is door 10 man politie gearresteerd, van zijn computer beroofd en heeft anderhalve dag in de cel gezeten. Vrijheid van Meningsuiting lijkt steeds meer een rechts ideaal te worden, net als homo-emancipatie.

Maar we kunnen heel goed zonder vrijheid van meningsuiting en zonder homo-emancipatie. Kwestie van marktwerking. Goed voor de bouwmarkten. Kunnen ze veel kasten verkopen die wederom door homo's bewoond gaan worden.

Hans Teeuwen werd eergisteravond door Pauw en Witteman zelf al half en half als een besmet persoon behandeld, omdat hij Gregorius N. onderdak had geboden.

Even voor de duidelijkheid: ik spreek van extreem-links / extreem-rechts als men geweld gebruikt (taarten smijten reken ik ook daaronder, evenals het oprekken van de pensoengerechtigde leeftijd en het niet meer betalen van kinderopvang). Ik spreek van ultra-links / ultra-rechts als iemand gewoon erg links of rechts is. Neem mij nou: ik ben bijvoorbeeld ultra-redelijk, maar niet extreem redelijk.

Uiteraard durf ik me niet chique te kleden vanavond. Het (ultra-? extreem-?) linkse gepeupel mocht denken dat ik Verdonk-aanhanger ben, en kreukels in mijn dure Hugo Boss-pantalon maken. Ik ga dus lafjes gekleed in een Zeeman-broek die weliswaar met kinderarbeid zal zijn vervaardigd, maar waarmee ik het ongenoegen der opstandige activisten kan ontlopen.

Zoals Hamlet zei, "ultra of extreem, dat is de vraag". Ik heb besloten niet in mijn eentje naar deze gevaarlijke meeting te gaan. Ik word beveiligd door een klerenkast van de sportschool. In ruil voor voedsel waarborgt hij (mijn studerende neef M.) mijn fysieke integriteit.

Wij komen op de fiets aanrijden en een golf van lawaai slaat ons tegemoet. Een bonte massa boeroepers staat gewapend met spandoeken, megafoons en sirenes herrie te maken. Best wel intimiderend. Ze staan gelukkig aan de overkant, van mij gescheiden door twee rijbanen en vele punten IQ.

Ze roepen van waarheidswaarde gespeende frazen als "Rita rascist". Moet dat niet zijn "Rita kapitalist"? Ook lees ik "geen dictatuur met Rita aan het stuur". Daarentegen valt op de originaliteit van de spandoektekst "Rita bah" niks aan te merken. Aan creativiteit geen gebrek, zoveel is duidelijk.

Bij de ingang van het Oranjehotel staat de verzamelde lokale pers al klaar, belust op sensatie. Ik daarentegen ga voor de inhoud, en kwaliteitssite Liwwadders.nl met mij!

De zaal is aardig vol. Ik herken (geloof ik) Katie Dolstra in het publiek, voor de verandering tamelijk normaal gekleed. En daar is Wyb Feddema. Stapt hij over naar Rita? Ik vraag het hem en hij ontkent het ten stelligste, maar hij heeft wel een rood hoofd.

Het is behoorlijk vol, naar Leeuwarder begrippen. Ik schat een kleine 100 mensen. Alleen bij Aboutaleb was meer publiek. Dan begint er een soort promofilmpje te lopen. We horen daarop mensen mompelen "ik ben trots op NL omdat ... MOMPEL", en zo een paar keer achter elkaar. Vervolgens komt het drankhoofd van Willibrord Frequin in beeld om reclame te maken; die zou ik er toch uit geknipt hebben.

Ik geef me echter gewonnen als SPINOZA en ERASMUS genoemd worden! Het is de eerste keer dat een beroemd denker uit Neerlands roemrucht verleden in een verkiezingsspotje genoemd wordt. Zijn intellektuelen dan welkom bij TON? O Ethica, O lof der zotheid!

Als het filmpje is afgelopen, komt Rita binnen wandelen met een kruk. Het publiek applaudiseert. Buiten zwelt ineens het oerwoudlawaai weer aan. De ultralinkse activisten hebben ontdekt dat Verdonk in de zaal aan de achterkant van het hotel zit, en zijn daar blijkbaar heen verkast.

Aanvankelijk kan ze het lawaai met moeite overstemmen, maar na een paar minuten verdwijnt het langzaam. Voert de ME ze in busjes naar werkkampen af? Of hebben ze gezien dat de fotograven hun foto's hebben genomen en weten ze dat ze naar huis kunnen gaan om ToFu te eten?

Rita begint aan haar verhaal, heen en weer wandelend tussen het publiek. Ze heeft een zwarte broek aan, een zwart jasje en een aquakleurige dunne sjaal. Ze heeft mooie bruine ogen, maar haar lippen zijn wat dun. Kai, wat meer make-up graag!

De zaal in het Oranjehotel heeft een hele aantrekkelijke indeling. De spreker staat niet voor het publiek, maar in een strook tussen het publiek. Nadeel is wel dat de spreker, Rita, dus altijd met de achterkant naar een deel van het publiek staat. Haar derriere analyserend concluderend dat ze best wel een mollig vrouwtje is.

O ja, het verhaal. Dat is een driepunter:

Handhaven in plaats van gedogen
Vertrouwen in plaats van wantrouwen
Zelfbewust in plaats van nederig

Kan het onnederlandser, denk ik dan.

Allochtonen zijn welkom als ze zich maar, net als de autochtonen, houden aan de Nederlandse wetten en gewoonten. Niet homo- of Premmeppen, vrouwen een hand geven, met twee woorden spreken en handen wassen na het plassen.

Waarom Punt.Com (trotsopnederland.com)? Welnu Punt.nl was al van iemand anders en die vroeg 80,000 euri voor "trotsopnederland.nl". Is er een vastgoedmakelaar die dat bedrag even wil doneren?

Bij de vragensessie zorgt een oude betaversie van Anne Feddema voor hilariteit. Hij leest met verve een rijmend gedicht voor over Roodkapje die het land verpacht aan grijze wolven of iets dergelijks. De maker van de parabel identificeert zichzelf als "de heer Wijn / en als je hem proeft / is ie fijn".

Als Rita een ondernemend NL promoot, wordt het verschil met PvdA/CDA/VVD even heel klein. En als ze de provincies wil opheffen, is dat, zoals vrijdenker Doede Damsma opmerkt, tegen het zere been van het merendeel der Friezen. Maar Verdonk houdt voet bij stuk. Ach wat, ze krijgt in FRL toch geen poot aan de grond. Al zou Herfkens ook 200 miljoen huursubsidie van het ministerie krijgen, en al clusterknalt De Hoop Scheffer voor 200 miljard in Afghanistan de lucht in: Friesland blijft trouw aan PvdA en CDA!

Rita memoreert trouwens fijntjes dat 95% van de PvdA tegen de oorlog in Uruzgan is.

In de zaal zitten ook de twee VROEG-OP moeders, die de horeca kort na middernacht willen sluiten om het alcohol- en drugsmisbruik van de jeugd tegen te gaan. Ze maken het laat vanavond. Ik kijk in mijn beurs. Nog net genoeg geld voor een Breezer. Als ze morgenochtend vroeg op willen, zet ik de wekker wel voor hun.

De vragensessie met het publiek duurt wel anderhalf uur. Rita gaat van voor naar achter en links naar rechts door de zaal. Is wel bijzonder. Meestal mag de zaal alleen luisteren en aan het eind een paar vragen stellen. Haar formule werkt goed. Ze maakt de afstand tussen burger en politiek letterlijk kleiner (net als de SP, maar op een andere manier). Als ze langs me heen loopt, strijkt haar sjaal over mijn gezicht. Ruik ik Gucci of is het de macht die erotiseert?

Een man geeft haar een bos bloemen, zoent, prijst haar de hemel in en zegt "Ik neem je maar één ding kwalijk: dat je niet eerder uit de VVD bent gestapt". Gelach. (He, Wyb Feddema is de zaal uitgelopen: hij blijft Mark trouw.)

Dan is het kwart voor tien. De afterparty! Borrelen met Rita! Mijn lijfwacht papt aan met Rita's PR-vrouw, K. terwijl zijn ogen wellustig over haar tengere figuur dwalen, en verzuimt aldus de hem opgedragen taak ("twee bier").

Dan besluit ik Rita aan te spreken, bij wie ik met mijn jongensachtige mannelijkheid in de smaak hooop te vallen: ik stel me voor, en vraag naar haar plannen met de wetenschap. Ze antwoordt dat ze daarin nog blanco is. Maar als ik me identificeer als wetenschapper, vraagt ze me plannen in te dienen. Hopelijk kan ze mijn uurprijs betalen, want die liegt er niet om!

Als ik met Doede 'open mind' Damsma napraat, komt een journalist van De Pers ons interviewen. Wat beweegt ons dat wij hier zijn? Na de bekrompenheid van de media te hebben afgezeken, zet ik mijn theorie uiteen: zittende partijen hebben weliswaar de macht, maar kunnen geen hoop meer bieden. Het is het voorrecht en de charme van nieuwe oppositiepartijen dat ze nog hoop kunnen bieden. Het is zoals Obama zegt: "change we can believe in". Van de partijen die NL de afgelopen 30 jaar geregeerd hebben, hoef je niks meer te verwachten, en ook niet van oppositiepartijen zoals D'66 die oppositie voeren tegen de oppositie.

En dat was dan mijn onbevooroordeeld en objectief verslag. Geloof niet wat U morgen in de media hoort die in dienst staan van de Oude Politiek. Geloof in:

Eric Hoekstra, "a columnist we can believe in" te Leeuwarden

Rita Verdonk in Leeuwarden - de Proloog

Rechtse politici in Leeuwarden? Het lijkt waarachtig wel of er een vloek op rust! Net kreeg ik nog te weinig wisselgeld bij de kassa, en ik merkte het pas toen ik buiten was (al ben ik dan links).

Eerst kondigde de actiegroep Doorbraak acties tegen Verdonk aan. Je zou denken dat zo'n actiegroep tegen de regering zou ageren. Maar ze ageren tegen de oppositie. Vreemd. Of worden clubs die tegen de oppositie ageren juist door de regering betaald?

En vandaag las ik in de krant dat een Vluchtelingencollectief aan burgemeester Crone gevraagd heeft om de komst van Verdonk naar Leeuwarden te VERBIEDEN. Want vluchtelingen zijn bang dat ze alsnog door Verdonk worden uitgezet en daarom moet Verdonk wegblijven.

Haalt Rita Verdonk Leeuwarden nog wel? Pim Fortuyn werd door extreem-links doodgeschoten vlak voordat hij naar Leeuwarden zou komen. Benieuwd hoe het Verdonk vergaat. Morgen een live-verslag van Uw favoriete scribent die in het kader van de geestelijke Open Grenzen alle meningen en standpunten verkent.

In de tussentijd kom ik met een interessant voorstel om Rita Verdonk en Radicaal Links te verzoenen. Kijk, die Generaal Pardon-regeling - dat is natuurlijk oneerlijk. Waarom vallen nieuwe illegalen niet onder een pardonregeling?

Tegelijkertijd is er kritiek op Albayrak (de Verdonk van de PvdA): van de 6000 illegalen zouden er maar 60 zijn uitgezet. Daarom is mijn ruimhartig voorstel: maak de General Pardon-regeling permanent!

We hebben de mond vol over Open Grenzen. Hoe kunnen er dan illegalen zijn? Maar als iedereen hier mag zijn, zijn er ook geen illegalen meer.

Maar dan vraag ik ook een offer van Doorbraak en van het Vluchtelingencollectief: laat de Open Grenzen ook voor Rita Verdonk gelden. Sta genadig toe dat ze naar Leeuwarden komt. Jullie zijn ook welkom - ik betaal de toegangskaartjes wel (net als die vastgoedmakelaar in Amsterdam bij de oprichting van Trots-op-Nederland deed).

Ik heb het volste vertrouwen dat het bezoek van Rita Verdonk aan Leeuwarden vreedzaam zal verlopen. In de tussentijd: heeft iemand een kogelvrij vest voor mij?

Eric Hoekstra, met Open Grenzen in zijn hoofd te Leeuwarden

De Ondergang van Leeuwarden en Rome

Vanavond een bijzondere avond. Dr. Anton van Hoof spreekt in Tresoar over "de ondergang van Rome als spiegel voor Europa". Nu is er maar één deel van Europa dat me wat kan schelen en dat is Leeuwarden - de rest kan me gestolen worden en daar zijn de multinationals dan ook druk mee bezig. Gas, water en licht hebben die boeven al in handen.

Voor mij gaat de lezing dus over de ondergang van Rome en Leeuwarden. Rome, de grootste voorchristelijke macht ter wereld! Toen het gezamenlijk verheven eigenbelang van volk en regenten voorop stond. Ik pink een traan van ontroering weg. Sindsdien is de beschaving achteruit gegaan, zoals de ellende in de krant en de kinderarbeid in buitenlandse fabrieken ons leert.

In Tresoar is ter ere van de week van de klassieken een tafeltje met Griekse en Romeinse vertalingen ingericht. Er ligt niet veel. Een pijnlijke omissie is de perverse Catullus met zijn lik-en-zuig gedichten, die voor 2 euro in De Slegte verkocht wordt. Ook Seneca ontbreekt (5 euro in De Slegte), om over Theocritus maar te zwijgen. Ik blader even in Plinius. He, ik lees dat Plinius commandant is geweest in een veldmars tegen de Groningers ("Chauken"), waarbij Friese gidsen hem de weg wezen. De Groningers waren namelijk notoire piraten en veerovers. Dievenvolk dus, waartegen de Romeinen hard optraden.

Veel is er niet veranderd. Onlangs hebben de Groningers nog de Kamer van Koophandel uit Leeuwarden gestolen. En wat langer geleden hebben ze Leeuwarden de netwerkstadstatus ontstolen, Franeker de universiteit, en ga zo maar door. Jammer dat er geen Romeinen meer zijn om dat boevenvolk mores te leren.

Waaraan is het Imperium Romanum te gronde gegaan? Godsdienst, geld, goedkope speed, XTC? In elk geval waren het de Moslims niet; dat geloof werd, zo is mijn geloof, pas ontworpen zo'n 600 jaar nadat dat andere succesvolle geloof was ontworpen, namelijk het christendom.

Ter zake! De spreker wordt aangekondigd door ex-FNP-kameraad Joop Z, die blijkbaar is opgeklommen tot ambtelijk secretaris van het Klassiek Verbond. Hij kondigt trots en verlegen de spreker aan.

In de mooiste zaal van Tresoar steekt Anton van Hooff (2 effen, inderdaad Jan Spellingsgeweten) van wal. Elke tijd projecteert zijn eigen obsessie op de val van het Rome. Edward Gibbon - 18e eeuw - "Decline and Fall of the Roman Empire". In die tijd van rationalisme zag men het anti-rationele Christendom als boosdoener. Edward Gibbon zat in de Jupiter-tempel te Rome toen zingende monniken zijn rust verstoorden - zo kwam hij op het idee voor zijn boek.

Anton zijn presentatie komt zelf ook uit de Romeinse tijd. In plaats van beamer en powerpoint rommelt hij met transparantjes en diaprojector. Ook de Romeinen hielden al uitgerekte dierendarmen voor een kaars om aldus ingekraste afbeeldingen te tonen, meest voor religieuze doeleinden zoals het voorspellen van de toekomst.

Als Rome in 410 geplunderd wordt, troost Augustinus de ontdane Romeinse staatsburgers met het hemels burgerschap van De Civitate Dei ("Over het staatsburgerschap van God") - al kan men twijfels bij dergelijke dubbele paspoorten zetten.

Was er verval in het Imperium Romanum tussen 100 voor God en 300 na God? Jazeker:

* de wapens van de soldaten gaan in kwaliteit achteruit

* het areaal landbouwgrond wordt kleiner

* het zilvergehalte van de munten wordt kleiner

* de scheepvaart neemt enorm af

* het vertrouwen in de staatsmunt neemt af

* ruilhandel neemt toe

* steden worden kleiner.

Kortom, het vertrouwen in de koopkracht holt achteruit.

Na WO I komt Spengler met zijn "Untergang des Abendlandes": Europa zal net als Rome TENONDERGAAN! De spindokters van nu spreken echter niet van de ondergang van Rome maar van de TRANSFORMATIE ervan. Pas dus op als Bos en Balkenende het ontslagrecht of de pensioengerechtigde leeftijd willen TRANSFORMEREN.

In de pauze wijs ik Van Hoof even fijntjes op Sallustius zijn opmerkingen over Romeinse wapens, want ik verdenk Van Hoof ervan de kennis van de grootte van de Romeinse schilden eerder bij popularisator Fik Meijer vandaan te halen dan bij Sallustius zelve! Nadat ik Van Hoof lastig heb gevallen met mijn breedsprakig vertoon van kennis, vlucht hij hakkelend en ontdaan naar de thee/koffietafel. Al ziet hij er door zijn rode hoofd meer uit als een bierdrinker. Een foto van hem op één van zijn transparantjes geeft hem even later dan ook weer, drinkende uit een groot glas bier, terwijl hij Gibbon leest. Zou de val van Rome niet samenhangen met overmatig ...? Ga maar eens amfora's tellen, zou ik zeggen.

Spengler maakt onderscheid tussen innerlijke kracht, zoals blijkt uit meerdere concurrende centra van cultuur met gesloten grenzen (Griekenland, Europa in de 19e eeuw), en uiterlijke kracht, die blijkt uit schaalvergroting en open grenzen (het late Rome, Europa in de 21e eeuw). Dat laatste gaat uiteraard samen met innerlijke verloedering.

Van Hoof behandelt vol enthousiasme de nieuwste wetenschappelijke theorie, gedoceerd aan het stedelijk gymnasium te Leeuwarden, volgens welke Jezus Christus eigenlijk Julius Caesar was. Beide JC. Beide vermoord. Beide uit het jaar 0 ongeveer. Ik ben al meer dan half overtuigd, en begrijp niet wat Job Cohen en Johan Cruijff hiermee te maken hebben! Lees verder, Atlantiden en andere aanhangers van de speltheorie des levens, lees verder!

Tot slot behandelt Van Hoof kort het Oost-Romeinse Rijk, dat veel langer bleef bestaan. Byzantium dus! En zoals iedere tijd zijn eigen obsessie op het verleden projekteert, doen wij dat ook. Het Oost-Romeinse Rijk kwam namelijk pas in 1453 ten val door toedoen van ... AARGH (stem van Geert W.) ... de TURKEN.

Eerlijk is eerlijk. De spreker was zeer onderhoudend, enthousiast en informatief. Ik meen deze lezing dan ook met een hoge waardering te mogen belonen (ik denk aan een 9), niet in de laatste plaats als gevolg van de intelligente vragen die ik en mijn tafelgenoot Jan L met enige regelmaat stelden.

Eric Hoekstra, "rara avis in terris nigróque simíllima cycno" te Leeuwarden

Doekle Terpstra preekt voor eigen parochie in Boekhandel De Tille

"Benoemen en bouwen - wat dat ook moge zijn" (Doekle T. in De Tille)

Weet U nog? De persoonlijke aanval van Unielever-Commissaris Doekle Terpstra op G. Wilders? We hoorden het geluid van rinkelend glas.

- Wat is dat, vroegen we elkaar.

En het antwoord kwam snel:

- Doekle Terpstra die zijn eigen glazen ingooit.

Spindokter Jack de Vries had het CDA nog zo op het hart gedrukt:

- “Val Wilders niet aan, daar wordt ie alleen maar groter van”.

Die strategie van zwijgen had het CDA in de tijd van Fortuyn ook groot gemaakt: elke partij die Fortuyn had aangevallen verloor.

Maar de Commissaris van Unielever gooide roet in het CDA-eten. “Nu wordt ie zeker geen staatssecretaris”, schijnt Ballekie te hebben gemompeld.

Zelfs Witteman legde Doekle over de knie: want een op de man gespeelde aanval is NOT DONE in de oude politiek. Onfatsoen is immers het voorrecht van de populisten.

Maar de commissaris van Unielever verbleekt niet! Hij heeft een boek geschreven en komt dat vanavond in De Tille / SeleXYZ hoogstpersoonlijk aan de ... eh ... mens brengen.

Zal ik getooid met Wilders-kapsel aantreden? Te gevaarlijk. Ik doe maar niks aan mijn tegendraadse haar (= Gertjan Verbeek kapsel).

Monter en kwiek als de jonge god die ik ben stap ik erheen. Knarsentandend betaal ik de 5 euro toegang. Alsof ik niet genoeg pindakaas, visolie, Viagra en andere Unielever-producten afneem.

Ik identificeer maar me niet als verslaggever van Liwwadders. Een bekende van me int namelijk de toegangsgelden - ik houd mijn bijbaantjes geheim!

Schuchter neem ik plaats tussen de pakweg vijftig blanke autochtonen uit de gegoede en bedaagde middenklasse, net als ikzelf. Dan is het woord aan DOEKLEEEE! Hij vertelt een aardige anecdote waaruit blijkt dat hij nog familie is van de xenofobe Grutte Pier, de legendarische vrijheidsstrijder die Hollandse allochtonen uit FRL weerde. Met zo'n verleden heb je wat goed te maken, denk ik dan.

De Unielever-commissaris doet uitvoerig verslag van zijn publiciteitsstunt. Hij vertelt dat hij het woord 'verwildering' uit de H. Schrift kent, al lang voor GW op het toneel verscheen. In Spreuken staat namelijk: "Waar het visioen verdwijnt, verwildert het volk". Zodoende. Ook Foppe stak hem met SMS-jes een hart onder de riem "Houd de kop ervoor".

Doekle kan goed praten. al ergert het me te moeten luisteren naar iemand die nog meer over zichzelf opschept dan ik. Hij vertelt dat hij de 'discussie' begon met het idee dat we later niet kunnen zeggen "We hebben het niet geweten". Dit verwijst uiteraard naar "wir haben es nicht gewusst".

Ai ai, Doekle, wat maak je me nou?? Nu kan ik je niet meer tegenspreken! Door deze verwijzing naar Hitler-Duitsland laadt je op iedereen die jou tegenspreekt de verdenking dat hij een Nazi is. Dit noem ik bepaald geen dialoog! En je laat ook open of je gezegd hebt dat GW de verpersoonlijking van het kwaad is. Dat wil ik niet zijn: ik zwijg wel, ik zal je niet tegenspreken.

Ook schildert de Unielever-Commissaris zichzelf af als iemand die eenzaam verzet begon tegen een overweldigende meerderheid van Wilders-fans. Onzin. Wat Doekle hier preekt en verkondigt is gewoon het partijstandpunt van de hele Oude Politiek die NL regeert, dus van de helft tot tweederde van de Nederlanders.

Wat Doekle niet aanroert, is de voedingsbodem voor onzekerheid en anti-Islam-gevoelens. Door de schaalvergroting en het aanloeiend kapitalisme (Unielever!) wordt de ellende in de onderlaag van Nederland steeds groter. De nieuwe paupers ontlenen hun zelfrespect aan het aanwijzen van een Islamitische zondebok. Maar wie is er verantwoordelijk voor de verpaupering (voedselbanken! onverzekerden! achteruit hollende lonen!)? Toch zeker de Oude Politiek! De ministers die hun eigen salaris met 30% verhogen, maar de politie en de leraren amper een procentje gunnen. Ach, dat hindert ook niet, als ze wetenschappers als mijzelve er maar 30% bij gaven!

Tot slot een vingerwijzing voor de organisatie (en voor de Unielever-Commissaris). Nu is eigenlijk iedereen het met Terpstra eens. Was het niet aardiger geweest - als je ECHT een dialoog wil - om iemand uit te nodigen die het populistische standpunt wil verdedigen? Er is vast wel een respectabel iemand te vinden die advocaat van de duivel wil spelen. Iemand die, hoewel stemmend op de Oude Politiek, voor een som gelds de standpunten van de ANDER, de verguisde populisten, op heldere wijze uiteen wil zetten. Ik denk aan een eerzaam wetenschapper die bij ontstentenis van een Commissariaat met ludieke bijbaantjes aan de armoedeval en het bijbehorend populisme tracht te ontkomen. Kent U hem ook?

Eric Hoekstra, tegendraads te Leeuwarden

Leeuwarden, fier verder! College Stadsvisie met Ferd Crone.

Gekleed in een luchtig zomertenue begeef ik me naar het luxe onderkomen van de regenten van de Stad Leeuwarden. De wind giert door mijn sandalen, schoeisel 5000 jaar geleden uitgevonden aan de Nijl - waar dezelfde warme oostenwind waait.

Laat Groenlinks maar klagen over klimaatopwarming - vraag niet hoe dat kan, maar profiteer ervan!

Een proletarische linkse teen kijkt naar buiten. Misschien kan een vrouwtje van PR en Communicatie straks het gat in mijn linkersok even stoppen. We zijn per slot van rekening op de wereld om elkaar, mij dus, te helpen, nietwaar?

De gemeente brengt haar nieuwe stadsvisie uit onder de titel “Fier op Leeuwarden”. Ik stel mijn opbouwende kritiek op de titel gratis en belangeloos ter beschikking.

(Geluid van slijpende messen).

PUNT EEN. Het woord ‘fier’ wordt door noorderlingen niet gebruikt. Ik vind het woord op internet gebruikt door westerling Dales in het FD. Ferd Crone heeft zuidelijke wortels: daar is het woord FIER in levend gebruik. Maar een noorderling gebruikt het woord FIER niet.

(Gehuil van een door Crone uitgefoeterde PR-man.

“Had je me niet kunnen waarschuwen? “

“Maar burgemeester, wat weet ik van taal: ik ben maar een PR & Comm-man.”

PUNT TWEE. Er is reeds een stichting “Fier Fryslân”, voor slachtoffers van eerwraak en huiselijk geweld. Hoezo negatieve connotaties?

(Gejank van een door Crone gegeselde PR-vrouw.

“En jij, wist jij niet dat er een stichting met zo’n K****-naam bestond?”

“Ach, hoe moest ik dat weten, ik werk hier alleen maar. NEE NEE, NIET DE ZWEEP MET KNOPEN ERIN.”)

PUNT DRIE. Het woord ‘fier’ betekent ‘trots’. Met andere woorden: om het schaamteloze plagiaat op Rita’s vondst ongedaan te maken, is men uitgeweken van “Trots verder” naar “Fier verder”.

(Gesmeek van de hele afdeling.

Crone deelt de ultieme straf & vernedering uit: ze moeten excuses aanbieden.)

Tot zover mijn fantasie. In werkelijkheid worden we door een keurige jongensachtige PR-juf ontvangen op het gemeentehuis, die al haar energie steekt in het opvrijen van de reporter van Omrop Fryslân. Nadat ik dat stuitende taferereeltje een poosje heb mogen aanschouwen, worden we naar een prachtige zaal (Crone’s werkkamer?) gebracht.

De Grote Man zelf vraagt ons wat we willen drinken, en schenkt ons in: een daad van deemoed die inmiddels bij machtige mannen gemeengoed is geworden. Als hij mij vraagt, antwoord ik “ik accepteer wat U mij geeft”. Van dit antwoord is Crone even van de wijs. “Nee, nee, U moet kiezen. Nou dan doe ik maar thee”, mompelt hij. Ja, ik bezit het vermogen om zelfs op simpele vragen originele antwoorden te geven, door weinig begripvolle derden ten onrechte als leip en wereldvreemd omschreven.

Ik kijk om me heen. Zuilen van dooraderd wit marmer omgeven grote vlakken van dooraderd geel marmer waarin portretten van vorige heersers hangen. Achter Crone kijkt een jonge Beatrix (cup B) in rood hermelijn meisjesachtig-welwillend op ons neder. Ik gevoel mij opeens heel nauw verbonden met de machtigen der aarde.

Crone gaat in zijn begeleidend betoog voor de schaalvergroting: het is of dat of niks. Doe je 3 kleine theaters op 3 plekken, dan komt Jan Jaap van der Wal niet. Maar doe je 1 grote in Leeuwarden, dan komt die saaie hazelip zeker eens langs te slissen.

Als echte socialist pleit Crone tegen verdelende rechtvaardigheid. “Daar wordt de koek niet groter van”. (Neen, maar de kruimels wel, denk ik als kruimelaar.) Alles voor Leeuwarden dus!

Hoe Drachten en Heerenveen hierover denken? Crone vertelt dat hij met Middel en De Jong heeft afgesproken “elkaar wat te gunnen”. En zowel Crone als Middel ‘gunnen’ De Jonge maar al te graag zijn controversiële jeugdgevangenis. Maar ja, De Jonge heeft al zo vaak nul op rekest gekregen bij een sollicitatie. Hij plant dat jeugdgevang in Heerenveen als losgeld, zodat hij straks eens met succes uit dat gat kan wegsolliciteren. (Dit laatste vertelt Crone niet, maar is mijn reconstructie; anders hebben we weer een rel straks.)

Het is de bedoeling dat Leeuwarden een vluchtoord wordt voor rijke rustzoekers uit de Randstad. Ik bedenk dat een beetje rasverbetering van de boeren alhier geen kwaad kan. De slimsten komen immers hierheen. Alleen dombo’s blijven in de Randstad wonen.

Over boeren gesproken, Crone vertelt, Mak parafraserend, dat boeren vroeger alleen naar de stad gingen voor de veehandel en de Weaze. Maar nu de voorzieningen van het platteland zijn verwijderd, wil iedereen in de stad wonen. Leeuwarden zal dus gaan groeien. En meer mensen die nu al in Leeuwarden werken, zullen er ook echt gaan wonen (is nu 28000 van 55000, de rest komt in files de stad in)! “Over 5 jaar zal ik bewijzen dat ik gelijk heb”, zegt Crone fier. “Als U zo lang blijft”, zegt een brutale journalist. “Ik heb een contract”, zegt Crone, als een echte scorende midvoor.

Zelf stel ik geen vraag. Want mijn mondaine columns bevatten de antwoorden op alle relevante vragen. Ja, dat mondaine is mijn bijdrage aan de Leeuwarder schaalvergroting. Nu de columns in de dorpskrant nog, Rimmert!

Crone blijft me bij als een goed van de tongriem gesneden baasje, een echte goalgetter, voor wiens verdiensten ik nederig en respectvol het hoofd buig.

Eric Hoekstra, fier en mondain te Leeuwarden.

Jiddisch Festival in Leeuwarden

Het thema is heel vrolijk: 'friling, een nieuwe Jiddische lente'. Friling is het Jid-woord voor lente, afgeleid van het Duitse 'frühling', want Jiddisch is een kruising tussen Joods en Duits.

Hoewel er veel voorpubliciteit was geweest, werd het naar mijn gevoel steeds stiller naarmate het festival dichterbij kwam. De boter bij de vis bleef achterwege.

Zo heb ik nooit gehoord dat het festival op dinsdag 15 april op Tresoar geopend zou worden; anders was ik zeker wel even langs gekomen. Of heeft men zich met opzet stilgehouden, uit angst voor weer een meedogenloze column van mij?

Die angst was nergens voor nodig! Ik ben pro-Joods, ben zelf van Joodse afkomst. Op het dorp noemden ze mij vroeger al "Brillenjood". Ik zou Gretta Duisenberg heus niet hebben meegenomen.

Op de grote posters stond geen programma. Flyers met het programma heb ik evenmin gezin (liefst uitgesplitst naar doelgroep MUZIEK, FILMS, LEZINGEN).

Op internet bestudeer ik dan maar het onleesbare chronologische programma, weer zo'n truttige PDF. Nu begrijp ik de mediastilte. Het programma bestaat grotendeels uit films en jamsessies. Jamsessies, heel Jiddisch hoor!

Zo kan ik ook een Jiddische week organiseren. En artistiek leider Lucette van den Berg heeft op het programma veel plaats ingeruimd voor zangeres Lucette van den Berg. Haar kittige schoonheid heeft de hoofden van de bestuurders zeker op hol gebracht. Check dan haar homepage, eerste hit met google "Lucette van den Berg homepage": w - a - u - w, wat een knappe vrouw! De trilling slaat ervan in mijn frilling.

En goed dat ze een homepage heeft! Maar al te vaak zoek ik mensen op internet, beroemder dan ikzelf (zeg ik knarsentandend), die daar onvindbaar zijn. Doe maar eens googelen: "Tamara Schoppert homepage". Onvindbaar! Terwijl ik Wyb Feddema met dezelfde zoekopdracht zo te pakken heb. Goede zaak! Al pak ik liever iemand anders.

Tenslotte wordt mijn misnoegen ook opgewekt door de tijd dat een mogelijk interessante lezing van Ariane Zwiers gepland stond: 10:00 's ochtends op woensdag!! Mensen toch! Alle vergaderingen zijn om 10:00! Had het om 13:00 gedaan, dan had ik in de lunchpauze aanwezig kunnen zijn, of 16:00 op de vrije middag, grr. Trouwens: googel op "Ariane Zwiers homepage" en je vindt niks. Kom op, Ariane, dat kan zo niet langer!

Ik kondig bij deze aan dat ik de internet-aanwezigheid van Leeuwarder pommeranten ga doorlichten. Liwwadders heeft mij deze opdracht met voorrang verstrekt. Pommeranten! Jullie hebben nog een een paar weken tijd om jezelf op internet met een homepage zichtbaar te maken. Aan het werk, luiaards en slakken van PR en Communicatie! Ik kan ingehuurd worden voor een bescheiden bedrag (goede recensie op liwwadders.nl verzekerd). Een wikipedia-artikel reken ik ook goed.

De stadswandeling voor zaterdag lijkt me wel wat. Maar neen, "het maximum aantal deelnemers is bereikt". Ik noteer een MIN voor flexibiliteit. Ik besluit dan maar een paar vrijdagmiddaglezing in Tresoar mee te pikken.

Ik stap de Gysbert Japet zaal binnen. Koffietafel! Ik pak een koekje en wil koffie inschenken, Maar een strenge Jood verbiedt me dat. "De koffietafel is voor in de pauze", zegt hij. Snel lik ik aan het koekje dat ik reeds in mijn handen heb. "Houd dat koekje maar", zegt de Jidman met een blik vol walging. "Dank u wel, meneer", zeg ik beleefd. Altijd met twee woorden spreken, zo leerde mijn moeder mij reeds.

De l***e*e Lucette gaat net weg. In het echt is ze iets minder mooi dan op de foto's. De zaal is goed gevuld, zo'n vijftig mensen schat ik. Daar staat weer dat Mercator-vaandel naast het spreekgestoelte. Welke sluwe PR-vrouw heeft dat ding geregeld??

Na een inleiding van Reinier Salverda, directeur Fryske Aka, komt een Litouwse professor, Dovid Katz, aan het woord. Hij ziet er uit als een stereotype rabbi, gezet en met een giga rabbibaard. Hij vertelt hoe Theodor Herzl in 1897 de Zionistische Beweging oprichtte, - dat is een Friese Beweging maar dan voor Joden. En in 1948 had de beweging zijn doel gerealiseerd: de staat Israel werd opgericht.

Ongelooflijk! Een eigen staat! Waar de wadmodderaars van de Friese Beweging al eeuwenlang niet in slagen, dat boksen de Joden in 51 jaar voor elkaar! Respect!

Dovid Katz vertelt dat hij Leo Fuks nog heeft gekend - Leo Fuks is de man die zijn Joodse bibliotheek aan Tresoar schonk. Vandaar ook dit festival! Dovid Katz vertelt verder dat de Europeanen volgens de Joden afstammen van Japet (zie Genesis). Daarom zitten we nu ook in de Gysbert Japet zaal, denk ik dan weer.

Voor vermaak is ook gezorgd - een oudere vrouw haast zich ineens met rood hoofd en schreeuwende mobiel de zaal uit, onder superieur gegrinnik van het publiek.

Dovid vertelt verder dat het West-Jiddisch alhier sinds 1850 praktisch is uitgestorven. Zouden er nog oude documenten in West-Jiddisch in FRL zijn, vraag ik me af? Wellicht zouden we rijke Joden geld uit de zak kunnen kloppen met een projekt "Jidden en Joden in Fryslân". In USA en Engeland zijn namelijk nog een miljoen Chassidische Joden die Oost-Jiddisch praten. Dit idee is gratis!

Dan is er koffiepauze. Goede planning, want niks beter voor een informeel gesprek dan een koffietafel IN de conferentieruimte zelve. Na de pauze komt een charmante oudere schoonheid aan het woord, eveneens uit Vilnius (Litouwen), namelijk Maria Krupoves. Ze zingt prachtig. Tussendoor vertelt ze af en toe wat over Jidmuziek.

En we zingen zelfs met haar mee. De reporter van Liwwadders inbegrepen, al moet hij nu wel blozen bij deze bekentenis.

Wat een vrolijkheid en wat een melancholie spreekt uit die muziek! Wat een intelligente cultuur is het! Ze hebben respect voor twee soorten mensen: wetenschappers / priesters en kooplui. Dat is hun geheim. In NL is helaas alleen respect voor kooplui, en hun religie heet marktwerking. Ach, als ik niet streng polytheïstisch was (Helleens en Vedisch), dan zou ik Joods willen zijn.

Uit beide lezingen spreekt een sterk en schaamteloos geloof in de eigen identiteit - waar Nederlanders vooral een dergelijk geloof lijken te willen afbreken. Op het Meertens instituut provoceerde ik gaarne NRC-intellektuelen mei de stelling: "inderdaad, de NL identiteit bestaat niet, de Friese echter wel". Gehuil van verontwaardiging! Boegeroep! Duivels gelach van mij!

De derde lezing moet ik helaas missen. Maar op de valreep spreek ik nog even met Eppie Dam, die Jidse gedichten in het Fries vertaalde, en mij het prachtig gebonden boekje even laat zien. Toch nog een geslaagde Frilling.

Eric Hoekstra, brillenjood te Leeuwarden

Nacht van de Filosofie I

Vannacht 11 april de Nacht van de Filosofie in Leeuwarden. Maar ja, wat is een nacht in provinciestad Leeuwarden? Het programma duurde van 20:00 tot 00:45, en had beter de Avond van de Filosofie kunnen heten.

Organisator Hans ten Houten had toch al mijn misnoegen opgewekt door na een telefoongesprek in januari maandenlang niks van zich te laten horen. Tot mensen ineens beweerden mijn naam in de krant te hebben zien staan. Niet dat ik daar als narcist vies van ben.

Nog meer misnoegen als ik de tijdprogrammering pas een paar uur van tevoren toegestuurd krijg. En wie schetst mijn verontwaardiging als blijkt dat ik als laatste geprogrammeerd ben, na middernacht, als iedereen al lang naar huis is? Ook hebben ze me de sleutel van Tresoar en een afkwast toegetuurd, en een briefje of ik wil opruimen en afsluiten.

Ik weet genoeg. Ten Houten had natuurlijk geprobeerd een paar grootheden te programmeren. Die hadden zeker op het laatste moment afgezegd en toen was het provinciaaltje Hoekstra alsnog in beeld gekomen. Ach wat, zo zou ik het zelf ook hebben gedaan!

Ik heb me weer op de klassieke manier voorbereid. Stijf van de zenuwen. Vergeefs probeer ik de voortekenen te duiden waarvan de angstaanjagende hierogliefen lijken te spreken, waarop ik ze dan maar doorspoel.

Kijk het programma. Hoewel laat op de avond sta ik geprogrammeerd in de sjieke "Gysbert Japixzaal", terwijl iemand als lesboer Bauke Zijlstra geprogrammeerd staat in het ... "leslokaal" van Tresoar. Bauke snabbelt ook wel eens bij op de achterkant van de LC, maar heeft nimmer de voorkant weten te halen. Nu ja, verschil moet er zijn. (Zo sensatiezoekers, dan hebben we speciaal voor jullie de lokale kinnesinne ook weer gehad.)

Onderweg naar Tresoar kijk ik naar de sterren. Daardoor zie ik niet dat een tegel enigzins verzakt is, misschien als gevolg van een plaat met loodzware poëzie die ernaast ligt. Ik verstap me en mijn dienstmeid Thaltsje lacht me uit. Thaltsje is trouwens de naam van mijn Thaise au pair: ja ja, Fryslân en de wrâld (wereld).

Dan Tresoar. Vollebak, ongeleugend! Dat had ik niet verwacht, maar goede zaak. Van de bevallige Andrea van de organisatie krijg ik een stapel consumptiebonnen die er niet om liegt. Even later incasseer ik zwijgend van de andere organisator Hans ten Houten nog een stapel. Zo, dat wordt gratis zuipen vannacht, ware het niet dat ik een reinheidsgelofte heb afgelegd en dus niet meer drink.

Ik krijg een programma, O schrik! Mijn naam is onleesbaar in witte letters op oranje ondoorgrond afgedrukt. O dubbele schrik: In plaats van de forumdiscussie waar ik veilig als een van de acht discussianten achter de tafel dacht te kunnen wegdommelen, blijk ik 1 op 1 te moeten debatteren met Matthijs van Boxsel, auteur van de Encyclopedie van de Domheid.

Twee bloemen verschijnen. Het zijn Karen Bies en Marijke Roskam. Ze kondigen het programma aan voor de uitpuilende zaal. Mensen worden zelfs naar de balustrade verwezen, waar ze zich ongemakkelijk over eenkeiharde houten bank heenvleien. De sfeer is zeer ongedwongen en plezierig.

Tip voor de presentatrices. Laat de sprekers bij het doornemen van het programma de hand opsteken, dan kan het publiek hun alvast leren kennen / herkennen. Nu is het doornemen van het programma een beetje een waslijst. Deze tip is gratis! Helaas evenals mijn optreden in deze Nacht van de Filosofie. Misschien kan ik nog wat consumptiebonnen verpatsen.

Gelukkig houdt voorafgaand aan "ons debat", Matthijs van Boxsel eerst een lezing / voorstelling / conference over de domheid van een klein uur. Dat geeft mij de gelegenheid om hem met stijgende ontzetting te bestuderen. Het is een charlatan net als ik. Maar waar ik een leerjongen ben, is hij grootmeester, Magister!

Hij kent de truuk die Erasmus in de Lof der Zotheid uithaalt. Laat de zotheid het woord voeren en je kunt alles zeggen wat je wilt, want het is immers de zotheid die spreekt. En dus kunnen de ijselijkste waarheden en waanzinnigste paradoxen ongestraft de toehoorders van hun stuk brengen. Aldus geschiedt wanneer Van Boxsel aan het woord is.

Een incident. Zijn laptop is een Mac en die wil niet met de Microsoft beamer communiceren. Hm, domheid in de praktijk, denk ik dan, die eveneens in het gelukkige bezit van een Mac ben. Matthijs dendert zonder plaatjes deur. Met een overdonderende rethorische flair brengt hij de ene paradox na de andere te berde.

Dan pauze met Meindert Talma, terwijl ik op het WaterCloset met knikkende knieën een zittende wake houdt. Dan het debat. Ik open met een aanval. "Magister Van Boxsel, U comitteert zich niet". Van Boxsel otnsnapt in grappen en paradoxen en ik probeer hem op zijn dwaalwegen te volgen. Het publiek geniet en ik ook. Voor 1 keer vind ik het niet erg dat het werk van de oude Griekse sofisten verloren is gegaan, want heeft Matthijs Van Boxsel de genotzucht van Aristippus niet herschapen als hij de lof van het orgasme zingt, waarin de mens aan de domheid ontsnapt? Of de lof van het spel waarin het kind en de volwassene zich mogen verliezen?

Daarna drink ik nog even thee met Matthijs, die voortdurend maar het magische woord parafysica (of padafysica) mompelt, wat een wiskundig spel met absurditeiten is waarmee een club waartoe hij behoort zich bezighoudt. Ik citeer hem "Wat metafysica is voor de fysica is padafysica (parafysica?) voor de metafysica."

Als empirisch wetenschapper heb ik daar weinig boodschap aan en ik verdenk hem van paddofysica. Maar mijn onewetendheid heeft me stellig verraden en ik weet ik ben gewogen en te licht bevonden, maar nog altijd zwaar genoeg voor een kopje thee.

Deemoedig buig ik het hoofd. Magister Van Boxsel, U heeft ons vermaakt met uw spel en dartele sprongen, U heeft ons genot gegeven - groter compliment kan ik niet maken.

Het is half elf op de vrijdagavond. Ik ben even ontsnapt uit de Nacht om dit eerste verslag te schrijven. Nu moet ik me terughaasten om te kijken of er kwart voor middernacht nog klantjes voor mijn eigen bescheiden avontuurlijke sessie te vinden zijn.

Eric Hoekstra, halverwege de 'nacht' van te Leeuwarden

Nacht van de Filosofie deel 2

Goed, de plenaire forumdiscussie over identiteit, lokaal en globaal veranderde dus in een feest van de domheid met Van Boxsel. Jacob van Sluis, die een opzetje ervoor had geschreven, had reeds mijn misnoegen opgewekt met de zin "Hoe krijgt de individuele burger aansluiting op de hogesnelheidslijn Europa-Nederland-Friesland-Leeuwarden? Of worden we met domheid geslagen, wanneer we ons terugtrekken en samenscholen in het ‘doarpshûs’?". Parbleu? Zonder hogesnelheidslijn is Europa geisoleerd van Friesland, niet andersom!

Maar goed, met Jacob v S (die ik eindelijk eens de hand kon schudden) kan ik geen ruzie maken want we hebben een jaar geleden geschenken uitgewisseld. Zijn vertaling van Heideggers Feldweg (of Feldwebel?) voor mijn vertaling van Nietzsche. Daar had ie me wel te pakken want zijn 'boek' was 20 bladzijden en dat van mij 200. Maar ik had hem tuk want mijn vertaling was in het Fries, die van hem in het Nederlands.

Ik kom om 22:45 weer binnenwandelen en praat met Beroemde Mannen zoals Mijzelf, bijvoorbeeld Friese Pers directeur Abe de Vries en schilder-muzikant Gerrit Breteler. Ik drink wijn, eet een broodje worst en word prompt ontzettend slaperig. Een ethicus van het MCL roept me aan tafel bij hem en zijn studenten; ik meen dat hij Van Dijk heet. Hij is officieel door het ziekenhuis ingeschakeld vanwege ethische kwesties als euthanasie e.d. Zodoende kan hij niet zoveel met de sofistische Spielerei van Matthijs.

Dan is het al haast 23:45, mijn uur slaat. Maar de vorige spreker is nog bezig, loopt ontzettend uit. Pek van Andel van serependipidipitititititeit, ofwel "verwacht het onverwachte", weet van geen ophouden. Knarsentandend wacht ik op de gang tot die wijdlopige dwerg eindelijk is uitgeluld.

Het ergste is, hij heeft nog een volle zaal ook. Maar nog is hij niet weg, de arrogante kwast. Ik reik de blinde mol zijn bril en papieren aan. Maar hij begint nog te zeggen waar het lichtknopje voor het licht op het spreekgestoelte zit. IJzig zeg ik "dat heb ik niet nodig". Ja zeg, we zijn al een 20 minuten uitgelopen!

Maar Pek slaat keihard terug door joviaal tegen iemand van de organisatie te roepen "IK had een volle bak".

Goed, als Van Andel eindelijk opgehoepelt is, begint de zaal halfvol te druppelen. Ik voer mijn avontuur-act op en laat mensen avonturen vertellen die ze zelf beleefd hebben. Onder het publiek bevindt zich ook de veelbelovende journalist Jelte van het ANP. Deze schone jongeling ontmaskert mij als een leugenaar. Had ik in mijn columns niet een beeld opgetrokken van iemand die Tommy Hilfiger draagt, e.d? En nu staat hier iemand voor hem in burgerkloffie. Ik repliceer met "Art is a beautiful lie", waarop hij goedkeurend knikt. Ik veeg het zweet van mijn voorhoofd met mijn goudbestikte zakdoek van Chinese zijde, merk Serena (Williams, U weet wel, die heerlijke tennisnegerin).

Twee jonge mensen verlaten tijdens mijn performance de zaal. Is het te laat voor hun? Nee, zo blijkt later, als ik ze bij de uitgang tegen kom. Ze vonden het maar niks, die avonturen. De bebrilde jongeman vraagt mede namens zijn nuffige vriendin "we vroegen ons af, waar leidt dit allemaal toe? Ja we zijn halverwege maar weggegaan". Op deze vraag die ik als een rethorische vraag annex belediging beschouw, geef ik geen antwoord. Woest fiets ik de nacht in. Een tweede smet op deze avond die zo veelbelovend begonnen was, nadat ik mij in de ring tegen Van Boxsel staande had gehouden. Eerst Pek van Andeldarm, en nu die burgertrutten weer met hun dichtgetimmerde leventjes (lees: kritiek op MOI). "Verwacht het onverwachte", zou ik hun willen toeroepen.

Tijd voor evaluatie van de eerste Nacht van de Filosofie te Leeuwarden. Was 6 parallelsessies niet een beetje veel voor de eerste keer? Neen, door de verbazingwekkend hoge opkomst en de gelikte organisatie was het gewoon een doorslaand succes!

Wel adviseer ik om het programma af te sluiten om 23:45, en dan nog een gezamenlijke wake rond middernacht door te brengen, met een goed glas wijn. Waarna iedereen om 00:15 kan vertrekken. Nu is er geen centrale afsluiting waardoor het gebeuren een afsluiting, 'closure', ontbeert. Al met al kan ik als jurylid dit gebeuren toch met het rapportcijfer 9 belonen, niet in het minst door mijn eigen sensationele optreden.

Tot slot bedank ik, ondanks mijn kritische plagerijtjes, de organisator Hans ten Houten, Andrea en zijn hulpklazen van de bibliotheek, want tesamen hebben zij het allemaal toch maar mogelijk gemaakt. En in alle bescheidenheid vraag ik me af: is het niet mijn eigen TON-actie geweest die de inspiratie en aanstoot vormde tot deze zeer geslaagde eerste Nacht van de Filosofie in het Leeuwarderse?

Eric Hoekstra, dwaas te Leeuwarden

In de ban van Or (Eurocommissaris Orban in It Aljemint)

Het is lente! De sappen trekken weer in de bomen omhoog en ook in mijn goddelijke lichaam doet de magie zich voelen. Ik ben herboren na mijn griepje. Al manifesteren de sappen zich wel een beetje al te prominent in mijn lijf, zodat ik vandaag voor de tweede maal naar de Deo moet grijpen.

Eurocommissaris Meertaligheid Leonard Orban spreekt vandaag in It Aljemint, het congresgebouw van het Mercator Kenniscentrum en de Fryske Akademy. De avond is verder georganiseerd door een onheilige alliantie van drie partijen: Europa Direct, de Europese Beweging en de Leeuwarder Courant.

Allemaal foute clubs, zou ik haast schrijven, ware het niet dat ik tijdens mijn ziekte tot Europa bekeerd ben. Ik haat nog steeds de dictatuur van de economen, maar zie het nu als mijn taak Europa een culturele identiteit te verschaffen. Dat kan nog net voor de zomervakantie.

Europa Direct is, zoals de naam al doet vermoeden, de schuilnaam van het Leni Riefenstahl buro van Europa, ofwel de afdeling PR. Ze hebben volgens internet ook een bezoekadres in Leeuwarden, aan de Wirdumerdijk! He, dat blijkt tot mijn verbijstering de Openbare Bibliotheek te zijn. Nou breekt mijn klomp. Geen wonder dat ik daar geen anti-Europa boeken kon vinden daar.

De Europese Beweging is volgens zichzelf:

“een zelfstandige en onafhankelijke vereniging ... met 35 aangesloten organisaties waaronder alle grote politieke partijen, werkgevers- en werknemersorganisaties.”

Juist, een geldverslindende applausmachine dus. Geef dat geld toch aan mij, dan zou er tenminste wat sensationeels gebeuren!

Inmiddels ben ik door het zwoele lenteweer in It Aljemint aangekomen. Ik ga naast de verwarming zitten zodat mijn handen ontdooien. Met een parlementaire enquête naar het weer zouden de muffe regeringspartijen in één keer het respect van het Volk kunnen terugwinnen. Niet alleen fris en fit voor de verkiezingen, maar dan ook fit na.

We gaan in de grote bovenzaal zitten. Achter in de zaal is een raar glazen kamertje met daarin twee vrouwen. De perstribune? Ik vragen. Blijken het de tolken te zijn. Enkele Friese bewegers hebben een koptelefoon op waarin de ene tolk de Friese vertaling fluistert. En Orban heeft er ook een op, waarin de andere tolk de Roemeense vertaling fluistert.

Dan komen de pommeranten binnen, die (weer zonder mij, ijselijke vloek!) naar een uit eten zijn geweest.

We gaan beginnen! Rimmer Mulder (erfvijand, oude slang) is de spreekstalmeester. Maar hij doet het goed! Dit werk ligt hem duidelijk veel beter dan het schrijven dan saaie stukjes op de voorpagina van de LC.

Hij vertelt dat Anita Andriessen wordt vervangen door Jannewietske de Vries, en voegt eraan toe: "Haar statuur doet niet onder voor dat van Anita Andriessen". Of zei hij nu "Haar figuur"?

De Eurocommissaris spreekt (Engels). Friese beweger Bertus Postma interrumpeert Orban met een luide kreet van afschuw. "Hoe komt hjir no Hollânsk út, Mulder!" "Druk op de blauwe knop", sist Mulder onblij, of iets dergelijks, waarna Bertus vergenoegd wegdommelt bij de Friese vertaling.

Orban begint te spreken. De fotograven knippen aan een stuk door. Tip voor de organisatie. Zet het Mercator-vaandel direct naast het spreekgestoelte, zodat het op alle foto's komt te staan. Deze tip is gratis!!

De sympathieke Orban (hij lijkt op Jeroen Dijsselbloem) pleit voor Lifelong Learning en het leren van meerdere talen. Ja, maar zelf heeft ie een accent zo vet als het schapenvlees in een Roemeense MITITEI-stamppot. Gelukkig duurt zijn lezing niet lang.

Dan komt Jannewietske de Vries (gedeputeerde van Cultuur en Onderwijs), bijgestaan door Sybren Posthumus, die zich blijkbaar snel tot haar top dog en lap dog (ik ben jaloers) heeft ontwikkeld. Ja lap dog, want hij bedient de laptop met de powerpoint-presentatie voor haar. Of zitten de andere provinciale ambtenaren nu lachend om zoveel ijver PSV-Fiorentina te kijken?

Terwijl Jannewietske tot ontsteltenis van Mulder Fries spreekt, luistert Orban met de koptelefoon op naar de Roemeense tolk, die hem wellicht allerlei oneerbare voorstellen doet - wat verklaart waarom hij tijdens de lezing van Jannewietske voortdurend vergenoegd zit te glimlachen. Bijvoorbeeld:

"En dêrom is de trijetalige skoalle in grut sukses foar de provinsje!"

Vertaling: "ik wil je, straks, met MITTITEI, op je hotelkamer!"

Jannewietske is wederom gekleed als godin van de jacht, ditmaal in een zebra blouse. Miauw. Of hinniken zebra's soms? Jannewietske somt de zegeningen fan het Fries beleid op (Edufrysk, Doutzen Kroes, Fries rugzakje met taalinfo voor nieuwe bewoners, enz enz). Ik kijk om me heen en zie meer schone euro-bloemen zitten (ja, als Jannewietske voor Sybren kiest, ga ik om me heen kijken, hoor!).

Ineens (toeval?) krijg ik een geweldig idee om een culturele eenheid van Europa te smeden. Een Miss Europa verkiezing! In verschillende gewichtsklassen: lichtgewicht, weltergewicht, bantamgewicht, middelgewicht, zwaargewicht en all star lady's wrestling. Een nieuwe lente en een nieuw geluid. Ik ben voor alle jury's beschikbaar. Ook dit idee is gratis!!

Jannewietske wijst fijnzinnig op de gigantische krenterigheid van de Nederlandse staat aangaande het Fries. Omgerekend per inwoner krijgen de Basken 7x zoveel geld van de staat als wij! Zoals Nederland ook achterop loopt bij vrouwenparticipatie in de top van het bedrijfsleven. Stom patriarchisch calvinistisch trutland (mijn genuanceerde woorden, niet JdV, anders hebben we zo weer een rel).

Maar de commissie Lodders schijnt het kabinet geadviseerd te hebben om nu eindelijk eens de beurs te trekken voor een krachtige financiele impuls. Denk daarbij ook eens aan het bescheiden salaris van wetenschappers in vaste dienst, want Plasterk trekt ons ook het vel over de oren!

Na Jannewietske is Jelle Bangma aan beurt, voorzitter Buro Kleine Talen. Hij begint met een staaltje legerroemeens, waar Orban voor applaudiseert. Goeie binnenkomer. Jelle praat met een licht rethorische flair.

Ik zit ondertussen te smoezen met mijn buurman, de symathieke FNP-wethouder van Wimbritseradeel, Gerben Gerbrandy. Hij is zeer en tige by tige te spreken over de bijdrage van Jannewietske ... of zou hij na de gemeentelijke herindeling een nieuw onderdak zoeken?!

De laatste lezing is van de directeur van de Fryske Akademy, Reinier Salverda. Omdat we achter lopen op schema, spreekt hij wat sneller. Maar dan wijst Mulder hem terecht, want de tolken kunnen het tempo niet meer bijbenen. Opvallendste punt van Reinier is het samenwerkingscontract van de Fryske Aka met de Baskische regering. En daar verdientt de Aka nog geld aan ook!

Dan is het pauze en ik vertrek gehaast. Want ik moet nog naar een andere afspraak toe, naar een afterparty in de haventerminal van Amsterdam. Daar ga ik dansen en sjansen met een beroemd politica, en wie weet hoe we verder de nacht doorbrengen. Als Rita Verdonk moeilijk loopt, heeft ze een zware nacht gehad - zoveel gasten!

Eric Hoekstra, weer op het randje te Leeuwarden

Tineke Huis in de Kerk

Staatssecretaris Tineke Huizinga komt naar de Grote Kerk! Ze mocht namelijk weer verder met de OV-chipkaart. Zodoende reisde ze door naar Leeuwarden.

Natuurlijk wil ik Tineke graag in levend lijf ontmoeten. Al langer ben ik fan van deze bevallige Friezin. Het zou smalende godslastering zijn om haar hertachtige schoonheid te loochenen. Met haar reebruine ogen (hijgend hert de jacht ontkomen!) is zij de christelijke versie van de godin Diana: Jannewietske de Vries, met haar ondeugende neus, is haar heidense tweelingzus.

Tineke en ik zijn beide jonge bloemen in hetzelfde jaar geboren (1980, oei typo). Maar zij is een watervrouw! Dan kan het tussen ons nooit wat worden. Bovendien is ze op mijn verjaardag met een ander getrouwd.

Maar ik naar de kerk! Dat is wel even slikken. Ik ben voorchristelijk en nachristelijk, maar niet van nu-christelijk, en de monotheïstische godsdiensten hebben mij altijd iets van een andere wereld toegeleken.

Zet men mij het mes op de keel, dan zou ik misschien nog eerder moslim als christen worden. Islam is tenminste een mannelijke godsdienst. Aan de andere kant ben ik en zijn wij allemaal het product van 1500 jaar christelijke cultuur.

Niettemin geloof ik in het hogere. Momenteel lees ik "Zuiver Bewustzijn" van Pim van Dommel. Dat gaat over Bijna-Dood ervaringen. Maar ik ga naar de Nieuwe Kerk in de hoop weer een Bijna-Levend ervaring mee te maken, want het bestaan is mij soms saai en doods genoeg.

Voor Tineke ben ik in mijn mooiste kleren uit de kast gekomen. Verder steek in een Friese vertaling van het Nieuwe Testament in mijn binnenzak, en een liefdesroos in mijn knoopsgat. Met SponsBob kan ik zeggen: ik ben er klaar voor!

Ik scharrel om de Grote Kerk heen tot ik via een verbouwde zijingang in een moderne koffiekamer kom. Via een gang om een prachtige binnenplaats kom ik in een klein zaaltje waar een en ander zich zal afspelen. Aardige mensen daar! Ze komen uit zichzelf naar me toe om zich voor te stellen en me met een woordje op mijn gemak te stellen.

Met Fokkema spreek ik over de openstelling van kerken. Protestantse kerken zijn normaliter dicht maar in het zuiden zijn katholieke kerken de hele dag open. Dat brengt tme op een idee: kan de Leeuwarder oecumene niet de Doopsgezinde kerk in de MacDonald-straat de hele dag openhouden? Dat is pas spirituele gastvrijheid.

Zo’n open kerk is ook de RK-kerk in de Kalverstraat te A’dam, waar ik tussen de middag wel eens in het donker op een kerkbank ging zitten dromelen. Heel rustgevend.

Maar nu voel ik bepaald onrust!

Ik schiet dus nog vlug even de WC in. Detail: op de deur staat niet HEREN maar BROEDERS, als teken dat hier een klooster is geweest, neem ik aan. Ik keer haastig terug naar de zaal.

Organisatrice Alcanna geeft mij een fraaie persmap. De bijeenkomst staat in het teken van vluchtelingen. Het is elke keer in een andere plaats. Bijvoorbeeld met Doekle Terp in Den Haag, die na zijn faux pas met Wilders en met de politie zelf haast een vluchteling is geworden, net als Wilders trouwens.

Nieuwtje: van Alcanna hoor ik dat de Bijbel onlangs ook in het Nedersaksisch is vertaald. Al is er rond 800 na Christus al eens een Nedersaksische samenvatting van gegeven, namelijk de Heliand. Wat ben ik toch weer belezen!

En daar is Tineke! We kijken elkaar even in de ogen: heerlijke ogenblikken. Bescheiden ga ik met mijn notitieboekje achter in de lege zaal zitten. Er zijn schandalig weinig mensen: 7 in totaal, allemaal van de organisatie, en ik als pers.

Ik ben gewoon verontwaardigd! J’accuse! Waar zijn de christelijke politici?

Waar is Addy Stoker? Arco van Daalen? Pieter Sollie? Jochem Haitsma? Luuk Vernhout? Koops? Nentjes? Van der Werk? Sinnema?

Waar is Thea Koster? Cocky den Hollander? Harry van der Molen? Gea Dames? Henk Drewel? Symen Tamminga? Gerrit Krol?

Niemand van de Christenunie! Niemand van het CDA! Ga jullie ‘s kapot schamen! Geen wonder dat Leeuwarden geen netwerkstad is geworden. Tineke zal voortaan ook wel denken – jullie zoeken het in Leeuwarden zelf maar uit!

Ik vind: als er een minister, staatssecretaris of tweedekamerlid naar Leeuwarden komt, hoor je acte de présence te geven. Zeker als die van jouw partij is. En dan de pers. Er was niemand van de LC, FD of de Omrop. Dit was toch een uitgelezen mogelijkheid om Tineke een nieuwtje te ontlokken, bijvoorbeeld over de Afsluitdijk.

En tot slot veeg ik de organisatie de mantel uit. Had met de kosters, dominees en andere herders van de afzonderlijke kerken niet even geregeld kunnen worden dat ze elk aanwezig zijn en even 10 leden van hun schare gelovigen meenemen? (Deze tip is gratis!) De saamhorigheid onder zowel christenen als onder CDA en CU-mensen is ver te zoeken.

Maar dat alles doet niks af aan mijn spirituele ervaring in die prachtige oude Nieuwe Kerk. Het zonlicht schittert op de estrikken en kloostermoppen, even beweeglijk als mijn geest. Ik weet het zeker, in een vorig leven ben ik monnik geweest, of tempelier.

Tineke spreekt een bemoedigingswoord voor vluchtelingen uit en schrijft dat vervolgens in het Bemoedigingsboek.

“God vergeet niet. Hij verzamelt de tranen in een fles”.

O maar laat Hem toch ook de kreten van vreugde en genot in een fles verzamelen!

In de stilte die erop volgt bidden we voor onbekende vluchtelingen.

Dan spreekt de heer Fokkema in het Fries over 20 jaar vluchtelingenwerk, hoe hij 30 bootvluchtelingen hielp oppikken, en met een baby op zijn arm over de Vietnamese Zee voer. Ontroerend.

Maar daarmee lok je de jeugd en de gewone mensen met de problemen die nu spelen niet de kerk in. De markt voor vluchtelingen is oververzadigd, als ik zo bot mag zijn. De aandacht zou op de mensen en problemen van hier en nu gericht moeten zijn.

Als verlicht egoïst denk ik vooral aan mezelf (en aan Leeuwarden natuurlijk)! Ben ik zelf niet een spirituele vluchteling, op avontuur in godsdiensten en filosofieën, slechts een tijdelijke gast in een godshuis als dit, tot ik het godshuis zal hebben gevonden waar ik thuishoor: Mijn Godshuis?

Salve Regina

“Help me, koningin”

Is het toeval of niet, maar ik blik wederom in Tinekes twee reebruine ogen.

Eric Hoekstra, spiritueel te Leeuwarden

Cultuur op de kaart bij Jannewietske de Vries

http://www.fryslan.nl/sichtopfryslan

Van Rixt Ritskes krijg ik het programma toegestuurd voor de feestelijke opening van de internetsite "Cultuur op de Kaart". De mail is geschreven in een taal die de machtigste mannen van Friesland zelden beheersen:

09.30 oere ynrin mei kofje en tee

10.00 oere iepening Kultuer op ‘e kaart mei deputearre De Vries

10.30 oere ein presintaasje

Al met al een klein uurtje met Jannewietske. Een vluggerdje dus. Daarvoor kan ik me altijd vrijmaken! Bovendien heb ik me gisteren nog gedouched. Ik doe even een vlugge snuif - oei ik had wel een schoon overhemd mogen aantrekken! Maar ik ga gekleed in smetteloos wit van broek en hemd, een professorenjasje van Schotse tweed, een warme bruine das en een chique leren chaletje. Die laatste komt bij Blaauw vandaan, een soort plattelands V&D in het centrum van Jubbega met uitzicht over de weilanden. Ik zie ze nooit elders te koop.

Ik fiets door de zonneschijn naar de noodgebouwen van de Provincie. Na een strenge ingangscontrole betreed ik met een bezoekerspas de burelen van de Macht! Noodgebouwen? Het is gezellig hier, gewoon hartstikke SMÛK. In de verkeersruimte staat een gigantische poef opgesteld die mij op ontuchtige gedachten brengt.

Dan zie ik een oude bekende: Sybren Posthumus, oud-lijsttrekker van de FNP Leeuwarden, tegenwoordig provincie-ambtenaar en beoogd puinruimer bij de FNP Boarnsterhim. Hij vertelt me dat het digi-projekt "cultuur op de kaart" een soort aktuele tegenhanger is van het HISGIS projekt van de Fryske Aka. Op HISGIS staat vooral historische info van het kadaster, terwijl "Cultuur op de kaart" alle scholen, musea, dorpshuizen en dergelijke van nu geeft.

De zaal waar het grote gebeuren plaatsvindt is niet stijf en deftig, maar een gemoedelijke kantoorruimte met grote vergadertafel. Een stagiaire biedt mij koffie aan en ik breng haar in verlegenheid door om gebak te vragen. Gebak is er niet. Als ik Ernst Bruinsma van de AFUK even later ontmoet, denk ik, 'maar goed ook'. Hij ziet er patent uit. Bij zijn teddybeer-achtige verschijning steekt mijn ascetisch afgetraind sportlijf schraal en calvinistisch af.

Ambtenaar Siem Akkerman stelt zich aan mij en Bruintje Beer voor. Dat stel ik op prijs (gemeente, opletten)! Een vlotte jongeling van de Omrop stelt zich eveneens voor. Ba, naam weer niet onthouden. Misschien moeten wij mondialen maar weer visitekaartjes bij ons dragen. Ernst en ik zetten de culturele lijnen voor de komende tien jaar uit en wachten daarna op wat komen gaat.

Ik was enigzins huiverig om de collega's van de LC weer te ontmoeten, na alle lelijke dingen die ik over hun baas annex propagandist Mulder heb geschreven. Maar tot mijn verbijstering zijn ze er niet. Dan valt het kwartje. Zij zijn natuurlijk ongewenste vreemdelingen bij de provincie na de overheidsspionage en de rechtszaak over die ambtenaar die informatie aan de krant doorspeelde.

De plechtigheid begint. Een wijsneuzige ambtenaar houdt een schoolmeesterachtige inleiding over dorpshuizen in de 19e eeuw en Toynbee, vol met frazen van het type "zoals U natuurlijk allemaal weet" terwijl ik het publiek zie denken "nooit van gehoord". Zijn zenuwachtige enthousiasme voorkomt dat ik hem hier verbaal fileer en demitteer. Ik heb nu eenmaal een zwak voor zenuwachtigheid en voor enthousiasme, eigenschappen die in de ogen van een deel van mijn provinciegenoten onvergeeflijke fouten zijn.

Dan is het woord aan de Gedeputeerde. Ik zit vooraan. Eindelijk weer een gelegenheid voor Jannewietske en mij om elkaar in de ogen te kijken. "We should stop meeting like this", denk ik. Zoude dat wederzijdsch zijn? Ik aanbid haar op afstand en met gepaste nederigheid en decorum.

Dan draagt Zij haar assistent Sybren P op om de digitale kaart te tonen. Die ziet er goed uit. Hij (de kaart) is intuïtief te bedienen: waar je denkt dat je moet klikken, gebeuren ook de dingen die je wilt dat er gebeuren. Duidelijk niet gemaakt door Microsoft: groter compliment kan ik niet geven.

Het belangrijkste van zo'n kaart is dat Friesland als geheel object van door feiten geïnformeerde plannenmakerij kan zijn. En ik moet direct weer denken aan die onbereikbare droom: Friesland Culturele Hoofdstad van Europa! Leve de eerzucht!

Dan is de plechtigheid voorbij. Er wordt in kleine groepjes nog nagesproken. Omdat ik met het gesproken woord maar een verlegen jongen ben (en omdat Koen Eekma voordringt als ik moed verzamel om Jannewietske aan te spreken), ga ik maar roemloos af en verlaat de zaal. Nu ja, ik heb ook eigenlijk niks te zeggen, maar te schrijven des te meer: ik verzoen mij met mijn lot.

Ik wandel de noodgebouwen van de Provincie op de Snekertrekweg uit. Oei, strenge uitgangscontroles. Ik laat mijn ID nogmaals zien, en vervolgens word ik gefouilleerd. Nu heren, dat was wel een heel grondige inspectie, denk ik, als ik 20 minuten later pas mag doorlopen. Men maakt bepaaldelijk misbruik van de situatie. Wie had gedacht dat er zoveel plekken op het lichaam waren om een USB-stick te verbergen?

Eric Hoekstra, op-de-kaartzetter van Leeuwarden

Persmanifestatie Start Frysk Festival

Omstreeks het middaguur haast ik me naar het gemeentehuis. Wollen das, bijpassend tweed jasje van maagdelijk lamswol, witte broek, wit overhemd: kortom, ik zie eruit als een sprookjesprins, kon zo uit ‘Lieve Jongens’ zijn weggelopen. (Mooie documentaire over Reve trouwens - Omrop, mijn complimenten!)

Een blonde stagiair van het mannelijk geslacht schuifelt met een grote camera voor me uit. Een piepjong ventje is het nog. Waarom moet ik wederom aan de docu van de Omrop denken? Maar nee, dit is werk, nu hard zijn! Ik begeef me naar de ingang van de zaal.

Communicatiemevrouw Christel Pieper geeft twee obscure gasten voor me enthousiast een hand (dat blijkt later de leiding van het Frysk Festival te zijn!). He, krijg ik geen hand? Parbleu! Als het andersom was, kon ik tenminste nog wijkwerker in A’dam worden!

De meeste mensen kennen elkaar, maar ik ken niemand (snik). Van ellende ga ik maar aan de lege perstafel op de eerste rang zitten. Er ligt een luxe ‘kuch’ manifest voor de pers klaar. Ik bekijk het ellendige stenciltje vluchtig. De achterkant is het mooist (dit typeert Afdelingen Communicatie), met daarop het paarse logo van het FF (Frysk Festival). Ik mor.

Maar dan komt Magna Mater door een zijdeur op. Zij gaat gekleed in een rood jasje en een zwarte rok. Op slag word ik stil van binnen. Het is Yvonne Bleize, de wethouder van Cultuur, Mijn smachtende blik blijft onbeantwoord.

De zaal is leeg. Een jonge Beatrix flirt met me vanaf haar statieportret. Wat is ze nog jong! Haar jurk is doorschijnend blauw. O wat een mooie zaal, met een marmeren schouw en rode velours-gordijnen. Het rode lichtschijnsel doet denken aan de kamers van een straat verderop – heel intiem.

Maar dan begint de zaal vol te lopen. Daar is Wout van GVDTV. Ook op de publieke tribune nemen nu mensen plaats. Zoveel journalisten zijn er toch niet? Ach, ze hebben natuurlijk een blik raamlunchambtenaren opengetrokken – anders was de zaal te leeg. Ik had het zelf kunnen bedenken.

Nu komen er bekendere types binnen. Links zet Azing Walthaus zich neder, en ik gelukkige kom naast twee gratiën te zitten. Links naast mij schuift de rossige schoonheid met appelwangen aan: Kirsten van Santen van de LC. Zonder haar zouden de mannelijke journalisten het in Mulders Mesdagkliniek niet uithouden. Ze is echt zo’n type aan wie elke Amsterdamse wethouder zijn sexleven en zichzelf zoude willen bekennen.

Links van haar (linkser kan het niet, daar houdt de tafel op) zit een babe van het Friesch Dagblad. Via de presentielijst leer ik dat het Rihanne Kramer is, een opwindende voornaam heeft ze ook. Ze lijkt trouwens op de zangeres van Krezip, zo’n verwaaid verfomfaaid type, dat een bepaalde loszinnigheid uitstraalt. Nee, dit is werk, zeg ik nogmaals tegen mezelf. Mijn enige verdriet is dat ik niet tussen deze twee schoonheden in mag zitten, opdat ik straks geheel getroost de zaal zou kunnen verlaten. Nee, geen sandwich nu. Ik stop het brood terug in mijn tas en rits hem dicht: de persconferentie begint.

Drie armoedig geklede mannen nemen plaats op het podium: de eerste spreker draagt een ‘Fries pak’, dat wil zeggen, een slobberbroek en een schipperstrui van de Zeeman. Met de andere twee is het nauwelijks beter gesteld. Gemeente, neem voortaan maar een kledingbudget op in de begroting van het FF! Waar blijft de modepolitie? Spruitjes!! Dit kan zo echt niet.

Het thema van het FF is BAKENS bouwen, vertelt de onwennige spreker die zich slecht op zijn gemak voelt. (Geen wonder, in zulke kleren.) Elk dorp en elke buurt mag van los materiaal een baken bouwen en meedingen naar de hoofdprijs. Verder zal er overal veel muziek, dans en theater zijn. Nu, dan komt het allemaal wel goed, denk ik.

Dat van dat baken, is dat sluikreclame voor het blad van de Fryske Akademy (It Beaken)? En een tijdje terug was de Oldehove veranderd in een baken, een vuurtoren, en scheen er ’s avond vuurtorenlicht over Leeuwarden. Was dat een voorproefje? Ik besluit die laatste vraag te stellen, maar volgens de spreker is dat toeval geweest.

Azing stelt de strenge vraag of alles niet teveel van boven geregisseerd wordt. Antwoord: nee, het is toeval dat we hier in Leeuwarden zonder ongenode gasten op de perstribune van de gemeente zitten. Kirsten vraagt of het accent ook ergens op komt te liggen: nee, zang, dans, muziek, theater zullen redelijk gelijkelijk aanwezig zijn. Nu weet ik nog niet hoe die organisatiemannen achter de tafel heten. Kon dat niet in het persbericht, communicatie-afdeling? Wie de namen wil weten verwijs ik bij deze naar mijn net genoemde stagiaires, die zulks ijverig zullen uitzoeken en publiceren in de papieren media.

Het gehakkel en te zachte gepraat vanachter de tafel is haast voorbij. Waarom niet een woordvoerder ingehuurd, iemand met charisma, iemand die de flauwe persvragen snoeihard maar poeslief en inspirerend beantwoordt. Voor weinig gelds ben ik beschikbaar, en ik draag geen kleding van de Zeeman.

Dan gaan we naar buiten, waar het 1^e baken is gebouwd. Van ladders en plastic is een kleine ruimte gebouwd, waarin muzikaal geimproviseerd wordt. Het woord ‘jamsessie’ valt. Ik haat jam. Het is veel te spontaan. Tot mijn verbijstering is deze jam wel fijn, een soort bosbessenjam van Schotse en middeleeuwse instrumenten. De saxofoon ontbreekt, goddank, evenals de gitaar: beide de meest proletarische instrumenten die ik ken. Alzo heeft dit gebeuren nog een vrolijk uiteinde. Bij Bauers Advocaten en Boonstra procureurs komt een proletarische geldvrouw ongerust naar buiten: waar komt die teringherrie vandaan, zie ik haar denken; ze deelt mijn positieve oordeel bijkbaar niet. Maar goed dat deze personferentie lekker elitair was. Een deuntje improviserend keer ik fluitend huiswaarts.

Eric Hoekstra, verzadigd van schoonheid te Leeuwarden

Schotten en Catalanen

Lezingen. Van een Schot (Michael Hance) en een Catalaan. De Catalaan heet F. Xavier Vila i Moreno: Vila = pa zijn achternaam, Moreno die van ma, zo doen ze dat daar. Ik zou dan Eric Hoekstra en Bakker heten.

Het gebeuren is in het congresgebouw van het Mercator Research Centre, dat weer een holding van de Fryske Aka is. Het is er warm en ik kan altijd gaan slapen als het saai is. Eigenlijk heb ik wel wat beters te doen, maar omdat ik al een week droog sta, vooruit dan maar.

Wat ik voor beters te doen heb? Ik ben bezig met een film over Fryslân, over de achterlijkheid en bekrompenheid van deze provincie en zijn bewoners. Slecht onderwijs, onwetendheid, drugsmisbruik in keten, bekbesnijding, weinig democratie (Nieuw Zaailand!). Een shockerende film. Maar Siem Jansen sms-ste me dat ik de export in gevaar breng. En Sjoerd Galema heeft net gebeld. Of ik de film wil intrekken. Als er doden vallen door mijn film, is het mijn schuld. Anita Andriessen wil zover niet gaan, die wil de film eerst zien. Johannes Kramer zegt dat hij niet kan garanderen dat er geen geweld zal plaatsvinden.

Dus heb ik maar over mijn hart gestreken, en schrijf dit stukje in plaats van dat ik een film maak. Ja, die minderheden, wat moet je ermee? Wat zouden we een geld besparen als iedereen één taal sprak. (Nee, Siem, geen Fries, vrees niet.) Een minderheidstaal is gewoon niet meer te handhaven, vanuit het marktconforme denken. Aan elk Fries woord hangt een prijskaartje, zeg ik als marktconforme denker.

Poetin is populair bij homo's vanwege een foto in blote bast. Hij waadt door een beekje in een paradijslijk landschap, legerbroek aan, ijzige blik. Ik wil die foto fotosjoppen en in plaats van het hoofd van Poetin het hoofd van Balkende monteren. Ik bedoel maar, satire is mij niet vreemd.

Nou ja, met zulke gedachten wandel ik het huiselijke congrescentrum in, dat een omgebouwde kerk is. Zoude er überhaupt een kip aanwezig zijn? Maar Holy Sjamoly. Het is vol. Er zijn zo'n zestig mensen. Bovendien mensen die elkaar kennen dus gezellig is het ook. Wel allemaal beroepsfriezen, maar goed.

Michael Hance is manager van het Scots Language Centre in Perth. Hij heeft een grote haakneus. Scots is maf: het aantal sprekers neemt toe, maar ze hebben niks. Geen Omrop, geen boeken, geen AFUK. Stel je voor dat bijna iedereen in Friesland Stadsfries spreekt, en dat ze alleen in een paar achterlijke dorpen nog Fries praten, en dat al het geld naar die paar dorpen gaat en dat er niks gedaan wordt voor het Stadsfries. (Nee, Siem, zo is het nu niet in Friesland.) Nou, zo is het in Schotland. Zelfs de Bijbel is niet helemaal in het Scots vertaald.

Hance vertelt dat sprekers van Scots wel eens voorkomen in soap-opera's. Dan worden ze altijd als negatief stereotype neergezet: dom en querulant. Dat is met Friezen hier ook zo, denk ik, maar dan is het waar.

De regering deed niks voor het Scots. Maar de Schotse FNP is de grootste partij geworden (Ja, Ed, dat is een schrikbeeld!) Dus no sil it heve, voor het Scots.

Zo, wat zit er veel vrouwelijk schoon in de zaal. Down boy, down! In de koffiepauze hoor ik dat een NHL-docente haar studenten heeft meegenomen. Goede zaak! Dat geeft wat afleiding tijdens zo'n lezing.

Na de koffiepauze komt Xavier, van de Catalaanse Fryske Aka. Hij is een vrolijke man, die goed kan vertellen en veel met zijn handen praat. Hij vertelt dat de Catalanen van Franco Catalaans mochten spreken. Thuis en verder niet. (Ideetje, Ed?)

Catalaans is nu de machtigste minderheidstaal van Europa. Jammer dat ze geen staat vormen, want nu mogen ze niet aan het talencircus van de Europese Unie meedoen. En ook niet aan de EK. Malta wel, want dat is een staat, al zijn er amper Maltezers. Maar dat heeft zich weer niet gekwalificeerd (voor de EK), maar alle euro-documenten worden dus wel in hun taal vertaald.

De Spaanse grondwet eist volgens artikel 3 dat iedere Spanjool Spaans moet kennen. Sterker nog, een vrouw kreeg van de rechter geen Spaanse nationaliteit omdat ze geen Spaans sprak (Ideetje, Geert?). Vervolgens stelde het regionale parlement van Catalonië ook Catalaans verplicht. Dus nu is daar verplichte tweetaligheid (schrikbeeldje, he Ed?). De schooltaal is overwegend Catalaans, maar Spaans heeft nog steeds veel status.

Ik had van Xavier wel wat meer van de opstelling van Barcelona willen horen. Wat is het geheim van hun succes? Vleugenspelers met 4-3-3? Zit Rijkaard er nog? Maar ik dwaal af.

Opvallend is dat zowel in Schotland als in Catalonië de rechtse partijen tegen de regionale taal zijn. "Het kost duur!", kreunen ze, maar ze vergeten dat meertaligheid ook veel werkgelegenheid oplevert. Voor mij bijvoorbeeld, want ik verdien er een dik belegde boterham mee, en ik geef mijn geld weer bij de Leeuwarder middenstand uit. Daarom kan ik er, als wetenschapper, ook objectief en onbevooroordeeld over oordelen, als niet-belanghebbende partij.

Maar het klopt wel: rechts = anti-regio. In Fryslân is historisch gezien de VVD ook altijd de felste tegenstander van het Fries geweest. Er is pas onlangs een kleine kentering gekomen met Brok en Van Mourik. Maar zondag zag ik op de Omrop weer een Hollandstalige VVD-er die de schaalvergroting predikte op een manier waar de honden geen brood van lusten. En hij beriep zich op een rapport dat door een andere VVD-er was gemaakt. (Ah, goed geregeld, schelmen!)

Als rechts nationalistisch wordt, dan zijn ze vaak wel voor de lokale taal, zoals op de Balkan. In Friesland is de FNP wel voor de taal, maar weer niet rechts. Het is ook nooit goed.

Na de tweede lezing is er een gratis en gezellige borrel. Ik toast op de gezondheid van de belastingbetaler. Ik ben er per slot van rekening zelf één. Na een laatste blik op de fraaie kippetjes om me heen (¡Ah reina, da me un beso!) taai ik kraaiend af.

Eric Hoekstra, Schots-Catalaanse taalhaan te Leeuwarden

Abram de Swaan in Tresoar

"Welkom, oude vijand", mompel ik, terwijl ik naar Tresoar loop om Abram de Swaan te horen spreken. Abram is iemand die gelooft in "ZULLEN = MOETEN".

Om een voorbeeld te geven van zijn redeneertrant: HET ENGELS ZAL WEL DE TAAL VAN DE EU WORDEN => ENGELS MOET DE TAAL VAN DE EU WORDEN. Prof. Germ de Haan bezigde ook wel eens een variant van deze redenering: HET FRIES ZAL WEL UITSTERVEN => LAAT HET FRIES MAAR UITSTERVEN! Nog eentje om het af te leren: JE OPA ZAL OOIT STERVEN => LAAT JE OPA MAAR STERVEN. En daarmee is direct duidelijk dat dit soort van redenering van BESCHAVING via MONOCULTUUR naar BARBARIJ kan leiden.

Kortom, De Swaan is een sofist, een scherpzinnige vijand! Zo heb ik het graag. Ik heb me passend gekleed: ik heb mijn pompeblêden-das omgedaan en ga brutaal op de 1e rij zitten. "Take that, Abraham!", denk ik, maar Abraham blijft onaangedaan onder mijn fantasie.

Ik had mijn klompen aan moeten doen, maar dat durfde ik ook niet. Misschien moet ik een stuntclub oprichten voor dergelijke acties.

Of om Abraham de ogen uit te steken had ik me in de Friese vlag moeten kleden, net als die heerlijke negerin op die poster van Friese inburgering (exacte naam mij ontschoten - staat de poster nog ergens op Internet? Wil hem op mijn desktop hebben!). Maar ik in een jurk kan niet, als zou ik op een feest voor drag queens stellig de 1e prijs winnen.

Ter zake! De zaal is weer vol, zeker 100 mensen. "Hoe doet Tresoar dat toch", hoor ik andere directeuren tandenknarsend denken.

En daar is de Eminence Grise, Abram de Swaaaaan! Hij ziet er uit als een kruising tussen Geert Mak en Matthijs van Nieuwkerk. Over ethniciteit zegt ie: "mensen zijn bereid ervoor te sterven en een paar jaar later zijn ze het vergeten". Zeker, denk ik, vooral als ze daadwerkelijk sterven.

Bram schetst de gruwelijkheden van ethnische conflicten. Is dit een pleidooi voor de Staat? Maar de Staat heeft ook vele gruwelijkheden begaan en toch willen we de Staat ook niet opheffen. Kortom, het is weinig genuanceerd, wel goed gebracht.

Het ethnisch geweld wordt breed uitgemeten. Inzoemen op verkrachtingen. De zaal is muisstil. En ditmaal zie ik niemand slapen! Dan ontspant de toon. Met regelmatige kwinkslagen betoogt De Swaan hoe in Nederland ethnische verschillen, net als religieuze verschillen, met humor gemasseerd worden.

Hij suggereert: hoe meer tegenstellingen qua religie, ethniciteit, e.d., hoe meer geweld. In dat verband is de immigratie van moslim-buitenlanders een dubbele scheiding en dus in Brams theorie geweldsbevorderend. Wat inderdaad lijkt te kloppen met de feiten van de laatste jaren.

Bram vindt veelheid van talen geen rijkdom, want je ziet die rijkdom alleen in vogelvlucht. Tsja, volgens die redenering kunnen we ook 90% van alle boeken, muziek, schilderijen en menselijke karakters opruimen opdat er maar 1 soort boeken, mensen, muziek en schilderijen overblijft. Bram zijn sofistische manipulaties zijn dermate subtiel, dat ik ze met mijn kleine denkraam maar amper kan ontrafelen.

Hij wijst op hypocrisie van de EU: de EU zegt taalvariatie te willen koesteren, maar ze maken er geen beleid op. En wie vooruit wil in de wereld, moet Engels leren. Leve de schaalvergroting dus. Kleine talen zijn een blok aan het been van de EU.

Dan is het pauze. De lezing was zo leuk dat ik besluit te blijven! Zeker, ik heb kritiek maar ik houd van meningen die tegen de mijne ingaan (op nivo), en ik heb me uitstekend vermaakt! De Swaan is een begenadigd spreker.

In de pauze praat ik met Douwe de Vries (eks-baas Tresoar) over volkskunde, pardon ethnologie: we kennen beide de volkskundige, pardon ethnoloog Peter Jan Margry van het Meertens Instituut. Bertus Mulder (eks-gedeputeerde Cultuur) komt bij ons staan. Wat ziet hij er toch patent uit! Douwe ook trouwens. Al die mensen die met pensioen zijn, zien er zo gelukkig uit! En dan wil het kabinet ons ook nog laten doorwerken tot onze demise! Ik voel mij een zure appel naast twee blozende.

Dan zie ik een nestje eks-partijgenoten. He, Sjoerd Groenhof is er ook - die had wel met mij op klompen durven komen, om De Swaan te pesten. Andere FNP-ers begroeten me met zulke brede smiles dat ik wantrouwen gevoel: zijn ze blij dat ze me kwijt zijn!? Ik ben gepikeerd! Maar mijn pen blijft scherp, heren!

"Alle hoge burokraten in de EU spreken vloeiend Engels en Frans", vertelt De Swaan. Geen wonder dat Nederland daar geen rol speelt, denk ik. Dan de discussie. Roel Falkena claimt dat Spanje redelijk vreedzaam is omdat ze regionaal zelfbestuur hebben ingesteld. Daar reageert De Swaan niet op - een strategie die hij telkens toepast wanneer iemand een vraag stelt die au doet.

Teake Oppewal wijst erop dat je bij meertaligheid niet in een kleine taal zit opgesloten: Fries op het dorp, en Engels als je carriere maakt in de Randstad. He, weer reageert De Swaan niet, maar begint over heel andere dingen te praten. Met veel humor trouwens.

Ik bedenk me dat ethniciteit, net als religie, een manier is om een groep mensen solidair met elkaar te laten zijn. Zodat ze zich de kaas niet van het brood laten eten door regenten elders. Ofwel: Leve Leeuwarden! Leve Fryslân!

Iemand stelt een vraag over Esperanto, en De Swaan spreekt snedig van Desesperanto! Het is een listige Oude Vos die zijn gehoor met veel humor betovert. Toch proef ik de vijandigheid, hoe humoristisch en subtiel ook, naar de regio toe. Wat is zijn Geheime Agenda? Als ik naar huis fiets, kan ik het verwoorden. Bram de Swaan is een snedige stiekeme schaalvergroter: een Euro-nationalist! Daarom maakt hij zich zo druk over het Engels en zal de rest 'm aan zijn derriere roesten. Thus spoke:

Eric Hoekstra, ex-anglophone living in the beautiful city of Leeuwarden

Met Fryslân vooruit I - Jeltje van Nieuwenhoven en Siem Jansen in De Harmonie

Hiep Hoi! Een hele dag lezingen over "De toekomst van Fryslân" in De Harmonie! Door ragfijn spel heb ik geregeld dat mijn werkgever mij er heenstuurt: precies wat ik wou. Nu ja, de Fryske Akademy organiseert het per slot van rekening ook.

De zaal zit vol met plattelandsvrouwen, want dit congres is tevens de afsluiting van 50 jaar vrouwenlezingen. Ik neem plaats tussen de mannenbroeders van mijn werkgever. Wij vormen een eiland in een zee van vrouwen. Achter me strijkt een school vrouwen neer. Ik hoor er een zeggen "ik gean op 'e leuning sitten, stom!" en "Hjir is it allegear manlju, ek wol aardich". Ik voel me een object van begeerte, heel denigrerend! (In werkelijkheid geef ik de laatste spreekster stiekem mijn visitekaartje).

De trap naar de zaal splitst zich. Een bordje "links" wijst naar links, een bordje "rechts naar rechts. Mijn buurman zegt "daar kun je het niet mee oneens zijn", maar ik vermoed hier een benard keuzemoment. Ik ga maar linksom voor het geval camera's mijn keus registreren.

De zaal zelf valt me tegen. Een donker Darth Vader-achtig geheel, afgemaakt vierkante scheve lampen die door hun eenvormig kleuraccent maar niet speels willen worden. Would-be speels dus. Ik had hier voor calvinistische gestrengheid of gewichtige gothiek gekozen.

Dagvoorzitter Jeltje van Nieuwenhoven opent met een aantal smakelijke anecdotes. Bij een eerdere gelegenheid, zo vertelt ze, zou ze eens Fries gaan praten, maar toen zei Anne Vondeling "doch mar net", en hij vervolgde met: "Je Nederlands klinkt toch al Fries genoeg". Dat laatste is trouwens niet het geval, het klinkt wel heel breed Saksisch, maar ze komt dan ook uit De Stellingwerven.

Ze is har carriere begonnen op de Fryske Akademy, toen daar een opleiding voor bibliothecaresse werd aangeboden. Achter me hoor ik zeggen "no dat is bêst beteard". De provincie laat trouwens opnames maken want dit symposion valt onder Friese Vergezichten.

Dan is het tijd voor Siem Jansen (CDA, eks-gedeputeerde, geboren ginds te Genemuiden, nu domicilie te Dokkum), directeur van de NOM (Noordelijke Ontwikkelings Maatschappij), die de economie van Noord-Nederland bevordert. Hij slaat fluks kwink. "Het begint met ambitie en vervolgens werd die bank overgenomen." Maar toch: ambitie!

Goede ideeën, zo leert hij ons, zijn altijd ambitieus. Neem deze "wij willen alle info van de wereld beschikbaar maken". Lachwekkend. Bespottelijk! Ja, maar nu is dat dus GOOGLE. Zo droomde ik zelf ooit van het in elkaar schuiven van wetenschap, cultuur en politiek om een nieuwe bloei des lands mogelijk te maken.

Siem zijn lezing is fris en stimulerend. Maar dan verwijt hij de provincie gebrek aan visie. "CDA en PvdA laten zich ringeloren door de FNP". Hoor ik dat goed? Is het voorstelbaar dat een taalpartijtje met 10% van de zetels de meerderheid van 70% ... ringeloort? Een zwak en ongeloofwaardig moment in een verder zeer frisse lezing.

Siem wijst verder op de hoge dichtheid aan oudheidkamers en aan muziekkorpsen in deze provincie. Hij stelt zich achter het plan om van Fryslân culturele hoofdstad van Europa te maken in 2018. Al heeft hij het over de 11-steden, terwijl ik niet graag Drachten en Heerenveen zou willen uitsluiten. En hoorde ik het goed dat hij een plan voor 11 nieuwe steden had? Of was dat een grapje?

En hij levert kritiek op het hersenloze produceren van asfalt, wat toch altijd nog de kern van VVD-beleid is. Tussendoor maakt hij nog de cryptische opmerking: "Een bloeiende cultuur kan niet zonder elite". Waar ik het eigenlijk gewoon mee eens ben. Maar ik blijf twijfelen: is Siem Jansen een enthousiaste ideeënman of is het een gladgetongde technocraat?

Dan de architecte Nynke Rixt Jukema, van NRJ ('energy')-architectuur. Ze spreekt Fries. Vermoedelijk zijn we familie want haar overgrootvader was ook een Hoekstra. Die was architect en timmerman en betrokken bij maatschappelijke vernieuwingsprojecten zoals de coöperatieve zuivelfabrieken. Terwijl mijn overgrootvader de pindakaas met slootwater aanlengde om meer te kunnen verkopen (hij werd betrapt toen men eendenkroos in de pindakaas aantrof).

Nynke mist bij de architecten van nu die betrokkenheid. Haar collega's zijn overwegend functionele geldwolven: breek mij de bek niet open! Als ik de vuile rat in mijn vingers krijg die het waagde om kantoorkamers te ontwerpen waar ik het raam niet open kan doen. En waar ik het licht niet aan of uit kan doen want 'automatisch'! Baas in eigen kamer!

Ze heeft kritiek op het confectie-gehalte van woningbouw. Zo is het - laat mensen zelf maar wat bouwen.

Dan komt Tjerk Ruimschotel ('a boy named Sue') die door zijn ouders met een Friese naam is opgescheept. Opgescheept inderdaad. Zijn ouders reden langs het fregatschip 'de Tjerk Hiddes' en besloten hun zoon Tjerk te noemen, vertelt de ongelukkige bezitter van die naam ons.

Hij presenteert een bijzonder leerzaam overzicht van allerlei planologische beleidsplannen, die het al of niet haalden, kundig aaneengesmeed met ironisch commentaar. Het mooiste vond ik toen hij de alternatieve varianten van ingenieur Lely voor de poldervorming liet zien.

Het meest radicale plan van Lely poldert alles in: van de Markerwaard tot aan Terschelling en Ameland. De Middelzee loopt dan op Enhuizen toe, en Tessel en Vlieland raken aan elkaar en aan Noord-Holland vast.

Geweldig plan! We houden dan nog zo'n 30% IJsselmeer en 30% Waddenzee over. Als de mosselen wat inschikken, houden ze meer dan genoeg ruimte over. En de vogels kunnen op weilanden langer fourageren dan op zand dat de helft van de tijd onder water staat. Dus de slikhappers van Natuurbescherming zullen dit plan ongetwijfeld toejuichen. Die Lely verdient een standbeeld! Bij voorkeur op de Afsluidijk! Die dan verdubbeld is, met een meer ertussen: het Wubbo Ockels-scenario.

Dan is er muziek van Gezina van der Zwaag met piano. Heel opdringerige proletarische muziek, afwisselend agressief en sentimenteel, kortom heel volks. Het kan mij niet behagen. Mijn oren en mijn blaas lijden en stilte, zodat ik maar even naar de water-closetten ontsnap.

Daardoor mis ik het begin van de lezing van Reinier Salverda, directeur Fryske Akademy. Hij houdt een pleidooi voor biologische en culturele verscheidenheid, met de libelle als metafoor. Zijn ergens veel libellen, dan is het milieu gezond. Zo is het met talen ook, denk ik, behalve in Kosovo.

Alex Riemersma vraagt aan Siem Jansen wat hij van de Drietalige School vindt: de Drietalige School is namelijk de koppelverkoop van Fries en Engels. Maar die vraag ontduikt de heer Jansen, tot mijn spijt, want is toch een mooi plan dat geheel past in de internationale dynamiek met behoud van eigenheid. De heer Jansen meent toch wel wat hij net aan frissigheid te berde bracht? Ach, ik kan iemand veel vergeven die zojuist mijn credo heeft verkondigd: "Een bloeiende cultuur kan niet zonder elite".

Eric Hoekstra, NOM-mer te Leeuwarder

Met Friesland Vooruit II (the sequel) - Yoram Krozer in De Harmonie

Tijdens lunchtijd ontsnap ik snel naar huis om het ochtendverslag te schrijven en naar Liwadders op te sturen. Ik ben iets te laat terug en mis daardoor het verslag van 50 jaar frouljuslêzingen van Nynke Duijff-Veenstra, maar van omstanders hoor ik later dat het een leuk verhaal was.

Als ik binnenkom draait er een sfeerfilm met muziek van Nynke Laverman. He, deze muziek vind ik WEL mooi. De film is gemaakt door de Berber Karim Traidia, ook bekend van "De poolse Bruid", zoals mijn buurvrouw me vertelt. (Ik heb een gigantische filmachterstand - wie tracteert me eens op een paar filmklassiekers?). Prachtige beelden! Daar kunnen we mooie sier mee maken op de Frankfurter Buchmesse, als we Friesland 2018 promoten.

De grote zaal zit bijna helemaal vol. Ik schat dat er zo'n 600 mensen, meest vrouwen, in de zaal zitten. Een indrukwekkend aantal.

De film is onderdeel van Yoram Kroser zijn lezing (directeur van subsidie-instituut Cartesius). Een inspirerend verhaal, heel droog gebracht. Maar met 1 vreemde uitglijer. Yoram (die zichzelf als wandelende jood betitelt) beweert dat de provincie maar 5 miljoen aan cultuur uitgeeft, terwijl het volgens Jannewietske de Vries (gedeputeerde van cultuur) een veelvoud bedraagt. De alerte voorzitter Jeltje van Nieuwenhoven stelt deze tegenstrijdigheid in de discussie aan de kaak.

Yoram maakt een koppige, maar ook aangeslagen indruk. Wie heeft er gelijk? Ik weiger te geloven dat Fryslân veel minder dan andere provincies aan cultuur uitgeeft. De cijfers van Jannewietske komen bovendien overeen met wat ik uit andere bronnen ken. Kortom, gele kaart voor Kroser!

Als Yoram de provincie Friesland qua budget ook nog vergelijkt met de gemeente Zaandam, heeft ie het bij mij bedorven: een provincie moet je met een provincie vergelijken, niet met een gemeente. Wat zit hier achter??

Een verrassend bericht van Kroser (maar zijn z'n cijfers wel te vertrouwen?) is dat er in Fryslân navenant veel creatieve bedrijven zouden zitten. Daarnaast noemt hij het landschapstheater - ik denk ook aan de fantastische opera Abe in het Heerenveen-stadion, die ik destijds heb bijgewoond. Kroser noemt Pieter Stellingwerf van het locatietheater SULT, die (info van mij:) mogelijk een toneelstuk 'Redbad' gaat uitvoeren, geschreven door een beroemde Liwwadder die uit bescheidenheid anoniem wil blijven.

Dan is de pronte boerin annex dagvoorzitter Jeltje van Nieuwenhoven weer aan het woord - wat heeft ze mooi rood haar! Ze heeft me geheel voor haar robuuste persoonlijkheid ingenomen. Maar dat terzijde. Ze kondigt een andere favoriet aan, onze Dianeske gedeputeerde van Cultuur Jannewietsk de Vries.

Heeft onderwijs en rechten gestudeerd. Is gelukkig niet in onderwijs gegaan - zie rapport partijgenoot Dijsselbloem. Tussen 2 haakjes: kudo's voor de Pvda dat ze het aandurfden om eigen fouten te analyseren, tegen het advies van hun applauscolumnist annex klapvee Rimmer Mulder in.

Diana, nee ik bedoel Jannewietske, presenteert de plannen om van Fryslân in 2018 culturele hoofdstad van Europa te maken. Fryslân: sterk merk, sterke identiteit, maar het kulturele profiel behoeft nadere invulling. In elk geval landschapspodia. Ik denk zelf ook aan: beworteling in de volkscultuur. Dus: Fryslân - volksculturele hoofdstad van Europa. Of volks-cultureel?

Thema? Fryslân-Europa. We gaan presenteren wat Friesland met Frankrijk 'heeft', met Duitsland, met Engeland, met Italië. Voor Portugal weten we het al: naast kruistochten Nynke Laverman. Frankrijk? Gide is vertaald. Filosoof Hemsterhuis schreef Frans. En het woord Friezen komt mogelijk van een Keltische stam die Parijs stichtte: parisii > farisii > frisii (Europese P wordt F, pater > vader).

Oud-Europa? We hebben de Bijbel en Homeros in het Fries. Duitsland? De Duitse Frieslanden. Amerika en Canada? Emigranten. Er zijn Portugese namen in Friesland, Italiaanse, Spaanse (Comello): daar is een leuk presentatieboek over te maken. Zomaar wat ideeën. Gratis en voor niks, al willen Siem en Yoram dat alles geld oplevert. Zelf ben ik niet zo. Jee, oppassen: ik word enthousiast.

Jannewietske besluit met te zeggen dat Doutzen Kroes zo'n mooie ambassadeur voor Friesland is. Ik denk: spreker, vlak U zelve ook niet uit!

Dan Gesina weer met Johan aan de piano. Goed, de massa schijnt het mooi te vinden dus ik zwijg verder stil. Al heb ik het niet zo op "Chaque jour" van "Chaque Brel" en diens liefdes-idealistisch gebral.

Tot slot vertelt de directeur Fryske-Aka Salverda over taal- en wetenschapsbeleid in de Friese toekomst. Het grote woordenboek der Friese taal! Waar de Hollanders 100 jaar over het WFT deden, bakt de FA in 30 jaar zo'n majeur seriewerk: om maar te zwijgen van alle woordenboekprojecten die halverwege of eerder strandden. Goed onderzoek leidt tot goed taalbeleid. alverda meldt een schokkend feit: De directeur van het Heerenveense Ziekenhuis 'De Tjongerschans' verbiedt het gebruik van het Fries. Ik mompel in stille woede de Oudfriese woorden "Flaksfang! Gersfallige earms! Oan grom!" Dan kan hij in zijn eigen ziekenhuis genezen!

In de slotdiscussie vraag ik me af of Yoram en Siem niet teveel op de centen zijn. Ik geloof in ernst dat Geld de geestelijke gezondheid bederft, en dat het even verslavend is als heroine, zowel om te hebben en om in te geloven zoals zij doen. Ik waardeer dat geloof, dat zich nog tegenover het geld stelt, het vroegere christendom en de tegenwoordige Islam.

Op deze serieuze noot sluit ik af, terwijl we in de foyer van de Harmonie nog een drankje op kosten van de zaak nemen, want wij bekritiseren Geld maar wij houden van Gratis.

Eric Hoekstra, culturele hoofdstedeling 2018 te Leeuwarden

Baukje Prins over ethniciteit en nationalisme in Tresoar

Om in de stemming te komen kijk ik na het journaal even naar Doekle Terpstra in gesprek met drie PVV-stemmers. Welk een kloootjesvolk! Uitgezonderd de heer Terpstra natuurlijk.

Even voor achten wandel ik Tresoar binnen. In mijn binnenzak heb ik de cartoon van M., die vandaag in enkele Deense kranten herdrukt is als reactie op de geplande moordaanslag op de Deense cartoonist. Want het gaat niet over ethniciteit, vind ik, maar over geloof.

Boven tref ik de sympathieke Hayo aan, voorheen de Tille, maar bij het sluiten van de transfermarkt overgenomen door Steven Sterk BV. Hij heeft dit evenement nog mee helpen organiseren, en is hier "for old times' sake". Hij loodst me door de strenge ingangscontrole heen, al had ik het misschien ook op eigen kracht gekund: als verslaggever en als Vriend van Tresoar.

In de zaal is het aardig vol, ik schat zo'n honderdtwintig mensen. De voorzitter vertelt dat de Leeuwarder Courant partner is in de organisatie. Aha, dat verklaart de grote opkomst. Wellicht een tip voor De Bres?

Ik zet mij neder naast collega dichter & denker Pier Boorsma. Zijn stadsgedicht hing aan de muur bij de AFUK maar is door een storm aan flarden gescheurd. Merkwaardig, want zo'n slecht gedicht was het nu ook weer niet.

Dan is het woord aan Baukje Prins. Haar verhaal, in traag tempo gebracht, is een combinatie van een college Europa voor beginners met verwijzingen naar bekende media-momenten zoals de moorden op Van Gogh en Fortuyn, de speech van Maxima, en vandaag dus de Raad van Europa die de Nederlandse autochtoontjes bekritiseert omdat ZIJ niet aan integratie bijdragen. Welk een kloootjesvolk is het toch, denk ik.

Achter mij sukkelt een vrouw in slaap. Baukje praat verder over de unieke Friezen die als enigste ethnische minderheid geen eigen staat claimen. Ik denk, welk een ... Baukje gaat allerlei andere minderheden langs. Bespreekt spanning tussen Europees en Nederlands burgerschap.

Achter mij zijn inmiddels twee mensen in slaap gesukkeld. Baukje vertelt over de revival van het nationalisme. Mijn buurman beaamt dat we al een half uur Oud Nieuws te horen krijgen. Zijn wij nou zo slim of is zij ...?

Achter mij zijn inmiddels drie mensen in slaap gesukkeld. Boukje vertelt dat Europa vooral een politiek gebeuren is, zonder binding met burgers, zonder eenheidstaal en zo. Ethniciteit is een geloof.

Baukje vertelt nu over de etymologie van ethnos en ... definitiekwesties ... conglomeraat van aspecten die tesamen ... ... Ote boe. Ote ote boe. Ote ote ote boe ... Oeps, daar was ik zelf even ingedommeld.

Het spannendst in de zaal is nu de blote knie van een vrouw verderop in mijn rij. Hoor ik daar iemand "Geyle Nqsks" roepen? Ach nee, het is mijn wanhopige verbeelding, die in het binnenst van mijn ziel wanhoopt, gekluisterd als een beest in een kooi van onverbiddelijke saaiheid.

Wat mij interesseert is of zo'n 'objectieve' wetenschapper als Baukje Prins zelf ook stiekem partij is in de Nederlandse discussie over immigratie. Dat blijkt inderdaad zo te zijn - lang leve Internet.

Ik had namelijk thuis op Internet gelezen:

"In het Brabants Dagblad publiceerden Dick Pels en Baukje Prins dit weekend een stuk getiteld 'Geert Wilders: de pot verwijt de ketel'. Kern van het betoog is dat Wilders elke aanval opvat als een belediging."

In de COMMENTS bij hun artikel verwijt een commenter hun echter nergens op de inhoudelijke kant van Wilders zijn Islam-kritiek in te gaan.

Inderdaad krijgen we van Baukje een boodschap mee. Aangaande het debat over dubbele nationaliteit (Nederlands / Marokkaans) suggereert Baukje dat Europa model kan zijn (Nederlands / Europees). Ik ruik bedrog. Want Nederland is onderdeel van Europa, maar niet van Marokko. Leuk geprobeerd, Bauk. Door zo'n dubbele agenda wordt het toch nog leuk.

In de pauze ontmoet ik Sjoerd Groenhof, raadslid voor de FNP - het zij hem vergeven - en stuntman voor Friesland. We drinken een kopje thee met een koekje, keurig verzorgd door de organisatie. Dan is het tijd voor de discussie, maar ik ga naar huis om dit verslag te schrijven (en PSV te zien spelen).

Nee, ik wil niet zo zuur eindigen door deze vrouw tot Euro-propagandist te bestempelen. Liever verheerlijk ik vrouwen, maak godinnen van hun. Van U, Baukje Prins, maak ik een Lethe, een heilige godin van de slaap.

Eric Hoekstra, somnambulist te Leeuwarden

Politiek Café van het CDA: Kortenhorst geknipt en geschoren

Op een warme maandagavond in februari wandel ik naar Café Wouters. Eindelijk, de erfvijand! Het CDA, de partij met de politicus die ik het meest bewonder. En met de politicus die ik het meest veracht.

Om met het object van verachting te beginnen, wie anders dan Piet Hein "Schipholbrand" Donner?

Piet-Hein "ik sta boven brandvoorschriften" Donner?

Piet-Hein "Gemeente Haarlemmermeer, houd je bek" Donner?

Piet-Hein Sharia Donner?

Piet-Hein "Theo Goghemert, eigen schuld dikke bult" Donner?

Piet-Hein "herschrijft de notulen van de Tweede Kamer" Donner?

O die donnersteen! Donnerwetter!

Ah, maar dan het object van mijn bewondering, al sinds ik me bekende tot het opportunisme en de verheven doelen die middelen heiligen.

Nee, niet schandknaap Camiel Eurlings.

Jack de Vries!

De man die mijn geheime en onvervulde ambitie heeft vervuld (adviseur te zijn van een Machtig Man)!

De spindokter die weet wanneer een partij zijn mond moet houden.

Terwijl Oud-Links zichzelf afbrandde door Fortuyn af te branden, leidde hij het CDA naar de overwinning door SSST te fluisteren.

Het was tovenaarsleerling Jack de Vries die De Balk de toverspreuk influisterde waarmee hij Bos dodelijk verwondde, homerische held geveld door de magische woorden "meneer U draait, U spreekt niet de waarheid". Sindsdien is het mooie kontje van Bos gedegradeerd tot draaikont.

Hoe ben ik gekleed voor een politiek café van het CDA? Ah natuurlijk, in gothic stijl. Geheel in zwart leer. T-shirt met een doodshoofd en de woorden "no hope" op de voorkant, "suicide now" op de achterkant. Op het voorhoofd een plakplaatje-tatoeage "666". En een kruisje om mijn hals. Per slot van rekening is pesten alleen op school verboden.

De spreker bij Café Wouters is Roland Kortenhorst, ook al weer een ondernemer-directeur (net als VVD-er Halbe Zijlstra). Geldmensen regeren de wereld. Terwijl geldmensen bij de keizer van China en bij de Oud-Griekse adel als Untermenschen beschouwd werden - een standpunt waar ik mee sympathiseer (omdat ik een armoedzaaier ben?).

Ik ga aan een tafeltje in Café Wouters zitten, en bestel op kosten van het CDA een gezond glaasje vers-uitgeperste sinasappelsap. He, Krol is er ook, de kordate wethouder. Ik raak in gesprek met een PvdA-er, die me voortdurend tegenspreekt, zelfs als ik ongelijk heb (dat ik wordt tegengesproken als ik gelijk heb, is normaal). Hij schept op over de 200 mensen die er bij Aboutaleb waren, en ik werp hem de schamele 20 bij Paul Kalma voor de voeten.

Daar komt Piet van der Wal binnen: mijn verbale - want verbeuze - tegenpool. Zodra hij me gewaar wordt, duikt hij weg achter een pilaar. Ja, de waarheid komt soms hard aan! Maar kudo's voor hem en voor de PvdA-er dat ze de politieke verkokering doorbreken, want verder zitten er alleen CDA-ers in de zaal. Een thuiswedstrijd dus.

De kale voorzitter leest eerst een christelijk gedicht voor. Het lijkt de CU wel, met God alomtegenwoordig. Ik ken God alleen "in het diepst van mijn gedachten", waar Hij zit "in het binnenst van mijn ziel ten troon". Of moet ik Zij zeggen?

En dan is het woord aan Rolannnnnd Kortenhorst. Hij doet het zonder microfoon want "als defensiewoordvoerder hoor je een sergeantestem op te kunnen zetten". Zijn lichaamstaal en retoriek zijn ietwat mechanisch. Hij vertelt hoe de stiekeme schaalvergroters van de PvdA de vliegbasis Leeuwarden wilden sluiten en hoe hij dat verhinderd heeft. Dankjewel, Roland!

Ik zie ondertussen weinig mensen uit de provinciale politiek. Die apartheid heb je in elke partij tussen gemeentelijke en provinciale geledingen.

Het publiek is verbazingwekkend mat. Men zit wat. Ik kijk over hun hoofden heen naar de mooie Indonesische serveerster achter de bar.

Na de borstklopperij gaat Kortenhorst lang door over allerlei praktische details. Hij komt met het idee om moegestreden Afghanistan-piloten op de vliegbasis tot rust te laten komen in de Sars-helicopters. Daar doet hij wel een kwartier over. Maar dan is het tijd voor Uruzgan.

Dan duiken we de geschiedenis in. Wat was vroeger het doel van onze strijdmacht? "Vroeger moesten onze jongens de Russen in de Noordduitse laagvlakte opvangen". Dit klinkt mij wel heel Camp in de oren. Ik had het zelf kunnen zeggen, als latente militarist. Maar het blijkt serieus bedoeld!

Ik herken de hand van Jack de Vries als Kortenhorst onze emoties begint te manipuleren ten gunste van de politionele acties in Uruzgan. Je voelt je haast een verrader van "onze jongens" als je het waagt te twijfelen aan de zinvolheid van de Nederlandse troepen aldaar.

Maar uiteindelijk gaat het om geld. Om de hele wereld Vrede en Veiligheid te brengen wil Kortenhorst hogere defensiebudgetten.

Om dat bij het publiek af te dwingen, schetst hij het Gevaar in de wereld: Rusland en China hebben hun militaire budgetten gigantisch opgekrikt. Dan mag Nederland niet achterblijven! En als klap op de vuurpijl: Venezuela heeft 100 F-18s gekocht. "Nou ja", denk ik, "die Chavez is zo braaf dat hij niet eens zijn eigen verkiezingen kan manipuleren; blaffende honden bijten niet." Wat een stemmingmakerij!

Dan Poetin, die knoeide wel met de verkiezingen, maar Balkie sloot ijskoud een olieverdrag met hem. Ik moet nog lachen om die reporter die toen aan Balkenende vroeg "Heeft U Poetin nog gefeliciteerd met zijn verkiezingsoverwinning?"

Dan Uruzgan. Het gaat nu van dik hout. "Die mensen smachten naar vrede". En wij gaan dat dus brengen. Wat de Russen in 30 jaar niet lukte zal een onderling verdeelde NAVO wel lukken. Meer bangmakerij: de aanslagen op de Twin Towers werden in Uruzgan gepland. Ik draai dat om: onze aanwezigheid daar maakt de kans op aanslagen in Nederland groter.

Dan is het pauze. Tot mijn plezier spreekt Kortenhorst, die me heeft zien schrijven, me aan. Of ik voor het Friesch Dagblad schrijf (waar waren jullie FD? LC? - zijn de Oude Media dood?). Ik antwoord 'voor Liwadders', en daarna discussiëren we een tiental minuten op het scherpst van de snede over Uruzgan.

Omdat hij parlementslid is, blijf ik bescheiden, maar vasthoudend. Inwendige QRA's (Quick Reaction Alerts) waarschuwen me als Kortenhorst me emotioneel probeert te manipuleren. Door de Twin Towers erbij te halen. Mijn F16's stijgen op en vernietigen zijn argument door op mogelijke betrokkenheid van Syrie te wijzen, en te vragen naar de legitimiteit van het interveniëren in een burgeroorlog (een woord waar Kortenhorst geen bezwaar tegen maakt!).

Alzo golft het woordengevecht heen en weer. Jammer dat ik uit beleefdheid niet echt smerig mocht argumenteren. Maar ik stel het op prijs dat Roland Kortenhorst nog zoveel tijd besteedde aan het gesprek met een, totaal onbelangrijke, morele tegenstander zoals ik!

Eric Hoekstra, QRA-expert te Leeuwarden

Opening Frisian Solar Challenge in WTC-Expo

Voor voetvolk en miljonairs is er deze week Boot Holland in WTC-Expo, maar de intellektuele elite was vrijdag uitgenodigd voor een bijzonder onderdeel: de start van het seizoen voor de Frisian Solar Challenge: een 11-stedenrace voor boten op zonne-energie.

Bij de ingang van WTC-West moet ik mezelf laten registreren, en krijg van de gastvrouw Marlies als beloning een speldje met een zonnetje: het symbool van Solar Challenge. Ik bedel de charmante Marlies (o zucht van de ziedende zee) een tweede speldje af.

Binnen zijn boten, botenaccessoires, botentijdschrijften, zelfs een scheepvaartboekhandel (Harri). En er is veel te eten: ijs, hotdogs, en andere geneugten. Maar niet gratis, dus ik vervolg mijn weg naar Restaurant Grutte Pier. Aldaar is niks te merken van een evenement rond Solar Challenge. Blijkt dat er twee restauranten Grutte Pier zijn!

Bij het goede restaurant snaai ik een rij mini-gebakjes mee, die ik bewaar ik het plastic zakje dat voor dat doel mijn binnenzak bekleedt. Vervolgens drink ik, de onschuld, zelve mijn thee op.

Dan de zaal in. Het publiek is een mengelmoes van machtige mannen in pak (waaronder MOI) en slimme studenten op gympen. Ik neem achterin de zaal plaats en bezie het programma. Schrik! Anderhalf uur? Gelukkig is er een nooduitgang achter me.

Yoram Krozer, directeur Cartesius, opent het evenement. Hij is een magere hyperactieve man, wiens naam wij liefdevol verfriezen tot Jurjen Kroos. Hij vertelt: vorig jaar 20 deelnemers, nu 50. "Mooi", denk ik, "dan kan ik straks op een stil plekje aan de Swette 50 buitenboordmotoren slijten in plaats van 20."

Yoram vertoont een filmpje van vorig jaar. Man, wat een platte aken, die zonneboten. Je zou erop kunnen tafeltennissen. Na het filmpje blijkt Yoram de ESCAPE-toets nog niet te kennen - maar hij, netwerker, is dan ook meer van de C van ICT dan van de twee andere letters.

Yoram vertelt, Wubbo's verhaal wordt een verrassing. Ik als insider denk, 'die heeft geen abstract opgestuurd'. En dan de eerste officiële spreker, de directeur van het kenniscentrum jachtbouw, Anton Wachter. Zeker familie van Simon Vestdijk. Heet zijn boot de Ina Damman?

Hij berekent kundig hoeveel geld de Solar Challenge Fryslân heeft opgeleverd, ook in termen van indirecte werkgelegenheid, maar vergeet ook de technologische vooruitgang niet en de netwerkfunctie van het gebeuren. En de uitstraling: want nu strijkt bedrijf APA zonneceltechnologie in Leeuwarden neer.

"Friesland is een sterk merk", zegt de baas, "dat geassocieerd wordt met water, schone energie, duurzaamheid." (O Sjoerd Galama, wat was die chemische fabriek die je hierheen wou halen een misser! Ik zie je maandag op het politiek café van het CDA in Café Wouters.)

De dasloze (Schande!) Yoram fungeert als spreekstalmeester, stelt ook een vraag, wat voor levendigheid zorgt. Hij kondigt de volgende spreker aan, Nils Beers, TU Delft, winnaar vorige race. Zij hebben een bedrijfje opgericht, Czeers, en hun zonneboot van toen doorontwikkeld tot een commercieel prototype. Prachtig vormgegeven! Luxe! Hij kost zo'n 700.000 euro. Alles erop en eraan, behalve een minibar. "Sexy duurzaamheid", is het steekwoord. Hij zal de boot presenteren in Dubai, Monaco en Fort Lauderdale, om hem aan miljonairs te slijten. Ik zal dan weer vanaf locatie rapporteren, dus houd liwwadders.nl in de gaten!

Dan komt Olga Fadeeva van Cartesius met veel technische opmerkingen over de boten van vorige keer. Wat een vormgeving (van die boten)! Nee, in ernst, ik wordt echt enthousiast. Ik houd van wetenschap. Zoude ik niet een excellente wetenschapsjournalist zijn?

En dan: Wubboooo Ockels, liefdevol verfriest tot Wiebe Ocksma. Wubbo beschrijft wat voor een heerlijke sfeer van ondernemerschap er in de USA hangt, en dat hij hetzelfde in Fryslân bespeurt. Heerlijke enthousiaste man. Wel wat te onpas pushet hij zijn Superbus weer, is dat nog niet gerealiseerd dan? Maar alles kan iemand vergeven worden die de magische woorden spreekt "it giet oan". Wubbo is ambassadeur van de Solar Challenge.

Wubbo schetst een visioen van Heel Friesland Op Zonne-energie. Ineens denk ik aan Louis Leroy en Jannewietske de Vries. Zon en water zouden heel goed het thema van Friesland als culturele hoofdstad van Europa kunnen worden. Zon en water zijn tijdloos, zijn ecologisch, zijn schoon, zijn duurzaam, zijn cultureel als onderdeel van cultuurlandschap, (zon)licht is schilderkunst, water is Friesland, zon en water tesamen zijn wolken, water impliceert dijken, het duizelt me gewoon. Of is er niet genoeg zuurstof in de zaal?

Dan worden de contracten voor de Solar Challenge getekend door Siem Jansen, Yoram Krozer en vier machtige mannen, twee van de RABO en twee van The Sun Factory. Siem Jansen wijst Wubbo erop dat de Friese Staten als eerste parlement ter wereld de onafhankelijkheid van de VS in 1776 erkenden. Fryslân en USA - ze herkenden elkaar als entrepreneurs.

Tijdens het tekenen van de contracten komen er talloze dienstige jongeren binnen die aan het zittend publiek champagne uitdelen. Ik drink mijn glaasje uit, zie tot mijn genoegen dat Ferd Crone ook acte de présence geeft, en haast me dan naar buiten om nog wat zonne-energie op te doen. Hoe toepasselijk, de zon schijnt! Ik ben waarlijk enthousiast. Of is het de champagne.

Ik stap op mijn duurzaam verkeersrijtuig, en scheur weg, neuriënd,"Ik ben geboren uit zonnegloren".

Eric Hoekstra, zonnestraaltje te Leeuwarden

Rose burgemeesters in De Bres

Naarden en Sneek. Brok en Rehwinkel. Arno en Peter. PvdA en VVD. Burgemeester en burgemeester. Rose en rose.

Jawel, een discussieavond in De Bres over:

- de afnemende tolerantie ten aanzien van homo's

- het stilvallen van de discussie rond de gekozen burgemeester.

Daar moet ik bij zijn!

Om in de stemming te komen neem ik nog even mijn favoriete H-boeken door: Plato's "Symposion" en het "Dagboek van de Dief" van Jean Genet.

Natuurlijk wil ik zo'n rose avond in passende kledij bezoeken. Ik trek een smetteloos witte broek aan, die buitengewoon strak om de stalen spieren van mijn sportschoolonderlijf spant. Verder een dito overhemd met ruches, en een das met Matisse-achtige versieringen, het geheel afgemaakt met een chique vest van Christian Dior. Tot slot nog een rose zakdoek die uit mijn linkerachterzak steekt - cryptische code voor sexuele mores waarover ik helaas moet zwijgen in het belang van de jeugdige lezertjes.

VVD-er Arno Brok is stemmig gekleed in een streepjespak met een grijze das; hij ziet er rond en gezond uit. Tot mijn verbijstering draagt PvdA-er Peter Rehwinkel ook een smaakvol pak, mét das. Mag dat wel van de Partij? Rehwinkel lijkt trouwens sprekend op Wouter Bos zelf.

Sprekers zien een afname van tolerantie bij drie groepen: jeugd, orthodoxe christenen en islamieten. Dat verhindert Rehwinkel niet om een warme voorstander te zijn van de multikulturele samenleving. Ik zie bij de multikul-samenleving altijd het beeld van een gekke geleerde voor me, die in een reageerbuis in het wilde weg allerlei chemische stofjes werpt - ja, dan zijn ontploffingen niet uitgesloten.

Vanuit de zaal durft Puck van Ulzen een voorzichtige kanttekening bij het zelfreinigend gedrag van de moslimgemeenschap te zetten. Maar de interviewer, die het gesprek van de burgemeester overigens teveel laat kabbelen, valt dan hard tegen haar uit - waardoor verdere discussie over dit onderwerp haast onmogelijk wordt. Dat gebeurt elke keer als er kritiek komt op moslims. Ook Rehwinkel doet daaraan mee, zooo PvdA. Je moet elke imam persoonlijk gesproken hebben voor je iets over moslims mag zeggen.

De discussie-dodende interviewer heet trouwens Patric van 't Haar - diens achternaam een ironisch commentaar op de heer Brok?

Brok vertelt dat jongeren die voor hun homofiele (sic!) geaardheid uitkomen in voornoemde milieus het huis uit worden getrapt. Daar zijn dan weer opvanghuizen voor. Over die geaardheid zegt Brok "ik dank Onze Lieve Heer dat Hij mij zo gevormd heeft".

Maar meent hij dat nou? Hij zegt ook "Ik ben nog geen 40", waarop iemand uit de zaal roept "Nog een jaar dus".

Brok spreekt zichzelf wat tegen. Enerzijds vindt hij het kabinet betuttelend en zet in op individuele vrijheid, dus eigen verantwoordelijkheid. Maar anderzijds verwijt hij het kabinet niks te doen aan HIV-preventie en -voorlichting - wat je toch even goed als een kwestie van eigen verantwoordelijkheid kunt zien. Met dit gambiet zet ik elke liberaal schaakmat.

In de pauze moet ik eerst het Water Closet frekwenteren. Aldaar tref ik mijn goede vriend George M. in gezelschap van een politie-agent. Met een rood hoofd haast ik me schielijk naar buiten, denkende "daar kan Depla nog wat van leren". Per slot van rekening wil ik. bijgestaan door Arie Boomsma en christelijke leeftijdsgenoten, mijn kuischheid bewaren.

Op deze H-avond tref ik ook Wyb Feddema en Aukje de Vries (VVD) weer. Coming out of the closet? In elk geval gaan beide voortreffelijk gekleed, dat moet gezegd. Ik praat met de chocoladejongen van de VVD en met iemand die hoog is in zowel de Leeuwarder FNP als het COC.

Opvallend afwezig: PvdA-ers. Hebben die moeite met de seksuele geaardheid van partijgenoot Rehwinkel? Tjerk Voigt (voorzitter PvdA), waar ben je? Ferd, Lutz en al die anderen die over elkaar heen buitelden om Aboutaleb maar de hand te drukken, waar zijn jullie? Om over SP en CDA maar te zwijgen! En dan is de pauze al weer voorbij.

De interviewer bakt het wel erg bruin als hij het heeft over "intolerante mensen, want die zijn ergens tegen". Als je ergens tegen bent, ben je al intolerant? En zooo eufemistisch, want het gaat natuurlijk over de populisten, maar dat wordt kundig verzwegen. De interviewer geeft het publiek ook niet de gelegenheid tot vragen stellen - geheel in de geest van het regenteske anti-populisme. Wel hangt er een gezellige huiskamersfeer, en nemen mensen zelf gewoon brutaalweg het woord - wat voor leven in de brouwerij zorgt.

Brok vraagt zich af "is Nederland eigenlijk altijd wel zo tolerant geweest?". Welnu, Arno, nee! Katholieken mochten tot 1900 geen bedevaartoorden in Nederland hebben, daarom liggen die net over de grens. Katholieken konden geen hoge posities bij de overheid krijgen - en misschien was dat wel wijsheid. Zelfs de schoolinspecteurs van Brabant en Limburg waren in de 19e eeuw allemaal protestants, en dat was geen toeval.

Daarna gaat het over de monarchie. Echt zo'n nichterig onderwerp. Koninginnen en drag queens. De hardnekkige Puck van Ulzen hangt de relnicht uit. Welk een woordenvloed. De interviewer brengt haar met veel moeite tot zwijgen. En dan vraagt de heer Feddema ook nog "wat wou je zeggen, Puck?" EN BEGINT ZE NOG EEN KEER!

Daarna is het afgelopen en worden er nog wat afspraakjes gemaakt. Ternauwernood ontsnap ik aan de ongewenste aandacht die mij, Adonis, ten deel valt. Nu begrijp ik hoe een vrouw in minirok zich voelt. Al die starende blikken, die gratis drankjes, die aandacht: afschuwelijk gewoon! Beesten zijn het, beesten!

Kuis kom ik thuis en keer na alle homoseksuele opwinding weer in de alledaagse werkelijkheid van dit land mijn Heitelân terug: met bier en chips bekijk ik het op de video opgenomen programma van overwegend heteroseksuele signatuur: "Boer zoekt vrouw".

Eric Hoekstra, "niet ho, niet he, maar recht door zee" te Leeuwarden

Aboutaleb in De Bres over Armoedebeleid

- Waar gaat het over, Ahmed? Over armoedig beleid?

- Nee, domme Fries, over armoedebeleid!

Alzo de eerste conversatie die ik (in mijn hoofd) met Aboutaleb voer, terwijl ik door de bittere kou naar De Bres fiets.

Mijn Plasterk-hoed heb ik thuisgelaten - dat zou te pijnlijk zijn voor Aboutaleb, die immers minister van onderwijs moest worden en slechts staatssecretarisje werd. Of minister van Integratie moest worden, maar dat ging naar Vogelaar - dus mijn molentjes en dwangbuisje heb ik ook maar thuisgelaten.

Er stopt een dienstauto: he, het is Adri Duivestein, all the way from Almere! Ja die heeft toch tijd zat.

Ik hoopte maar dat er meer mensen, en PvdA-ers, zouden komen dan toen met Paul Kalma. En inderdaad. Bomvolle zaal, gekkenhuis, mensen zitten zelfs op de grond. Ik pak zo'n beetje de laatste stoel die nog vrij is. Zo'n 120 man publiek, schat ik.

Wel mis ik alle vrolijke gezichten die ik bij het politiek café van de VVD heb gezien. Leeuwarden, staakt Uw verkokering! Voortaan alle partijleden op bezoek bij elkaars politieke café's! Maar ze zouden niet in de zaal gepast hebben.

Het mooiste is, alle pvda-coryfeeën komen laat binnen - zijn vermoedelijk net samen met Aboutaleb uit eten geweest (waarom was ik niet uitgenodigd??). In elk geval: Lutz "Google=evil" Jacobi moet op een tafel zitten, Ferd Crone ontrooft een ouder partijlid zijn koffiekrukje, Anita Andriessen kan ondanks smekende blikken mede-partijleden niet tot opstaan bewegen tot ze ergens achterin een plaatsje vindt, Hetty Haf komt met een stoel uit het magazijn aansjouwen, en Jan Atze Nicolai zit - dicht bij moeder aarde - op de grond.

De Marokkaanse Fries annex PvdA-voorzitter Tjerk Voigt kondigt de spreker aan: ladies and gentlemen, it's Ahmeeeed Aboutaaaaaleb! Ahmed Aboutaleb gaat gekleed in een sjiek mediterraan pak, een wit overhemd en een mannelijke das. Kleding naar mijn hart, niks geen malle petjes. Dat is wel even wat anders dan al die grijsgrauwe dasloze jute- en hobbezakken die zijn gehoor en partijgenoten vormen!

Ach, mijn hart had Aboutaleb al gestolen door niet te reageren op de provocaties van Wilders, terwijl het tweede-kamer-vee elkaar "schande"-roepend nablaatte. Zoals Abou zelf zegt: "dingen laten is soms moeilijker dan dingen doen".

Aboutaleb vertelt dat Ferd Crone hem gestrikt heeft voor deze lezing - waarmee onze burgervader zijn gemeente al dadelijk een goede dienst heeft bewezen.

Abou steekt van wal met een keiharde tirade tegen de sociale fraude. Ja, wat wil je - hij was wethouder van Amsterdam. Daar hebben ze de sociale fraude zo'n beetje uitgevonden. Er gaat een zucht van schrik door de zaal - enkele steuntrekkers verlaten via de zijdeur haastig de zaal.

Aboutaleb ontpopt zich als een echte havik. In Amsterdam zeiden ze: "het is toch links om uitkeringsfraude te gedogen". Niks ervan! En Abou heeft gelijk, denk ik. Want fraude tast het vertrouwen van de mensen in rechtvaardigheid aan. Daarom is fraude van politici ook zo verwerpelijk en heeft de SP gelijk dat politici van hun geldverslaving moeten afkicken. Weg met al die commissariaten!

De boodschap van de staatssecretaris is duidelijk: geef mensen geen uitkering, geef ze een opleiding of geef ze werk! Niks zielig - kracht mobiliseren! Hij gebruikt zelfs het VVD-woord: ondernemersethos!

Zijn afkomst verloochent hij niet als hij de oude bijstand vergelijkt met een "zandmoeras". Ik vraag me af, weet Aboutaleb wel dat Berbers eigenlijk de Friezen van Marokko zijn? En Friezen de Berbers van Nederland? Hij maakt zelfs een grapje dat hij wel een Fries paspoort wil hebben. Kom op, mensen, wie koopt er eentje bij de VVV en stuurt hem dat nog even na?

Hier en daar merk ik nog een Berber/Marokkaans spoortje in zijn taalgebruik: bijvoorbeeld in zijn woordvolgorde als hij zegt "om uit te voeren deze regeling". Welk een scherpzinnigheid van mij. Tsja, je bent eminent taalkundige of je bent het niet.

Ahmed vertelt dat hij ervaringsexpert op het gebied van armoede is geweest. Hij heeft namelijk ook patat te Scheveningen verkocht aan Duitse toeristen. Van frietverkoper tot staatssecretaris: zo laat zijn carriere zich samenvatten. De Hollandse droom.

En hij zegt dat een werkloze die afgestudeerd is in de antropologie ook maar een baan als ober moet aanpakken - daar zal Margaret Mead blij mee zijn, om over collega H. maar te zwijgen.

Arrogant is ie zeker, op een manier die mij aanspreekt en waar anderen intrappen. Hij schept op dat "we" het land met "ons" gewicht in de afgelopen twee jaar stabiel hebben gemaakt. Nu, het gewicht van deze enigzins corpulente man is inderdaad aanzienlijk. Als hij even later afgeeft op het jongerenideaal van een "strak lijf", denk ik "jij mag ook wel eens een sportschool van binnen zien".

Maar zeer raak is zijn observatie dat Nederland (en trouwens geheel West-Europa) de ouderdom problematiseert, discrimineert. Waardoor werkgevers geen ouderen op banen aannemen. Al heb ik daar met mijn 24 jaren geen last van.

Ook komt hij (of is het zijn hulpje Marco Florijn) met het idee van een formulierenbrigade om mensen te helpen met burocratie. Nu moet ik even gapen. Dat deed de SP al in de jaren negentig. Ik kan het weten want ik zat toen bij die partij en heb in Leiden voor menig ongeletterde huursubsidieformulieren ingevuld en met gemeenteambtenaren gebeld.

Uit de zaal komt de opmerking dat jongeren een uitkering moeten hebben want anders vervallen ze tot criminaliteit. Abou pareert keihard: niks geen morele chantage, zo van "geef me een uitkering anders word ik crimineel". Aan het werk, luiaard! En hij voegt eraan toe: als ze crimineel worden, bouw ik liever meer gevangenissen dan dat ik ze een uitkering geef. Hoor ik Wyb Feddema daar achter me applaudiseren?

Wat me echter negatief maakt is het besef, dat de PvdA de afgelopen twintig jaar meestal in de regering zat. De misstanden van nu zijn een rechtstreeks gevolg van PvdA-beleid van toen, met CDA of VVD. Om tactische redenen is Aboutaleb heel luchtig over de in het verleden gemaakte fouten.

Vanuit het panel steekt Denny Cornelisse (schuldhulpverlener) de gemeente Tietjerksteradeel een veer in het achterwerk, omdat hun schuldsaneringsbeleid veel effectiever is dan dat van andere gemeenten. Zulke gemeenten zouden een prijs of een beloning van het ministerie moeten krijgen. He, misschien mail ik de staatssecretaris wel met dit idee, want hij nodigt het publiek uit om hem of Marco Florijn (mflorijn@leeuwarden.nl) te mailen.

Wat een hardliner is hij! En de mensen met schulden? Eigen schuld dikke bult! Zelfs de schuldsaneerder valt onze staatssecretaris nu bij. En de oude socialisten in de zaal gaan erin mee. Zijn wij niet allen tot het kapitalisme bekeerd?

Ik kijk weemoedig naar de bos rode tulpen op de tafel van het pvda-panel - is een tulp niet een roos die de marktwerking heeft ondergaan? En een succesvol exportproduct is geworden? Ik weet genoeg: Aboutaleb = Rutte.

Niettemin heeft Aboutaleb een zeer krachtige indruk op me gemaakt. Jammer dat hij bij de verkeerde partij zit, anders achtte ik een Kabinet Aboutaleb I een zeer aantrekkelijke mogelijkheid.

Eric Hoekstra, ex-socialist te Leeuwarden

Christies en Kringloopwinkel op Zaailand

Rijkdom is een keus! – Tuinmeubelen voor de Gemeente

Zo zo, kringloopbedrijf Estafette biedt tuinmeubilair aan voor de binnentuin van het Stadskantoor. Daar moet ik bij zijn!

Wie Estafette zegt, zegt immers Rijkdom en Armoede. Persoonlijk geef ik de voorkeur aan Rijkdom. Zoals de diepe denker Joost Eerdmans zei, rijkdom is een keuze. Maar de armoedeval is ook aan Moi niet voorbijgegaan (heb ik mijn tweede Rolls niet aan Jack de Vries aangeboden?), zodat ik mijzelf toch wel Ervaringsexpert mag noemen.

In het stadskantoor zie ik al gauw de tafel met gebakjes staan. Een slanke jongeman schenkt me thee in. Een zwaarwichtige ambtenaar spreekt me aan. Ik antwoord HMMPPFF en slok haastig mijn vijfde gebakje weg. Ja, die Rolls bracht weinig op, dus ik eet gratis gebak bij de gemeente om warm eten uit te sparen.

Ik meng me onder het publiek. En het is direct raak. Ik spreek met Eric Bekking, de baas van alle kringloop-zaken in Friesland. Hij vertelt me dat de eerste kringloopwinkel zo’n 10 jaar geleden is opgericht. “Dus toen begon de armoede”, denk ik vals, “tegelijk met de voedselbanken.” Even rekenen, ja, dat was onder een PvdA-VVD kabinet. Zo zo, dat geeft te denken.

Eric vertelt Eric dat Estafette een bedrijf is met 1 aandeelhouder, namelijk de Gemeente Leeuwarden. Me dunkt dat een tuinbank voor de binnentuin geen onaardig dividend is.

Ook spreek ik met de loco-baas, Coby Idzenga, die me vertelt over de impuls voor de werkgelegenheid. We praten wat over de museale en educatieve aspecten van de Kringloopwinkels. Ik verkondig kraaiend: “een kringloopwinkel is net een museum, maar je mag overal aankomen en alles kopen”. Gemeente, zet een gigantische kringloopwinkel op het Zaailand – daarheeft iedereen wat aan! Een Christie’s voor de rijken gecombineerd met een Kringloopwinkel voor de armen.

Maar dan zie ik een verwaarloosde blonde vrouw van oudere leeftijd. Bedelend gaat zij rond. Ze ziet er vaag bekend uit. Als ze me aanschiet, haal ik ontroerd een euro tevoorschijn. Maar daar trekt ze haar neus voor op! Een euro is haar te min! “Bloody Dutch fool!”, schreeuwt ze tegen mij. Een groepje haveloze zwervers trekt haar mee, zeggende: “kom mee, Evelien, je hebt bij dat volk niks te zoeken”.

En wie is dat groepje haveloze zwervers dan, dat Evelien meetrekt? Ik vraag het hun. Ze antwoorden: “Wij zijn ministers, en wij kregen slechts 30% loonsverhoging”. “Slechts dertig %”, mompel ik, “het is een schande”. “Ja een grote schande”, zegt hun aanvoerder Dijkstal. “Dan hebben jullie bij dit volk inderdaad niks te zoeken”, concludeer ik.

Inmiddels is de tuinbank aangeboden. Een baby slaapt in de pilarengang, en iemand staat ernaast te paffen. Blijkbaar is dit binnenplein de pafplaats van de gemeente, want alle sta-tafeltjes hebben ingebouwde asbakjes. “Rokers, laat U behandelen”, denk ik, want mijn astma steekt de kop weer op.

Nadat ik nog 5 gebakjes in mijn mond heb gepropt, verdwijn ik. Welk een rijkdom in de kringloopwinkels! Welk een armoede in Den Haag!

Eric Hoekstra, geestrijk te Leeuwarden

Wat doen we met de Blokhuispoort (discussie in De Bres)

Net iets te laat stap ik de grote zaal van De Bres in, en ik schrik me een hoedje. Volle bak! De hele Leeuwarder politiek is aanwezig. Ferd Crone kijkt me aan en ik gevoel ontroering dat ik de aandacht van onze Burgervader waardig ben bevonden. Wat zie hij er nog jong uit!

He, daar is Hetty Haf, de aanstaande burgemeesteres van Bergen, dat in de duinen ligt. Daar heb ik ooit een cursus van de Ondernemingsraad bijgewoond, 2 dagen in een luxe hotel op kosten van jullie, belastingbetalers!

Alleen op de voorste rij zijn nog enkele plaatsen vrij. Vooruit dan maar, al opereer ik liever vanuit de veilige anonimiteit van de achterste rij. Enkele plaatsen verderop zit Aukje de Vries, ditmaal veel beter gekleed, na mijn discrete hint in een eerder stukje op Liwwadders. "Het siert de Leeuwarder politiek dat ze naar de burger luisteren", denk ik tevreden. Zolang ik die burger maar ben.

En voor het publiek staan klaar: interviewer Azing Gewalthaus, bekend van ingeslagen tonnedeuren en autoruiten. Boze tongen beweren dat hij het zelf heeft gedaan. Sommige mensen doen alles voor publiciteit; helaas ben ik integer.

Maar o, wie gaat daar de geschiedenis van de Blokhuispoort schetsen? Ik kreun inwendig. Het is Piet van der Wal, bekend van zijn oeverloos gebabbel. Azing waarschuwt hem direct "houd het kort", maar dat is aan dovemansoren gezegd. Ineens begrijp ik de Leeuwarder vertragingen bij grote bouwprojecten veel beter.

Piet toont een aantal fraaie foto's van het inwendige van de Blokhuispoort, voorzien van talrijke uitweidingen over niet ter zake doende details. Piet vertelt dat de wachthokjes van de Blokhuispoort sprekend lijken op die van de Stasi. Tja, dat is nu echt een associatie voor iemand die bij een Te Linkse partij zit.

Azing probeert de snelheid erin te houden. Piet slaat terug met de opmerking dat hij 500 foto's heeft gemaakt. Herinneringen aan dia-avonden doemen op. Achter me belt iemand op om het thuisfront te vertellen dat hij later komt. Een ander informeert of er pizza's bezorgd kunnen worden bij De Bres. Een derde zegt cynisch "en pijama's".

Eerlijk is eerlijk: de presentatie is fraai. De foto's zijn prachtig. Maar Piet zijn presentatie van zichzelf kan beter. Ik mis gusto, enthousiasme, en een das (ook de andere kleren zijn weer erg proletarisch). In tegenstelling tot Azing die een kleurig christelijk vest over een fris overhemd heeft aangetrokken, heel geschikt voor de zondag.

"Hebben we ze alle 500 gehad?", probeert Azing het tempo op te drijven. Een preek van Piet zou een goede alternatieve gevangenisstraf zijn, denk ik verbeten. Maar dan gaan we van verleden naar toekomst, en Piet wil vertellen over de toekomstplannen. Dat is echter tegen de afspraak. Dat zou Azing immers met betrokkenen doen. Azing grijpt in, Piet praat door en tenslotte komt het tot een handgemeen tussen beide mannen aangaande het bezit van de geluidsmicrofoon. Dat handgemeen wordt gewonnen door Azing Walthaus. Wat zal Dales hier vaak van gedroomd hebben! En dan zijn er nog simpele zielen die zeggen dat geweld geen oplossing is. Piet zwijgt stil!

Ik krijg haast een hartaanval omdat ik wanhopig probeer mijn wraakzuchtig gegrinnik te onderdrukken. Ooit heb ik een raadsvergadering bijgewoond en het was Piet van der Wal, de ergste langspreker, die mij toen haast tot waanzin dreef. Ik begrijp Dales heel goed. Bloed onder de nagels, e.d.

Nu gaat het tempo omhoog! Azing ontpopt zich als een dynamische interviewer die fluks meerdere ideeënmakers aan de tand voelt. Eerst Yvonne Bleize, de wethouder, laten we zeggen, de brievenbus voor ideeën maar ook gewoon de Baas. Ze heeft persoonlijk een voorkeur voor het idee van een Internationaal Verzetsmuseum. "Daar zullen onze oosterburen blij mee zijn", denk ik cynisch.

Dan komt Fred ter Elst, een grote man op sandalen, met geitewollen sokken, en krullende grijze lokken en dito baard. Hij pleit voor Romeinse thermen. (Nee nee geen sauna, bezweert hij maar niemand begrijpt het verschil.) Grappig: Fred ziet er zelf ook uit als het nudistische type.

Maar die Romeinse thermen, daar kan je wel een grote Europese subsidie mee scoren, want de Romeinse cultuur is een positief iets dat heel Europa met elkaar verbindt. En de sauna is populair bij de Moderne Mensch, met 1 miljoen bezoekers per week. Maar wat hebben de Sauna (sorry Fred) en de Romeinen met Leeuwarden te maken? Of met de Blokhuispoort? Het zou dan eerder iets voor Nijmegen zijn (Noviomagus), met zijn Romeinse resten. Aan de andere kant, het idee Leeuwarder politici in de thermen tegen te komen, windt me op. ("Down boy, down!")

Dan komt Jan Boomsma. Hij wil een belevingscentrum voor geschiedenis en werkt ook aan een groot projekt "Friesland Avontuur". Deze man praat moeilijk. En net als bij Fred ter Elst zijn z'n improvisaties matig, zodat ze afbreuk doen aan het eigenlijke idee. Ik bedenk me, dat ze eigenlijk hun idee niet zelf hadden moeten presenteren. Laat dat toch doen door een gladde theatrale gewiekste figuur - zo duur ben ik niet.

Dan komt Hielke Wierda, een aristocratische figuur die echter op eigen wijze aan het Piet-van-der-Wal syndroom lijdt. Mijn aanvankelijke sympathie slaat om in afkeer. Lang moet ik wachten tot Azing eindelijk zijn idee uit hem getrokken heeft. Hij heeft geen idee, maar zit in een groepje mensen waarvan de anderen ideeën hebben. Grrr. Next!

Dat komt filmmaker Marten "Mickey Mouse" Winters, die van de Blokhuispoort een Vrijheidsmuseum wil maken. Conceptueel niet gek! Het verzetsmuseum kan er onderdeel van zijn. Maar Marten wil ook kunstenaars die vervolgd worden onderdak bieden. (In gedachten zie ik Bleize fronsen want nu wordt het gevaarlijk.). Ai ai, en als hij het ook nog wil laten openen door Salman Rushdie, grijpt Valse Azing met harde hand in: "een soort Wilders-huis", concludeert hij, en ik hoort het geluid van een doorspoelende WC.

Hoewel Marten het in de strategische uitwerking verknalt, zou een Vrijheidsmuseum wel degelijk kans maken op Europese subsidie. Je moet dan ook aandacht schenken aan alle geweldloze mensen die vervolgd werden: ook aan geweldloze doopsgezinden en soennieten, aan de eerste christenen te Rome, aan die Turkse kruidenier uit A'dam evengoed als Ome Theo, aan Kennedy en Marten Luther King, aan de inquisitie en de protestanten, aan de protestanten en de humanisten, en niet te vergeten aan de Leeuwarder slachtoffers van geweld. Dader en slachtoffer. Het kan. En psychologen hebben hele spannende geweldstesten die je zo als beleving zou kunnen opnemen. Maar de politiek zal het niet aandurven. Waarschijnlijk terecht niet.

Na de pauze is er een groepsdiscussie, maar die voegt naar mijn smaak niet veel toe aan wat al eerder is gezegd. Hendrik ten Hoeve torpedeert en passant nog even het idee van een belevingscentrum, want al die lichamelijke oefening ziet hij niet zitten. O ja, Ton van Mourik komt nog met een criminaliteitsmuseum. Dat idee lijkt me commercieel zeer haalbaar en marktconform, zoals je van een VVD-er mag verwachten. Maar ik mis de cultureel-intellektuele dimensie: John Grisham wordt al genoeg verkocht.

Aan de andere kant: Law and Order! Als je misdaad en verzet combineert, krijg je wel heel interessante vragen over moraal en wet. Als je in het criminaliteitsmuseum bovendien de vervolging van andersdenkenden een plaats geeft, en zinloos geweld, ja, ja, dan zie ik er wel wat in. Combineer het vrijheidsmuseum met het criminaliteitsmuseum, dan heb je zowel de Hogere Boodschap als de Sappige Misdaad. Doe er wat belevingsdingen in, anders is het te saai. Dit idee kan Europese subsidie scoren en het is commercieel interessant en het sluit aan bij de Friese cultuur (oud-Friese rechtstraditie).

So the winner is: Tom van Mourik, gesecondeerd door Marten Winters: een Museum voor Vrouwe Justitia, in de volksmond, het Misdaadmuseum.

Eric Hoekstra, voortvluchtig te Leeuwarden

Halbe Zijlstra: politiek café van de VVD

Donderdagavond 8 uur. Winkelavond. "Hoe toepasselijk", denk ik, terwijl ik over de Nieuwstad naar Café "De Kleine Wereld" loop. Want vanavond zal Halbe Zijlstra het evangelie van de Vrije Markt verkondigen tijdens het Politiek Café georganiseerd door de VVD Leeuwarden.

Café "De Kleine Wereld" is een stijlvol complex van gezellige ruimtes, met eetcafé, leeskamer en nog meer caféruimte.

Wat toepasselijk dat de VVD in "De Kleine Wereld" een politiek Café organiseert! De wereld van de VVD wordt namelijk steeds kleiner, als we de peilingen mogen geloven. Bij de kapstok doe ik mijn Plasterk-hoed af om mijn oud-rechtse medemens niet onnodig te kwetsen.

Tot mijn genoegen zie ik dat meer dan de helft van alle aanwezige mannen een das draagt. Ik gevoel mij hier helemaal thuis, met mijn lichtgroene pak en stijlvolle wollen das (Tommy Hilfiger). Ik neem onopvallend plaats aan de bar achter in het café.

Daar vraagt men mij wat ik wil drinken. Ik bestel een chocolademelk en zeg erachteraan "de chocola is toch wel slaafvrij?". Terstond keren twee VVD-ers mij de rug toe. Toe jongens, het was maar een grapje!

Nog erger is dat ik mijn chocolademelk moet betalen, terwijl iemand van de VVD even later omroept dat de eerste consumptie op kosten van de VVD is. Het lijkt Wouter Bos wel! En waar blijft het kwartje van Kok? Nou ja, van het personeel van "De Kleine Wereld" heb ik al meer fratsen meegemaakt (een keer met het bestellen van water).

Over sigaren uit eigen doos gesproken, iedereen rookt hier als een schoorsteen. Bert Middel zou niet alleen de sportkantines moeten aanpakken, maar ook de politieke café's.

Ik mis nu een 'gastheer' die mij als onbekend gezicht opvangt en probeert mij te laten toetreden tot de gelederen van actieve leden. Want zo gaat dat op politieke avonden. Of moeten de zwakken bij de VVD voor zichzelf zorgen? Zeker niet! Want daar stoomt Wyb Feddema al op me af. Hij herkent me niet uit mijn vorige levens. Maar als ik zeg dat ik voor Liwwadders schrijf, weet hij wie ik ben. "Wie dan?" Vraag ik. "Die Akademie-jongen" antwoordt Wyb. Inderdaad. Wyb en ik praten wat en hij vertelt me dat hij mijn columns leuk vindt. Meent ie dat nou? Ik zie echter een zweetdruppel langs zijn wang naar beneden kruipen. Ja mensen, zo sterk is de macht van het geschreven woord!

Ik herinner me dat ik me ooit in één van Wyb Knipsalons nog kaal heb laten scheren. Nee, aan mijn goed-rechts-zijn valt niet te twijfelen. Maar is de VVD nog wel rechts?

Ha, daar is één van persoonlijke favorieten: VVD-nimf Aukje de Vries. Ik durf haar niet aan te spreken, maar terwijl Halbe aan referaten begint over energie en onderwijs, wisselen wij menig zwoele blik uit. Al vind ik wel dat ze wat proletarisch, haast dellerig, gekleed gaat; nee, geen ontuchtige gedachten nu. Ze lijkt haast wel een SP-ster!

Het valt me op dat de VVD een andere formule heeft voor politieke café's dan de PvdA en de SP. Bij die laatste partijen is er een 'journalist' die de politicus zogenaamd objectief interviewt. Het voordeel is dat er dan ook vragen gesteld worden die leven bij de mensen; en de interviewer voorkomt dat de politicus gaat wauwelen. Want die moet kort aan de lijn gehouden worden.

Bij de VVD laat men Halbe echter drie referaatjes afsteken over onderwijs, energie en nog iets. Fout fout fout, want politici weten niet van ophouden. Halbe vervalt regelmatig in verkiezingsrethoriek.

Terwijl ik energiek zwoele blikken met Aukje uitwissel, vertelt Halbe vol enthousiasme over kernenergie. Relatief schoon, tegenwoordig veilig. Maar hij praat erover op een manier alsof de VVD in de regering zit. Halbe probeert vanuit de oppositie een constructieve bijdrage aan het regeringsbeleid te leveren. Naief!

Ik grijp de interruptiemicrofoon en stel een wrede vraag: is dit elektoraal wel handig? Immers, als de regering met steun van de VVD de kernenergie regelt, en het wordt een succes, dan gaat de regering met de eer strijken. Maar als het een mislukking wordt, dan gaat de anti-kernenergie oppositie met de eer strijken. In beide gevallen is de VVD verliezer.

Maar Halbe is zo'n inhoudelijk gemotiveerd politicus dat hij mijn vraag amper begrijpt. Ik heb hem de hele avond het woord 'kiezers' of 'elektoraat' dan ook niet horen bezigen. Hallo, wakker worden, Halbe! Je zit als nummer 19 in de kamer. Volgens de huidige peiling zou je weer voor Shell naar Nigeria gestuurd worden om de zwarte medemens uranium of aardolie af te troggelen.

Maar ook bij de andere VVD-ers mis ik bewustzijn van imago. Iedereen stelt sterk inhoudelijke vragen. Imago? Hard werken! Of zoals Urgje bij Marten Toonder zegt: groot machtig werken! Ik als spindokter voel mij hier toch licht onbehaaglijk bij. Het gaat er niet alleen om of je gelijk hebt, of je degelijk werk levert, maar je moet ook aan je imago werken! Of is dat hier een vies woord? Iets voor ... populisten?

Gezellig is het ondertussen wel. Mensen praten makkelijk, maar dat komt ook een beetje doordat al die VVD-ers elkaar kennen. Ondertussen heb ik een briljant idee. Al die politieke café's zijn zo verkokerd als de neten. Op het politiek café van de VVD komen alleen VVD-ers. Bij de PvdA komen alleen PvdA-ers. Eigenlijk zouden partijen samen moeten werken. Nu, genoeg gedagdroomd.

He, daar is Tom van Mourik, maar die kent me niet. Ik knipoog even ondeugend naar hem, om te laten zien dat IK wel weet wie HIJ is.

Halbe heeft meer goede ideeën. Bijvoorbeeld de afschaffing van de schenkingsbelasting voor sportclubs, want ze hebben maatschappelijk nut net als kerken e.d. die dat voordeel reeds genieten. Ok, al wordt er in kerken niet gezopen na de preek. Bert Middel wil daarom de derde helft tot een uur beperken.

Toch zijn dit geen dingen die bij de mensen leven. Pretty Boy Halbe Zijlstra mag dan de favoriete schandknaap zijn van degenen die hem tot Talent van het Jaar benoemden, maar het is toch wat een incrowd fenomeen. Ook had ik meer over de ideologie van het Liberalisme willen weten. Toen ze bij Nova Rutte daarnaar vroegen, begon ie weer over fileleed en dergelijke. Halbe bevestigt mijn vooroordeel door te zeggen: "Ik verwacht van liberalen vertrouwen in de marktwerking". Kom op, Halbe! Marktwerking is geen moreel principe (kinderarbeid in India, Enron en het pensioenleed in USA, etc etc)!

Met weemoed denk ik terug aan intellektueel zwaargewicht Frits Bolkestein, die ooit de saaie Joodse moralist Noam Chomsky in een discussie in de Nieuwe Kerk te Grongingen alle hoeken van de kerk liet zien.

Maar onze Friese parlementariër opgegroeid te Oosterwolde heeft wel een fraaie scherpe Friese kop, dat moet gezegd, met uitstekende jukbeenderen die het ware kenmerk van de Stânfries zijn. Hij doet me wat denken aan die nieuwslezer van Omrop Fryslân, en aan Derwent Christmas natuurlijk.

Ik kijk om me heen. Is er geen journalist van de LC? O nee, die mogen van Mulder alleen naar PvdA-bijeenkomsten toe.

Halbe krijgt tot besluit een sjaal van Cambuur, dat momenteel op de één-na-laatste plek van de tweede divisie staat. Dat lot wens ik de VVD toch niet toe. De rook is inmiddels te snijden - het blijven milieuvervuilers! Mijn astma komt opzetten en rochelend wankel ik naar buiten toe. Als ik geen geheelonthouder was geweest, had ik nog een leuke afterparty kunnen hebben. Maar nu heb ik mijn kuisheid kunnen bewaren, en dat ik ook wat waard.

Eric Hoekstra, politiek talent te Leeuwarden

Louis Le Roy in de bloemetjes gezet met de Gerrit Benner prijs.

Zaterdag 16:00. Louis Le Roy zal in het Fries Museum de Gerrit Benner prijs uitgereikt krijgen. Daar moet ik bij zijn. Ik stap het Museum binnen. De entree is inderdaad wel verduiveld provinciaal en kleinbehuisd.

Een museumdame steekt me een consumptiebon toe. Ik zie echter nergens een bar waar ik die voor een borrel kan verzilveren.

Cees van 't Veen staat zenuwachtig op de loer, in de startblokken om eventuele bekende persoonlijkheden aan te schieten. Ik steek alvast anticiperend mijn hand uit, maar blijkbaar ben ik een anonymus! Ik roep gepikeerd "wat een mooie ruimte, hier zou een mens willen blijven wonen tot ie oud is".

Cees kijkt verschrikt op, maar dat ben ik al weg. De tunnel onder de straat is omgebouwd tot feestruimte. Het is maar een benauwde plek. De trappen staan vol met mensen die geen zitplaats hebben kunnen vinden. Voorbedachte rade? Wil Van 't Veen alzo benadrukken dat er toch echt een nieuw museum moet komen? Post Plaza ligt echter twee huizen verderop: daar had men toch wel een koninklijke ruimte kunnen huren??

Bomvol is het. Ik zit met vele anderen op de trap. Schuin boven me zie ik mensen op straat lopen, onder me het huldigingshol. Maar dan loopt er een Bekend Iemand voorbij: de gedeputeerde van Cultuur, Jannewietske de Vries. Ik staar haar even indringend aan. Ik zie haar denken "ken ik jou?". "Dat komt nog wel", denk ik verbeten.

Dan begint de plechtigheid. Knappe man Cees van 't Veen beklimt het podium, gekleed in zijn vaderlandslievend oranje blaser en ecologisch bruine colbert. Hij kondigt de juryvoorzitter aan, een of andere docent, als ik me niet vergis. De schrik slaat me om het hart als hij aankondigt het gehele juryrapport te willen voorlezen. Maar gelukkig zijn juryrapporten van beeldend kunstenaars kort, want met het woord hebben zulke mensen niet zo veel. Een van de juryleden blijkt Stroman te heten, en daarvan slaat mijn paranoide verbeelding natuurlijk op hol.

Le Roy krijgt de prijs voor zijn hele oeuvre. Zijn werk wordt door de jury "ecologische landschapskunst" genoemd. Eigenlijk is iedereen met een tuin een ecologisch kunstenaar, vooral als je er niks aan doet.

Wie kent niet Le Roy zijn eerste projekt, het plantsoen in de Kennedylaan te Heerenveen? Bussenvol Duitse en Franse toeristen kwamen kijken naar dat plantsoen waar de natuur zijn gang mocht gaan. Terwijl de buurtbewoners Le Roy vervloekten want overvloedig zaad van brandnetels en bereklauwen ontkiemde in hun keurige burgertuintjes.

Dan is de juryman klaar en komt Jannewietske de Vries naar voren. Deze charmante verschijning gaat geheel in het zwart gekleed. Opgestoken haar, een lok langs de zijkant van het scherpe, zakelijke gezicht. Een lange rok over laarzen. Zij is een Artemis, godin van de jacht.

En waarop jaagt zij? (Fantasie, zwijg!) Welnu, dat heeft ze eerder al gezegd. Ze wil dat Fryslân ergens in het volgende decennium Culturele Hoofdstad van Europa wordt. Ah, nobel streven, verheven ambitie! Op dat doel jaagt zij. Laten wij met haar jagen!

Ze vertelt dat ze "kippenvel van geluk" kreeg toen ze hoorde dat Le Roy de prijs zou krijgen. Want ze had nog bij hem in de klas gezeten, toen hij als tekenleraar lesgaf te Heerenveen. Neen maar! Wij hebben wat gemeen! Ook ik heb van Le Roy tekenles gehad. En mijn vader ook; die praat wel eens met Le Roy als ie hem op de Dracht tegenkomt.

Jannewietske vertelt hoe Le Roy haar "met bijna militaire discipline" de (politieke) kunst van het arceren, van licht- en schaduwwerking bijbracht. "Mij ook", denk ik. Ik heb als enige van de klas ooit zelfs een keer een 8 van Le Roy gekregen. Wat had ik kunnen scoren bij de gedeputeerde! Jammer dat ik verlegen en bescheiden ben.

Dan reikt de gedeputeerde de prijs aan de 83-jarige Louis Le Roy uit. Applaus! Misschien moet de aanvraag voor Culturele Hoofdstad rondom Le Roy worden geformuleerd, want hij is heel bekend in het buitenland. De universiteit van Braunschweig heeft hem zelfs een doctoraat honoris causa gegeven!

En Le Roy zijn boodschap past heel goed bij Fryslân, waar landschap, kunst en cultuur altijd al nauw verweven zijn geweest. Zoals Cicero elke rede besloot met "Cetero censeo", zou de gedeputeerde van Cultuur elke rede mogen besluiten met "Verder ben ik van mening dat Fryslân culturele hoofdstad van Europa moet worden".

Tenslotte houdt kunstpaus Huub Mous (om zijn Fries-nationale sympathien ook wel Obe Mousma genoemd) een ingetogen lofrede op het werk van Le Roy. Hij roemt de Eco-kathedraal waar de natuur kunstzinnige steenbouwsels (van afgedankt bouwmateriaal) overwoekert. Sociaal-ecologische landschapskunst! Complexiteit en diversiteit! En niet te vergeten: chaos en orde, zelforganisatie, chaostheorie.

Dan is de plechtigheid voorbij. Laat ik afsluiten met een ecologisch idee voor de Gemeente Leeuwarden. Iedereen kent het dierenasiel. Mijn idee: het bomenasiel.

Iedereen die bomen en struiken kwijt wil, doet ze weg en ze sterven. Bomen die vele jaren nodig hebben gehad om te worden wat ze zijn, worden afgedankt. Waarom niet een stukje grond openstellen waar zulke afgedankte bomen geplant kunnen worden? Je zou zelfs kunnen toelaten dat anderen er weer bomen weghalen om in hun eigen tuin te planten. Net als een dierenasiel, een bomenasiel. Dit kringloopidee is geheel in de duurzame geest van de vandaag geëerde Le Roy.

Eric Hoekstra, flaneur te Leeuwarden

Zijn vrouwen uit het Noorden lelijker?

Boekbespreking "Echt mooi. Vrouwen over schoonheid en innerlijke kracht".

Een ijzersterke formule, dat moet gezegd: interviews met 17 vrouwen allemaal rond hetzelfde thema van uiterlijke schoonheid en het vrouw-zijn anno nu. Elk interview wordt voorafgegaan door een zwart-wit foto van Elske Riemersma en een voorwoordje van samensteller Wieke de Haan.

Het boek is echt mooi vormgegeven. De zwart-wit fotos, in het boek en op de omslag, geven het boek een nostalgische uitstraling die past bij de overwegend oudere vrouwen. Vormgevingsexperts vertellen mij dat nostalische uitstraling momenteel in de mode is. De fotos op de omslag worden esthetisch ferfraaid door een zacht-witte achtergrond, met daarin het woord "mooi" in grote roodkoperkleurige letters afgedrukt. Het boek voelt glad en zacht tegen de huid van mijn vingers. Kortom, het ziet er goed uit en het voelt lekker!

Het is een ijzersterke formule: 17 interviews losjes rond een thema. Het geeft een goed beeld van de oudere autochthone vrouw in Nederland, al dan niet beroemd. Niettemin enkele kritische kanttekeningen.

Het wekt irritatie dat de oudere vrouw opvallend vaak bepaalde cliché's herhaalt van het type 'ware schoonheid zit van binnen', 'uiterlijk is niet belangrijk / hoort niet belangrijk te zijn'. 'het gaat om de inhoud', 'ik ben een mensen-mens', 'plastische chirirgie slecht'. Grrr. Als je dat 10 x gehoord hebt, ga je verlangen naar tegenspraak.

Ik miste de tegenspraak in het boek. Ik had wel eens een vrouw willen horen, die wel voor plastische chirirgie heeft gekozen. Wat zijn haar beweegredenen? Voelt ze zich gelukkiger? Is ze een domkopje?

Een ander cliché is dat make-up onecht is. Ik denk dan: kleren zijn ook onecht, maar die zijn ook onderdeel van jezelf. Het slechte zit 'm niet in de make-up of de chirurgie, maar in het feit dat de vrouw als een slaafs kuddedier achter de waan van de dag op het gebied van make-up of chirirgie aanrent: zoals bij de onvoorstelbare vagina-correcties het geval is. Onheilige alliantie van kapitalisme en kuddedier.

Maar chirurgie, mits veilig en zelfgekozen, biedt fantastische kansen voor zelfexpressie. En heel veel vrouwen brengen onschuldige 'correcties' aan (borst of neus kleiner maken) waar ze zich beter bij voelen. De vagina-correcties zijn een uitwas, niet de norm. Het lichaam is je eigen kunstwerk. Maak er wat moois van, zou ik zeggen.

Het boek heeft een sterk PvdA-karakter: naast Anita Andriessen is iemand als Lutz Jacobi eigenlijk overbodig. Ik miste de Rechtse Vrouw in dit boek. Maar dankzij datzelfde PvdA-karakter kon men natuurlijk wel Minister Plasterk strikken, aan wie het boek is aangeboden.

Over Lutz Jacobi gesproken, deze politica geeft in haar interview blijk van schrijnende onwetendheid ten aanzien van Internet. Ze zegt dat er teveel aandacht is voor "onbetamelijke grove uitspraken" en noemt als voorbeelden: weblogs, Google, geenstijl.

Ten eerste zijn de meeste weblogs heel netjes; de nuance is bij Jacobi dus ver te zoeken. Dat ze Google noemt is een lachertje. Op Google staat niks: Google is een zoekmachine, te vergelijken met de kaartenbak in een bibliotheek die je vertelt waar de boeken te vinden zijn. Welk een onwetendheid!

En wat geen.stijl betreft, dat is een satirisch weblog en satire is nu eenmaal een spel met het verstand en de emoties. Geenstijl besteedde onlangs, in het voetspoor van de Telegraaf, aandacht aan de schoonheid van de gehandicapte vrouw, maar dat terzijde ...

En dan nu de hamvraag: wordt dit boek een succes in de Randstad. Samenstelster Wieke de Haan noemt haar boek bescheiden "bijna een manifest, een verovering van het platteland op de Randstad". Ze komt met de ongeloofwaardige redenering "vrouwen uit het noorden zijn anders". (Niet zozeer anders, zou ik zeggen, als wel lelijker ... nee nee, dat was een grapje!)

Maar serieus nu, dit boek wordt geen succes in de Randstad, omdat er geen vrouwen uit de Randstad in staan. Alles in dit boek klopt verder om er een bestseller van te maken: de oudere welgestelde doelgoep, de sterke formule, het doorsnee-karakter van de meningen, de fraaie vormgeving. Maar om van dit boek een succes te maken had er een mix van machtige en onbekende vrouwen uit de Randstad geinterviewd moeten worden.

Voor vrouwen uit het Noorden is dit boek echter een aanrader.

Eric Hoekstra, ex-feminist te Leeuwarden

Startersdag met Marga Waanders als Romeinse keizerin

1. Romeinse keizerin

Startersdag in Post Plaza, starrrrrrrrring Marga Waanders, Wethouder van Economische Zaken en starring mijzelf natuurlijk. Ik snuif even mijn okselgeur op. Huu, zo kan ik niet voor Marga verschijnen.

Na een hete douche hijs ik me in mijn duurste pak, en knoop zorgvuldig mijn Pierre Cardin-das. Op mijn Locomotief (voorheen Fongers) zoef ik langs het station, waar ik snel de krant van Wakker Nederland koop.

Ik parkeer mijn rijmobiel. Snel probeer ik Post Plaza binnen te lopen, maar een resolute dame bij de ingang houdt me tegen.

"Uw uitnodiging, meneer?"

"Eh ..." stotter ik, want eigenlijk was ik helemaal niet uitgenodigd.

"Uw uitnodiging?, klinkt het kil en ik kijk hulpeloos in strenge meesteresse-ogen.

"Die ben ik vergeten", zeg ik, "maar ik ben directeur".

"Directeur waarvan?"

"Van Frisian Air Bicyles. We werken aan een model zweefvliegtuig dat je fietsend in de lucht kan houden."

Ze begint te twijfelen, zie ik.

"Kijk", roep ik en laat mijn krant zien, "zou ik die bij me hebben als ik hier niet thuis hoorde?"

Een koele glimlach komt op haar gezicht en ze stapt opzij.

Yes, I'm in! Mensen drinken staande aan hoge tafeltjes hun koffie of thee, en lepelen gebak naar binnen. Gebak? Ik haast me naar de koffietafel en kom terug met in de ene hand een kop thee en in de andere een schoteltje met twee stukjes oranjekoek.

Ik observeer. O heerlijkheid, de mannen hebben bijna allemaal een das om, net als ik. En de vrouwen zijn scherp en zakelijk gekleed.

Onopvallend cirkel ik nu om Marga Waanders heen, die met een andere vrouw staat te praten. Net als ik Marga aan wil spreken, spreekt haar gespreksgenoot mij aan. Ze vraagt me van welk bedrijf ik ben, en ik spreek voor de verandering de waarheid.

"O je bent van Liwwadders", zegt ze, "jullie zijn nogal kritisch."

Wij kritisch? Ik kijk verbaasd. Maar dan begint het me te dagen. Liwwadders plaatst wel eens stukken weblog of columns van derden. En daar kan kritiek in staan.

Ik leg snel uit hoe de vork in de steel zit, en een brede glimlach verschijnt op het gezicht van de Hoge Ambtenaar. Ik maak een mentale aantekening voor een mededeling op de site: "de redactie is niet aansprakelijk voor de juistheid van de hier geplaatste meningen, zeker niet als het die van Hoekstra zijn".

Ik flirt vrolijk verder met de Machtige Vrouw. We maken er grapjes over dat ik haar geen hand kan geven (want immers thee en gebak in mijn handen). Handtastelijkheden blijven helaas dus achterwege. Leerpunt: thee en gebak pas na het sociale gedeelte. Maar aan de pluskant: alweer een inside contact bij de gemeente! Leeuwarden, maakt U klaar voor Nieuwe Onthullingen.

Dan begint de speech van Marga voor de startende ondernemers. Ze wijst, net als volgende sprekers, op de jongste starter van 16 die zich onder het publiek zou moeten bevinden. Als man van 47 heb ik daar niks mee. Bovendien heeft Farshad Bashir al genoeg aandacht van de media gekregen, denk ik jaloers.

Maar Marga haar speech mag er zijn, net als Marga zelf (ik heb het nu over innerlijke schoonheid). Als een Romeinse keizerin staat ze voor de goed gevulde zaal (net als, nou ja zeg), en vuurt feiten en tips op het publiek af.

Inderdaad keizerin, een indruk die versterkt wordt door de smetteloos witte Romeinse pilaren langs de zijkant van de zaal. De muren zijn afgedekt met koningsblauwe velours-gordijnen. Het plafond is versierd met kostbaar houtsnijwerk waarvoor menig inboorling gezweet zal hebben. Ah, hoe heerlijk is het leven van de Elite. Kijk, dat is het mooie van Leeuwarden.

Maar dan feiten. Spectaculaire daling van de Leeuwarder werkloosheid ... groei van de export ... groei van de economie die eindelijk gelijke tred houdt met de landelijke groei, ja hier en daar zelfs iets sneller gaat! En dan de speerpunten van Leeuwarden: watertechnologie en, minder origineel, duurzame energie. Maar dan toch weer een prestatie: er komt een zonnecellenfabriek naar Leeuwarden. Zo, die kan Piet Paulusma in zijn zak steken.

Ik zit naast een journalist (hij schrijft tenminste net als ik in een notitieboekje), maar het is een dasloze, zal dus wel van de LC zijn. Ach, die daslozen op straat ook.

Marga zet door. Leeuwarden is een van de zeldzame steden met een tankstation voor gas. Ik check dit feit thuis op internet en het is waar! De andere 6 steden zijn: Almelo, Haarlem, Schiphol, Tilburg, Den Haag en Velsen. Volgens Marga zijn er zelfs twee zulke stations in Leeuwarden (uniek!), maar de site (http://www.ngv-holland.nl/content_tank.php) meldt er maar een. Gemeente, doe daar eens gauw een mailtje heen dat ze hun site bijwerken!

Marga geeft niet op. Ze meldt dat de Toeristenbelasting is afgeschaft. Nou, daar zullen de Leeuwarders blij mee zijn, als ze op vakantie gaan. Kom, nu niet cynisch. Wie ergert zich niet dood aan die flauwe toeristenbelasting op Ameland en Terschelling?

Dan is ze klaar en ik weet niet hoe hard ik in mijn handen moet klappen. Zeer zakelijk, zeer vlot. Goed, ze mag dan PvdA zijn, maar ze maakt een zeer bekwame indruk. Ineens een fantastisch visioen. De incapabele Vogelaar treedt af (immers afgemaakt bij Pauw & Witteman door Jort Kelder en Heleen van Royen). De PvdA selecteert nu eens niet een kandidaat uit de Haagse-Amsterdamse post-Melkertsiaanse kliek, maar zet Marga Waanders in op de prachtwijken. Leeuwarden ligt met de aanpak daarvan immers ver voor op de rest van het land! En het bevordert de Friese export. Ik pink een traan weg.

2. De verleidkundige. I'm not buying it, Barbie!

Dan kondigt City Promotion een tweede spreekster aan. Een verleidkundige. Daarover ben ik veel minder te spreken. Het is een overjarig barbieblondje die er maar op blijft hameren dat:

de ondernemer moet van zijn klanten houden
de ondernemer moet willen dat zijn klanten van hem houden.

Als ze zegt "I love my clients", kijken de dasloze journalist en ik elkaar aan met een blik van verstandhouding aan ondanks het standsverschil. "Heeft iemand een teiltje?"

Iedereen weet dat de relatie tussen ondernemer en klant er niet één is van houden-van. Het is een eenvoudige verbale manipulatie om net te doen alsof dat wel zo is. Journalisten weten alles van verbale manipulatie, dus die zijn van deze amateuristische manipulatie niet onder de indruk.

Neen, dit is afkeer op het eerste gezicht. Ik houd niet van de innerlijke schoonheid van Barbies. Vooral niet als ze met tenenkrommende traagheid op de liefdesmetafoor blijven hameren, waar die niet op zijn plaats is.

Wat ze wel goed doet, is dat ze mensen uit het publiek vragen stelt, individuen aanwijst. Dat geeft een goede persoonlijke noot. Maar als iemand iets zegt wat niet in haar straatje past, loopt ze gepikeerd door naar de volgende opgestoken vinger. Als iemand iets zegt wat wel in haar straatje past, dan is het lief "hartelijk bedankt voor je reactie". Kortom, tegenspraak wordt niet op prijs gesteld. Geef mij tegenspraak!

En ze zegt dat ze de zinnen wil prikkelen, maar haar verbale verhaal is zo cerebraal als wat. Bij zinnen prikkelen denk ik aan geuren, dansen, aanrakingen, exotisch houtsnijwerk en Marga Waanders.

Haar website (zoek op "verleidkundige") bevat een indrukwekkende lijst aan referenties. Nou, mij zegt het niks. Wellicht omdat ik al zoveel plezier in mijn werk heb, die boodschap is voor mij een open deur. En er zijn meer mooie woorden, mevrouwtje, zoals: Eerzucht, ambitie! En niet te vergeten: Groeimarkten!

Na een half uur over verleiden en liefde te hebben geleuterd zegt ze ineens dat die termen niks met sex te maken hebben. Op dat moment liep ik de zaal uit. Ja, als er niks te dinges valt, nou laat dan maar. Pseudo! Humbug!

Maar het onderwerp is natuurlijk wel van belang. Een ondernemer moet goed met mensen kunnen omgaan. Ik betwijfel of zij dat kan. In elk geval kan ze niet met Mij omgaan. Maar mijn broer (de vuurvreter) kan heel goed met mensen omgaan. Die is in staat om een pyromaan nog een brandblusser te verkopen. En hij zegt altijd: "ze moeten het je gunnen". Een ondernemer verkoopt in feite zichzelf.

En deze wijze les is gratis!

Eric Hoekstra, doorstarter te Leeuwarden

"Echt mooi. Vrouwen over schoonheid en innerlijke kracht" in de OB

Zondagmiddag begaf ik me naar de bibliotheek om eens een paar klassieke boeken te lenen: Casanova en De Sade, Jan Cremer en Otto Weininger stonden op mijn verlanglijstje. Onderweg bekeek ik mezelf in de lege etalages: ja, aantrekkingskracht is een groot goed. Al zit die bij een man vooral in zijn beurs en zijn kleren.

Bij de OB was wat aan de hand. Voor de ingang stonden een aantal lege olievaten als plompe huismoeders voor de ingang. Daar stonden wat vrouwen? mannen? op te trommelen. "Moet dat nu weer zo volks", dacht ik.

Binnen in de OB stonden de mensen op de trap te dringen. Ik wou alleen maar een paar boeken lenen. Door een list (lift) belandde ik toch nog op de eerste verdieping.

Mijn boeken vond ik niet, maar wel een happening. Ik viel met mijn neus in de dieethalvarine. Er was een boekpresentatie rondom het foto- en interviewboek van Wieke de Haan en Elske Riemersma: "Echt mooi. Vrouwen over schoonheid en innerlijke kracht". Met daarin gesprekken met bekende en onbekende vrouwen. Voorzien van smakelijke foto's, want zoals op de site van Uitgever Bornmeer te lezen valt: "gefotografeerd zoals ze zijn, zonder visagie, zonder kunstgrepen, Photoshop-vrij".

Ik viel van de ene verbazing in de andere. "Vrouwen zoals ze zijn." Hoe dan? "Nou zonder visagie, kunstgrepen of Photoshop". Dat had ik nu nog nooit gezien!

Dat men photoshop niet heeft willen gebruiken kan ik billijken. Maar waarom moesten de oogschaduw en de lipstift achterwege blijven? Die horen toch bij een vrouw, net als een rok en een handtasje?

En welk een treffende definitie van de Vrouw als zijnde een wezen zonder Iets. Namelijk zonder lipstift of kunstgrepen. Als je mij vraagt "wat heeft de vrouw niet", dan denk ik niet als eerste (terwijl ik aan mijn schrijfstift jeuk) aan lipstift.

De vrouw is geen wezen dat iets niet heeft, maar de vrouw is een wezen dat iets wel heeft. In positieve zin is de vrouw filosofisch en anderzins op verheven wijze te definiëren als: iemand met memmen en een fluit.

In haar rede (ook op haar weblog) meldde Wieke de Haan: "Daarom is dit boek indirect een aanklacht tegen de cosmetische, plastische chirurgie, omdat dat juist de ontkenning is van de uniciteit van de mens." Kan het naiever?

Je kunt het geweer niet verwijten dat het schiet; verwijt treft de eigenaar van de hand die wil schieten. Op dezelfde wijze kiezen vrouwen als individu en als collectief (maatschappij) voor plastische chirurgie. Zoals ze hun geest conformeren aan de doorsneematen, zo conformeren ze hun lichaam aan de doorsneematen. Want vrouwen zijn groepsdieren bij uitstek, een paar uitzonderingen (Germaine Greer bijvoorbeeld) daargelaten.

En dan die "seksualisering" van de maatschappij! Zeker, die is smakeloos, maar toch zeker even smakeloos als een aseksuele maatschappij. Ik zou willen vragen: hoe kunnen we een deel van de maatschappij op smaakvolle wijze seksualiseren! Want nu dreigt weer de aseksuele woestijn als ideaal.

Het boek was eerder al aan Minister Plasterk aangeboden. Kunnen ze die niet eens een neus-job geven? Zelf in zijn begroting gapen niet zulke gaten. Plastische chirirgie is toch niet alleen voor vrouwen?

Maar het hele gebeuren riep wel de vraag op: wat is mannelijkheid? Want daarover beginnen we ook steeds meer in het duister te tasten. Neem nu het laatste mannelijke ideaal, de Metroseksueel, waarvoor Beckham model stond. Zo'n metroseksueel is toch gewoon een hetero met teveel parfum. Maar het zegt ons niks over de Man.

Misschien wordt die hele seksualisering van de maatschappij wel veroorzaakt door de onzekerheid over de rol van de Man. Vitale culturen als de Islam hebben daar geen last van. Hadden de vrouwtjes daar wel eens aan gedacht?

Kortom, in een enigzins vijandige stemming doorkruiste ik ongedurig de grote mensenmassa die zich voor de boekpresentatie verzameld had. Maar daar trof ik een beambte van het verantwoordelijk uitgeversconcern! Ik bedelde om een recensie-examplaar, maar nee, ik moest betalen. Betalen? Parbleu, dat nooit! Financiële transacties compromitteren mijn objectiviteit.

"Kom op", zei ik redelijk en met zache aandrang, "met die Friestalige exemplaren blijven jullie toch zitten!". Maar de strenge beambte bleek niet te vermurwen, zodat ik briesend het pand verliet.

Eric Hoekstra, Man te Leeuwarden.

Oud Leeuwarden, Derwent Christmas en Pier Boorsma

Derwent Christmas mag dan gastblogger bij Trouw zijn, Pier Boorsma zijn gedicht "Ald-Ljouwert (- dat betekent "Oud-Leeuwarden", Ferd -) mag zo groot als een banier van Mao aan een gevel tegenover de Oldehove hangen. Die gevel is van het gebouw van de AFUK of van het Historisch Centrum Leeuwarden, dat kon ik niet uitmaken. Maakt ook niet uit: het is allemaal Cultureel Kwartier Leeuwarden!

Ik begaf me passend gekleed naar dit Fries-cultureel gebeuren: ik had namelijk mijn Tiroler hoedje opgedaan, waarmee ik sprekend lijk op de filosoof Heidegger. Die is bekend van het meesterwerk "Zijn en Tijd", al had ik geen tijd om daar veel mee bezig te zijn. Netjes tegen drieën wandelde ik de Gysbert Japicx-zaal van Tresoar binnen.

Het was een besloten gebeuren waarbij alleen de crême de la crême van Leeuwarden was uitgenodigd. Er waren dus weinig mensen, want alles van waarde is zeldzaam. Tot mijn genoegen waren er zelfs twee mensen die een das droegen. Natuurlijk was ik weer het best gekleed, maar directeur Bert Looper van Tresoar zat ook strak in het pak - dat moet gezegd.

De inleiding zou worden verzorgd door de éminence grise van de LC, nee niet Rimmer Mulder maar Piter de Groot. Maar waar bleef Piter de Groot? Ik had mij reeds aan een leeg tafeltje neergezet, en al gauw werd er gevochten om de andere stoelen aan die tafel. Ondertussen begon het personeel van Tresoar zenuwachtig heen en weer te lopen. Al wie binnen kwam, PdG niet.

Enfin, er bleek een misverstand in het spel. PdG was van de vele nieuwjaarsrecepties nog wat confuus en scheurde alsnog met topsnelheid vanuit Wommels naar de hoofdstad. Gelukkig hield De Broadsjebakker de bar open, hetgeen de wachttijd aanzienlijk bekortte, evenals het budget van Tresoar. Maar daar verscheen PdG op het spreekgestoelte!

Hij vertelde dat het gedicht van Boorsma uitgekozen was door een andere Leeuwarder éminence, namelijk Hendrik ten Hoeve. PdG zijn verhalen over de Butterhoek mochten er zijn. Veel armoede en prostitutie daar. En waar draait zulks op uit? Juist: een Cultureel Kwartier. In dat opzicht loopt Leeuwarden enkele tientallen jaren voor op Amsterdam, waar Cohen van de Wallen ook een soort cultureel kwartier wil maken, aldus het succes van Leeuwarden plagiërend.

Een van de panden waar de prostitutie bedreven werd heette "Pension Zeldenrust" (!). Het was een vroege voorloper van de 24-uurs economie die dankzij Europa straks overal gemeengoed wordt.

Toen was het woord aan de dichter, Pier Boorsma, zelf, die het gelukkig droog had gehouden, bij deze ontroerende en geestrijke verhalen. Hij vertelde dat hij als jongetje snoepjes verkocht voor een cent. Een hoertje kocht eens zijn hele voorraad voor een gulden, zeggende "dan kan ik de klanten ook eens tracteren". Waarop kleine Pier zich afvroeg wat voor klanten dat dan mochten zijn. O die snoepjes!

Boorsma vertelde ook dat hij na lang twijfelen het gedicht niet in het Liwwadders had geschreven, maar in het Fries. Een andere Liwwarder verweet hem dat en zei: "dou hest toch ok in moeke". (- Dat betekent "jij hebt toch ook een Liwwarder moeder").

Vervolgens ging het selecte gezelschap naar buiten en werd het gedicht ontrold en gehesen. Zoiet maak je niet alle dagen mee, dat een gedicht gehesen wordt.

En hier issie dan, het legendarisch gedicht:

it âlde Ljouwert

foar pdg

hjir wie de butterhoek

dêr welgelegen

in fier witten

hinget yn de stegen

fan tryntsje brandewyntsje

en jentsje tit

de weemoed dy't yn strjitnammen

beskûle sit

it plein

leit as in groede

yn de stêd

strjitten fiere genedeleas

de bloedstream ôf

it hert tikket skean noch

yn de âldehou

Pier Boorsma had in zijn begeleidend praatje beweerd dat Teun de Vries het gedicht niet kon vertalen vanwege het rijm ôf - âldehou. Dat laat ik me geen twee keer zeggen:

het oude leeuwarden

voor pdg

hier was de butterhoek

daar welgelegen

een ver weten

hangt in de stegen

van trijntje brandewijntje

en jantje tit

en weemoed die in straatnamen

verscholen zit

het plein

ligt als een litteken

in de stad

straten laten genadeloos

de bloedstroom doven

het hart tikt noch schuin

in de Oldehove

Vanuit Leeuwarden, Eric Hoekstra

Paul Kalma in De Bres

"Zo, dat wordt een vrolijk avondje PvdA-bashen", dacht ik, terwijl ik me door windkracht 9 naar De Bres toe worstelde. Als PvdA-hater wilde ik wel wat pijn lijden voor het goede doel. Ik was samen met vriend W., die Paul Kalma op de pijnbank van de gemeentelijke herindeling wilde leggen. Zo hadden wij beiden onze eigen, grotendeels samenvallende agenda's.

Die agenda's zagen er wel wat anders uit dan die van interviewer annex LC-journalist Atze Jan de Vries en geinterviewde Paul Kalma zelf, beiden PvdA, als ik me niet vergis. Door een toeval kwamen we tegelijk met hun aan. Ik bedwong mijn aandrang om luidkeels "Leve het populisme" te roepen. Sterker nog, ik had met opzet mijn Plasterk-hoed opgedaan, om maar een beetje in de smaak te vallen bij de vele PvdA-ers die op deze discussie-avond waren afgekomen. Er was zelfs een bus met leden van lokale afdelingen gearriveerd, all the way to Leeuwarden, maar vergeefs zocht ik onder hun Liemburg en Waterlander.

Met een goed glas wijn en een grote sigaar stapten vriend W. en ik de grote zaal binnen. Onmiskenbaar een VVD-uitstraling. Ja, ik had me dan wel mijn Plasterk-hoed op, maar ik was vergeten mijn das af te doen. Dom dom dom. Want ik was de enige dassendrager in de bomvolle zaal; mijn rechtse aard was zo als een schaamlap voor allen kenbaar.

In de vragensessie met Atze Jan de vries ontpopte Kalma zich als een fan van Den Uyl, die hij "bijna volmaakt" noemde. Al gauw kwam de vraag hoe de politiek jongeren aan zich kan binden. Opvallend was dat Atze Jan vaak negatiever was dan Kalma zelf. Zo suggereerde de interviewer dat jongeren alleen nog met geld de politiek in te lokken zouden zijn. Ik dacht bij mezelf, "dan zijn ze bij de PvdA aan het juiste adres want daar zijn de beste baantjes te vergeven". En de tegenstelling arbeiderspartij-bestuurspartij kwam ook volop aan bod, met name toen het publiek zich in de discussie mengde.

Gefrustreerde (ex) PvdA-ers stelden vol ingehouden woede hun vragen, en kregen tot hun verrassing van Kalma regelmatig gelijk met hun kritiek. Zo ook ikzelf, toen ik de burgemeestersreferenda aan de orde stelde. De neergang van de PvdA laat zich trouwens illustreren aan de hand van het feit dat in Utrecht een PvdA-kandidaat het referendum verloor. En ik maak me sterk dat ook in Eindhoven een PvdA-kandidaat zal verliezen.

Atze-Jan riep regelmatig een licht ongenoegen bij me op. Dat kwam door zijn typische PvdA-cliché's. zoals "de middenpartijen, die voor stabiliteit hebben gezorgd, hebben het zwaar". Die voor stabiliteit hebben gezorgd? Pardon: ik vind dat onbeperkte immigratie, het selectief onbespreekbaar maken van problemen, laisser-faire beleid op het gebied van integratie en de privatisering van zorg en energie bepaald niet aan de stabiliteit van het land bijdragen. Parbleu!

Kalma daarentegen verraste me in positieve zin. Hij bekritiseerde de politieke middenpartijen omdat ze teveel hun vleugels kortwieken. Hij miste ook een intern debat over de grote lijnen en idealen. Atze-Jan begon dan weer gretig over de waan van de dag die zou regeren in het parlement, in plaats van de Melkert-achtige partijdiscipline en karaktervorming binnen de partij aan de orde te stellen.

Kalma ziet eruit als een slechtgeklede man (zo grijs als het kabinet) met een heel vriendelijke, haast charmante uitstraling. Hij heeft lieve ogen en een fijn gezicht. Hij komt moeilijk uit zijn woorden, maar in tegenstelling tot iedereen die zegt open te staan voor kritiek staat hij echt open voor kritiek. Hij durft ook van de meerderheid af te wijken: hij stemde als enige PvdA-er voor het continueren van de betaling van de beveiliging van Hirsi Ali. Ik stel het afwijkend durven zijn altijd erg op prijs. Sorry hoor, ik stel het echte PvdA-bashen wel uit tot Tichelaar eens langskomt, en dat is begin februari al (geluid van messen die geslepen worden).

Wel weer grappig was de volgende discussie. Kalma noemde een geval waarbij de top van het bedrijfsleven (multinationals) geprotesteerd had tegen een loonmaatregel. Toen zei Atze-Jan: "Wim Kok en consorten dus". Paul Kalma zei: "Daar kunnen we het later over hebben". Prachtig voorbeeld van de spagaat: ben je een arbeiderspartij, dus des volks, of een bestuurspartij, dus van de elite. De PvdA-ministers zijn naar mijn smaak teveel elite. Sleutelwoorden: beleidselite, beleidsconsensus.

De belangrijkste vraag werd echter op het eind pas gesteld.

"Meneer Kalma, dis is human interest, maar u heeft een Friese naam. Wat is uw link met Friesland." Inderdaad, de bakermat van het socialisme! Wat bleek? De vader (of was het grootvader?) van Kalma was nog predikant geweest te Beetsterzwaag. Waarop Atze-Jan met elitaire (?) voldoening constateerde: "een van de betere buurten van Friesland".

De beste vraag werd echter door mij gesteld. Hoe kan het ook anders. Kalma was namelijk heel positief geweest over de SP ("partij van vlees en bloed", "ze helpen mensen"). Ik dacht bij mezelf, wat doet een echte socialist dan nog bij de PvdA? Dus ik vroeg hem wat zijn kritiek op de SP nu eigenlijk was. Zijn antwoord kwam erop neer dat hij het socialistisch heil van Europa verwacht, terwijl ik met de SP juist denk dat schaalvergroting kapitalisme bevorderen zal. Maar veel kritiek op de SP had Kalma dus niet, wat eens te meer zijn redelijkheid bewijst.

Om halt tien werd er afgerond en nageborreld. Overigens was er ook al tussengeborreld in de "thee"-pauze. Ja, de bar van De Bres deed goede zaken, want zuipen kunnen ze, die socialisten. Bij die gelegenheid voerden wij ook nog interessante gesprekken met een socialist (Sjoerd Feitsma) die verrassend intelligent was, wellicht te intelligent om in zijn partij Den Haag te kunnen halen, vrees ik.

Vriend W. gaf Kalma nog een paar nuttige wenken die weldra in het regeringsbeleid zichtbaar zullen worden. Vervolgens begaven we ons naar een elitair restaurant waar wij niet door volkse PvdA-ers zouden worden lastig gevallen. Aldaar gebruikten wij een gefrituurd product van de cuisine Fébo, waarna wij ons huiswaarts begaven.

Eric Hoekstra