Fietsvakantie 25-07 / 17-08 2004

Frank's zeer persoonlijke en doorleefde verslag.

Als je in Bamberg, waar mijn stamkroegen staan, een briefje in een fles stopt en die in de Main of de Regnitz 'te water laat', dan kan je maatje die een tijdje later op de Waalkade in Nijmegen uit het water vissen. Toegegeven, een telefoontje gaat sneller, maar het idee is duidelijk: Frank had een helder moment. Gevaarlijk is dat.
Duidelijk is ook, dat je vrijwel altijd lángs een water kunt fietsen over jaagpaden en dergelijke.
Dus, de fietskar en de kampeerspullen in orde gemaakt, de fietsen een grote beurt gegeven en de hele handel in en op de auto geladen. Op Campingplatz Insel in Bamberg-Bug de tenten opgezet. Even terzijde: dit is een geweldig leuke camping met de familie Hoffmann als een even geweldig beheerdersteam. Ook zeer geschikt als tussenstop (900 km van Utrecht), als het vakantiedoel 'achter' Duitsland ligt. Meer informatie is te vinden op www.campinginsel.de
Zoonlief reed met z'n lief de auto weer naar huis (en ging zelf op vakantie). En zo bleven wij helemaal alleen achter, mét onze fietsen, aanhanger en overlevingspakket. 840 kilometer voor de boeg, maar die gingen wel zoetjesaan naar beneden.
Lees via de link wat Bamberg te bieden heeft.
 
Documentatie
Titel ISBN Uitgever
Main-Radweg 3-85000-023-O Esterbauer
Rhein-Radweg 3: von Mainz nach Rotterdam 3-85000-001-X Esterbauer
LF13 / R12 907293007-X Stichting Landelijk Fietsplatform
West- en Zuid-Duitsland 90 209 4654 4 Trotter / Lannoo
Die Esterbauer-boekjes zijn geweldig goed. Routebeschrijving (is vaak een goede hulp in twijfelsituaties), de kaart is een absolute must en verder krijg je veel goede en nuttige informatie, zowel technisch (overnachtingspunten, uitrusting) als toeristisch.
 
Wie en waarmee?
Twee midlifcrises, 52 en 49 jaar. Franks fiets met tassen achterop en een kar erachter en Gertruuds fiets met tassen voor- en achterop. Het - eigengemaakte - deksel op de kar was tevens onze tafel. Vissersstoeltjes (model van vroeger…), tent en kampeeruitrusting. Alles niet echt lichtgewicht, we deden het met wat we hadden en… als het eenmaal rolt, rolt het.
 
Gewichten
Gewogen werd er bij thuiskomst, en dat is misschien maar goed geweest ook:
Fiets Gertruud 44 kilo, vooral "dankzij" de eigenlijk veel te zware voortas, die als dagtas dienst deed.
Fiets Frank 32 kilo.
Fietskar Aanvankelijk 87, door verbruik van eet- en reservematerialen uiteindelijk 84 kilogram.
Hoeveel erbij kwam als de tent nat werd ingepakt, ben ik maar niet nagegaan.
 
Bagagelijst
Persoonlijke verzorging
De gebruikelijke toiletspullen en vergeet de zonnebrand niet. Het zitvlak heeft extra aandacht nodig; afhankelijk van je huid kun je hierbij denken aan bodylotion, babyzalf (billetjeszalf) of uierzalf. "Schoon en soepel" zijn echt een basis-noodzaak: kloofjes en een wondje betekenen infectie en/of (steen-)puisten en dat is gewoon einde verhaal.
Fiets
bandenplakspul / fietspomp / fietstas / kaarthouder / olie / vet + doek / reserve fietsband / reserve fietssleutel
Fietsgereedschap
conussleutels / handreiniger / inbussleutel 4 mm / inbussleutel 5 mm / inbussleutel 6 mm / inbussleutel 8 mm / pijpsleutel 10-11 / pijpsleutel 14-15 / schroevendaaier (blad/kruiskop) / schroevendraaier, blad klein / spakenspanner / steeksleutels 6 t/m 17 / tang
Fietskar
dekzeil 2x3 mtr / disselafsluiter + deksel / reserveband / spanbanden >= 2,5 mtr / spin
Kleding
voor op de fiets / voor áf de fiets / warm weer / koud weer - koele avonden / regenkleding / zwemspullen
Keuken

aanmaaklimonade / aansteker/vonkentrekker / aardappelschilmesje / afvalzak (ook voor afdek) / afwasbak / afwasborstel / afwasmiddel / bierglas-deksel / blikopener / bord plat / boterhamzakjes+binders / bouillonpoeder / broodbeleg zoet / chips e.d. / completa / dressing / eetlepels / garde klein / gaspitjes / gastankjes / glas bier / glas borrel / glas port/wijn / handwasmiddel / houten lepel(s) / keukendoek / keukenmes groot / koek en snoep / koekenpan / koffie / koffiefilter+zakjes / koffiekan / kurk- / flesopener / lepels / linnen tas / lucifers + kaarsen / margarine / messen / messenslijper / mok / noodrantsoen / pannenset (selectie) / schaar / schoenonderhoud / snijplank / theedoek / theelepel / toetjeskop / vaatdoek / voorraadbakjes (gevuld) / vorken / waslijn en -knijpers / waszak / zout, kruiden

Reisapotheek
antimug / betadinezalf / gaascompressen / hoofdpijn / keelpijn / koorts / koudedoek (eenmalig) / leukoplast / lippenzalf / nagelverzorging / papieren zakdoekjes / pincet / pleisters / schaar / spierpijn / sterilon / tekentang / thermometer / windsels 4 en 10 cm
Op pad
(vochtig) toiletpapier / adreslijst / bidon / flesje / fototoestel+statief+sticks / mobiele telefoon + lader / mueslirepen / opvouw-paraplu / pen en schrift of papier / rugzak / tekenspullen / zakdoek / zakmes
Ontspanning
Kleine dingen als: biggen / dobbelen / leesvoer / rummikub / speelkaarten
Tent
binddraad / bol touw / campinghamer / luchtbed / luchtbedpomp / naaisetje / plaid als onder-isolatie / slaapzak / toiletemmer / visserstoeltje / zaklamp+ batterijen
Tent reserve
combinatietang klein / D-ringen / elastieken (4 maten) / haringen / kruiskopschroevendraaier / luchtbedreparatie / luchtbedstopje / riempjes / rol linnen tape (ducktape) / scheerlijnen / scheerlijnspanners / schroevendraaier / slangeklemmen / steeksleutel 16-17 / steeksleutel 6-7 / stormmateriaal / tentpaalvoetjes / ti rips
Papieren
adreslijst / cash / creditcard(s) / gegevens waardevolle spullen / huissleutel / info- en routeboeken / paspoort / pinpas / portemonnee / rijbewijs / woordenboek
 
De route
Op het kaartje ligt Bamberg rechtsonder en Eindhoven linksboven
Indikatief staat hieronder een tabel van de door Esterbauer opgegeven afstanden tussen verschillende plaatsen; de tabel klopt (uiteraard), maar zegt niets over het door ons gevolgde "dagschema".
Bamberg - Haßfurt: 37
Haßfurt - Schweinfurt: 24
Schweinfurt - Volkach: 30
Volkach - Kitzingen: 29
Kitzingen - Ochsenfurt: 17
Ochsenfurt - Würzburg: 20,5
Würzburg - Karlstadt: 27,5
Karlstadt - Lohr: 30
Lohr am Main - Marktheidenfeld: 19,5
Marktheidenfeld - Wertheim: 22,5
Wertheim - Miltenberg: 35,5
Miltenberg - Klingenberg: 14,5
Klingenberg - Aschaffenburg: 26,5
Aschaffenburg - Seligenstadt: 18,5
Seligenstadt - Offenbach: 29
Offenbach - Frankfurt: 7
Frankfurt - Eddersheim: 20,5
Eddersheim - Mainz: 19,5
Mainz - Bingen: 35,5
Bingen - St. Goar: 27,5
St.Goar - Koblenz: 35,5
Koblenz - Bad Breisig: 35
Bad Breisig - Bonn: 31
Bonn - Köln: 34
Köln - Düsseldorf: 46
Düsseldorf - Duisburg/Homburg: 37,5
Duisburg - Venlo: 55
Venlo - Eindhoven: 75
Totaal: 840
Volg de blauwe lijntjes; vanaf Bamberg de Main, die bij Mainz/Wiesbaden in de Rijn stroomt. Bij Duisburg strak linksaf en via Venlo naar Eindhoven. Op het plaatje kun je zien, dat die route nogal kronkelig is. Misschien helpt het als we erbij vertellen, dat de heenweg over de autobaan 580 kilometer was en de kortste weg binnendoor 515 kilometers telt?
 
Het eten
Koken deden we op twee gaspitjes. Aangezien we inschatten, dat onze dagen flink gevuld zouden worden (óf een flink eind fietsen óf een bezienswaardige plaats afstruinen) leek de veronderstelling we zullen lang niet altijd zin hebben in uitgebreid koken redelijk.
Derhalve hebben we van de nood een deugd gemaakt en een nieuw project in het leven geroepen: onderweg diverse noodmaaltijden uitproberen. In Nederland alvast wat ingeslagen:
Struik Kant-en-klare maaltijden, 500 gram (= éénpersoons portie); € 2,49 bij Nettorama.
Wij kozen voor: Franse Jachtschotel en Vlaamse Hachee
Grand'Italia Pasta & Sugo = gedroogde kant-en-klaar-maaltijden: € 1,69 bij Nettorama.
Spaghetti alla Napoletana en Fettuccine alla Carbonara kwamen op het menu te staan.
Adventure Food Nasi Sateh en Ham/peischotel: € 5,95 per zak, die voor twee personen bedoeld is.
Verder "Hartkeks" van Bever Zwerfsport: Bij de Kampeermarkt betaalden we € 1,50 voor een pakje met 10 biscuits. Bever zegt op z'n site, dat die € 0,70 per pakje kosten…
Tenslotte werden tijdens de tour diverse merken mueslirepen aangeschaft (die elkaar qua smaak en effect niet veel ontlopen, wél qua prijs).
 
De eet-testresultaten
Hachee De hachee was aan de dunne kant. De aardappelbolletjes zorgden voor een goede bijt-variatie. De smaak was goed, de hoeveelheid 'kunst' en smaakversterker aanvaardbaar. Als je gevoelig bent voor E-nummers, zit je wel binnen het half uur op de plee. De portie was redelijk groot, maar die snee brood erbij was echt niet alleen handig om de restjes op te soppen.
Jachtschotel Hij was flink wat dikker dan de Hachee, veel minder heftig gekruid en kwam dus ook veel minder kunstmatig over.
Fettuccine De pasta was binnen de gestelde tijd niet gaar en dan wordt het gokken: nog even doorkoken, proeven, nóg even en maar hopen dat het niet ineens snot wordt. Verder viel eigenlijk alleen maar de vreselijk-kunstmatige rooksmaak op.
Spaghetti (met zelf-toegevoegd 'vlees') Dat doen we dus nooit meer en daar kan Grand'Italia dit keer weinig aan doen, want de smaak was best redelijk. Maar 20 centimeter lange slierten met een vrij primitieve kooktoestand netjes gaar proberen te krijgen valt niet mee. Onpraktisch dus. Wat wel goed ging en qua combinatie nog redelijk door de beugel kan, was de lunchworst. In plakken gesneden even aan beide zijden opbakken.
Nasi-sateh Gaar, voedzaam, smakelijk.
Ham-prei Goed van samenstelling, stevig, de afzonderlijke ingrediënten ook qua smaak nog herkenbaar, voedzaam en lekker genoeg.

Een verzoek aan de samenstellers van "Adventure Food". Zorg voor een opdruk die tegen de ruwe behandeling in fietskar of rugzak kan. Het mag toch echt niet voorkomen dat na een tijdje de gebruiksaanwijzing vrijwel is uitgewist!

We hebben ons over het warme eten vooraf teveel zorgen gemaakt (met name ik, dus). Aangezien je vóór iedere camping altijd wel door een dorp komt, kun je je maaltijden gewoon van dag tot dag inslaan. Ook als je vrijwel voorraadloos eenvoudig en snel wilt (en kunt) leven. Zowel qua smaak als prijstechnisch is deze aanpak te prefereren boven het "leven op noodrantsoenen".

 
Het verslag begint op zondag 25 juli
Als bij het proefpakken alles past zoals je gehoopt had, dan ga je die spullen niet uitladen om ze even later weer, en dan definitief, in te pakken en weg te tasten. En dus waren we gisteren eigenlijk al klaar met de bagage.
Vanmorgen de laatste restjes aan 'huisoplevering' en bagage geregeld, Peter+Roxanne opgehaald en dan op weg. Om 12 uur vertrokken en om 17:15 uur reden we bij de familie Hoffmann de plaats op. De reis verliep dus zeer voorspoedig. Tent opgezet, op de Stephansberg (Spezial-Keller) gegeten, korte stadswandeling gemaakt en toen weer terug naar de camping. Peter+Rox bezwoeren hier nog eens op het gemak terug te komen: mooie stad en de sfeer die Bamberg, maar vooral de camping zelf met z'n niet-afgebakende plaatsen uitstralen, stond ze enorm aan.
Vanwege hun eigen vakantie-voorbereidingen, er moest nog heel veel gebeuren, zijn ze toch nog 's avonds aangereden. Wij hebben op het terras nog van een biertje genoten en zijn toen gaan slapen (22:45).
 
26 juli
Met het krieken van de dag begon het ook te regenen, aanvankelijk aarzelend en op-en-af, maar vanaf een uur of negen gooide Pluvius alle schroom van zich af en manifesteerde zich naar hartelust. Toch naar de stad gereden voor wat etensboodschappen en een bezoekje aan een opticien. De vriendelijke jongedame bezorgde ons niet alleen een nieuw neussteuntje, maar had ook gezien dat de scharnierschroefjes respectievelijke verdwenen en afgesleten waren en de reparatie maar meteen uitgevoerd. Hartelijk dank!

Reinhard Klesse is één van de kunstenaars uit Bamberg (en omgeving) die een permanente tentoonstelling op de camping heeft lopen. Iedere ochtend komt deze krasse en hardwerkende zeventiger voor zijn morgen-biertje (of -wijntje) naar de camping, praat links en rechts de laatste nieuwtjes bij, neemt een bestelling op of maakt een afspraak en tegen de middag rijdt hij weer naar huis terug. We troffen elkaar in de tegengestelde beweging van thuis aangekomen zijn en naar huis gáán. Geen moment voor een lang gesprek. Hij dankte ons voor de ontvangen kerstkaart, merkte op dat we toch wel trouwe bezoekers zijn (pas 12 jaar, Herr Klesse) en vroeg of we nog langer bleven. De hele week nog. Dan zien we elkaar nog wel. Handje en wég was-ie.

Peter+Rox waren heelhuids thuis aangekomen. Tijdens hun rit was het al flink gaan regenen en ze waren dan ook niet verbaasd over onze natte berichten.

Na half vijf pas ging de regen over in buien met redelijk droge tussenpozen. Siesta houden (we hadden ons toch al een luie dag beloofd) en wat lezen overbrugde de middag. Dat lezen deed ik in de kantine, waarbij ik een talmend dametje een doodsschrik bezorgde door haar "een duwtje in de goede richting te geven". Sorry, maar ze blokkeerde de ingang en ik wás al zo nat…

Het avondeten bestond uit Vlaamsche Hachee en op de plaatselijke markt gescoorde kersen. De hachee was aan de dunne kant, dus geen borden maar soepkoppen. De aardappelbolletjes zorgden voor een goede bijt-variatie. De smaak was goed, de hoeveelheid 'kunst' en smaakversterker aanvaardbaar. Als je gevoelig bent voor E-nummers, zit je wel binnen het half uur op de plee. De portie was redelijk groot, maar die snee brood erbij was echt niet alleen handig om de restjes op te soppen. De kersen waren voortreffelijk en alles bij elkaar waren we best wel tevreden.

Na de bij Fässla (wiens logo ongelooflijk veel lijkt op dat van Achouffe, maar dat schijnt écht toeval te zijn) een biertje gedronken. Roland (de brouwerszoon, die nu het uitbatersgedeelte bestiert) maakte ons opmerkzaam op het Annafest in Forchheim. Vrij snel weggegaan, op een luidruchtige groep Engelssprekenden na was er weinig te doen.
In de Stöhrenkeller Sepp ontmoet (dat is niet zo verwonderlijk), bijgepraat over van alles en voor woensdagavond een afspraak gemaakt in/op de Wilde Rose Keller. Hij wilde ons nog wat leuke dingen laten zien en lezen. Om een uur of elf via de trap naar de Regnitz en rustigaan langs het water naar de camping teruggefietst.
 
27 juli
Opstaan, douchen, tandenpoetsen, aankleden, ontbijten en sjoppen deden we (vrijwel) elke dag, dus die routine zie je in dit verslag niet meer terug.
Dat Annafest (een gigantische kermis net buiten het stadshart, tegen de flank van een heuvel aangebouwd die verder helemaal geperforeerd is door de "Felsenkeller") stond ons wel aan en aangezien je bezoekers iets moet kunnen laten zien (Berend c.s. gebruiken Bamberg komend weekend als tussenstop en wij zullen wel voor een stukje als gids gaan fungeren), gingen we route en doel alvast verkennen. Forchheim ligt ook langs het Rhein-Main-Donau-Kanal en dat is een fietstochtje van ruim 1½ uur heen en krap 2 uur terug. Vanuit Bamberg zijn er trouwens nog meer mogelijkheden, waarvan trein+bus de aantrekkelijkste is. De VVV in Forchheim beweert, dat er ook nog een bootverbinding is, maar daar wisten ze in Bamberg toch echt niets van! Voor het alternatief "auto" heb je een bleifreie chauffeur nodig, want er wordt stevig en steeds strenger op alcohol gecontroleerd.
Voor (potentiële) Annafest-bezoekers even een waarschuwing vooraf: als je een biertje wilt, gaat dat alleen per liter. Maar wel voor minder dan 6 euro. Een volle maag? Lekker verzadigd voor nog geen 4 euro, en voor 5½ euro eet je je volkomen klem. Ik heb het hier over een super-commercieel evenement, op een toplocatie gegroepeerd rond een enorme kermis. Dáááág, horeca-Nederland…!

Een pronte dame van dik over de 60 vroeg in de Eichhornkeller of er een plaatsje vrij was aan onze tafel. Dat was het geval aan zo'n picknicktafel met twee banken waar er wel 10 op kunnen. Ze schoof gezellig ver door en begon honderduit te vertellen. Dat ze gepensioneerd was, zomer en winter iedere dag een uur in een buitenbad zwom, het weer zich maar vreemd vond gedragen ("klimaatverandering" is in Duitsland, naast de alcoholcontrole en het persoonlijk medisch dossier, sowieso een zeer populair thema) en of we een mop wilden horen.

Een buschauffeur en een priester meldden zich aan de Hemelpoort en de chauffeur mocht van Petrus het eerst naar binnen. De priester beklaagde zich daar later over: ik heb veel voor de gemeenschap betekend en alles voor mijn medemens overgehad en nou mag zo'n simpele chauffeur vóór mij naar binnen. 't Is maar hoe je het bekijkt en wij zien het hier effe anders, kreeg de eerwaarde als antwoord. De mensen vielen tijdens jouw preken altijd allemaal in slaap en hebben daar dus niks aan gehad, maar die chauffeur heeft tijdens zíjn diensten heel wat mensen aan het bidden gekregen!

Met een pul bier en een kaas-/vleesplateau was de kans op verhongeren en verdorsten miniem en via de Edeka (voor de boodschappen) reden we weer campingwaarts. Het weer, sinds de vroege ochtendregen steeds fraaier en opener, is prima - al is tegenwind nooit leuk.
Het avondmaal bestond uit Fettuccine alla Carbonara en joghurt met jam. Aardbeien-rabarberjam, in Nederland inmiddels goeddeels uitgestorven maar bij ons nog goed bekend: mams heeft ze jarenlang zelf gemaakt. De pasta was binnen de gestelde tijd niet gaar en dan wordt het gokken: nog even doorkoken, proeven, nóg even en maar hopen dat het niet ineens snot wordt. Verder viel eigenlijk alleen maar de vreselijk-kunstmatige rooksmaak op.
19:30 Peter+Rox zijn goed in Spanje aangekomen en zeer tevreden met hun hotel.
Luie avond verder, met een biertje op het campingterras.
 
Woensdag 28 juli

Een vast beeld, iedere ochtend weer: kar "waterpas" in zon of schaduw, pannetje water op het zelfgemaakt komfoor (lekker stabiel), koffiefilter op de thermosfles, ontbijtspullen op 'tafel' en de afvalzak aan de scheerlijn.


7:30 De druppels op de tent zijn uit de boom lekkende dauw. De eerste ochtend zonder regen en dus: ontbijt buiten in het zonnetje! Weinig gedaan die dag, zullen we maar zeggen.
In de Dom van Bamberg bevindt zich het beroemdste symbool van die stad: de Bamberger Reiter. Wie hij is, is onbekend en (dus) bron van speculatie. Mogelijk gaat het hier om Istvan von Ungarn, die trouwde met Gisela, de zuster van Heinrich II.

Vanwege dit huwelijk liet hij zich tot katholiek bekeren en dopen, waardoor het gehele Hongaarse volk in één klap katholiek werd!
Een andere uitleg is, dat de ruiter "de perfecte heerser / vorst" voorstelt, een meer algemeen symbool dus.
Het avondeten bestond uit Lupack hamburgers, macaroni en vleestomaten. Beetje dressing erbij en we genoten aanzienlijk meer dan gisteren. Toetje: Quark met jam. Kwark is hier goedkoper dan joghurt, ook veel vaster van structuur en heerlijk romig. Alles bijeen een prima maaltijd.

Sepp had zijn middagje zwemmen erop zitten en genoot met wat kennissen van zijn stereotiepe drankje, dat zich nog het beste als Rotweinschorle laat omschrijven. Het verhaaltje dat hij ons liet lezen was een flink ingedikte neerslag van wat Sepp de schrijver in de loop der tijd allemaal verteld had. De val uit een raam van de Nieuwe Residentie van de Napoleontaan in 1815 (zelfmoord of werd hij een handje geholpen?) en het verschijnsel Felsenkeller (in de geel-witte zandsteen uitgegraven opslagkelders - noem het maar, gezien de vaak enorme omvang en uitgestrektheid, kunstmatige grotten) stonden centraal in de vertelling, maar geografisch was er veel op aan te merken. Wel zeer beeldend gebracht allemaal.

 
29 juli

Al de tweede heldere, en dus frisse (12°C), nacht mogen meemaken.
Fietsen in deze streek wordt aangemoedigd door een steeds uitgebreider wordend fietspadenstelsel van uitstekende kwaliteit. Vele Touren zijn uitgezet en vaak bewegwijzerd. Met behulp van een fietskaart kun je dan zo'n route rijden of zelf een route uitzetten door van route(punt) naar route te hoppen. Zo zijn we met een boog naar Pommersfelden gereden, waar het Barockschloss Weißenstein een bezoek meer dan waard is. Laat je niet misleiden door de wat saaie buitenkant (we zijn verwend, ja), het is hier binnen te doen!

Tip: neem de uitgebreide rondleiding.

Bij de foto
Het trapportaal was tevens bedoeld als ontvangstruimte en dus uitgevoerd om te imponeren. Deze ruimte, die in wezen 'loos' is, is 8000 kubieke meter groot (= 19 flinke eensgezinswoningen...) en heeft een fabuleuze plafondschildering.

Op weg ernaar toe kwamen we halverwege Försdorf en Hirschbrunn boven op een heuvel (= scheiding tussen de stroomgebieden van Aurach en Fischgallgrabe) bij een bankje aan. Als je daar om je heenkijkt, zie je onder andere de Altenburg en de kliniek in Bug. Merk op dat:
  • Je bovenop het ziekenhuis kijkt, dat toch een behoorlijk eind boven rivierniveau ligt en vele verdiepingen hoog is. Er is dus best wel wat geklommen vandaag.
  • Bamberg verscholen ligt achter een flink bos op een stuwwal uit de laatste IJstijd; de Altenburg en een groot deel van de heuvel waar ze op staat, zijn uitstekend (letterlijk + figuurlijk!) te zien
Picknicken doen we op een plaid (dat 's nachts dienst doet als isolatielaagje tussen luchtbed en slaapzak - op fietsvakantie leer je alles mulfifunctioneel gebruiken) of op een bankje langs de weg. Twee tienermeiden, compleet met naveldinges en walkman, zaten aan een grote picknicktafel en waren bereid voor ons wat plaats in te ruimen, zij het aarzelend. Het waarom bleek tien minuten later. "Kijk, hij is tóch gekomen", giechelt de ene bakvis tegen de andere. De knul in kwestie kan het enthousiasme kennelijk niet erg waarderen en scheurt op z'n fiets weer bergopwaarts, hetgeen hem op een scherpe reprimande van een der dames komt te staan. Te voet achter 'm aangaand weet ze hem dankzij haar verbale geweld tot staan te brengen, waardoor het (door haar…) gewenste contact toch nog tot stand wordt gebracht. Bij zoveel jeugdig elan voel je je al snel overbodig en gewoon weer aanfietsen ligt dan voor de hand. Adé.
De maaltijd bestond voor het warme gedeelte uit Franse Jachtschotel. Hij was flink wat dikker dan de Hachee, veel minder heftig gekruid en kwam dus ook veel minder kunstmatig over. Samen met het low-budget-standaard-toetje (kwark+jam = 30 eurocent per persoon…) betekende dat "voldaan aan d'afwas beginnen". 's Avonds de eerste vijf ansichtkaarten geschreven.
Bij een boom stond een mede-campinggast reuzewespen plat te slaan met een mini-vliegenmepper. Eerder deze week had een (inmiddels alweer vertrokken) "kampeerder" de boomholte volgespoten met bouwschuim (nee, zoiets verzín je niet). Wat mij opviel was, dat geen van beiden ooit de campingbaas had ingeseind. Het eigenmachtige optreden werd gerechtvaardigd met de opmerking, dat ze erg veel last hadden van die wespen. Het was inderdaad waar, dat er tijdens het eten altijd wel twee of drie op je bord probeerden te komen en dat ze zich nauwelijk laten wegjagen.
Maar "die wolken", waar mevrouw het over had, waren sluipwespen en die hele grote exemplaren zijn Hoornaren (Vespa crabro, in het Duits Hornisse geheten), die in alle rust (dus zo ver mogelijk van de - bewegende - mensen vandaan) allerlei restjes helpen opruimen. Bovendien zijn ze in Duitsland ook nog eens een beschermde diersoort. O, maar ze léken zoveel op wespen. Het gedrag van onwetende mensen roept dus ook in de vakantieperiode de nodige vraagtekens op.
 
30 juli
Het meenemen van de fiets in de trein is hier net zo vanzelfsprekend als een koffer. De treinstellen en de (mede-) reizigers zijn er op ingericht. De rijfrequentie van de DB is echter niet zo groot als wij gewend zijn. Vanwege de vele enkelspoors baanvakken (nog steeds, vooral op trajecten met tunnels) is de capaciteit tamelijk beperkt. We moesten tot 10:38 wachten eer we konden vertrekken richting Bayreuth.
Er is een handvol Touren, die Bamberg aandoen: Main-Radweg, Fürstbischöfliche Radtour, Main-Coburg Tour, Burgenstraßen-Radweg, Regnitz-Radweg en de Hochweg "Fränkische Schweiz". Die laatste is 61 kilometer lang met een, dachten we, te overbruggen hoogteverschil en die gingen we dus rijden.
Om 11:55 stapten we in Bayreuth uit. Linksaf naar Josephsplatz en daar ons startbord gevonden. Even verderop op een schaduwrijk picknickplekje de meegenomen lunch verorberd. Nog even ingesmeerd (goeiendag, wat waren we gisteren tijdens dat fietstochtje toch nog verkleurd, zeg!) en toen op weg.
Zo elegant mogelijk (en er is veel mogelijk als een (stads-) bestuur iets voor je wíl doen) werden we de stad uitgeleid. Door een fraai en afwisselend landschap reden we een vrijwel vlakke route. Natuurlijk moest er geklommen worden, maar de "werkhellingen" waren kort en daardoor goed te doen. Het landschap is zeer afwisselend, de uitzichten weids en vaak van een adembenemende schoonheid. Een beekje, bruggetje, gedenksteen en een plotseling opduikende rotsformatie zorgen voor lieflijke en ontroerende details.
Je komt gewoon superlatieven tekort om deze belevenis te beschrijven
Helaas werden we ook geconfronteerd met een aantal ontbrekende richtingborden op cruciale punten. Dat betekende een flink stuk omrijden plus de eerste keer lopen (te steil) en later een saai stuk asfaltweg omdat we de paralelle landweg "gemist" hadden.
Op het laatst, net voordat de bergen overgingen in het grote, komvormige dal waar Bamberg in ligt, liet de Fränkische Schweiz zich nog even duchtig gelden om ons vervolgens in een tomeloze afdaling naar Tiefenellern los te laten. Bij brouwerij Hönig ons nog even gelaafd en dan terug naar "Insel".
Voor het avondeten vergrepen we ons aan de Spaghetti alla Napoletana. Dat doen we dus nooit meer en daar kan Grand'Italia dit keer weinig aan doen, want de smaak was best redelijk. Maar 20 centimeter lange slierten met een vrij primitieve kooktoestand netjes gaar proberen te krijgen valt niet mee. Onpraktisch dus. Wat wel goed ging en qua combinatie nog redelijk door de beugel kan, was de lunchworst. In plakken gesneden even aan beide zijden opbakken. Als toetje ijs op het terras
 
Zaterdag 31 juli
Vandaag zijn we een week onderweg. Tijd voor wat schoonmaak- en onderhoudswerkzaamheden. En verder lekker rustigaan een campingdagje houden. Gertruud tekent tussen de bedrijven door een aantal eenden in allerlei standen en werkt en passant ook nog even een bib-boek van een paar honderd bladzijden weg. Haar hoef je geen cursus snellezen te geven! Van Baedeker is er een flinke pil+kaart over Franken, met algemene en specifieke info. Nuttig boek.
Voor een flink aantal mensen is het vandaag verhuisdag. Ik heb van de heer Hoffmann een stel pilonnen gekregen om een plaats (langs het water en op het lang-verblijf-deel!) af te bakenen: in de namiddag zullen Berend + familie en Rob arriveren. Halverwege Tsjechië (hun reisdoel dit jaar) moet je toch een stop maken en dat kun je dan net zo goed hier doen, was mijn - geaccepteerde - voorstel. Het geeft ons tevens de mogelijkheid hen iets te laten zien van hetgeen we al jaren over praten

Halverwege de ochtend was het al 26°C en in de kantine een drukte van belang. Hapjes, een wit wijntje en sudderans werden rondgedragen en -gedeeld; een keyboardspeler en een violiste deden hun best een 'ingetogen feestelijke sfeer' te creëren. Anton Greiner, woonachtig in het nabije Stegaurach en van wiens werk eerder deze week een overzichtstentoonstelling was ingericht, vierde zijn 91e verjaardag in de Hoffmannsklause.
Geen Reinhard vandaag, voor zijn dagelijkse ochtendbiertje. De wekelijkse uitzondering: op zaterdag worden hij en de auto geconfisqueerd voor de wekelijkse boodschappen. Dat doet-ie braaf, al is het dan met frisse tegenzin. Wie niet.

De Nahkauf is de kleine uitgave van de Rewe en dus, maar dan meer op buurtniveau, een supermarkt. Afgezien van de weegartikelen is alles dus voorverpakt en staat de grootte van de porties derhalve vast. Dat dacht je. Van een heel brood maken ze probleemloos een half (ook van de prijs, ja) en een doosje met 10 eieren wordt omgepakt, omdat voor ons 10 niet en 4 wel haalbaar is. De rest van de rij staat gewoon rustig te wachten tot dat allemaal geregeld is; zij zullen ook regelmatig hun persoonlijke wensen hebben…

Het avondmaal bestond uit de tweede helft van het pakje macaroni, "La Mama" Pasta Sauce (€ 1,29) en kwark met kersenjam (de aardbeien-rabarber was op). Prima maaltijd en ter geruststelling van iedereen, die aan een tocht als de onze wil beginnen: aangezien je vóór iedere camping altijd wel door een dorp komt, kun je je maaltijden gewoon van dag tot dag inslaan. Ook als je vrijwel voorraadloos eenvoudig en snel wilt (en kunt) leven.
Schuin tegenover de camping is een "aangekleed" verenigings-zwembad. Jaarlijks pakken ze hier uit met een live-avond. Op het moment, dat ik dit stukkie in m'n schrift optekende, is een Beatle-imitatieband heel verdienstelijk bezig, maar de afgelopen uren stonden in het teken van hardrock en metal (en vooral wat daar dan voor door moet gaan). Metallica en Led Zeppelin zijn niet groot geworden door alleen maar een bak herrie door een bas en een vervormde gitaar over het publiek uit te braken, maar dat was tot deze baggerzooi helaas nog niet doorgedrongen.
Berend kwam om half tien de camping opgedraaid. Na de eerste opbouw nog even bijgepraat onder het genot van een drankje(s) op het terras.
 
1 augustus
Bij het slapengaan de tentflappen niet zorgvuldig genoeg naar buiten geslagen. Na een nachtelijke regenbui betekende dat dus dweilen. Gelukkig was alleen de onderkant van "plastic" nat en bleven de kleren (in fietstassen, die ook in de voortent staan, met vuilniszakken als beschermende voering) droog. Maar gewaarschuwd zijn we wel.
Het Annafest was een belevenis. Zeer fraai weer, dus een mooie fietstocht. Met kinderen erbij krijgt een kermis toch net dat beetje méér en over eten en drinken hoef je je hier in Frankenland geen zorgen te maken. Om 20:12 fietsten we terug, waardoor we een fantastische avondlucht als metgezel troffen. 21:32 op de camping, da's snel!
 
2 augustus
Reisleider, die verkeerd fietste, gespeeld. Alte Rathaus, Grüner Markt, Maxplatz, Schlenkerla, Domplatz en binnendoor naar de Wilde Rose-Keller voor een stevige en smakelijk avondmaaltijd. Een dagje de toerist uithangen, dus.
 
Dinsdag 3 augustus
Afscheid van een mooie stad, heerlijke camping, de wespen (die merkwaardig agressief naar elkaar toe zijn) en onze vrienden. Zij gaan dóór en wij terug, maar dat is in dit geval eigenlijk ook dóór. Vrijwel gelijk met ons vertrekken om +/- 11 uur twee racetandems met aanhanger (een voor de bagage en een voor de hond). Opvallend is, dat de kinderen voorop zitten in een ligfiets-constructie en achter een windscherm. Beschut en met uitzicht voor allemaal.
Fietsen is populair in Duitsland. Nog voor we de camping afreden werden we aangesproken door twee vijftigers; die houten fietskar vonden ze hier toch wel iets bijzonders; net als een pipowagen als caravan of zoiets. Zij waren bezig met een BBB-tocht vanaf Berlijn, dwars door het Thüringer Wald (met z'n hoogtes tot 840 meter!), via Bamberg dus naar… Barcelona. Dank-u-wel-alstublief.
Om Bamberg uit te komen moet je wel de goede waterkant kiezen, die van de Regnitz. De tocht verloopt voorspoedig, de uitzichten zijn al snel fraai en de dorpjes schilderachtig. In Haßfurt aangelegd voor een toilet- en Apfelschorle-pauze; de lunch hadden we onderweg bij een heerlijk schaduwrijke picknickplaats genoten. De inkopen daarvoor deden we (= Gertruud) in een Netto, waar we langs kwamen rijden. Het prijspeil op het terras ligt nu al ¼ boven dat van Bamberg, en dat zal nog wel erger worden.

Het is vandaag een echt zomerse dag. Het eerste stuk fietst dat lekker: afwisselend landschap met ruim voldoende schaduw. Na Haßfurt rijden we echter tussen de Main en de spoorbaan door een landschap van omgezet hooi en geoogst graan. Dus zelfs de mogelijke schaduw van de halmen werd ons ontnomen. De koperen ploert straalde ongenadig op ons neer en toen we later op de camping achter een biertje de bovenkant van de oortjes krabden kwam zelfs daar het zout vanaf. In Schweinfurt vroegen we de weg naar de VVV, die ik per ongeluk aanduidde met (english, please) Tourist Information. In rap Engels kregen we info en nog meer: de weg naar het stadhuis en de tip om het daar nog maar eens te vragen want de T.I. was onlangs verhuisd. Aan een Duitser, die zich zó goed in het Engels weet uit te drukken, durf ik wel meer te vragen: eigenlijk gaat het er ons om te weten te komen waar in Sennfeld een camping is. Van die camping had hij nog nooit gehoord, maar de weg naar Sennfeld…, oh daar komt net m'n vrouw aan, die kent ook goed Engels en kan de weg beter uitleggen. 't Was een Engelsman, die met een Schweinfurtse was getrouwd. De leukste vakantieherinneringen zijn de onverwachte gebeurtenissen.
Ook zij kende de camping niet, maar het dorp lag over die brug en dan de weg naar links volgen. Op de centrale kruising stond een plattegrond, de "Campingwart" zat in de tweede caravan rechts, een overnachting kostte 7,80 euro (géén warmwater-muntjes!) en om 17:58 was de tent ingericht.
Eten hebben we in de Gaststätte gedaan: een liter bier (uitstekend pils) en ook ieder een flinke varkenslap met friet/kroketten, saus en een spiegelei voor alles bij elkaar 23 euro.
Daarna douchen, even het zout eraf spoelen.

Technische samenvatting: 60 kilometer per dag is te doen; de kar voelt zwaarder dan ik dacht; de route (bordjes) wijkt hier en daar af van de beschrijving (maar altijd - vanwege de aangebrachte verbeteringen - in het voordeel van de fietser); de broodnodige afwisseling (en natuurlijke bescherming) ontbreekt helaas hier en daar en dán wordt het hard werken en slechts kilometers kapot maken.
Nog een "project": van iedere aanlegplaats een herinneringssticker. Hier hadden ze geen sticker van de camping, maar wel van het 900-jarig bestaan van het dorp. Drie kwartier enthousiaste verhalen van een wildvreemde campingbewoner kregen we er gratis bij. Om 21:45 lagen we horizontaal gestrekt…

 
4 augustus
... deels omdat we moe waren, deels omdat we er vroeg uit wilden (6:30 uur) om van de ochtendkoelte - toch al 19°C - te profiteren.
De tent stond kennelijk niet helemaal recht: als ik van m'n linker- naar m'n rechterzij draaide, rolde ik vanzelf verder. Die matige nachtrust wordt vanmiddag tijdens de siesta (dat is tenminste het plan, omdat het vandaag weer bloedheet zal worden) wel wat gecompenseerd, hoop ik.
Om 8:45 reden we aan. De enthousiasteling van gisteravond had speciaal voor ons naar het weerbericht geluisterd: zonnig, droog en temperaturen tot 31°C. In ieder geval tot zaterdag. Fraai zomerweer dus en in Wijnland Franken voelen wij de zon dan nogal eens als een onbarmhartige gesel. De hellingen met wijngaarden beginnen het landschap flink te bapalen. Samen zijn die goed voor zo'n 50 miljoen liter druivenmost per jaar. De helft van die productie, die ongeveer 6% van de Duitse wijnplas uitmaakt, vindt plaats in de regio van Kitzingen. De bedrijfsvoering is meest kleinschalig, soms op het onwaarschijnlijke af: 7000 afzonderlijke (familie-)bedrijven, waarvan er zich ongeveer 4000 hebben verenigd in een aantal coöperaties. Zomaar een voorbeeld. Halverwege een helling zagen we een huis. Vanaf dat huis tot onderaan die helling stonden vijf rijen wijnstokken aangeplant. Dat was het hele bedrijf.
De Main zwerft hier zo ongestructureerd door het landschap, dat ze 'm hebben moeten kanaliseren. De diverse dode armen komen ten goede aan viskwekerijen, bevloeing, recreatie en de koeling van een landschappelijk gezien wanstaltige kerncentrale. Het netwerk hoogspanningsdraden is zó dicht, dat je er onderhand onder zou kunnen schuilen. Áls het regent…
De fietspaden door dit gedeelte zijn heerlijk lommerrijk. Verderop wordt het dal smaller en fietsen we vlak onder de hellingen langs. Het lijnenspel ziet er leuk uit en als enkele wijnvelden - zoals in een bocht - elkaar ontmoeten, levert dat vaak een fraai patroon op
In Schwarzach staat een Benedictijner klooster met een enorme - in de jaren 1935-1937 gebouwde - kerk. Die kerk is niet zomaar groot, maar is heel stijlvol opgetrokken. De toegepaste verhoudingen zijn prima, van buiten en binnen is de bouwstijl bijzonder strak, hetgeen een weliswaar massief maar zeker niet lomp ogend geheel oplevert, sober maar niet armoedig. In de zijnissen, 12 in getal (er zijn geen zijbeuken) zijn neven-altaren en biechtstoelen geplaatst. Boven zo'n altaar staat een beeld of reliëf, steeds in steen. Een verrassend geheel, en heerlijk koel…
In een Wirtschaft tegenover de abdij een Apfelsaftschorle gedronken, de flesjes gevuld en gezicht en onderarmen afgespoeld. Met deze zon vreet het zout je huid anders veel te sterk aan.
De hoeveelheid schaduw nam na deze pauze niet toe, de schoonheid van het landschap in het zich vernauwende dal wel.
En zo kwamen we tegen half vijf op de camping in Kitzingen aan, de duurste tot dan toe (€ 13,50 plus die pokkemuntjes voor warm water). Tent opgezet, ik nog m'n lunchvolume volgemaakt en de tent ingericht en Gertruud ondertussen boodschappen gedaan. Ze kwam terug met de weekboodschappen voor een middelgroot weeshuis, maar het ging toch schoon op. Fietsen en warm weer kosten veel energie…!
Daarmee komt het onderwerp op "gezondheid".
Die valt me in zoverre tegen, dat vanmiddag m'n rechterlies begon te vervelen. Reden temeer om hier en niet bij de volgende camping te stoppen. Het feit dat ik me nu té moe voel schrijf ik (toch) toe aan het drukkende, zeer warme weer. De siesta viel enigszins tegen: toen we eindelijk bij de kerk in Sommerach een bankje in de schaduw hebben kunnen zetten en na de lunch-picknick een tukkie wilde doen, was kennelijk ook de schaft van de pneumatische hameraar voorbij. Met een verontschuldigende blik trok-ie nog vriendelijk en zorgvuldig de deur dicht, maar als je op vier meter van dát geweld zit, helpt dat helaas heel erg weinig.
Na de afwas en de koffie nog een pilsje gepakt op het terras langs het water en even na tienen gingen de luiken toe.
 
5 augustus
M'n lies is kennelijk weer aangegroeid. Hij gaf tenminste geen last meer. Nooit geweten trouwens dat je van fietsen pijn in je lies kon krijgen.
Met het huidige inkoop'beleid' houden we brood en beleg genoeg over voor het ontbijt; het melkdrinken is verschoven naar de lunch. Avondeten wordt in een Edeka, Rewe of een andere supermarkt ingeslagen; hetzij op weg naar de camping en anders na het tent-opzetten.
Twee uur na het eerste ritsgebeuren reden we om half negen aan. De route is gevarieerd, schaduwrijk en we passeren de eerste dalbruggen. Daar zitten zeer imposante exemplaren tussen.
Ook in Duitsland heb je alleen-op-de-wereld-zijnde Mercedesrijders die uit hun vel springen als je commentaar geeft op het feit, dat ze je achteroprijden en dan tijdens het passeren in de berm drukken omdat-ie precies op datzelfde moment rechtsaf moet.
In Marktbreit is een "Malerwinkel" en vanwege een van Gertruuds hobbies moesten we toch even uitvinden wat daarmee bedoeld werd. Dat werd al snel duidelijk: je komt ogen te kort.
Een pas op het allerlaatst zichtbare dwarse boomwortel in het asfalt deed de kar hoog opspringen. Dat is niet zo erg, maar bij het neerkomen hou je je hart vast. Voor remmen is het in zo'n geval echt te laat en het enige dat er dan opzit is het zo recht mogelijk houden van je eigen "trein". Een paar honderd meter verder waren mensen van de Stadtwerke - in vol ornaat en dat met dit weer! - bezig werkzaamhedenbordjes te plaatsen. Kennelijk zijn we hier een paar weken te vroeg aan het fietsten…
Via een park langs de Main, je kunt ook spreken van een reeks parken, reden we Würzburg binnen. We wilden gaan lunchen in "Die Goldene Gans", sinds 1989 een huisbrouwerij, maar in augustus is-ie nog maar twee keer per week open. De zaken gaan kennelijk slecht: de overdag-openstelling is sowieso al geschrapt.
Bij een bakker belegde broodjes ingeslagen en die verderop met water en een appel opgegeten. Aan een picknicktafel en alweer in een park. Na een flinke eet- en rustpauze fietsten we om half twee weer aan.
Om 15:30 in Karlstadt, een kwartier later ingecheckt (het manusje van alles, dat ons hielp en trouwens best de bedrijfsleider kan zijn, begon met het inschenken van een glas koud bronwater! Geweldig.) en weer een twintigtal minuten later was de tent opgezet en ingericht.
Boodschappen gedaan en toen konden we kiezen: douchen of zwemmen. Dat werd douchen en het tijdstip ervan werd uitgesteld tot na het avondeten (macaroni, italiaanse tomatensap, paprika, tomaat en gehakt met joghurt+jam toe). De thermometer op het beschaduwde terras van het voor de campinggasten vrij toegankelijke zwembad was in de middag opgelopen tot 34°C en het was er - begrijpelijk - bomvol.
Zwemmen of douchen overdag had gewoon als vervolg gehad dat je tien minuten erna weer drijfnat van het zweet was, zeker op onze volle-zon-plaats langs het water. We stelden die verfrissing dus uit en benutten de zodoende vrijgekomen tijd voor een biertje (of twee).
Na de douche zijn we nog even Karlstadt ingewandeld. Intacte stadsmuren met torens; op de Maintor, die zo'n vier meter hoog is, staan enkele hoogwaterstanden. Veel vakwerk en een verrassend strak uitgevoerd stadhuis. Leuk om er rond te zwerven. Op de camping nog een pilsje en bijtijds te kooi.
 
Vrijdag 6 augustus
Karlstadt is een stad die je pakt en in zijn greep houdt. Het kostte tenminste de nodige moeite om de omleiding, vanwege de herstelwerkzaamheden aan de brug, te vinden. Ook hier boden montere bouwvakkers uiteindelijk uitkomst. De Maintal-brug bij Gemünden betitelde ik als een bescheiden poging tot moord, maar de hellingen in Hofstetten waren een échte aanslag. Het zweet dróóp van m'n gezicht en prikte in de ogen, want de zonnefactor 10 spoelde gewoon mee uit. Reden om op zoek te gaan naar koffie met gebak, welke we pas in Pflochbach vonden. De eerste mogelijkheid lieten we schieten en toen was er tig kilometer lang niets te vinden of dicht, ook al stond op het reclamebord dat ze open waren. Moraal van het verhaal: laat geen kans voorbijgaan! De plaatselijke Gaststätte en Metzgerei lagen naast elkaar en hoorden bij elkaar en ze hadden ook nog gebak. Die koffiepauze slaagde dus goed en we konden ook meteen hartig broodbeleg inslaan.
De lunchpauze ging in drieën: net voor Marktheidenfeld bij de Lidl koude melk gehaald en meteen opgedronken (laat geen kans…), even ná de Felsenkeller, die helaas gesloten was, een deel van de worst op brood gelegd en in Hombug in een (betonnen!) Biergarten van de rust en de Apfelschorle genoten. Het is weer onbesnut warm geworden: > 33°C en later trok de lucht ook nog dicht (dat moet dus binnenkort klappen) en werd het drukkend warm = benauwd.

We rijden stroomafwaarts en dat betekent dat we 's avonds toch weer enkele meters meer gedaald dan (tussentijds) gestegen zijn. Helaas moesten we nogal eens, omdat onderaan de afdaling een scherpe bocht zat, het verworven plezier eruit remmen.

Het Maindal maakt enkele flinke bochten: van noordwaarts reden we kort naar het westen, daarna een flink stuk zuidwaarts en zodoende weer Würzburg voorbij en nu rijden we weer naar het westen. Bovendien vernauwt en verwijdt het dal zich steeds en dat alles levert fraaie landschapsgezichten op. De hoeveelheid schaduw houdt niet over, maar we raken ook wel wat aan de beul gewend.
Wertheim is een naar verhouding grote plaats. De Tauber stroomt er in de Main uit en het laat zich begrijpen dat er zich hier al vroeg mensen vestigden. Langs de haven fietsend zagen we er de Rembrandt van Rijn liggen. Een eerlijke tip leverde ons een verwijzing naar de camping twee kilometer verderop op: de Azur Camping. Een grote camping, met alles d'r op en d'r an. Op een dankzij een enorme bomenrij schaduwrijk plekje hadden we tegen half vijf de tent staan. Een biertje en even rondkijken: morgen willen we de spullen wassen, ook de slaapzakken (na 2 weken mag dat wel…).
Het avondmaal werd een avontuur, in de zin dat het de bedoeling was een van die noodmaaltijden te kiezen. We waren moe en lui, vandaar. Maar toen we op het terras de etensluchtjes opsnoven en de schotels voorbij zagen komen, was het al snel duidelijk dat er nóg een manier was om snel aan een maaltijd te komen. Twee schotels, drie bier en twee cornetto's later concludeerden we dat we ons voor € 21,60 heerlijk en "Preiswert" hebben laten verwennen. Althans inwendig. Onder de douche, dus!

 
7 augustus
Goh, uitslapen tot half ácht! Voor negen uur drie wasmachines besproken. Halverwege mogen de slaapzakken ook wel eens wat anders meemaken dan onze bezwete lijven.
Vreemd, en irritant, zijn de myriaden mini-insecten, die overal aanwezig zijn en, aan het aantal lijken te oordelen dat bijvoorbeeld aan de binnenkant van de tent hangt, een levensduur van slechts enkele uren lijken te hebben. Soms komt er een hele zwerm gewoon plompverloren uit de lucht vallen; de helft daarvan blijft sowieso al liggen en als er eentje op z'n rug terecht komt is-ie hulpeloos verloren. Stom volk.
Even het plaatsje in voor de boodschappen en om weer wat flappen te scoren. Of ze met messen in je kuiten landjepik aan het spelen zijn. Voor het zitvlak is een rustdag wel lekker, maar wat daaronder zit lijkt wel andere regels te hanteren.
Ondanks de pertinent droge weervoorspelling wordt de bewolking veel dichter en je kunt aan de lichtval en het 'schijnen van de bomen' zien dat er onweer dreigt: alles ziet er zo vreemd-helder uit. Het is meer dan afgrijselijk benauwd. Na het middagbiertje lekker gegeten: worstjesmix op een wegwerp-bbq (die hier grill heet), Kartoffelsalat, tomaten en kwark met kersenjam toe.
Die laatste zin had ik - gemakshalve - maar in 't voren geschreven. God straft meteen. Weet je nog, die ene woensdag in juli? Nou, hier kunnen ze er ook wat van. De ontlading duurde drie kwartier en daarna kwamen er nog twee gewone regenbuien overheen.
Toen de slagregens op z'n hevigst waren, kreeg ik op zeker moment oogcontact met de dienstdoende barman. Voor de grap (want door zo'n waterval ga je niet waden) wees ik naar m'n lege bierglas, stak twee vingers op en grijnsde er wat bij. Want geen haar op m'n hoofd die eraan dacht de halve meter tussen tent en het overdekte terras te overbruggen. Zíjn haar kennelijk wel, want even later werd er naar me gebaard. Of ik even de bestelling wilde aannemen. Hij bleef met de pullen aan zijn kant en ik bofte dus met m'n lange armen. Het glas was zeer vol en het alcoholpercentage overeenkomstig gedaald toen ik de pullen op tafel zette. In ónze tent, mocht ik er al een tijdje bijzetten, want de rest was bij het eerste gedonder gillend - letterlijk - naar binnen gevlucht. Later mocht ik het geintje niet eens afrekenen.

De man had een goed gevoel voor humor. Dat bleek ook wel toen hij me de pullen door het watergordijn liet zien. Hij kon ook grijnzen. Kom dan…!

Onze tent is oké, maar ons menu werd op slag kansloos. De worstjes in de koekenpan en dat samen met de rest bereid en opgesmikkeld in de terrastent. De tent dus, die deel uitmaakt van het terras (er in wezen een ook overdekte uitbreiding van is), waar net de hele middag aan gewerkt was om er een gigantisch feestmaal-op-reservering op te houden. Het buffet verhuisde naar de eetzaal binnen (1½ hoog), maar de mensen kwamen wel beneden om het gebodene op te eten.
En daar zaten we dan, met onze pan, komfoortje, borden, bestek en toetjesspullen. De beheerster zag het allemaal vanaf het bordes en deed er niets aan. Volgens mij begreep ze het wel; de overigen deed het niets of vonden het eigenlijk wel amusant.
Het Muziek van vanavond, Guitaration X, een viertal uit Würzburg en omgeving, begon vanwege alle commotie wat later. De heren speelden met veel plezier en vooral ook voor het eigen plezier.

 
8 augustus
Was het de rustdag, die ons uit het ritme had gebracht of de pullen bier van gisteravond? We waren niet in vorm en kwamen - hoewel op tijd opgestaan - nauwelijks op gang. Voeg daarbij de extra zorg vanwege die trutbeestjes en je snapt dat we pas tegen tienen aanreden. Die beestjes. Waren het er dan zoveel, vraag je je af. Ja, en dat zei ik gisteren ook al. Je wilt nog een voorbeeld. Kun je krijgen. Toen ik de wasknijpers van de voorste scheerlijnen afhaalde zag ik, dat de gele aan de binnenkant hartstikke zwart was. Openknijpen en even doorblazen. Komen er zesentachtig van die krengen uit het veermechanisme gekropen. Zesentachtig, hoe weet je dat, hoe kun je dat tellen in zo'n krioelende hoop? Nou gewoon, ik heb de pootjes geteld en dat aantal door zes gedeeld. Simpel toch?
De bordjes-route is al een groot aantal keren anders geweest dan de beschrijving en steeds werden we op een prima manier door het dal geleid. Dat geeft een groot, vrijwel blind, vertrouwen in dat systeem. We misten om een nimmer verklaarde reden bij Hasloch het bordje naar die plaats, wat een oeverwisseling op had moeten leveren. De bordjes op de linkeroever gingen gewoon door. Niks aan de hand dus. Vervelender werd het toen in Mondfeld het veer eruit bleek te liggen, want daar hield ook het fietspad op. Dat betekende de negen kilometer naar Freudenberg over de gewone weg fietsen. Verkeerstechnisch geen enkel probleem, want de doorsnee Duitse automobilist blijft gewoon achter je rijden en wacht geduldig op het moment dat er zonder te wringen gepasseerd kan worden. Ondertussen begon zich rechts achter me een geluid te manifesteren dat onmiskenbaar van het achterwiel afkwam. Met een kapot lager kom je niet ver en we besloten dus in Miltenberg kwartier te maken en morgen een fietsenmaker op te zoeken. Een korte etappe derhalve: 42 kilometer.
Aan het lager - ik verwachtte een kapot kogeltje - was niets te zien, de conus zat wel te strak aangedraaid. Vermoedelijk door de klappen onderweg "vastgetrild". Het gefrunnik kóstte me echter een kogeltje, dat ik het gras niet meer terug te vinden was. Daarom alles schoongemaakt (met een spuitbus PTFE…) en daarna de stad ingegaan.
Miltenberg is een stad met meerdere gezichten. Het oude wordt gekoesterd (vaak afgedwongen door een der door ondernemers meest gehate instanties in Duitsland: de Deutsche Stiftung Denkmalschutz) en vooral de middenstand wil mee met de vaart der volkeren (want dát is vooruitgang!) en moderniseert waar ze kan en mag.
Tussendoor een biertje gedronken bij Kalt-Loch-Bräu en van het hoge uitzichtspunt genoten. Daarna rustigaan doorgewandeld naar Faust. Een grote brouwerij. In de Bräustüble ook het donkere Landbier geprobeerd; deze was caramelliger en zodoende milder+vlakker dan het vorige exemplaar, die je daarmee ook als karaktervoller mag bestempelen.
Campings liggen in deze streek vaak in de uiterwaarden en zijn derhalve langgerekt. Zie je onze tent, naast de fietskar?

De Schweinebraten "sind leider ganz ausverkauft" en in plaats van een tweede Landbier kreeg ik een pils voorgeschoteld.

Bij de collega aan de overkant ("wij hebben geen concurrenten") zijn de biertjes 20 cent goedkoper en hier moeten ze gaan oppassen, anders komen ze als omhooggevallen ballentent in de boeken. Dat viel gelukkig mee, maar het hele gebeuren deed me wel ergens aan denken: "Waar ligt het vlees, ober?" "Achter het erwtje, meneer."

Het gebodene smaakte voortreffelijk, maar de porties waren eerder sjiek dan Duits. In ieder geval de mijne.
Terug op de camping bleek de baas gevlogen: meegenomen voor een feestje in de stad. Moet kunnen. Daarom boven in "Mainterrasse" maar het slotbiertje van die dag genoten.

 
Maandag 9 augustus
De broodjes werden pas vanaf 8 uur verkocht, dus bijtijds ontbijten was er niet bij. Om 8:40 naar de plaatselijke fietsenmaker gereden, die pas om 10 uur open zou gaan. Op mijn kloppen aan voordeur (winkel) en achterdeur (werkplaats) werd niet gereageerd, maar even later kwam-ie met z'n pick-up-truck de hoek om, stopte, draaide het rechterraampje naar beneden en vroeg wat er was. Na m'n korte uitleg vroeg hij me te wachten: hij moest even de auto wegbrengen en zou over 10 minuten terug zijn. Dankzij zijn vriendelijke bereidwilligheid mij een uur vóór openingstijd te helpen, reden we even voor tienen al van de camping af. De trein rolt weer soepeltjes, zo stiekemweg scheelt het meestentijds toch een versnelling ten opzichte van de laatste dagen.
Tip, uit de geleerde les: regelmatige tussentijdse controle voorkomt, dat een onregelmatigheid kan uitgroeien tot een probleem.
De route is mooi, nog wel, want we naderen de bewoonde wereld. Bovendien wordt na Aschaffenburg het dal zo immens breed, dat het idee in een dal te rijden eigenlijk niet meer zal bestaan. In die stad misten we de brug, zodat we op de verkeerde oever op een - uiteraard doodlopende - pier eindigden. Effe terug.
Aschaffenburg heeft, als grote stad (70.000 inwoners) met een zeer lange geschiedenis, veel bezienswaardigheden. Maar ja, op een gegeven moment heb je genoeg vakwerk gezien; bovendien genieten we uiteindelijk toch meer van wat het buitengebeuren ons biedt. We gaven dus gewoon nog een dot gas.
Het middagdrankje, appelsap met koolzuurhoudend bronwater, heet in deze gebieden vrijwel altijd Apfelsaftschorle. De term Apfelschorle is hier verwarrend, omdat ze ook Apfelweinschorle kennen.
Op onze fietstocht hebben we tot nu toe kennis gemaakt met het fietsbeleid van de regeringen en gemeentebesturen van Beieren, Baden Wurtemberg en Hessen. En daar zitten grote overeenkomsten tussen, vooral op het gebied van onderhoud. Je kunt wel met veel subsidiegeld een aantrekkelijk fietspaden-netwerk aanleggen, maar de dames en heren bestuurders - die zelf rondrijden in veel te grote en veel te dure dienstauto's - wachten met dat onderhoud tot de gaten zó diep en de wortels zó hoog steken, dat ze schadeclaims kunnen verwachten. Vandaag kreeg de kar alweer een paar keer een doodsklap en één keer had ik 'm voor hetzelfde geld definitief in een bocht kunnen verspelen. Samengevat: graag op tijd, en liefst nog preventief, onderhoud. Dank u.
We hebben vandaag 76 kilometer afgelegd, en dat lag niet alleen aan het soepel lopende treinstel en de wind mee. Maar helaas was de camping-aanduiding in Großkrotzenburg in zoverre verkeerd, dat ze naar een besloten verenigingscamping verwees. Verder dus, want een paar kilometer terug lag weliswaar een camping, maar dát doe je niet, teruggaan.
Via de stuw naar de linkeroever gegaan. Gelukkig was de duwhelling dubbel uitgevoerd (op aanhangerbreedte), zodat we niet hoefden te tillen. De volgende camping ligt net voorbij Steinheim. Besloten, slechts voor verenigingsleden. Hhmmm.
Gelukkig was de Hanau-Bootsclub ("Bent ú de havenmeester?" "Vandaag wel…") zo vriendelijk en gastvrij om ons op hun terrein toe te laten. Zet je tent maar op op het grasveld, dáár zijn de douches en in het clubgebouw is een drankautomaat (€ 1,= voor ½ liter heerlijk koud bier!). Later zou-ie de rekening wel uitschrijven. Dat werd het wereldbedrag van 5 euro, inclusief vrij warmwatergebruik.
Het avondeten: Adventure Nasi en kwark+jam. Een van de betere maaltijden tot nu toe. Gaar, voedzaam, smakelijk. Langs de waterkant nog van een biertje genoten en tegen elven ging de stekker eruit. Truste.
 
10 augustus
Weet je wat er gebeurt als in een bocht de kar springt, vanwege een boomwortel (zou je overmacht kúnnen noemen) of een daar neergelegd halfdwars afvoergootje (dat dus persé niet)? Als je een bestuurder of een ambtenaar van de gemeentelijke technische dienst deze vraag voorlegt, dan komt daar ongetwijfeld het goede antwoord (= dat God u moge bijstaan!) op, want daar zijn die mensen echt wel intelligent genoeg voor. Maar ze missen inzicht, hebben geen échte deskundigheid en overleg plegen is beneden hun waardigheid. Daarom worden achter het planbord fouten gemaakt en daar komt dan gewoon een handtekening onder te staan. Uitvoeren die hap. Ik heb de laatste dagen al zoveel klappen in m'n rug gekregen door een steeds weer bokkende aanhanger en de fiets-/karcombinatie zelf heeft twee "springbochten" ternauwernood overleefd, dat ik onderhand zin begin te krijgen in zo'n heerlijk ongenuanceerde scheldkannonade richting die bestuurders, die uiteraard alle oog hebben voor grote prestigeprojecten (zie hierna), maar het gebeuren op menselijke schaal helaas laten verslonzen. Scoort te laag.
We zijn nu echt vanuit het Frankenland in "de beschaafde wereld" van de agglomeratie Offenbach-Frankfurt-Mainz/Wiesbaden aangeland:
  • De lucht. Hier kunnen ze er misschien wel aan gewend zijn, maar feit is, dat Frankfurt stínkt.
  • De fraaie, in hun verhouding zijnde bouwwerken maken plaats voor protserige imponeershit in de vorm van "onder architectuur" neergezette prestatiedrang: wolkenkrabbers. Wat de bestuurder thuis niet lukt, laat hij als placebo in staal en glas oprichten in de binnenstad. Zielig, en veel meer om te huilen dan lachwekkend.
  • Op het fietspad stukgesmeten flessen. De wraak van de geflipten op een maatschappij, waar ze zelf geen deel van willen uitmaken. Ze "straffen" echter degenen, die er niets aan kunnen doen. Ook weinig verheffend, niet in de laatste plaats omdat het 'ons' kennelijk niet lukt om hen op te vangen en een thuisgevoel aan te bieden
De sluis in Eddersheim heeft hoge en héél steile trappen, met een gootje, dat onmogelijk strak tegen de zijwand is gemaakt. Gelukkig waren aan beide zijden genoeg mensen aanwezig én bereid een handje toe te steken. Aansluitend koffie/Schorle met Kuchen in de plaatselijke Mönchhof. Het is inmiddels 12 uur geworden.
Peter en Rox zijn goed in Eindhoven aangekomen en hebben een fijne vakantie gehad. Ook van Michiel goede berichten.
Het zien uitmonden van de Main in de Rijn hebben we even uit moeten stellen tot ná het tent-opzetten (vandaag overigens 60 km afgelegd). Precies toen we aankwamen was dat stukje weg afgezet wegens een flinke boom-snoei-operatie.
Je moet je trouwens realiséren wat er op dat punt aan de hand is, want technisch gezien gebeurt er niets opzienbarends (er stroomt water in water) en er staat ook niet een of ander gezelschap feestelijk te doen of te gedenken of zo. En - vreemd genoeg eigenlijk - de Main is aan zijn monding helemaal niet zo breed, laat staan imponerend.
Vervolgens boodschappen gedaan en ondanks de zware onweersdreiging spullen gekocht, die we met de nog aanwezige wegwerp-bbq konden combineren. De dreiging was keihard, maar wij ook en wíj wonnen: we hebben droog buiten gegeten, en lekker. Dat even later de pleures uitbrak, is natuurlijk nog slechts van statistisch belang.
Het friste er wel wat van op.

Een van de dingen, die ons onderweg is opgevallen, is het feit dat de Main zo enorm in hoogte kan toenemen. Met dijken, muren en kades probeert de mens zich tegen dit af en toe vreselijke natuurgeweld te beschermen. Bij Mülheim ligt de bovenkant van de muur vier meter boven het normale waterpeil; in Karlstadt reikte het bovenste hoogwaterstreepje nog twee meter verder. Probeer je zo'n watermassa (ook de breedte) maar eens voor te stellen. Brrrrr.
 
11 augustus

Dat viel tegen. 's Avonds hadden we onder het afdak van de afwasplaats nog wat zitten lezen en een biertje gepakt, maar de buien bleven maar komen. Het hing boven ons en woei niet weg. Tegen half acht pas werd het droog (genoeg). Snel eruit, broodjes en melk halen, ondertussen koffie gezet en toen Frank uit de douche kwam had Gertruud dus alles voor elkaar voor een lekker ontbijt. De tent lag net in onderdelen gevouwen - de rest lag reeds onder het deksel in de kar - toen we ineens getracteerd werden op een zeer malse zomerse ochtendbui. Dat was dus jammer voor de tent, want nu was ook de binnenkant nat.
Na de bui verder gepakt, regenjack aangehouden want de buien bleven zó frequent komen dat het niet loonde tussentijds uit de jas te gaan, en aangereden.

Over de route Mainz uit kunnen we kort zijn: pokkeweg.
Tot een uur of elf bleef het regenen, toen brak de lucht - zij het aarzelend - open.

In Bingen boodschappen gedaan, spullen gedroogd en gelunchd. En toen weer de stad uit. Ze deden hun best om ons fietsers buiten het grote-mensen-verkeer te houden, maar dat kostte me wel drie forse klimmetjes.
En toen begon Het Grote Genieten. De Rijn vanaf Bingen.
Tussen Bingen en Bacharach is het uitzicht ronduit spectaculair: fraaie hellingen, bochten en veel, heel veel burchten (nu veelal ruïnes). Even verder doet het plaatsje Oberwesel dat allemaal nog eens over, maar dan in z'n uppie en nog een eindje fietsen 'kost' het om de Loreley te bereiken. Aan de overkant, op "onze" linkeroever dus, staat een camping en daar gaan we vanavond en morgenvroeg van het uitzicht genieten.
Gereisd: 65 kilometer.
 
Loreley en de 14 helpers in nood; de legende
Een beeldschone dochter
Toen Vader Rijn een dochter kreeg, noemde hij haar Loreley. Het meisje groeide op van een beeldschoon baby'tje tot een aantrekkelijke jonge vrouw. Haar donkere ogen straalden. Haar lange blonde haren reikten tot aan haar middel en glommen oogverblindend in de zon. Haar goedgevormde lichaam riep vele gedachten op.
Loreley was zo oogverblindend mooi, dat velen dachten dat ze eigenlijk een godin was, haar oorstrelende zangstem versterkte die gedachte.
Als Loreley op haar favoriete rots zat te zingen, werden vele schippers gegrepen door haar schoonheid in combinatie met haar heldere stem. Het verlangen naar een vrouwenlichaam na die lange tijd aan boord maakte ze des te weker. De meesten konden geen weerstand bieden aan de aanblik van Loreley, werden gegrepen door haar verleidelijke zangstem.... Letten even niet op.... en liepen met hun schip op de rotsen.
Even plotseling als ze verschenen was verdween Loreley weer. De schipper bleef alleen achter, hem restte zijn gehavende of gezonken schip
Loreley en de monniken
Op een mooie zomernamiddag zat Loreley weer eens op haar favoriete rots te zingen. Het oorstrelende gezang weerklonk over het Rijndal.
Een groep van veertien monniken dreef op een vlot stroomafwaarts; om hun zelf gebrouwen bier aan de bisschop van Keulen aan te bieden. Opeens hoorden de monniken een hemels gezang, het klonk zo mooi en zo glashelder. De monniken konden de verleiding niet weerstaan, gedreven door de stroom, in hun waan vergetend bij te sturen, dreven ze langzaam op het geluid af. Ze waren er allen van bewust dat hun kloostertaak haaks stond op de gevoelens die boven kwamen toen ze het gezang hoorden.
"Ave Maria," prevelde er eentje, "niet kijken, dat is Loreley."
"Ave Maria," prevelden alle veertien monniken in koor.
Het gezang klonk luider en leek van boven de rots te komen die na de bocht verscheen. Een voor een keken ze stiekem naar boven, daar stond een prachtige naakte vrouw met lange blonde haren die tot haar middel reikten en om haar hoofd verscheen een heldere lichtkrans. De monniken vergaten alles om zich heen, staarden allen met open mond.
Er klonk gekraak van hout! Geschuif van de vaten!
"Ave Maria," prevelden ze weer.
De lichtkrans leek nog helderder! Het hemelse gezang, nog hemelser!
"Ave! Maria!," prevelden de monniken luid.
Het hoofd van Loreley leek bijna licht leek te geven en het gezang klonk of het alleen maar van engelen afkomstig kon zijn.
De monniken werden... geestelijk gegrepen door Loreley,... waarna ze alle 14 verdronken.

Die 14 Nothelfer
Vader Rijn merkte gelijk dat de veertien monniken in zijn donkere water werden opgenomen. Hij ergerde zich aan zijn dochter die zoveel schippers en tot slot de monniken in de val lokte.
Ter nagedachtenis aan de monniken, liet hij tegenover de Loreley veertien kleine torentjes op zijn oever bouwen; om Loreley voor altijd aan het voorval te herinneren.
Het verhaal gaat; dat als Loreley weer op de rots verschijnt om te zingen; de torentjes in behulpzame monniken veranderen, die de schippers om de rots heenloodsen.
Vandaar dat de torentjes de naam 'Die 14 Nothelfer' dragen.
 
Het Rijndal heeft een heel andere sfeer dan het gebied, waar de Main door stroomt: hellingshoeken, bebouwing, cultuurgewassen en de schikking ervan.
Het avondeten bestond uit een zelf bij elkaar geflanst gebeuren: Knorr Spaghetteria met opgebakken lunchworst en een instantpuddinkje na. Niet om over naar huis te schrijven (heeft ook geen zin: waarschijnlijk is er niemand aanwezig en als dat wel zo is, dan zitten die echt niet te wachten op ons afkraakoordeel over een nota bene door onszelf samengesteld menu), maar er was ook niks mis mee.
 
Donderdag 12 augustus
De Loreley is een volwassen bult en de schippers moeten echt zorgvuldig het roer en de schroef bedienen om dat punt te ronden. Ernaar toe rijdend maakt de Rijn over een korte afstand drie flinke bochten en verder stroomafwaarts ligt er nóg een. Dat maakt van dit stuk Rijn, met zijn granieten wanden, een flinke galmbak en aangezien wij in ons tentje vlak boven het waterniveau zitten, ketst dat nog eens lekker makkelijk door. Achter ons een spoorbaan, voor ons het zeer druk bevaren water en aan de overkant weer een spoorbaan. Dat ijzer op ijzer van wielen op rails maakt een gigantische herrie (vooral bij de goederenwagons met hun verouderde onderstellen) en natuurlijk moet er vóór de tunnel twee keer aan de gil getrokken worden. Nee, een rustige nachtrust was er even niet bij…
Toen de ochtendmist door de klimmende zon was verdreven, werd het direct flink warm. Later kwam er wat gemengde wolkenvorming, waardoor de zon af en toe even verdween, wat best aangenaam was.
Burg Katz in de ochtendnevel

Om half tien reden we aan en aangezien we met 12% maar beneden gingen (zoals altijd, Berend, zoals altijd) reden we met een reisgemiddelde van goed 14 km/h naar Koblenz.
Koblenz inrijdend werden we onthaald op 2 kilometer klinkerweg; daarna zitten alle ingewanden weer op hun plaats en blijkt er ineens heel wat bagage in de kar erbij te kunnen.

Deze korte etappe (36 km, bij 30-31°C en een hoge luchtvochtigheid) combineren we met het doen van de was en een beetje de toerist uithangen (de omstreden Deutsche Eck, op het punt waar de Rijn de Moezelwateren ontvangt, ligt vlakbij de camping).

 
Blöd
Al fietsend en kamperend zijn we in vragende zin nogal eens aangesproken:
  • Een minimaal-kampeerder ontbeerde een tenthamer, daar hij met zijn schoenen de harde bodem niet kon overwinnen (als je even wacht tot wij klaar zijn)
  • Een echtpaar, dat véél beter Duits sprak dan wij, vroeg of dit slechte fietspad nog lang aan zou houden (wij kwamen er voor de eerste keer, maar: nee, over 300 meter gaat het over in een geasfalteerd, vrijliggend fietspad)
  • Een alleengaande fietser met veel tassen op z'n racekarretje wilde weten of er in de buurt, en liefst nog langs zijn fietsroute, een camping te vinden was (alsof we hier dagelijks vertoeven: de eerstvolgende ligt op 5 en dan na 12 kilometer weer een).
Zomaar wat voorbeelden, die wat mij betreft alleen maar bewijzen, dat een fatsoenlijke voorbereiding dubbel en dwars loont: je krijgt er comfort en reis"zekerheid" voor terug. Een enkele maal bemoeit echter een toehoorder zich daarna met het gebeurde en dan gaat dat in de vorm van een tirade richting die blöde landgenoot, twee zinnen later worden wij Nederlanders (onze uitleg, dat we geen Hollanders zijn, wordt over het algemeen goed begrepen - het voordeel van tot de verbeelding sprekende vergelijkingen kennen) afgeschilderd als een heel praktisch volk, dat zich overal kan handhaven en - steevast - zich zo goed in vreemde talen weet uit te drukken, terwijl die blöde (daar heb je 'm weer) Duitser… en dan komt er weer zo'n uiterst eenzijdig-kritisch betoog naar het eigen volk toe. Als je daar dan vriendelijk-genuanceerd op reageert (in plaats van mee te kankeren), gaat het "gesprek" verder met de afdeling "persoonlijke gebeurtenissen": pas ontslagen/overgeplaatst en het gehele medische dossier (als ze enthousiast-mededeelzaam zijn, slaan ze de standaard Kreizlauf-problemen gewoon over en hakken er meteen in met operaties en het overleefd hebben van levensgevaalrijke situaties, waarmee dan vaak de in hun ogen onverantwoorde aanpak van de dames en heren doktoren wordt bedoeld - iedere Duitser heeft een medische encyclopedie, dat als controlemiddel wordt gebruikt). Zo'n monoloog wordt dan twee- of driemaal onderbroken (door henzelf) met de opmerking, dat ze nu dringend weg moeten omdat hun aanwezigheid nú elders dringend gewenst is. Kortom, er zijn overal ter wereld eenzame mensen, die om een praatje verlegen zitten, maar de hier gekozen gespreksopening vind ik lichtelijk vreemd.
Kwart voor vier. De tent staat en is ingericht, de was en de boodschappen zijn gedaan.
Tip: doe een paar soorten spullen - met name de keuken en "papier" - in kratjes en neem een 2x3 meter blauw zeil mee om bij het verkassen alles schoon en droog op te kunnen zetten.
Wat nu? Héél vlug naar voren en een biertje pakken, want het begint … te onweren. En vet.
Het pontje naar de Hoek is nu even niet interessant, onszelf drooghouden wel. En zo zitten we even later helemaal alleen op het terras onder het tentdak. Het onweer zet niet echt door, maar gaat over in een regenbui, die tegen vijven vrijaf neemt. Gertruud douchen en Frank eten voorbereiden: mini-kloss, in knoflook gemarineerde varkenslapjes (hét middel tegen vreemdgaan), tomaten, champignons en als toetje joghurt met jam. Dat overleven we wel.
Nou, meer dan dat. 't Was gewoon lekker.
Het pontje voer maar tot 7 uur en daarvoor kwamen we dus te laat. Daarom met de fiets naar standbeeld en monding gereden. De opbouw voor het jaarlijkse volksfeest op de tweede zaterdag in augustus (Rhein in Flammen) was in volle gang. Het weer begint volgens mij toch te veranderen, het duurt steeds langer eer een dipje overwonnen is. Vanavond kwam een staartje van de middagbuien weer voorbij (de wind is flink gedraaid) en dat leverde ons op de terugweg nog wat vochtige kleding op. Op het terras nog een Königsbacher (dat is een grote plaatselijke brouwerij met vele merknamen) genoten en toen…
 
13 augustus
De droge nacht ging toch nog over in een aan-uit-ochtend, maar tussen de buien door bleef het lang genoeg droog om de spullen goed op en om de fietsen te krijgen. Onderweg hadden we de regenjacks één keer nodig, lunchen deden we naast het fietspad onder de autoweg (leuk joh, 250 meter overdekt rijden…) en de koffie met appelgebak gingen erin als koek (met koffie dus).
Soms meent een bestuurder de domme burger tegen zichzelf te moeten beschermen. Bovendien zijn regels er om opgevolgd te worden. En dus wordt er boven aan de helling een bord geplaatst, waardoor het natuurlijk volkomen gerechtvaardigd is, dat er beneden een doorgang gecreëerd wordt waar een fiets maar ternauwernood door kan en het opvolgen van het gebod automatisch afgedwongen wordt.
Met de fietskar was ik in dit bochtenfestijn volkomen kansloos en toen de foto gemaakt werd, had ik die al boven aan de tweede helling staan.
De vaart zit er goed in en de zonnetijd zal vandaag toch in uren in plaats van minuten geschreven worden. Voor het eerst deze vakantie heb ik het gevoel gekregen, dat m'n kuiten op exploderen stonden. Ze werden daarbij keihard; later ebden gevoel en verschijnsel weg. Verzuring?
En dan gaat 't weer verder. Aan de plassen te zien had Pluvius ons pad schoongespoeld terwijl wij ons laafden. Over effectief en efficiënt gesproken; om van "delegeren" maar te zwijgen. En dat in de vakantie!
Om kwart over zes reden we Camping Berger in Keulen op. In krap 9 uur 100 kilometer gereisd. De ouwetjes kunnen het nog steeds…
Hé, waar is het Camping-carnet? En dan ga je graven en spitten in een geheugen dat barstensvol zit met indrukken en gebeurtenissen. Gister in Koblenz die kaart afgegeven en meteen betaald, zoals steeds op álle campings onderweg en zoals ook te doen gebruikelijk is bij kortkampeerders. Nee, dat wílden we doen, maar de beheerder wuifde dat weg: richt je eerst maar in, blijf zolang je wilt en als je vertrekt dan betaal je. Eerst genieten. Zo was dat gegaan en daar was het ook bij gebleven. vergeten te betalen en dus ook het carnet niet teruggekregen.
Dit plaatje schoten we net voor Bonn. Staal en glas naast een oud paleistorentje. Als je dat ziet, weet je het zeker: reddeloos, redeloos en kansloos verloren.
De receptionist van Berger belde naar Koblenz en legde de situatie uit. De kosten waren 12 euro (2 personen en 1 tent) en als zij dat bedrag ontvangen hadden (ik maak het wel over, even op de fiets komen brengen is niet zo haalbaar), dan sturen ze de kaart naar ons op. Soepel geregeld en de balinees bedankt voor de service.
De tent opzetten en inrichten ging net niet lekker droog, en de spullen luchten was er al helemaal niet bij. Daarna een Kölsch (ja, wat anders) en een snack (koude, gepaneerde karbonade, die hier Kotelett heet) gescoord en dan heerlijk gaan douchen. De kuiten zijn weer soepeltjes, maar wel gevoelig.
 
De brug van Remagen
Aan de overkant van de Rijn doemde voor ons iets op, dat net een kleine burchtruïne aan het water leek. Het bleek een brugpijler te zijn van de "brug van Remagen", nu gekoesterd als monument en relikwie.

Op deze plaats lukte het de geallieerden voor het eerst aan het einde van W.O. II de Rijn over te steken, hetgeen als een der beslissende stappen richting "einde oorlog" gezien kan worden.
De brug van Remagen werd tijdens de eerste wereldoorlog op aandringen van de Duitse generale staf gebouwd, teneinde meer troepen en materiaal naar het westelijk front te kunnen overbrengen.
De spoorwegbrug werd ontworpen door de architect Karl Wiener uit Mannheim. Ze was 325 m lang, haar vrije hoogte boven de normale waterstand van de Rijn bedroeg 14,80 m en onder het hoogste punt van de boog was ze 29,25 m hoog. Over de brug liepen twee treinsporen en een smal voetgangersbruggetje.
Ze gold als een van de mooiste stalen bruggen over de Rijn.

De verovering van de brug
Op 7 maart 1945 slaagde een kleine voorhoede van de 9e US-pantserdivisie, onder leiding van luitenant Karl H. Timmermann (een Duitser van geboorte), erin de brug te veroveren, nadat de Duitse verdedigers twee mislukte pogingen gedaan hadden om de brug op te blazen. Deze verovering ging als het "Wonder van Remagen" in de annalen van de krijgsgeschiedenis. Generaal Eisenhower riep uit: "De brug is haar gewicht in goud waard". De Duitse legerleiding trachtte in de daaropvolgende dagen vertwijfeld de brug door bombardementen en kikvorsmannen te laten instorten.
In machteloze woede richtte Hitler een spoedrechtbank op, die vijf officieren ter dood veroordeelde en vier van hen in het Westerwald liet fusilleren.
Op 17 maart stortte de zwaar beschadigde brug in en sleurde 28 Amerikaanse soldaten mee in de dood.

Over de route nog het volgende: als je aan de toestand van de wegen de liquiditeitspositie van dát gemeentebestuur mag afwegen, dan zijn met name Mainz en Koblenz straatarm. Het uitzicht in het Rijndal is meestentijds erg mooi; in een stedelijk gebied (Mainz, Frankfurt, Koblenz, Bonn, Keulen) zie je duidelijk de schaalvergroting én dat het best wel veel moeite kost om zoveel mensen op een klein oppervlak te eten te geven, van energie voorzien en alle afval te verwerken. De oliehaven bij Keulen is daar een goed en spectaculair ogend voorbeeld van. Het levert wel flinke brughellingen en soms wat merkwaardige omweggetjes op.
Onderweg reden Wendelien en Gea ons achterop, twee lichtgewicht rijdende meiden, die vanaf Trier de Moezel waren afgezakt en via Keulen weer naar huis terug wilden reizen. Gister-namiddag, net voor de buien begonnen te vallen, streken zij in Koblenz naast ons neer. Even wat babbelen en info uitwisselen en daarna zie je wat felgekleurd beschermingsmateriaal uit je blikveld verdwijnen. Zij hadden hun tent al staan toen wij het terrein opreden.
 
14 augustus

Jupiter (het maken van regen is een van de taken van deze Romeinse oppergod; Pluvius is zijn bijnaam - die naam is afkomstig van het Latijnse woord pluvia ('regen')) heeft vannacht zwaar overwerk verricht en hij heeft er bovendien lak aan dat een kampeerder 's morgens buiten zijn tent in het zonnetje wil ontbijten. Voor ons betekende dat derhalve dat we, na een ongelooflijk lang en lui rielekst uitslaapgebeuren, in de tent ontbeten.
Het voordeel van kleinbehuisd zijn is wel, dat je alles onder handbereik hebt.

De regen heeft nog iets duidelijk gemaakt: zorg ervoor dat alles wat je meeneemt tegen een drup water kan. Ook je papieren voorbereidingen, die je dus uit de laserprinter moet laten komen en niet uit de over het algemeen aanwezige inkjet-variant.

Wij hebben de hele route op papier overgenomen (dank je wel, Rox!) en in de doordraaihouder velletje voor velletje weggefietst. We zijn nu op bladzijde 20. Het grote voordeel is, dat je niet continue het routeboekje hoeft te raadplegen. Anders gezegd: je blijft beter aan het fietsen en dus in je ritme. Ik moet er niet aan denken wat er gebeurd zou zijn als de inkt niet watervast zou zijn geweest. Dat doe ik nu even wel, dus, en haha hahaha hahahahaha, oh shit.

Uiteindelijk komt aan alles een eind en zodoende reden we even na elven droog naar de stad. Bij de K.T.I. (de Keulse VVV dus) een plattegrond met wat stadswandelingen gehaald. Toch bepaalden de zin in een broodje+koffie en het gegeven dat het volgens de regels de toerist uithangen ons niet erg goed ligt, ons programma.

Beker uit de eerste helft van de 4e eeuw. 12,1 cm hoog.

We bezochten de Dom, het Romeins-Germaans museum en genoten van een drankje+hapje op de Oude Markt.
Wat de Dom zo speciaal maakt, zijn z'n gebrandschilderde ramen en de mozaïkvloeren. In het genoemde museum staat een werkelijk onvolstelbare hoeveelheid oud spul uitgestald, dat in de loop der tijd vooral rond de Dom uit de grond gehaald is.
Zeer verbazingwekkend is ook de grote hoeveelheid onbeschadigd glaswerk, dat men bij de opgravingen aantrof. Verder vielen natuurlijk de enorme verscheidenheid aan siervoorwerpen op, die veelal zeer verfijnd waren afgewerkt.

Duidelijk werd weer eens, dat de oude beschavingen technisch al heel ver waren en dat die verworvenheden in wat wij - terecht - de Duistere Middeleeuwen noemen, door de toen heersende regimes verregaand vernietigd werden. Uit botte, domme angst en ook vanuit een grenzeloos, arrogant-feodaal egoisme..
Een heel aparte ervaring was ook om na goed twee weken fietsen op een rustdag de dubbele trap van souterrain naar de eerste verdieping te nemen. Echt heel bijzonder, ja.

Even na vijven fietsten we terug, eerst tussen allerlei bouwwerkzaamheden aan en langs de Rijnoever en vervolgens over het gecombineerde fiets-/voetpad, dat door iets parkachtigs liep. En daar wandelden ze, gezellig keuvelend en zes breed. Pínnggg deed de fietsbel. Geen reactie, dus nog maar een keer pínnggg. Ook ditmaal bleef enige reactie uit. "Geen schijn van kans", hoorde ik schuin achter me. Gewoon koers houdend, maar steeds doorpingend hield ik er lekker de vaart in. Drie meter voor de echte confrontatie kwam er precies in mijn rijlijn een doorgang. Alsof ik Mozes was. Ik geef toe, dat drie meter niet veel is, maar zíj hadden de keuze: opzij of brokken op het combipad. En ik moet eerlijk toegeven: timen konden ze, deze grensverkennende puberale etterbakken. Aan hen, die het moraliserende vingertje op willen heffen teneinde mij, die als volwassene toch beter zou moeten weten, de wijze les te lezen, de vraag: is zesbreed op een combipad dan verfijnd beschaafd gedrag of ook een soort van ramkoers?
 
15 augustus
De plaswekker liep al om zes uur af. Rustigaan opgestaan en uitgebreid gedouched. Het is rustig, bedekt weer. Tentnummer ingeleverd en gevraagd of ze een camping in Düsseldorf wisten. Nee, dat niet, maar ongetwijfeld zal er wel een zijn. Het grote Adac-Campingboek, dat eergisteren nog vlot tevoorschijn werd gehaald, bleef nu vergeten in de kast staan. Nee, het botert niet erg tussen Keulen en de stad verder stroomafwaarts, waarvan de bewoners alleen maar naar voren hoeven te buigen om hun bruine Altbier te drinken (zeggen ze hier).
De meiden kwamen, welopgevoed als ze zijn, nog even een afscheidshandje geven. Keulen uitrijden was best wel genoeglijk, op het zwaar-geurende industriegebied na waar het immensgrote Ford-Keulen drie tramhaltes tot haar beschikking heeft gekregen.
Aan een landweggetje reden we langs een beeltenis van een deerlijk-lijdende Jesus, met als bijschrift Im Kreuz ist Hoffnung, oftewel dat in het Kruis de hoop schuilt… Daar houden we het dan maar op.
Humor of grof-beledigend?
In Düsseldorf vielen we in een dip: hoe verder we het Frankenland achter ons hebben gelaten, hoe minder er gegroet wordt en hoe meer de mensen op zichzelf teruggetrokken, maatschappelijk vegeteren; deze stad leek wel een verzameling van honderdduizenden (a)sociale eilandjes / er leek geen einde te komen aan deze stad / bij de VVV wisten ze maar bij grove benadering (en ze zaten er dan ook dik twee kilometer naast!) aan te geven waar de camping ligt en dat ding zelf maakte me beslist niet vrolijker: veertien euro durven ze te vragen voor een plekkie op een grasveldje, geen voorzieningen, warm water waar je apart voor moet betalen en douchehokjes waar niet eens kledinghaken, laat staan een afgeschot zitplankje in waren bevestigd. Toiletpapier? Zelf meenemen of je nagels gebruiken. We hebben deze vakantie al meer dan tien campings aangedaan en dit is de eerste, die geen pleepapier heeft. Dat kan ik me bij een Landgoed- of Natuurterreincamping voorstellen, maar niet bij deze Beunhaas-met-Hiltonprijzen. Een douchemuntje gaf zes minuten warm water. Kostte een euro. Maar als er érgens op de camping iemand warm water nodig had, werd er ineens aan warm-water-sharing gedaan: iedereen betaalt het volle pond en vervolgens wordt er wel eerlijk delen geroepen. Deze hufter is de nachtmerrie van iedere fatsoenlijke ondernemer en zou acuut zijn vergunning moeten inleveren.

Deze afgrijselijke ballentent was - uiteraard, ellende komt nooit alleen - de duurste tot nu toe. Maar… de zon scheen.

Dus: opbouwen, lunchen, beetje omkleden en als de ju pleite wezen.
Uerige is en blijft de leukste kroeg in Düsseldorf, met zijn diverse "zaaltjes" en verreweg het beste Alt. Daar dus wat rondgekeken. Bier, sneetje brood met spek en sfeer geproefd en toen verder. Voor een maaltijd moet je namelijk niet in Uerige zijn, maar in de Sleutel of het Vosje. Het werd de eerste en het bierpannetje en de zalmschotel smaakten voortreffelijk.
Een biertje respectievelijk Apfelstrudel (was toch wel veel bij elkaar…) als toetje, nog even een wandelingetje Altstadt en zonsondergang op een bankje langs het water en toen weer terug naar de tent. Nee, een afzakkertje op het terras deden we niet meer; we dronken nog liever gewoon kraanwater. Deden we ook. Truste

 
16 augustus
Met het krieken van de dag begont het te regenen en dat duurde tot even na zevenen. Na het inpakken naar vermogen genoten van wat een tocht onder het motto "creatief met routes" ons bood. Verbazing over Krefeld/Uerdingen, dat ons in de bebouwde kom gewoon liet barsten en vervolgens in het buitengebied arrogant en zelfingenomen uitpakt met fietsroutes en info-borden met de slogan Fietsvriendelijk Krefeld. Daar hoort de bebouwde kom ook bij, bestuurlijke eikels! Bij deze dus de welverdiende veeg uit de pan.

Om kwart voor vier gingen we in Venlo de Maasbrug over. Het gebrek aan consistente bewegwijzering had ons een uur en veel extra energie gekost. Na het ronden van Blerick ging de LF13 definitief van de rivier af en bij mij het licht uit. Ik was gesloopt, uitgewoond en niet meer vooruit te branden. Die boerderijcamping langs de route kwam dus goed uit. Een stel ezels (nee, echte, die ook voor de huifkar gespannen werden) en Jacco, de tamme kauw, vormden een zeker niet alledaags deel van de veestapel van Wim en Lily.

De laatste avond onderweg, Adventure Prei+Ham als slotmaaltijd. Meteen een verzoek aan de producent: we hebben die laatste zak weliswaar een tijd met ons meegesjouwd, maar het mag toch echt niet voorkomen dat dan de gebruiksaanwijzing vrijwel is uitgewist!

De inhoud was weer voortreffelijk. Goed van samenstelling, stevig, de afzonderlijke ingrediënten ook qua smaak nog herkenbaar, voedzaam en lekker genoeg. 's Avonds was er nog een kampvuur en Wim pofte op ingenieuze wijze een flinke portie popcorn bij elkaar.

Tot slot nog een hartekreet waar we bij de praktische tips eigenlijk mee hadden moeten beginnen: als je dan als beginnend kampeerder met wegwerp-gasjes gaat werken, laat je dan alsjeblief van te voren uitleggen hoe het wisselen van die tankjes moet gebeuren. Er is maar één correcte montage-volgorde mogelijk en ik heb toch twee in paniek op het pad gesmeten setjes "mogen" meemaken. Vragen is geen schande!

 
Dinsdag 17 augustus
Het had vannacht geregend en de atmosfeer kan kennelijk niet veel extra waterdamp opnemen, want toen we om acht uur (!) de tent uitkwamen was alles drijfnat. Daarom het plan, om hier alles opruimklaar in te pakken, laten varen; alles gewoon als altijd ingepakt en de nazorg tot thuis uitgesteld.
De tocht langs het Peelkanaal was fraai en het passerende moeke met de twee kiendjes op d'r fiets ("Hallo") deed me goed: het bestaat dus nog dat mensen elkaar zien. De rest (manshoge maïsvelden, kassen en de A67) kan ons minder boeien. Vermeldenswaard is misschien nog een heel groot bedrijf, dat zegt in Containerplanten te doen. Is potplanten een te beladen term geworden?
Het laatste gedeelte, langs het Eindhovensch Kanaal richting "de stal" was ontgoochelend: het pad langs het kanaal ligt er meer dan verschrikkelijk bij. De gemeente Eindhoven, al jaren bezig om van het onderhoud van het kanaal af te komen en daarom voortdurend "in staat van onderhandeling" loopt alvast op de door haar gewenste toekomstige situatie vooruit en doet geen barst aan onderhoud, hoewel zij dat contractueel wel verplicht is. Veel gaten, twee diepe en gevaarlijk-ongelijke uithollingen (in de laatste kilometers kun je hier de kar wegens kantelen nog verspelen…) maakten van de slotkilometers tot de bebouwde kom-grens niet een prettige binnenkomst maar echt de laatste loodjes.
Maar goed, we redden het en thuis mocht de balans opgemaakt worden. Alles bij elkaar hebben we de omstandigheden zeker meegehad.
  • Slechts tijdens een handvol van de 24 dagen was er sprake van regen en steeds zodanig, dat de nat-ingepakte tent weer op tijd droog was.
  • Afgezien van het karwiel hebben we geen panne gehad, nog geen lekke band!
  • Opvallend weinig tegenwind, en dat scheelt enorm in tempo én nuttige energie
We hebben genoten. Ja, allebei.