Myceens

< >

Myceens

Ongeveer van 1600-1400 v.Chr. bloeide in Griekenland de Myceense beschaving. Er zijn burchten/paleizen opgegraven van de Myceense machthebbers; de voornaamste plaats was Mycene in Argolis, waaraan deze beschaving haar naam ontleent.
Behalve in Mycene is ook in Messenië een paleis opgegraven, waar in de Myceense tijd Pylos lag, en in Argolis verder de burcht van Tiryns. In Boeotië, ten noorden van Attica, zijn in Thebe resten van de Myceense beschaving gevonden.

Nadat eerst eeuwen lang de Minoërs van Kreta het oosten van de Middellandse Zee hadden beheerst, hebben Grieken uit het Myceense Griekenland gedurende enige tijd macht uitgeoefend in Knossos en enkele andere plaatsen aan de noordkust van Kreta.

In 1900 is Arthur Evans begonnen met opgravingen in Knossos. Hij heeft daar een Minoïsch paleis blootgelegd, dat voor een deel is gereconstrueerd, zodat men een beeld kan krijgen van hoe het er ongeveer heeft uitgezien. Bij zijn opgravingen vond Evans sieraden, voorraadpotten, zegels, en ook, wat heel verheugend was, beschreven kleitabletten, die door een paleisbrand hard gebakken waren en zo bewaard gebleven zijn. Evans ontdekte drie schriftsoorten, ten eerste wat hij hiërogliefen noemde, en daarnaast twee meer gestileerde, uit ingekraste lijntjes bestaande schriftsoorten, die hij lineair noemde, onderscheiden in een type A (Lineair A) en een type B (Lineair B). Op grond van het aantal verschillende tekens vermoedde men dat het om een lettergreepschrift ging (wat uiteindelijk bleek te kloppen).
Evans was niet erg vlot met het aan de openbaarheid prijsgeven van de gevonden teksten, omdat hij ze zelf wilde ontcijferen. De tabletten met Lineair B boden, door hun grote aantal, de beste vooruitzichten. Door Evans' traagheid met publiceren, en twee wereldoorlogen, is de ontcijfering van het Lineair B uiteindelijk pas in 1952 gelukt. Voortbouwend op analyses van voorgangers, en met een eigen systematische aanpak, heeft de Engelsman Michael Ventris de waarde van de meeste lettergreeptekens weten vast te stellen. De taal van de Lineair-B-tabletten bleek een oude vorm van Grieks te zijn. ® Het Myceense dialect
Behalve in Knossos op Kreta zijn ook tabletten met Lineair B gevonden in Pylos, Mycene, Tiryns en Thebe.

De Myceense kleitabletten bevatten de administratie van de paleizen. Ze gaan over personeel en rantsoenen, schapen, wol en textiel, landverdeling en gewassen, belastingen in natura, meubilair, strijdwagens en nog meer. Geen mooie gedichten, geen wetsteksten, geen geleerde verhandelingen. Toch zijn de tabletten door wat ze onthullen over wat er in de Myceense vorstendommen omging, heel interessant. En taalkundigen zijn bijzonder blij met deze tot nu toe oudste vorm van Grieks die we kennen.

Kijk ook even bij ® Over schrijven

Voor moderne kleitabletten met namen van leerlingen van het Bredero-college in Amsterdam Noord, gegrift in Lineair B ® Namen brugklas