Algemene informatie over uilen

Wat is een uil?

Uilen zijn roofvogels. Ze jagen op kleine zoogdieren, zoals muizen en konijnen. Daarnaast vangen ze ook vogels, reptielen, insecten en wormen. Een verschil met andere roofvogels (arenden of haviken) is, dat uilen vooral 's nachts jagen. Daarvoor hebben ze hele goede ogen en oren. Bovendien kunnen ze zonder geluid vliegen, zodat ze hun prooi kunnen verrassen. Er zijn 134 soorten uilen bekend. Uilen komen in alle delen van de wereld voor, daar waar ze geschikte prooidieren kunnen vinden.

Gezichtsvermogen

De uil heeft grote starende ogen, die hij niet kan bewegen. Als hij naar links of rechts wil kijken moet hij zijn kop draaien. Eitje voor de uil, want hij kan zijn kop gemakkelijk achterstevoren of ondersteboven draaien! De ogen van de uil zijn aangepast om ook bij weinig licht goed te kunnen zien. De ogen worden beschermd door een extra ooglid. Als hij dit ooglid dicht doet, worden stofdeeltjes en vuil van het oog verwijderd.

Gehoor

Vaak kun je de oren van een uil niet zien. De oren zitten namelijk aan de zijkant van de ogen. Naast elk oog zit een opening, de een iets hoger als de ander. Deze ooropeningen zijn erg groot en daardoor kan de uil erg goed horen waar en hoe ver de prooi zich bevindt.

De lange oorpluimen die sommige uilen hebben, hebben niets met het gehoor te maken. Ze dienen alleen om te dreigen en af te schrikken. Bij opwinding of gevaar komen ze omhoog.

Snavel, klauwen en eten

Alle uilen hebben lange poten en tenen met enorme klauwen. Hiermee grijpt de uil zijn prooi, die hierdoor meestal al gedood wordt. Uilen hebben aan elke poot vier tenen. Drie ervan steken naar voren en 'ťťn naar achter, maar hij kan een van de drie ook nog naar achteren draaien om de prooi beter vast te houden of steviger op een tak te zitten.

De uil heeft een lange gebogen snavel. Hiermee doodt hij soms zijn prooi en scheurt hij stukjes vlees los. Een groot deel van de snavel is bedekt met veertjes, waardoor hij er kleiner uitziet. Als hij zijn bek opent wordt een enorme muil zichtbaar.

Uilen slikken de prooi meestal in zijn geheel door. Een deel verteert door de sterke maagsappen, maar botjes en de vacht of veren zijn onverteerbaar. Zo'n een of twee keer per dag spuugt de uil dit uit. Dit noemen we braakballen.

Nestelen en jongen grootbrengen

De meeste uilen leggen eieren in de lente. Als de jongen worden grootgebracht en uitvliegen, is er volop voedsel te vinden. Bij sommige uilensoorten blijven de paartjes bij elkaar tot de broedperiode voorbij is. Bij andere soorten kan een paar het hele jaar bij elkaar blijven en weer andere soorten blijven hun hele leven bij elkaar.

Uilen bouwen zelf geen nesten. Ze gebruiken boomholtes of een verlaten nest van andere vogels, spleten in rotsen, gaten in boerderijen en kerken of een holte in de grond. Uilen kunnen 1 tot 13 eieren leggen, maar een stuk of 4 is normaal. De eieren zijn bijna rond en wit. Tussen het leggen van elk ei zit telkens 2 of 3 dagen. Het broeden duurt gemiddeld 30 dagen. Doordat de eieren met tussenpozen worden gelegd, komen ze niet tegelijk uit. Hierdoor zijn de uilskuikens niet even groot. De grootste en sterkste kuikens krijgen het meeste voedsel. Hierdoor overleven niet alle jongen. Vaak verhongeren de jongste dieren of worden ze zelfs gedood door hun grotere nestgenoten. Na ongeveer 6 weken kunnen de jongen vliegen en verlaten het nest. Toch worden ze daarna nog een aantal weken door de ouders gevoerd.

Uilen in Europa

In Europa komen in dertien verschillende soorten uilen voor. De kleinste hiervan is de dwerguil: lengte 17 cm gewicht 70 gram vleugelspanwijdte 35 cm. De grootste hiervan is de oehoe: 70 cm lang en ruim 2 kg aan gewicht. Zijn  vleugelspanwijdte is 170 cm. De andere soorten zitten hier tussenin. In Nederland komen we deze uilensoorten tegen: bosuil, steenuil, ruigpootuil, ransuil, kerkuil, oehoe en velduil.

Bedreiging

Uilen hebben last van verschillende bedreigingen. Op de eerste plaats het gebrek aan een rustige broedplaats. Dit wordt veroorzaakt door het kappen van bossen, waar de bosuil last van heeft, of het restaureren van kerken waar de kerkuil last van heeft. Hij kan hierdoor niet meer in scheuren van muren broeden.

Als gevolg van het verdwijnen van de bossen is er ook minder voedsel voor uilen. Tenslotte zorgt het verkeer voor slachtoffers onder de uilen.

Harry Potter  beginpagina

Start Uilenvleugel