Voorwoord: De oudst bekende democratie was die van Clisthenes in Athene in de Griekse oudheid, hoewel die nog niet sterk leek op wat wij ons tegenwoordig bij het woord democratie voorstellen. Zo mochten vrouwen, slaven, metoiken (vreemdelingen, "medebewoners") en armen in Athene niet meebeslissen. Vrouwen speelden toen overigens wel een essentiële rol in de uitvoering van religieuze rituelen, ook al speelden vrouwen geen rol in de democratie.
In Nederland werden de eerste stappen tot democratie zichtbaar bij het Charter van Kortenberg in 1312.
Het Charter of de Keure van Kortenberg werd op 27 september 1312 in de abdij van Kortenberg getekend door hertog Jan II van Brabant. Hierdoor werd in feite een verre voorloper van de democratie ingevoerd.
Democratie is een bestuursvorm. Het Nederlandse woord stamt af van de Griekse woorden d?µ?? (dèmos), "volk" en ??at?? (krateo), "heersen, regeren" en betekent dus letterlijk "volksheerschappij". Dit houdt in dat het volk zelf stemt over de wetten, zoals bijvoorbeeld in Athene, of het volk verkiest vertegenwoordigers die de wetten maken, zoals in België en Nederland.
In een democratie is de voltallige bevolking soeverein en is alle autoriteit gebaseerd op de (minstens theoretische) instemming van het volk.
Deze bestuursvorm is gebaseerd op het menselijke gelijkheidsideaal.
Als iedereen vrij en gelijk in rechten en plichten geboren is (zoals in het eerste artikel van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens staat dan heeft ook niemand méér recht dan een ander om bepaalde wetten vast te stellen of beslissingen te nemen. Het implementeren van die theorie in de politieke praktijk is vaak niet eenvoudig en kent vele aspecten.
Een belangrijk, maar geen cruciaal kenmerk van een democratie is dat zij in haar instellingen en wetten vele, uiteenlopende waarborgen kent tegen een ongezonde machtsconcentratie. Wetgevende, uitvoerende en rechterlijke macht kunnen worden onderscheiden. Dit staat bekend als de trias politica.
De wetgevende macht wordt gevormd door het parlement. De uitvoerende macht wordt gevormd door de regering die de wetten ten uitvoer brengt in beleid. De rechterlijke macht moet de andere twee machten in evenwicht houden. Ze krijgt hiervoor een zeer onafhankelijke positie. In vele democratische staten is de band tussen wetgevende en uitvoerende macht groter dan die tussen de rechterlijke macht en de andere twee.
Oorspronkelijk kwam dit idee van de Franse baron Montesquieu, en het past dan ook bij uitstek in een bestuurssysteem waar de macht in handen is van een elite. Door die elite in drie delen op te delen hoopte hij de vrijheid van het volk (dus door een soort verdeel en heers techniek) te beschermen. Overigens was Montesquieu niet per se een voorstander van democratie. Democratie (hieronder verstond hij directe democratie) zag hij als geschikt voor stadstaten; voor grotere territoriale staten gaf hij de voorkeur aan meer autocratische regeringsvormen.
De pers wordt in democratische landen soms wel de vierde macht of vijfde macht genoemd vanwege haar cruciale rol bij het informeren van de burgers.
Zo mogen wij ons dus gelukkig prijzen dat wij in een democratie leven, en deze politieke patrij: partijrechtenkind kunnen oprichten.
Hier wat meer info over politieke partijen:
Politieke partijen hebben een belangrijke functie bij verkiezingen, en in het formuleren en implementeren van overheidsbeleid.
Tijdens verkiezingen mobiliseren politieke partijen burgers om deel te nemen aan het democratische proces.
Ze mobiliseren kiezers om op te komen voor hun bij de verkiezingen en leden en sympathisanten om deel te nemen aan de verkiezingscampagne.
Door in verschillende campagnes heldere en consistente posities in te nemen, kunnen politieke partijen het makkelijker maken voor kiezers om standpunten in te nemen over politieke vraagstukken en een keuze te maken bij verkiezingen: ze kunnen die partij volgen die het altijd voor hun belang op neemt.
Daarnaast voorzien politieke partijen kiezers van informatie over politieke vraagstukken.
Ze brengen bepaalde vraagstukken onder de aandacht van de kiezers en proberen ze over te halen bepaalde standpunten in te nemen.
Voor verkiezingen stellen politieke partijen de kandidaten en het verkiezingsprogramma vast.
Zo hebben politieke partijen een zeer belangrijke rol in het bepalen van het politieke leiderschap van een gebied.
In bijna alle hedendaagse democratieën zijn de belangrijke politici lid van een politieke partij.
Naast het selecteren van politieke leiders hebben partijen een belangrijke rol in het socialiseren en opleiden van politieke leiders.
Veel politici hebben een achtergrond in de interne partijorganisatie van een partij, zoals in een politieke jongerenorganisatie .
Politieke partijen geven een stem aan de politieke belangen van de groepen die ze vertegenwoordigen.
Politieke partijen verschillen van belangengroepen , die ook een stem geven aan bepaalde belangen in dat zij in hun verkiezingsprogramma verschillende belangen samen.
One-issuepartijen richtten zich juist op een belang en verschillen zo sterk van andere partijen.
Na verkiezingen proberen politieke partijen hun verkiezingsprogramma's te vertalen in beleid, zo hebben zij een belangrijke rol in het vaststellen van de beleidsdoelen van de overheid.
Dit doen ze door een regering te vormen, dat bij haar voorstellen kan rekenen op een meerderheid van het parlement.
Als een partij een meerderheid heeft in het parlement kan zij een een-partij-regering vormen, zijn er meerdere partijen nodig voor een meerderheid dan kan er een coalitie gevormd worden of een minderheidskabinet .
Naast die partijen die deelnemen aan het kabinet, zijn er bijna altijd partijen die de oppositie vormen.
Zij kunnen zo alternatieven bieden voor en kritiek geven op de beleidsvoornemens van het kabinet.
Door in fractieverband, met fractiediscipline en fractiespecialisten, samen te werken kunnen parlementariërs het wetgevende proces efficiënter maken.
Omdat ministers bijna altijd partijpolitici zijn kunnen partijen controle uit oefenen op de manier waarop overheidsbeleid geïmplementeerd wordt.
Politieke partijen worden zo politiek verantwoordelijk voor het gevoerde beleid.
Dan kunnen vervolgens bij de volgende verkiezingen die partijen die de regering hebben gevormd, door de kiezers afrekend of beloond worden op het gevoerde beleid.
Deze functies zijn allemaal ideaaltypisch en partijen zijn in verschillende mate in staat om deze functies daadwerkelijk uit te voeren.