Zeepziederij De Adelaar wellicht toch nog
een rijksmonument
Van onze verslaggever
WORMERVEER De voormalige zeepziederij De Adelaar in Wormerveer wordt waarschijnlijk toch een rijksmonument. De provincie Noord-Holland heeft de rijksmonumentenstatus voor de De Adelaar aangevraagd omdat de renovatie maar niet van de grond komt.

Het meest opvallend aan De Adelaar is het beeld van deze vogel bovenop de toren.
Maar dat beeld maakt het pand nog niet monumentaal. (Foto: Bart Homburg)
De Adelaar is in een zeer slechte staat. Het monument uit 1908 is verworden tot een bouwval waar zelfs niemand meer in mag wegens instortingsgevaar. Loders Croklaan is nog altijd eigenaar van de Adelaar. De olieën- en vettenproducent vindt het goed dat De Adelaar een rijksmonument wordt, maar ziet de aanbouw uit 1915 bij het monument het liefst gesloopt. Die staat ook op instorten.
Uit onderzoeken blijkt dat de aanbouw binnenkort al niet meer te herstellen is.  De muren ademen schadelijke stoffen uit zodat alleen mensen in maanpakken het pand in mogen, aldus Bouw- en Woningtoezicht van de gemeente Zaanstad.
Loders Croklaan is al tien jaar bezig met onderzoeken naar de mogelijkheden voor renovatie van de Adelaar. Er was al een miljoen euro voor beschikbaar, maar dat bleek niet genoeg. Inmiddels heeft de provincie haar toegezegde subsidie van 680.670 euro ingetrokken. Dit omdat de aanvang van de renovatie te lang duurde. Wel meldde de provincie De Adelaar aan als rijksmonument, waardoor er geld van het Rijk voor kan komen.
Beeld
Het meest opvallend aan de Adelaar is het beeld van een adelaar bovenop de toren. Maar dat beeld maakt het pand nog niet monumentaal. De ligging aan de Zaan en de constructie van het pand met dragende bakstenen gevels en gewapende betonnen kolommen maken het pas echt uniek. Daarnaast is de vorm van het pand van grote architectonische waarde.
Het is niet voor het eerst dat De Adelaar in beeld komt als rijksmonument. In 1999 was dat ook het geval, maar de provincie zette de nominatie van De Adelaar toen niet door omdat er met de eigenaar werd onderhandeld over het herstel van het monument. Gevreesd werd dat die plannen doorkruist zouden worden met een plaatsing op de rijksmonumentenlijst.
Op 15 juli 1999 ging de gemeenteraad al wel akkoord met het voorstel om De Adelaar rijksmonument te maken. De raad moet nu opnieuw de staatssecretaris van onderwijs, cultuur en wetenschappen adviseren over de plaatsing van De Adelaar op de rijksmonumentenlijst.

Dit artikel is integraal overgenomen uit het Noordhollands Dagblad, Zaanse editie, van 7 november 2002.

De brand van 1906

De geschiedenis van de Adelaar

Vijf voor twaalf voor de Adelaar

De Adelaar kan er straks weer jaren tegen