Definitie
Dunne witte pluk, bank of laag van
wolken zonder schaduwing, bestaande uit zeer kleine elementen in de vorm
van korrels, ribbels, enz., al of niet gescheiden en min of meer regelmatig
gerangschikt; de meeste elementen hebben een schijnbare afmeting van minder
dan één graad.
 |
Cirrocumulus stratiformis
(foto: J. Baartse) |
Ontstaanswijze
Cirrocumulus kan ontstaan in een
aanvankelijk onbewolkt gedeelte van de hemel.
Cirrocumulus kan ook ontstaan door
omvorming van Cirrus, Cirrostratus of Altocumulus; in het laatste geval
geschiedt dit door het kleiner worden van de Altocumuluselementen. Cirrocumulusbanken
in de vorm van lenzen of amandelen ontstaan gewoonlijk in een vochtige
luchtlaag bij stijgende bewegingen tengevolge van het reliëf van het
terrein.
Samenstelling en uiterlijk
Cirrocumulus bestaat vrijwel uitsluitend
uit ijskristallen; er kunnen in deze wolken sterk onderkoelde waterdruppeltjes
aanwezig zijn, maar deze gaan gewoonlijk snel over in ijs.
Cirrocumulus komt gewoonlijk voor
in min of meer uitgestrekte velden, bestaande uit zeer kleine elementen
in de vorm van korrels, ribbels, enz. (Cc stratiformis); de elementen zijn
dikwijls in een of twee golfsystemen gerangschikt (variëteit undulatus).
De velden hebben soms vezelachtige randen. In zeldzame gevallen komen in
een Cirrocumulusveld kleine, min of meer regelmatig verdeelde ronde gaten
voor, waarvan vele met gerafelde randen, die het wolkenveld dikwijls het
aanzien geven van een net of een honingraat (variëteit lacunosus).
Cirrocumulus komt eveneens voor in banken, die de vorm hebben van een lens
of een amandel (Cc lenticularis); deze zijn dikwijls zeer langgerekt
en gewoonlijk scherp begrensd.
Minder vaak bestaat Cirrocumulus
uit zeer kleine toefjes met rafelige onderkanten (Cc floccus) of uit elementen
in de vorm van zeer kleine uitstulpingen die gelijken op torentjes en die
oprijzen van een gemeenschappelijke horizontale basis (Cc castellanus).
Cirrocumuluswolken zijn altijd doorzichtig
genoeg om het de waarnemer mogelijk te maken te zien waar de zon of de
maan staat. In Cirrocumulus wordt soms een krans of paarlemoeren glans
(irisatie) waargenomen.
Voornaamste verschillen
Tussen Cirrocumulus en wolken uit
daarop
gelijkende geslachten.
Cirrocumulus in de vorm van afgeronde
toefjes of kleine ronde torentjes die oprijzen van een gemeenschappelijke
basis, kan verward worden met Cirrus met een soortgelijk uiterlijk. Het
onderscheid wordt gemaakt op grond van de schijnbare afmetingen van de
wolkenelementen, die bij Cirrocumulus in tegenstelling tot Cirrus, minder
dan een graad moeten bedragen, wanneer ze op een hoogte van meer
dan 30 graden boven de horizon worden waargenomen. Een veld Cirrocumulus
verschilt van Cirrus en Cirrostratus doordat het ribbels vertoont of onderverdeeld
is in heel kleine wolkjes; er mogen vezelachtige, zijdeachtige of
effen gedeelten (karakteristiek voor Cirrus en Cirrostratus) in voorkomen,
maar deze mogen tezamen niet het grootste deel ervan uitmaken.
Cirrocumulus verschilt van Altocumulus
doordat de elementen merendeels zeer klein zijn en geen schaduwing vertonen. |