z








          TERUG  


derde week
   
     

woensdag 26 augustus
rijstoogst  
Vanmorgen bezoeken we enkele winkeltjes aan het strand waar  schilderijen en tekeningen worden verkocht. We kopen er een paar. Je ziet hieronder voorbeelden. Het schilderij waarvan hiernaast een gedeelte te zien is, is volgens de verkoper geschilderd door zijn moeder en zijn overleden vader. Ze deden er meer dan drie weken over.

 


Danspaar uit Balinese mythologie.

   


gedeelte van het kleed van een danser

.

dans  
Een detail van een danser


   

's Middags gaan we in een
jukung, een soort catamaran, de Indische oceaan op. Eerst door de branding. Daarna volle zee. Er staat een stevige bries en er is flink wat deining. Geruisloos glijdt de boot door de golven richting Lombok. Verkoeling komt door de wind of met je handen en voeten in het water.
Er valt weinig meer te wensen ...    
We moeten overigens oppassen anders komt het zover dat we niet meer naar Nederland terugwillen. De gedachte  van 'Kunnen we niet hier blijven.' krijg je: uit: 'Madame K'  van Yvonne Keuls

Als we niet zwommen of op onze rug liggend de blauwe hemel bekeken, dan vingen we vissen om die vervolgens te gaan grillen. De godganse dag ging dat zo door. Zelden heb ik zo tijdloos de lieve lange dag verkwanseld. Om ons heen was alleen maar rust, gekabbel van water, een lichte golfslag, ritselen van bladeren.

 
Zittend in een restaurant hoog boven een wild stromende rivier en de desa's, omgeven door vogels en vlinders met exotische kleuren
of  
Bij het zwembad met een longdrink met fruitjuice terwijl de stille bediening langzaam voorbij zweeft.  
of  
's Avonds langs het strand op een terras met de zachte, koele zeewind en een glas arak atak.    
of    
In de deining in een junking ver van de kust. Geen geluid dan dat van de golven en van de wind.    
of    
Achter een kommetje met zuidvruchten zoals papaja, ananas, banaan en meloen die hier heel rijp en heel zoet zijn. Zelfs het zuur van de kleine limoenen smaakt hier een beetje zoet en heeft de prettige geur van de douglasspar bij ons.    
Tja ...



   


donderdag 27 augustus
Gemaakt door onze vouwinstructeur.
Vandaag gaan we, zoals gisteren afgesproken, leren vouwen volgens Balinese traditie. Na ongeveer een uur hebben we enkele vouwtechnieken onder de knie. Met onze werkstukken gaan we  terug naar het hotel. Het personeel ziet het resultaat van onze ijver uit de tas steken. De kok komt uit de keuken. Met drieŽn  toveren ze allerlei vouwsels en doosjes uit de kokosbladeren.  Elk vouwsel heeft zijn eigen betekenis in het HindoeÔsme.  
's Middags ontspannen we bij het water en voor 's avonds hebben we een chauffeur afgesproken om naar de kecakdansen te gaan. Eerst even wat geld wisselen in een van de tientallen kleine wisselkantoortjes. Ze zijn duidelijk te herkennen aan een grote plaat op de stoep met de koersen erop. Elk is bemand door twee of drie jongeren. In dit deel van de straat zijn de koersen gunstig. Maar dat heeft zijn oorzaak. In vier achtereenvolgende wisselkantoortjes worden de volgende trucjes gebruikt  
Briefjes van duizend teruggeven in plaats van tienduizend    
Tijdens het tellen wordt het bedrag opeens met vier procent commissie verlaagd
De koers wordt verkeerd uitgerekend. rupiah  
Er worden negentien biljetten terug gegeven in plaats van twintig.  
Voor de volledigheid nog enkele trucs die we al eerder  tegenkwamen.  
Het geld wordt nog eens voor ons nageteld en behendig laat men enkele biljetten verdwijnen  
Men verstopt zich even achter het bureautje en zegt dat de baas belt dat de koers is veranderd
Met de vier niet door ons opgemerkte trucs zijn dit er dus al tien.
Laten weten dat je het in de gaten hebt haalt niet veel uit. Je hoort dan: 'I donut understand' of 'We are out of money, so we have to go to the bank. Can you wait an hour?'.    
Door dit gedoe is het ondertussen te laat geworden om naar de ketacdans te gaan. Niet erg, want de dans wordt elke avond van zeven tot acht uitgevoerd. Stemmige livemuziek en een koel glas bintang komen er voor in de plaats.



 

vrijdag 28 augustus
 
Ander busje, andere chauffeur. We gaan naar het archeologisch museum. Over een rustig weggetje het drukke verkeer mijdend.
ploegen batiken

 klik op foto
 
Langs een boer die zijn veld met twee 'kerbauen'  voorbereidt voor de nieuwe rijstoogst. Verderop staan beelden aan de kant van de straat. We stoppen bij een werkplaats waar uit vochtig zandsteen traditionele beelden gemaakt worden. Er tegenover zijn houtbewerkers versieringen in bouwmateriaal aan het hakken. Ze zijn er erg vaardig in. Mooi houtsnijwerk. Mooier dan wat voor de toeristen wordt gemaakt. In een tempelachtig gebouwtje is het museum. De collectie ziet er verzorgd uit. Buiten staan enkele vreemde stenen sarcofagen. Neolithische bijlen vind je binnen. Merkwaardig is dat ze een metalen chopper (een artefact uit de Oude Steentijd) hebben. cobra

Corneille
Hierna gaan we naar het 'Bali-Bird-Park'.  Erg goed verzorgd met kleurige vogels. De papegaaien, fazanten en paradijsvogels schijnen uitgegleden te zijn over het pallet van een Cobraschilder.  Er zijn duiven zo groot als kippen en kippen zo klein als duiven en verder veel mooie en voor ons onbekende vogels.
(Deze kleurige vogels  zie je  ook op Bali, maar niet in het Bird Park.)
's Avonds gaan we naar een nachtclubberige gelegenheid met in het midden een erg groot bed of bank, waar ik ontdek waarom brandy brandy heet.    


zaterdag 29 augustus
 
De Hindoestaanse beelden in de tuin worden goed verzorgd. Al vroeg in de morgen worden platte bakjes, gevlochten van kokospalmblad, gevuld met geurige bloemen gebracht. De kok zet overdag bordjes rijst bij de beelden. De hulpvaardige  demon (zie voorbeeld op achtergrond van deze foto), die bij het zwembad staat, krijgt rode hibiscusbloemen in de oren gestoken. 's Avonds komen er nieuwe bakjes met bloemen en wierookstaafjes. Om de twintig meter staat er een te geuren op het pad. Een reden te meer om het Balinese tempo aan te nemen, zodat ze niet worden vertrapt.  offer

offerschaaltje
 
Er zijn ook demonen met een minder aangenaam karakter. Ze verzamelen zorgvuldig je uitgevallen haren en afgeknipte stukjes nagel om ze tegen je te gebruiken. Onaangename dingen kunnen je dan overkomen. De ligging van Sanur zo dicht bij zee schijnt daar geen goed aan te doen. We hebben besloten dit maar niet te geloven. Het geeft teveel gedoe    

Om  zes uur vertrekken we naar Batubulan. We gaan kijken naar de kecakdans. In zwartwit geblokte sarongs  en ontbloot bovenlijf zingt een tachtig man groot koor. Ze zitten op de grond. Steeds worden de woorden tjak tjak herhaald. Sommigen raken in trance. Er verschijnen enkele bevallige meisjes in prachtige kostuums. Ze beelden een verhaal uit. Het oogt bijzonder elegant  totdat  vreemd geklede demonen hen proberen te strikken. Ondertussen is het donker. Alles ziet er geheimzinnig, zelfs beklemmend uit. Tijdens de nu volgende 'paardendans' komt een jongeman  onder voortdurend tjak tjak geroep onstuimig dansend in trance. Hij danst op blote voeten over brandende kokostakken. De zangers maken met hun armen allemaal dezelfde beweging. Hun handen fladderen in de lucht. Het lijkt ťťn persoon met honderdzestig zwaaiende armen.  Door de vlammen lichten ze op tegen de zwarte lucht. De jongen, die nu helemaal van de wereld is, gaat in het vuur zitten...
kecakdans

Klik hierboven voor een filmpje met de kecakdans. Even geduld loont. Het dansen begint zo.
 
De toeschouwers zijn opgelucht als hij er na afloop niets aan heeft overgehouden. Wij ook.



   
zondag 30 augustus baden in Sanur

drukte op zondagnamiddag
 
Vandaag zijn er veel Balinezen op het strand. Het is hun zondags uitstapje. Ze komen met het gezin vanuit Denpasar naar het strand van Sanur. Ze baden niet in zee bij de hotels, maar verderop waar het eiland een bocht maakt. Het is  erg druk, terwijl er de rest van de week bijna niemand is. Veel badgasten zitten in de schaduw van de bomen, gekleed in sarongs en kabaja's. Iedereen is opgeruimd en geniet van het dagje uit. Gewend als ze zijn aan de warmte zie je sommigen rillend van de kou uit het water komen en klappertanden in de zon. Er zijn veel eetkarretjes en tentjes waar het erg lekker ruikt. Gewaarschuwd door de indigestie na de bruiloft  wachten wij echter met eten tot we terug zijn in het hotel. Rond vijf uur vertrekt  iedereen. De meesten gepropt in een van.




 

maandag 31 augustus
   
Vroeg ontbijten vandaag. Voor acht uur hebben wij  een boot besproken en het is een klein kwartier lopen langs de zee.
Een grote boot is het. Voor zowat twintig personen. We huren hem voor een dag. Twee stuurlui inclusief. Een vriendelijke Balinees loopt met ons mee en vertelt over een schip dat hier kortgeleden vergaan is. Het is gesloopt door de bewoners en het ijzer is tot messen geslepen. Onze boot heet 'Veel Geluk'. De man kijkt of we dit wel nodig zullen hebben en zegt als we vertrekken met een bezorgd gezicht 'Take care!' 
   
Plaats genoeg voor ons beiden natuurlijk. Tot het eiland Lembongan is het ongeveer vijftien mijl. Door de sterke stroming worden dat er meer. Halverwege verschijnen schuimkoppen en ontstaat veel deining. Voor de stabiliteit is aan iedere zijde van de boot een lange horizontale bamboestam bevestigd. Als die op de golven slaan remmen ze de schommelende beweging van de boot abrupt af, zodat het een schokkerige tocht wordt. Door het opspattende boegwater houden we het zelfs  boven op het dak niet droog. De twee Yamaha-motoren ronken driftig. De zon schijnt op de woelige, donkerblauwe zee. Er waait een straffe, koele wind. Anderhalf uur duurt de overtocht.
   
Lembongan
   
Als we aankomen op het eiland maken we een wandeling. We lopen een heuvel op. Het is erg stil. Je hoort alleen krekels rondom en hanengekraai ver weg: Vechthanen die in korven bij elkaar staan. Er zijn ook veel slakken met kleurige rugzakjes. Langs de weg bloeien cactussen en staat een enkele boerderij. Bij een hiervan roosteren mannen een varkentje. Aan beide kanten steekt  er een stuk bamboe uit. Een jongen klimt in een hoge klapperboom en komt naar beneden met een kokosnoot. Met een klewang wordt de kop eraf geslagen. We mogen de melk opdrinken. Het is zoeter dan verwacht.    
Terug in het dorpje bij zee zien we enkele optochten. Bij het strand komen die bij elkaar. Rijen meisjes in rood en geel met veel goud in de haren.    
Optocht tijdens incarnatie.
Weer anderen met boeketjes bloemen en geurstaafjes in het haar gevlochten. Jongens met zwarte paraplu's. Ze lopen driemaal om het dorp en een tempeltje dat er middenin staat. Een gamelanorkest begeleidt hen. Dit bestaat uit meest jonge mannen die ingewikkelde ritmen slaan op houten xylofoons, langwerpige trommels, koperen gongs en deksels: instrumenten met resonerende namen als bonang, kendhang, suling en gambang. Ze hebben veel plezier bij de ritmische overgangen. Ook hier  geelbruin, rood en goud in instrumenten, kleren en hoofdbanden. gamelan  
Iemand vertelt ons in Steenkolenengels dat het hier om het 'eindfeest' van een belangrijk persoon gaat. Vandaag, twaalf dagen na de crematie, is zijn reÔncarnatie. Allen zijn ontspannen en opgewekt.  
Nadat we met de stuurlui gegeten hebben in het  hotelletje van Lembongan verlaten we het eiland. We varen langs uitgestrekte zeewierplantages en gaan op het dak van de boot zitten. In de zon en in de wind. De golven zijn minder hoog dan op de heenweg. Om vijf uur zijn we terug in Sanur.
 

 
dinsdag 1 september    
Het begin van het regenseizoen zoals ons is verteld.. De man van de lobby heeft voor ons een auto geregeld en om negen uur vertrekken naar een tempel in Batubulan waar barungdansen worden opgevoerd. Veel in uitbundige kleding gestoken mythische figuren bewegen over het toneel. Ook hier weer bevallige dames die met sierlijke bewegingen van armen en acrobatisch bewegende vingers ertussendoor dansen. Dank zij een van te voren uitgedeelde tekst kunnen we het verhaal volgen. De opgewekte ritmen en vrolijk klinkende instrumenten van het gamelanorkest begeleiden de dansers en de vertellers. Indrukwekkend is het. hand van danseres  

   
woensdag 2 september    
Vandaag weer veel zee en veel lucht. Terwijl die twee een wedstrijdje houden wie het diepste en meest transparante blauw kan laten zien, zijn langs het strand mannen bezig hun hanen hanig te maken. Ze masseren hun dieren, draaien ze enkele keren rond en houden ze even dicht bij elkaar zodat hun nekveren een ronde waaier vormen. Zijn ze venijnig genoeg dan worden ze twee meter van elkaar op de grond gezet. Na wat heen en weer getrippel vliegen ze elkaar in de veren, die al gauw onder bewonderende uitroepen en luid gelach van de omstanders in de rondte vliegen. De sporen zijn verwijderd, maar tijdens de echte wedstrijd komen er scherpe mesjes voor in de plaats.        hanen

(foto: Widjanarko)
 
Als we even later over het strand wandelen vinden we een mooie zeester. Een bintang (ster) laut (zee). In Geldrop is een winkeltje dat Toko Bintang heet en ook het bier wat we hier bij de rijsttafel drinken heet bintang. 's Nachts zien we hier heel andere 'bintangenbeelden' dan bij ons. Maar spoedig zien we de noordelijke sterrenhemel weer, want vandaag is de laatste volledige dag op Bali.    
Er is hier heel wat om te missen . . . , maar thuis wacht de herfst en dan de winter.    
Ook mooi !


   



TERUG  





\







   
Startkabel IndonesiŽ