hart 2.gif (6080 bytes)

 

Weetjes

home

introductieverhaal

les 1: het hart

les 2: hartslag

les 3: bloed

les 4: bloedsomloop

weetjes

wie zijn wij?

Bloed... Wat zit er voor mij in?

1. Bloed is geel! Ja, echt waar. Als je een buisje bloed een paar uur laat staan, zakken de bloedcellen naar beneden en blijft er een heldere, gele vloeistof over.

2. Dit gele spul wordt plasma genoemd. Plasma bestaat voor 90 procent uit water en voor 10 procent uit andere stoffen, zoals de mineralen die je cellen nodig hebben om te groeien en gezond te blijven. Wetenschappers hebben ontdekt hoe ze plasma tot een poeder kunnen indrogen, dat vervolgens weer in water kan worden opgelost.

3. Stel je bloed voor als een soort warme soep die door je lichaam stroomt. Bloed zit vol met suikers en andere molecu- len uit je voedsel. Daarom zijn vampiers en muggen er ver- zot op!

4. Bloed is dikker dan water. Het is zelfs DRIE KEER zo dik. Dat is niet zo vreemd als je bedenkt wat er allemaal in je bloed zit... Dit zit er in een druppeltje van één kubieke millimeter:

.7000 witte bloedlichaampjes;

.500.000 bloedplaatjes; dit zijn bloedcellen die een belang- rijke rol spelen bij de bloedstolling;

.5 miljoen rode bloedlichaampjes.

Veel, he? Maar dat is nog niets als je dit omrekent naar je hele lichaam...

5. In totaal bevat je lichaam:

35.000.000.000 (35.000 miljoen) witte bloedlichaampjes; 2.500.000.000.000 (2.500 miljard) bloedplaatjes, en 25.000.000.000.000 (25 biljoen) rode bloedlichaampjes.

Natuurlijk is het een ruwe schatting, want het is onmogelijk om al die bloedlichaampjes te tellen. De moeilijkheid is niet alleen het grote aantal. Per seconde worden er drie miljoen nieuwe rode bloedlichaampjes aangemaakt in je beenmerg en sterven er drie miljoen andere af. Dus tegen de tijd dat je uitgeteld bent... kun je weer helemaalopnieuw beginnen!

6. Er is meer dan genoeg ruimte voor al die bloedlichaampjes. Je lichaam bevat zo'n 125.000 km bloedvaten. Als je je bloedvaten aan elkaar legt, zou je drie keer de wereld rond gaan. Dat is pas een snelweg! Maar als je in je eigen flitsen- de rode bloedlichaampje over de bloedsnelweg wilt scheu- ren, zul je wel de verkeersregels moeten kennen.

.Je hart is zo sterk, dat het in één minuut bloed door je hele lichaam kan pompen.

.De snelheid wordt geregeld door je hersenen en beïnvloed door je gevoelens (daarom klopt je hart sneller als je een moeilijk biologieproefwerk krijgt). Je hart zelf wordt krachtig aangedreven door een soort ingebouwde pacemaker die je hartslag stimuleert met kleine elektrische schokken. Daardoor blijft je hart steeds kloppen.

.In één dag pompt je hart genoeg bloed rond om er een tank van 10.000 liter mee te vullen.

.In een gemiddeld leven klopt een hart 3.000.000.000 keer!

.Zo wordt er meer dan 300 miljoen liter bloed doorheen gepompt. Genoeg om 5500 grote zwembaden mee te vul- len!

.En al die tijd stopt je hart niet één keer, zelfs niet als je slaapt.

Durf zelf te onderzoeken... hoe je hart klopt

Je hebt nodig: jezelf, een paar goeie oren en een goeie vriend of vriendin (als je niet te dicht bij je goeie vriend(in) in de buurt wilt komen, heb je ook een plastic koker nodig). Druk je oor of de koker tegen het hart van je vriend(in). Nu moet je een geluid horen, dat klinkt als lup-dub, lup-dub, lup-dub, enzovoorts. De 'lup' moet iets harder en langer klinken dan de 'dub'.

Kijk eens naar de tekening van het hart hierboven. Alle vier de kamers pompen het bloed in de aangegeven richting. De 'lup' is het geluid van de kleppen tussen de boezem en de hartkamer die dichtslaan als het bloed uit de hartkamers wordt gepompt. Het 'dub'-geluid is het sluiten van de hart- kleppen naar de slagaders toe om te voorkomen dat het bloed weer terugstroomt.

Je hart is niet de enige plek op of in je lichaam waar dat klop- pen is te voelen of te horen. Je voelt je hartslag ook aan de binnenkant van je pols, en aan de zijkanten van je hals. Waardoor wordt dit kloppen veroorzaakt?

a. De slagaders pompen het bloed rond;

b. De slagaders zwellen op als er een bloedgolf passeert die afkomstig is van je hart

c. Door een bobbel in je aderen omdat je bloed heel even stil- staat.

het antwoord is: B