Fiction- and Non-fiction Translations

Our office also provides book translations from (US) English into Dutch – literary fiction and non-fiction – and also, for instance, for cookery, history or travel books. Below you can find a few paragraphs of books translated by Janet van der Lee.

Is er dan tegenwoordig nog wel iets over van die koninklijke macht, en zo ja, hoeveel? Zijn de Europese koningen en koninginnen slechts zetbazen of spelen ze nog steeds een rol in het politieke proces? De plek waar koninklijke invloed het duidelijkst merkbaar is, is bij de formatie van een regering, wat belangrijk kan zijn in de landen waarin door een veelheid aan partijen, coalities de norm zijn. In bijvoorbeeld zowel België als Nederland is het staatshoofd na de verkiezingen belast met de benoeming van een informateur, die het politieke landschap verkent. Vervolgens benoemt de vorst de formateur, die, als alles goed gaat, uiteindelijk de minister-president wordt. In theorie moet de vorst hierin neutraal zijn, maar hoe groter het aantal partijen en hoe meer combinaties mogelijk zijn om een meerderheid te verkrijgen, hoe groter de invloed van de koning of koningin zal zijn. En hoe langer hij of zij op de troon zit, hoe groter die invloed vaak is.

In de verte hoorde ik David nog steeds zingen. Waarom vertelde niemand het hem, in godsnaam? Als David wist wat er met ons gebeurde, zou hij stoppen met zijn concert en komen helpen. Waar was Sharon? Dat was het enige wat me nu bezighield. Ziek van paniek liet ik mijn ogen langs de menigte meisjes glijden, maar Sha’s lichtblonde hoofd was nergens te bekennen. Dat betekende dat ze ergens op de grond lag. Ik schreeuwde deze vreselijke gedachte naar Carol, die alleen maar knikte. Carol had in haar leven al zoveel rampspoed meegemaakt, groot en klein, dat ze hier niet eens verbaasd over was. Ze wist hoe slecht het leven kon zijn, wat haar harder maakte dan iemand van haar leeftijd zou moeten zijn, maar dat gaf haar ook de overtuiging dat je er goed uit kon komen. Carol maakte een gebaar met haar handen dat zij voor genoeg ruimte zou zorgen zodat ik op de vloer kon rondkijken. Ik knikte. Ik was tot alles bereid. Gillian stond daar maar, haar mooie gezicht stijf van de shock, terwijl Carol zich omdraaide en zich op de muur van meisjes achter hen wierp, haar benen als bomen op de grond plantte en met de volle kracht van haar schouders de meisjes achteruit duwde, alsof het een massale scrum was. Tussen Carol en de muur ontstond een kleine opening; ik liet me op mijn knieën vallen en kroop onder de massa door, in een dicht woud van wijde pijpen van corduroy. Het was er donker, maar veel stiller omdat het geschreeuw werd gedempt. Links van mij zag ik iets glimmen. Sharons witblonde haar. Het kon niet missen. Ik stak mijn hand uit. Van boven kwam een schoen die erop ging staan. Ik schreeuwde. De schoen liet me weer vrij. Ik stak weer mijn hand uit, zo ver ik kon, en het lukte me om een pluk van Sharons lange haar te pakken te krijgen en ik trok eraan. Ik trok er een pluk uit. Nu was het Sharons beurt om te schreeuwen. ‘Sorry,’ zei ik. ‘Sorry, bach.’

In Texas is de gouverneur de lafste van allemaal. Als hij de zeggenschap zou willen om zelf te beslissen of een veroordeelde moordenaar gratie moet krijgen, zou de wetgevende macht hem dat in een vloek en een zucht geven, maar die wil hij niet. Hij verstopt zich achter jury’s en gerechtshoven, en vooral achter de Texas Board of Pardons and Paroles. Deze herzieningscommissie bestaat uit zeven lamlendige leden die de gouverneur heel veel geld hebben gegeven. De gouverneur benoemt ze voor een periode van zes jaar, en zij doen dan wat ze denken dat hij wil dat ze doen. Als die commissie de aanbeveling doet dat een gevangene gratie moet krijgen, kan de gouverneur met die aanbeveling instemmen of niet, maar als de commissie het verzoek afwijst, kan de gouverneur geen kant op. Gouverneurs als George W. Bush en Ann Richards willen dat de commissie het verzoek van de gevangene afwijst en laten dat via via aan hun maatjes weten. Later staan ze op het bordes van het gouverneurshuis, halen hun schouders op en zeggen dat de gevangene een eerlijk proces heeft gehad, dat de gerechtshoven de zaak opnieuw hebben bekeken, dat zijn verzoek tot gratie door de commissie is afgewezen en dat zij verder niets meer kunnen doen. Dan gaan ze op weg naar de Four Seasons voor het diner en hebben het over de druk die ze ervaren omdat zij moeten beslissen of iemand gedood wordt of niet.

Ma wilde drie dingen van Mahad. Ten eerste moest hij haar helpen om Haweya en mij te laten gehoorzamen. Die hulp werd doorgaans in praktijk gebracht door ons vast te binden en te slaan. Ik verafschuwde hem vanwege de pijn die hij me aandeed, maar het was ondraaglijk toe te kijken hoe hij Haweya mishandelde. Haweya werd altijd bestraft omdat ze het huis uit ging, laat opbleef om romans te lezen en laat thuiskwam van school. Naarmate ze ouder werd, wilde ze ook steeds naar discotheken gaan. Ma drong er bij Mahad op aan haar op te sporen en naar huis te brengen, waar hij haar een hoer noemde en haar vastbond en sloeg. Ik kreeg straf omdat ik het werk thuis – koken, schoonmaken, opruimen, kleren wassen en boodschappen doen – niet afhad. Ik werd ook gestraft omdat ik grootmoeder ergerde. Ik had haar vloeken en klaagzangen uit mijn hoofd geleerd en ging vaak voor haar staan, draaiend met mijn achterste, net alsof ik haar was, en dan herhaalde ik haar verzen. Ik bleef bovendien met vriendinnen op school rondhangen, kwam laat thuis en loog dan dat ik naar de moskee was geweest..

Een tijdlang haalden we de middelste stoel uit het busje zodat het boodschappenwagentje dat hij op de een of andere manier had weten te bemachtigen, erin paste – daar deed hij de tennisballen in en reed er dan mee naar de baan. Het moet een vreemd gezicht zijn geweest: wij met z’n allen zo opeengepakt in het busje plus een boodschappenwagentje. Ik zat altijd voorin samen met Venus en we deelden de veiligheidsgordel. De groten zaten achterin. Het karretje werd middenin gedrukt, samen met een paar bezems om de baan mee te vegen. Ik had altijd het gevoel dat we almaar in dat ScoobyDoo-busje rondreden, met zoveel materiaal dat erin moest worden gepropt dat we onze armen en benen uit het raam moesten steken om ruimte te maken.

De zoektocht naar schoon drinkwater is zo oud als de beschaving zelf. Vanaf het moment dat er grote menselijke nederzettingen bestonden, waren ziekten die via water werden overgebracht, zoals dysenterie, een cruciaal probleem voor de mensheid. In onze geschiedenis lag de oplossing voor deze chronische gezondheidskwestie lange tijd niet in het zuiveren van water, maar in het drinken van alcohol. In een gemeenschap waar geen zuivere watertoevoer was, kwam alcohol het dichtst bij de definitie van ‘pure’ vloeistof. Welke gezondheidsrisico’s er in de begintijd van de landbouwnederzettingen ook aan bier (en later wijn) kleefden, ze werden meer dan goedgemaakt door de antibacteriële eigenschappen van alcohol. Het was beter om aan levercirrose te sterven als je in de veertig was, dan aan dysenterie als je in de twintig was.

De deur van Pauls huis werd geopend door een knappe man van begin twintig die er in was geslaagd om er netjes en tegelijk slordig uit te zien. Hij had gekozen voor een slordige look, maar die had hij uiterst zorgvuldig samengesteld. Hij droeg een strak, kort T-shirt en een spijkerbroek die zo laag en los om hem heen hing dat het leek alsof die alleen door zijn genitaliën werd opgehouden. Er was zo’n vijf centimeter van z’n middenrif zichtbaar, hoewel het eerder laagrif dan middenrif was, want de getoonde reep huid begon bij de navel en eindigde onmiskenbaar bij een paar plukjes schaamhaar. Zelfs voor een vrouw die geen expert was op dit gebied zeiden de kleren heel duidelijk: ‘ik ben homo’; zelfs met de manier waarop hij de deur opendeed, zei hij op de een of ander manier ‘ik ben homo’. Hij was homo. ‘Bent u de nieuwe schoonmaakster?’ vroeg hij op een sceptisch, zangerig toontje, alsof ze er eigenlijk niet arm genoeg uitzag. ‘Nee,’ zei ze. ‘Ik ben de moeder van Paul.’ Zijn mond ging geluidloos open en dicht, als een vis. Het was plotseling duidelijk waarom Paul haar nooit bij hem thuis in Haxton had uitgenodigd.

......Winston Churchill, die langs politieke én humanitaire lijnen dacht, schreef president Roosevelt op 10 april een brief. In een boodschap met het opschrift ‘Persoonlijk en Strikt Geheim’ verklaarde Churchill dat ‘de situatie voor de burgerbevolking van bezet Nederland wanhopig is te noemen. Tussen twee en drie miljoen mensen worden bedreigd door de hongerdood. Wij denken dat er dagelijks grote aantallen sterven en dat de situatie heel snel verslechterd. Ik vrees dat we heel binnenkort met een tragedie te maken krijgen.’ Churchill wilde nu ‘actie om onmiddellijke hulp op gang te brengen’. Twee dagen voordat hij stierf stemde president Roosevelt er in een kort telegram mee in. De Duitsers zouden een eenvoudige openbare verklaring aangeboden krijgen waarin zou staan dat de geallieerden bereid waren de Nederlanders door middel van voedseldroppings hulp te verlenen via het Rode Kruis, de Zweden en zelfs met eigen vliegtuigen. Generaal Eisenhower nam de beslissing dat vier miljoen opgeslagen rantsoenen klaargemaakt moesten worden voor onmiddellijke verpakking en luchttransport naar bezet Nederland. Er waren bijna zeven maanden voorbijgegaan sinds Gerbrandy voor het eerst bij Churchill om hulp had gevraagd. Eindelijk was er hulp onderweg.

We worden gevormd door de geluiden die we als kinderen horen.
......De kruiden die knappend onder de muis van mijn grootmoeders hand worden geplet. Haar vingertoppen die een vis zacht spetterend in het kurkumawater laten glijden. Haar handpalmen die kletsen op de platte steen die de chapati’s tot leven wekken, elke keer in een perfecte cirkel. Het ruisen van haar sari, het tikken van haar breinaalden, het zachte klikken van haar voetzolen tegen de zool van haar sandalen. Daarin ligt mijn grootmoeders morsecode verborgen.
......Als ze mijn haar vlecht is haar stem rustig en krachtig. Ze vertelt me gedeeltes van verhalen, stukjes van haar leven in India. Ze fluistert haar dromen in mijn kinderoren – vreemde, angstaanjagende dromen die haar al sinds ze een kind was in haar slaap bezoeken en elke dood in onze familie hebben voorspeld. Ze verwerkt deze dromen en verhalen in mijn vlechten. Ze zijn nu van mij, vastgebonden met rode linten.
......Luister goed. Dit zijn de geluiden van mijn huis.

......Charlie wilde een gezin stichten. ‘Ik word er niet jonger op,’ zei ze. Ze was nog maar achtendertig. Als ze in de spiegel keek, was dat met een sceptische blik die zei dat niemand zich voor de gek zou laten houden door die roodharige sirene met haar stevige huid en groene ogen, en Charlie zelf al helemaal niet. Haar werk als zangeres was geen pluspunt. Er waren meer dan genoeg jongere meiden beschikbaar. ‘Jij en je stomme plan ook,’ zei ze dan, roerend in haar martini. ‘Reken er maar niet op dat ik op je wacht.’ Gabe wilde haar die heel belangrijke vraag stellen op de dag dat het contract zou worden getekend. Zullen we gaan samenwonen? Hij wist het antwoord uiteraard al. Ze zouden samen een appartement zoeken, misschien bij de rivier, waar hij naar de aangeslibde oevers en de stilstaande stroming van de Theems kon kijken. Als ze er zeker van waren konden ze na een jaar proberen een kind te krijgen.
......‘We kunnen er tussenuit knijpen naar Tobago,’ had Charlie eens gezegd, toen ze van het podium was gekomen. Jij zorgt voor de surf and turf en ik schenk de drankjes in.’

Achtenveertig kwellende uren later vertelde hij Annie in het Indiase restaurant om de hoek dat hij iemand anders had ontmoet.

Ze bleef kalm toen hij het haar vertelde. ‘Oké,’ zei ze. ‘En met “ontmoet” bedoel je waarschijnlijk iets meer dan ontmoeten.’
‘Ja.’
‘Je bent met haar naar bed geweest.’
‘Ja.’
Duncan zat te zweten en zijn hart ging tekeer. Hij voelde zich misselijk.

Source: Juliet, naakt by Nick Hornby, published by Atlas in 2009
Translation: Janet van der Lee

Geachte Herr Hitler,

......Nog niet zo lang geleden heb ik voor het eerst in mijn leven een politieke bijeenkomst bijgewoond. U hield een toespraak in het Sportpalast. Ik moet bekennen dat ik onder de indruk was van U en van het enthousiasme van Uw publiek. Ik zou u graag een keer persoonlijk willen ontmoeten. Helaas vertrek ik over een paar dagen uit Duitsland en blijf een paar maanden weg om een film in Groenland te maken. Daarom zal een ontmoeting met U alvorens ik vertrek waarschijnlijk niet mogelijk zijn. Noch weet ik of deze brief U ooit zal bereiken. Een antwoord Uwerzijds zou ik zeer op prijs stellen. Met vriendelijke groeten,

Hoogachtend,

Leni Riefenstahl

Riefenstahls brief klinkt meer als de fanmail van een bakvis aan haar favoriete filmster dan van een volwassen vrouw en succesvol artieste die een politicus schrijft. Volgens haar eigen weergave van de feiten hield ze de mens Hitler en Hitler de politicus en het symbool van macht altijd goed gescheiden. De briljante redenaar fascineerde haar, beweerde ze, maar niet wat hij te zeggen had.

Source: Leni Riefenstahl by Jürgen Trimborn, published by Meulenhoff in 2007.
Translation: Els Franci and Janet van der Lee

Fiji was natuurlijk heel anders dan Kiribati, dat wisten we uit ervaring. Nadat we van Kiribati waren vertrokken, hadden we een maand in de Stille Zuidzee rondgetrokken en toen ook Fiji bezocht. We kenden zijn status als favoriete bestemming voor alles wat rijk en mooi was, en we waren er vrij zeker van dat we de ontberingen die onze ervaringen in Kiribati zo hadden gekleurd, hier niet zouden tegenkomen. Als Fiji goed genoeg was voor Nicole Kidman, dan was het ook goed genoeg voor ons, besloten we. Plotseling zag het leven er geweldig uit. We hadden een plan, een mooi plan, vond ik. We zouden naar Fiji, de happy islands verhuizen. Ik zou een boek schrijven over Kiribati en als dat zou mislukken, kon ik altijd nog yams gaan verbouwen. Sylvia zou nobel en verheffend werk doen voor de goede mensen in de Stille Zuidzee. In ons huis zou het geluid van kleine trippelende voetjes klinken. Met zo’n zonnige toekomst in het verschiet voelde ik zo veel vertrouwen dat ik het rustiger aan ging doen.

Source: Stoned tussen de wilden by Maarten Troost, published by Atlas in 2007.
Translation: Janet van der Lee

Langzaamaan begonnen de sterren iets te verbleken en werd de lucht boven de sneeuwpieken lichter, maar het was nog geen dag. Ik was nog steeds uitgeput van de elf uur durende tocht van de dag ervoor en had nog wel wat langer kunnen slapen. Toen hij klaar was met zijn gebed, stopte hij sprokkelhout in de kachel, waarna de anderen die de vloer met mij hadden gedeeld, snel hun dekens oprolden en daarna in een rij knielden met hun gezicht naar Mekka. Het was koud en ze bibberden onder het bidden, en iedereen sprak en boog in zijn eigen ritme.
De mullah droeg een lange soera uit de Koran voor, genietend van de keelklanken van het Arabisch. De dorpelingen spraken geen Arabisch en ik denk dat ze niet veel meer van de tekst begrepen dan de vaste uitdrukkingen: ‘In naam van God’, ‘de enige God’ en ‘God zij geloofd.’

Source: Tussenstations by Rory Stewart, published by Prometheus in 2006
Translation: Ralph van der Aa, Gerda Baardman and Janet van der Lee

‘Het is een understatement om García Márquez als ongrijpbaar te beschrijven. Hij beantwoordt geen brieven omdat hij bang is dat die misschien op een veiling verkocht zullen worden. Zijn telefoon lijkt altijd en eeuwig kapot te zijn. Ik heb hem op verschillende adressen in Parijs brieven gestuurd en regelmatig met zijn agent in Spanje gebeld. Er gebeurde niets. Toen, op een middag in New York, belde Gregory Rabassa, de Engelse vertaler van de auteur, en zei: “Gabo is alleen vanmiddag in New York. Als je opschiet krijg je hem misschien nog te pakken.”’

Source: Gesprekken met Gabriel García Márquez by G.H. Bell-Villada, published by Meulenhoff in 2007
Translation: Lidwien Biekmann and Janet van der Lee

Afshin Ellian was een scholier toen in zijn vaderland Iran onlusten uitbraken. Hij deed mee aan demonstraties die uiteindelijk zouden leiden tot de val van de sjah. Als jongetje raakte hij verwikkeld in gebeurtenissen waarvan in 1978 niemand de consequenties overzag. “In het begin waren er drie leuzen die we steeds riepen: ‘vrijlating van politieke gevangenen, vrijheid van spreken, vrijheid van schrijven’. Op een gegeven moment werd er geroepen: ‘Dood aan de sjah’. Er was een stilte, echt een paar minuten stilte. Toen kwam het moment dat ik en vele anderen met mij riepen: ‘Dood aan de sjah’. Er gebeurde iets met je, ontmaagding, alsof je voor het eerst met een vrouw naar bed gaat. Daarna kwamen de kogels van alle kanten! Je zag mensen die gewond raken, je zag mensen dood gaan.”

Source: Te gast bij de Ayatollah by Mark Bowden, published by Luitingh-Sijthoff in 2006.
Translation: Rob van Kan, Rob de Ridder and Janet van der Lee

Op de avond van 15 mei 2006 stond Gerrit Zalm voor de deur van mijn Haagse appartement. Naast hem stond Willibrord van Beek, de nieuwe fractieleider van de VVD, en ze zagen er ontmoedigd uit. Ze hadden een boodschap voor me.
Mijn appartement zat vol mensen en de enige plaats waar we ongestoord konden zitten was in mijn logeerkamer, tussen bergen drogend wasgoed.
Ik zei tegen Gerrit: ‘Vertel me eerst het slechte nieuws maar.’
......Hij keek me recht aan en zei dat de minister van Integratie, Rita Verdonk, van plan was me mijn Nederlanderschap af te nemen. Ergens in het komende halfuur zou ik daarover een brief ontvangen van het ministerie van Justitie. Rita had hem de garantie gegeven dat ze het nieuws pas de volgende dag openbaar zou maken als ik me uit het parlement terug zou trekken.

Source: Mijn Vrijheid  by Ayaan Hirsi Ali, published by Augustus in 2006.
Translation African part: Carla Benink and Els van der Pluijm
Translation European part: Janet van der Lee

Hij keek ook niet de andere kant op als er mensenoffers werden gevraagd. Hoewel de Kuba niet in slaven handelden, gebruikten ze gevangengenomen mannen en vrouwen om hun begrafenissen op te sieren. ‘Het begraven van levenden met de doden [gaat] veel verder dan [wat de Kete doen], die slechts geiten met hun doden begraven,’ snoefde de koning eens tegen Sheppard. ‘Ons soort mensen,’ leek hij te zeggen, ‘is niet zo vulgair dat ze de geliefden met een stel stinkende dieren wegsturen.’ De moeder van de koning was naar het hiernamaals vertrokken met duizend bedienden op sleeptouw.

Daar ligt ze, met haar Matchbox-autootje in haar rechterhand geklemd, weggekropen achter een ladekast, waar ze in doodsangst naartoe is gevlucht. Haar wijd open blauwe ogen staren in de leegte, haar lange blonde haar valt losjes over haar hals. Een hals die is doorgesneden door een Hells Angel.
De vijfjarige Dallas Grondalski was die zondag in oktober 1986 niet het enige slachtoffer in het huis aan de noordkust van Californië: de lichamen van haar halfbroer, haar moeder en haar vader lagen in de andere kamers en gangen en waren nog warm. De enige zonde die Dallas had begaan, was dat ze een vader had die de Hells Angels had willen verlaten om een nieuw leven te beginnen. Uiteindelijk slachtten twee bikers het hele gezin af en staken ze het huis in brand om hun sporen uit te wissen.

Source: Helse Engelen by William Marsden en Julian Sher, published by Luitingh in 2006.
Translation: Amy Bais and Janet van der Lee

Het is alweer jaren geleden, maar in een stadje in het noorden, waar de Sabbanock smal is en de winters uitzonderlijk lang zijn, woonde eens een dominee met zijn dochtertje. De dominee heette Tyler Caskey en zijn wederwaardigheden werden lange tijd rondverteld in de stadjes langs de rivier, zelfs helemaal tot aan de kust, totdat ze in zoveel variaties werden verteld dat ze hun oorspronkelijke betekenis hadden verloren, want alleen al het verstrijken van de tijd zwakt zulke verhalen af. Maar er wonen nog steeds een paar mensen in West Annett van wie men zegt dat ze zich de gebeurtenissen die in de laatste winterse maanden van 1959 plaatsvonden nog goed kunnen herinneren. Als je geduldig maar niet al te nieuwsgierig doorvraagt, krijg je hen waarschijnlijk wel zover dat ze je vertellen wat ze menen te weten, al zul je zelf moeten uitzoeken in hoeverre alles klopt.

Source: Blijf mij nabij by Elizabeth Strout, published by Atlas in 2006.
Translation: Amy Bais and Janet van der Lee

De vier grootste tsunami’s die veroorzaakt werden door of samenvielen met deze reusachtige vulkanische explosies bereikten vervolgens als sloopkogels zo groot als planeten de kustlijnen, met onvoorstelbare en fatale destructieve gevolgen. De vernietigende capaciteiten van een grote golf kan met moeite worden berekend uit een hele massa strijdige en verenigbare kenmerken, waaronder de samenstelling van de kustlijn, het trechtereffect van klippen en kapen en de diepte van het kustwater. Uit verschillende ooggetuigenverslagen blijkt dat de golven die de kust van Java en Sumatra die ochtend troffen de meeste indruk maakten door hun omvang – de hoge en niet te stoppen bewegende muren, de majestueuze hoeveelheid van honderden miljoenen tonnen kolkend, bulderend, schuimend groen water.

Vanaf de eerste keer en elke keer als ik het script las en bij deze scène belandde, stroomden de tranen over mijn wangen. Bij de repetities was ik zo emotioneel dat ik mijn tekst bijna niet kon uitspreken. Uiteindelijk was het de dag des oordeels. Ik stond op en rende naar de badkamer om over te geven. Ik was banger dan ik ooit voor een scène was geweest en ik wist dat dat kwam doordat ik intieme dingen tegen mijn vader moest zeggen die ik in het echte leven nooit had durven zeggen. We repeteerden de scène met de goede camera- en lichtopstelling: hij in de boot, ik tot aan mijn middel in het water. Toen werd ik al bijna overmeesterd door emoties.

Source: Mijn Leven by Jane Fonda, published by Luitingh in 2006.
Translation: Amy Bais and Janet van der Lee

Ze had een klein, seksloos lichaam als een jonge jongen, met licht gebogen benen, en gespierde en ook iets gebogen armen. Ze had een plat gezicht en een lelijk, geheimzinnig litteken over een van haar wangen, dat deels door een snee, deels door brandwonden was veroorzaakt. Hij had haar nooit anders gezien dan met strak achterovergetrokken haar dat in een paardenstaart bijeen werd gehouden, en ze had altijd een spijkerbroek en een mannenhemd aan.

In de wetenschap dat Puddin achter op de parkeerplaats lag te sterven, reden ze rustig naar de oprit van Vernon Avenue; de blèrende rapmuziek uit hun auto weerkaatsend tussen de gebouwen. Ze voegden in tussen het verkeer alsof er niets was gebeurd en ze werden door geen van de andere bestuurders opgemerkt.

Copyright © 2011 Van der Lee Vertalingen   |   Webdesign Tine van der Lee