s.s. Both |
| De juiste
datum van aanmonstering op dat schip weet ik niet meer.
Bij de KPM werden de schepen niet in het monsterboekje
bijgeschreven. De bedoeling was dat ik nog wat in
indonesiche wateren zou blijven totdat een plaats voor
mij beschikbaar kwam op een thuisvarend schip naar
Nederland. Welke havens precies werden aangedaan kan ik
me niet goed meer herinneren. In Indonesie duurden de
reizen tussen twee havens nooit erg lang en op een
rondreisje deed je dus diverse havens. Ik herinner me nog
wel dat de reis in Tanjung Priuk begon met Singapore als
eerste aanloophaven. Hoewel ik op dit schip niet lang heb
gevaren heb ik er toch nog bepaalde herinneringen aan.
Bij de KPM voeren 2 kapiteins met dezelfde naam. Omdat ik
niet weet of die nog in leven zijn noem ik ze kapitein V.
Twee verschillende karakters. Een van hen was V. bagus,
de andere V. busuk. Mijn kapitein was V. busuk (slecht).
Hij had de naam een moeilijk mens te zijn, reserve
marine-officier met een eigen vlag met anker. Die mocht
hij voeren op zijn schip. Hij hield van militaire
dicipline aan boord. Liefst zou hij alle officieren en
bemanning 's morgens op appel aan dek zien. Toen ik mij
als nieuwe radio-officier bij hem aan boord meldde werd
mij meegedeeld dat ik was aangewezen als "social
officer". Dat hield in dat ik als tussenpersoon
tussen de kapitein en overige officieren werd aangesteld
en o.a. tot taak had de scheepsbibliotheek te beheren.
Niemand aan boord was gecharmeerd van de kapitein,
behalve de 3e officier. Diens oom was marine-officier en
hij stond pal achter het semi-militaire regime van de
kapitein. Daaraan kwam op zekere dag een einde door het
volgende voorval. Om praktische redenen had de kapitein
een wasschema opgesteld voor de officieren. Dat betekende
dat iedereen op een bepaalde dag zijn wasgoed voor de
wasserij mocht inleveren. Voor dat schema bleek onze 3e
officier onvoldoende kleding bij zich te hebben. Hij
vroeg mij in mijn functie als "social officer"
hierover zijn beklag bij de kapitein ter tafel te
brengen. Dat deed ik als volgt. "Kapitein.... er
zijn klachten over Uw nieuwe wasschema." Kapitein:
"En wie is die klager dan wel?" Ik: "De 3e
stuurman, kapitein." Kapitein: "Wat denkt die
snotneus wel. Ik heb dagenlang over dat schema nagedacht
en nu gaat hij vertellen dat het niet goed is? Laat die
vent bij mij komen." Ik naar de 3e officier met de
boodschap : "Bij de kapitein komen!" Wat er
daarna bij de kapitein besproken is heb ik nooit
vernomen, maar de sympathie voor onze gezagvoerder was
bij de 3e officier danig bekoeld. Tijdens de reis kwamen
we ook in Soerabaia. Bij het binnenvaren van de haven
passeerden we een ander KPM-schip. Aan boord van dat
schip was bekend wie onze kapitein was. Dat lieten
enkelen blijken door op de handen aan dek staand en met
de uniformpet op hun achterwerk geplaatst te groeten.
Tijdens ons verblijf in Surabaia was ik na een avondje
stappen met iets teveel pilsjes op teruggekomen aan
boord, tamelijk laat en met een opkomende hoofdpijn. Daar
ik in die tijd in een haven liggend weinig urgente
werkzaamheden had, een privilege dat bij het vak van
marconist hoorde, besloot ik wat uit te slapen. Daarbij
had ik echter geen rekening gehouden met de militaire
stijl. Klokslag 8 uur zwaaide n.l. de deur van mijn
slaaphut open en stond de kapitein in vol ornaat,
compleet met goudgerande pet op de drempel van mijn hut.
Hij beet mij toe: "Moet ik een verlofdag voor je
afschrijven of ben je ziek?" Dat laaste had ik min
of meer kunnen beamen. Ik mompelde iets van "ik heb
geen speciale werkzaamheden kapitein" waarop mij
werd meegedeeld: "ik, de kapitein, bepaal de aanvang
van de dienst en in de haven zijn alle officieren om 8
uur aan dek, compleet in uniform, ook de
radio-officier." Ik heb me dus maar in het uniform
gehesen. Hierna was er zeker geen sprake meer van warme
gevoelens tussen de kapitein en mij. Dat zou echter
drastisch veranderen na het volgende voorval. Van
Surabaia ging de reis naar Bali. Varend door Straat
Soenda liep bij nachtelijke duisternis de Both aan de
grond op het Groot Hertebeest. Dat bracht nogal wat
paniek teweeg en indonesische bemanningsleden zag ik al
in zwemvest aan dek. Het schip maakte water en dwong ons
terug te keren naar Surabaia voor reparatie. Dit voorval
leverde voor mij dus nogal wat dringend radioverkeer op,
waarvoor de kapitein de nodige waardering bleek te hebben
wegens de stipte en efficiente uitvoering van mijn werk.
Ik heb daarna geen kwaad meer kunnen doen bij die man.
Daar hij wist dat ik op de nominatie stond om op een
thuisvarend schip te worden geplaatst, bood hij mij zelfs
gastvrijheid aan boord aan in de haven van Tanjung Priuk
voor zolang het schip daar zou liggen. Dit voor het geval
ik tot mijn thuisvaart nog in een mess aan de wal zou
worden ondergebracht, waar mogelijk het eten minder goed
zou zijn dan aan boord. Het is niet nodig geweest en we
zijn als goede vrienden gescheiden. Korte tijd later
monsterde ik als 3e radio-officier aan boord van de
Sibajak, eindelijk op weg naar Nederland na een lange
tropendienst in het Verre Oosten.
|
