HOME

DOWN WITH ANY ELITE

Contact



Wisselende minderheden versus een democratie gebaseerd op meerderheden
The Dutch version of the 10th article in the series "Political Catastrophes".



Dit artikel is ook gepubliceerd door de actiekrant Het Kleintje Muurkrant: http://www.stelling.nl/kleintje

Wisselende minderheden versus een democratie gebaseerd op meerderheden

Het nieuwe regeerakkoord stelt de plichten van burgers centraal. Plichten zijn verbonden met regels en regels beperken de vrijheid van de burger en dus diens invloed op zijn of haar eigen leven. In een democratie heeft de burger niet veel mogelijkheden zijn mening kenbaar te maken, laat staan dat de burger macht heeft om zijn mening te laten overheersen over de mening van bestuurders. Via verkiezingen waarbij de kiezer zijn macht overdraagt  aan gekozenen kan de burger nooit direct invloed uitoefenen op die zaken die hem na liggen.  

De invoering van de democratie in de tijd van de Franse Revolutie was een stap vooruit. Het systeem van de rijke graaf van Montesquieu was echter bedoeld om conflicten binnen de elite op te lossen. De massa werd hoogstens gebruikt als voetvolk in oorlogen tussen delen van de bevoorrechte klasse en had in die tijd - en ook nu nog - vrijwel niets in te brengen.

Voor de invoering van de democratie werden conflicten tusen elitaire groepen opgelost door middel van oorlogen. De oorlogsheren gebruikten Machiavelliaanse methodes die berustten op list, bedrog en geweld. De Montesquieu maakte voor een deel een eind aan de onderlinge elitaire strijd door het instellen van de Trias Politica, de scheiding tussen de wetgevende, de uitvoerende en de rechterlijke macht. Een controlerende macht, de mogelijkheid dat de burger direct controle kan uitoefenen op het bestuur, ontbrak echter. Conflicten binnen de elite werden voortaan op een vreedzame manier opgelost. Maar na tweehonderd jaar is democratie alleen binnen de grenzen van een land een zeker succes, tussen verschillende landen worden nog steeds Machiavelliaanse methodes gebruikt (en veel geweld) en de invloed van supranationale organen blijft gering, zoals we nu weer zien bij de commotie rond het Internationale Strafhof.

Gezien de juridificatie van onze maatschappij en het prijskaartje dat aan juridische procedures hangt, is de conflictoplossende methode van De Montesquieu alleen voorbehouden aan mensen die beschikking over geld hebben. De massa heeft niet veel aan de democratie. De invloed van de burger blijft klein en zijn leven wordt sterk beïnvloed door de democratische wetgeving. De getrapte machtsverhoudingen maken directe invloed vrijwel onmogelijk. De massamens is ook weinig geïnteresseerd in politiek want het is hem niet toegestaan om onafhankelijk te denken en te handelen. Alles wordt van bovenaf gecontroleerd. Ik wens dat de massamens zelfstandig gaat controleren of hogergeplaatsten goed regeren.

De meeste mensen op invloedrijke posities worden zelfs niet gekozen maar gecoöpteerd. Voor de stembus is dan ook steeds minder belangstelling. Bij gemeenteraadsverkiezingen of referenda is die opkomst soms kleiner dan 50 procent. Zei iemand dat democratie was gebaseerd op beslissingen van meerderheden?
Ik wil de democratie biet alleen analyseren maar ook een alternatief geven. Want als je zegt dat je geen democraat ben, wordt je vaak gevraagd wat je dan wel wilt, of je de voorkeur geeft aan een dictatuur. En de opmerking wordt gemaakt dat alle andere systemen veel slechter zijn dan onze democratie. Waarom zou je dit mooie stelsel willen veranderen? Inderdaad leven wij in een relatief prettig land waarin we echter niet veel invloed hebben op de dingen die ons leven beïnvloeden. Zou het niet beter kunnen, zouden mensen niet meer vrijheid kunnen  krijgen om hun eigen leven te leiden?

Democratie beperkt door het groeiend aantal wetten de vrijheid van de burger. Die formidabele stijging van het aantal wetten is begonnen rond 1945 toen in Europa de sociaal-democratie het idee van een maakbare (en dus gereguleerde) maatschappij propageerde. Zij wilde de maatschappij beter maken voor de massa zonder dat die massa daar enige inspraak in had.
Het is opvallend dat die wetten de vrijheid van de massamens meer inperken dan de vrijheid van elitemensen. De reden van de wetten is dan ook niet de maakbaarheid van de maatschappij maar het onder controle houden van de massa die vanwege het hogere opleidingsniveau mondiger is geworden. Want in een toekomstige maatschappij met vrije, autonome mensen is er geen plaats meer voor elites. Om haar bevoorrechte positie en haar macht te behouden moet de elite dus de vrijheid van de massamens inperken.

Een filosofisch bezwaar is de stelling dat democratie het best denkbare systeem is dat hoogstens een paar verbeteringen behoeft, bv door het invoeren van referenda (die overigens onderhevig zijn aan manipulatie en het beschikbaar zijn van reclamegelden). Dat betekent dat democratie het einde zou zijn van de ontwikkeling van ons sociaal systeem, dat democratie een systeem is dat in het heden gerealiseerd is maar ook in de verre toekomst nog zal bestaan. Wij beslissen dus nu al over de wijze waarop de toekomstige mens zal moeten leven. Dat vind ik onjuist.

Ik breng een ideeën naar voren over de weg naar een andere toekomst. Het is vanzelfsprekend dat op deze weg al een aantal kenmerken van de nieuwe maatschappij zichtbaar worden bv dat de burger zich vrijer gaat voelen doordat hij meer invloed op zijn eigen leven en op het algemene beslissingsproces kan uitoefenen. Pas dan wordt de mens vrijer. Maar hoe die nieuwe maatschappij er precies uit zal zien is zaak van de mensen die dan leven.
Ik stel voor dat er tijdelijke maar wisselende minderheden van actieve, geïnteresseerde en betrokken burgers ontstaan die in tegenstelling staan tot de democratische organen waarin besluitvorming gebaseerd is op meerderheden van deels ongeïnteresseerde of gemanipuleerde burgers die vaak stemmen in het vertrouwen dat leiders het wel goed zullen doen.

Het verschijnsel Fortuyn is daarbij erg verduidelijkend. Fortuyn verwoordde deels de ontvredenheid van de massa hoewel hij weinig oplossingen gaf. Ik verwachtte ook niet dat de maatschappij ingrijpend veranderen zou, ware hij blijven leven. Maar na zijn dood zeiden veel mensen dat “hun Fortuyn vermoord was, Fortuyn die het voor hen beter zou maken”. De verschrikkelijk opvatting dat anderen het wel beter zullen maken is niet in overeenstemming met vrije mensen die zelf beslissen. Ontevredenheid kan nooit opgelost worden door nieuwe leiders die over en voor maar nimmer samen met de massa beslissen.
Dat is typisch democratie, je stemt en dan zullen gekozenen de zaken wel regelen. Die opvatting blijft zelfs gehandhaafd als blijkt dat die gekozenen het helemaal niet zo goed regelen, dat de moeilijkheden zich opstapelen en dat de vrijheid steeds kleiner wordt, gezien ook de opmerking in het regeerakkoord dat de plichten van de burger (en niet de vrijheid) centraal worden gesteld.

Besluiten van democratische leiders worden zeer zwaar beïnvloed door de mening die leeft in de naaste omgeving van de beslissers. Omdat hun wereld voornamelijk bestaat uit elitemensen uit de bovenlaag van de maatschappij zijn vele besluiten ten faveure van die elite. De lik-op-stuk maatregelen tegen de kleine misdaad worden niet toegepast op de witte-boorden misdaad, omdat hooligans verschrikkelijke mensen zijn (in de ogen van de leiders) maar die andere misdadigers toch meestal zo aardig zijn.

Politieke beslissers vormen een geïsoleerde groep die hun besluitvorming in de eerste plaats laten afhangen van de gedachten van mensen in hun directe omgeving en niet van de massa die zij nauwelijks kennen. Dat geldt natuurlijk ook voor industriële en financiële bazen, zodat het begrijpelijk is dat de miljoenen die weggesluisd zijn door Brink of Boonstra niet leiden tot echte verontwaardiging bij mede-leiders. Want Brink en Boonstra zijn toch zulke nette mensen (behalve dan dat ene foutje van de miljoenenfraude).

De wereld is opgesplitst in een wereld voor elitemensen en een andere voor massamensen. Beslissingen worden genomen in de elitewereld en de massa ondergaat de beslissingen. Dit is natuurlijk een behoorlijke zwart-wit tekening maar nuances kunnen later wel worden aangebracht. Het is echter niet te ontkennen dat beslissingen voor een groot deel worden genomen ten voordele van de eigen groep van reeds geprivilegeerden. Pensioenvoorzieningen voor Kamerleden zijn veel beter dan die voor de rest van de bevolking. Het geloof van Kamerleden dat ze bijzonder werk doen en dus anders behandeld moeten worden wordt bevestigd in de eigen kring, die voor een groot deel uit diezelfde Kamerleden bestaat.

Ik stel een methode voor waardoor de afstand tussen de wereld van de elite en die van de massa  verkleind wordt doordat massamensen doordringen in de wereld van de beslissers zodat deze in de praktijk merken dat er ook nog andere mensen bestaan. Beslissers zullen direct in aanraking komen met andere mensen en door de druk die op hen uitgeoefend wordt anders gaan denken (en beslissen). Blijven ze voornamelijk rekening houden met de ideeën en wensen van hun eigen kring dan zal de druk aanhouden. Massamensen zullen tegelijkertijd meer zelfvertrouwen krijgen omdat ze zien dat de druk die zij uitoefenen meer resultaat heeft dan zij ooit door democratische middelen kunnen verkrijgen. Zij zien dat ook zij een zekere macht hebben.

Ik stel de vorming voor van wisselende groepen onafhankelijke, autonome mensen die geïnteresseerd zijn in of betrokken zijn bij een bepaald onderwerp en die actief beslissers benaderen door zodanig in hun omgeving aanwezig te zijn dat de beslissers rekening met hen gaan houden. De gedachtenwereld van beslissers wordt dan mede bepaald door deze actieve massamensen. En de activisten kunnen actief worden op die tijd en die plaats die zij zelf bepalen en over die onderwerpen waarin zij geïnteresseerd zijn. Nu bepaalt de politiek hoe geageerd wordt. Maar de politiek van politieke partijen wordt bepaald door de partij-elite. Uiteindelijk geeft de burger door het trapsgewijze verkiezingssyteem zijn macht af aan mensen op wie hij buiten de verkiezingstijd vrijwel geen invloed heeft.

Als actievoerders zich indringend in de omgeving van beslissers bewegen zullen besluiten anders uitvallen. In mijn boek “De Macht van de Autonome Mens” heb ik verschillende acties omschreven en ook de (kleine) successen die behaald zijn. De mensen die aan de acties hebben meegedaan hebben ervaren dat het niet nodig is je zelfstandigheid op te geven door je stem over te dragen aan iemand die beslissingen neemt die in de eerste plaats ten voordele zijn van het soort mensen dat in de omgeving van de beslisser aanwezig is.

Acties moeten gericht zijn tegen de elite, de min of meer gesloten leidende groep die de eigen geprivilegeerde positie beschermt en versterkt en later overdraagt aan haar afstammelingen. De geïsoleerde positie van de machtigste groep op aarde moet doorbroken worden wil de massamens meer vrijheid krijgen. Mijn methode geeft daar een aanzet toe, wat de toekomst daarna zal brengen laat ik me niet over uit.

Het is nimmer de bedoeling dat de tijdelijke autonome minderheden van actieve burgers op de stoel van bestuurders gaan zitten. Dat zijn vaak capabele mensen die om een veelvoud van redenen - voor een groot deel bepaald door de omgeving waarin zij verkeren - verkeerde beslissingen nemen. Het is niet de bedoeling dat massagroepen gaan regeren maar dat zij aan de drie elitaire machten van de Trias Politica een vierde massamacht toevoegen die controleert of beslissers wel rekening houden met het belang van allen.
De macht van de massa zal zich onder meer uiten in een actievorm die ik politiek stalken genoemd heb. Overal waar beslissers komen zullen ze mensen ontmoeten van massagroepen. De media zijn daarbij van minder belang. Media zijn wel belangrijk bij een onderlinge elitestrijd maar bij een conflict tussen massa en elite kiezen zij veelal de zijde van de elite. Het gaat bij de door mij voorgestelde acties in de eerste plaats om een psychologische verandering in de denkwijze van beslissers en daarbij zijn stukjes in de pers van minder belang dan directe druk van actieve burgers.

De door mij voorgestelde massagroepen zijn tijdelijke verbanden tussen mensen met eenzelfde belangstelling. De groepen mogen dus nimmer verworden tot politieke partijen omdat die, zoals Roberto Michels al honderd jaar geleden vastgesteld heeft, onderhevig zijn aan de wet van de ijzeren olichargie, organisaties zullen na een zekere tijd altijd geleid worden door een elite.
Als het doel bereikt is heffen de groepen zich op en de leden gaan zich weer met hun persoonlijke zaken bezig houden of met andere mensen een nieuwe massagroep vormen. De dynamiek van deze schuivende groepen zal de maatschappij op den duur ingrijpend veranderen.

Dit idee is deels ontleend aan ideeën over patriottische verenigingen die vlak na de tijd van De Montesquieu naar voren zijn gebracht door Jan-Paul Marat, de leider van de ‘sans-culottes’, de ‘zonder-broeken’, de armste en meest machteloze burgers van de Franse hoofdstad. Tijdens de Franse Revolutie gaf hij ‘L”Ami du peouple’, ‘De Vriend van het Volk’ uit. Onderstaande citaten heb ik ook opgenomen in het eerste hoofdstuk van "De Macht van de Autonome Mens".
 
Nooit heeft de ‘Vriend van het Volk’ zich tegen gewone burgers gericht. Zij heeft alleen maar mensen in openbare ambten aangevallen, agenten van de autoriteiten die het volk onderdrukken, onbetrouwbare administrateurs, magistraten die hun plicht verzaken, afgevaardigden van het volk die hun verplichtingen vergeten om hun lastgevers te verraden..........
De patriottische verenigingen, welke vorm ze ook aannemen, welke zaken ze ook zullen behandelen of welke besluiten ze ook nemen, dienen alleen maar om op mensen in openbare functies te letten, om de krachten te verenigen, om de grieven van de burgers weer goed te maken, om de schuldige agenten van de autoriteiten te bestraffen, om het verder gaan van hun slechte daden te stoppen en te waken over het welzijn van het volk ......... maar we kunnen en willen geen verenigingen zijn die meebeslissen. Dat zou een stomme fout zijn: geen enkele vrije vereniging van burgers heeft het recht zich in openbare zaken te mengen, ze te besturen of te administreren, dat moet duidelijk zijn. Zij hebben alleen het eenvoudige en zuivere recht om voorstellen te doen, raad te geven en verzoeken te doen. Maar als het gaat om zich teweer te stellen tegen aanslagen op de vrijheid en de veiligheid van het volk ..... dan zijn het niet alleen raadgevende verenigingen, maar ook opruiende, berispende, bestraffende ..................”.

Mijn idee bevindt zich nog in de kinderschoenen maar de groeiende ontevredenheid onder de massa, die zich onder meer tijdens de laatste verkiezingen uitte in de 17% stemmen voor nieuwkomer Fortuyn, het groeiende gevoel van machteloosheid tegenover bestuurders en de steeds groter wordende inperking van de vrijheid van de individuele mens, eisen een ander soort acties. De democratie heeft zijn hoogtepunt bereikt en loopt op een eind. De mensheid zal een stap voorwaarts moeten maken om de directe participatie van de massamens in het besluitvormingsproces mogelijk te maken. 

Joost van Steenis (15 augustus 2002)


When you want to receive an e-mail message each time I publish a new article,
please become follower on my blog http://downwithelite.wordpress.com


11. The influence of Al Qaeda
To the index of Catastrophes
HOME