BEKIJK DE PRENTBRIEFKAARTEN

woorden uit de ingezonden informatie van site bezoekers

s Graveland s Gravendeel s Gravenhage s Gravenmoer s Gravenpolder s Gravenzande s Heer Abtskerke s Heer Arendskerke s Heer Hendrikskinderen s Heerenberg s Heerenbroek s Heerenhoek s Hertogenbosch s Hr Hendrikskinderen t Buurtje t Goy t Haagje t Haantje t Harde t Loo Oldebroek t Rooth t Veld t Waar t Zand t Zand (NH) t Zandt (GN) a/d Aa Aadorp Aagtdorp Aagtekerke Aalbeek aalburg Aalden Aalsmeer Aalsmeerderbrug aalst Aalst (GLD) Aalst (NB) aalten aalzum aan aandeel aandelen aangifte aankomst Aar aard aardenburg Aarlanderveen Aarle Rixtel aarle-rixtel Aartswoud abbega Abbekerk Abbenbroek abbenes Abcoude absdale abshoven accommodatie accomodatie achlum Acht achter achterberg achterhoek achterste achterveld achthuizen Achtkarspelen achtmaal Achttienhoven acirc acquoy activiteiten ade adorp aduard aduarderzijl adventuredagen aegum Aerdenhout aerdt afferden Afferden (GLD) Afferden (LB) agatha age agelo aijen Akersloot akkersloot akkrum akmarijp aktiviteit alarm albergen Alblasserdam Albrandswaard Albrandswaardcht aldeboarn Aldendriel Aldtsjerk alem Alkemade Alkmaar allingawier Almelo almen Almere almerealmkerk Almkerk Alphen Alphen (GLD) Alphen (NB) Alphen aan den Rijn alte alteveer Alteveer (GN) altforst alverna Ambacht ambt Ambt Delden amby Ameide Ameland amen america Amerongen Amersfoort Ammers Ammersoyen Ammerstol ammerzoden amp ampsen Amstel Amstelhoek Amstelveen amstenrade Amsterdam Amsterdam Zuidoost amsweer andel andelst anderen Andijk ane anervee Anerveen anevelde angeren angerlo anjum Ankeveen ankum Anloo Anna Anna Jacobapolder Anna Paulowna annaland annaparochie annen annerveensche Annerveensche Kanaal ansen Anthonis apel Apeldoorn apelkanaal appelscha appeltern Appingedam april arcen Archem architectuur Arkel arlo armhoede arnemuiden Arnhem arri Arrien Arrierveld artikel arum asch Asperen assel asselt Assen Assendelft Assum asteel asten Auberge augsbuurt augustinusga augustus austerlitz auto autobedrijf Avenhorn Avereest avest avond avontuur Axel azelo azewijn baaiduinen baak Baambrugge baard baardwijk baarland baarlenassau Baarle-Nassau baarlo Baarlo (LB) Baarlo (OV) Baarn baars baarschot Baarsdorpermeer babberich babyloni Babylonienbroek Badhoevedorp baexem baflo baijum bakel bakhuizen bakkerij bakkeveen Bakkum balgoij Balinga balinge balk balkbrug ballo Balloerveld Balloo ballum band baneheide banholt bant bantega barchem Barendrecht bareveld barger-Compascuum barger-Oosterveld barlo barneveld barnflair Barsingerhorn barthiem bartlehiem Barwoutswaarder basse batenburg bath bathmen bavel beckum bedrijf bedrijfsaccommodatie bedrijfsfeesten bedrijfsuitjes bedum Beeckestijn beegden beek Beek (LB) Beek en Donk Beek Ubbergen beekbergen beek-ubbergen beeld Beemster beemte Beemte Broekland beers Beers (FR) Beers (NB) beersdal beerta beerze beerzen beerzerveld beesd beesel beetgum beetgumermolen Beets Beets (NH) beetsterzwaag begraafplaats Beijerland Beilen Beinsdorp bejaard beker bekveld belfeld bellingwedde bellingwolde Belt Schutsloot beltrum belt-schutsloot bemelen bemmel Benedenleeuwen beneden-leeuwen Bennebroek bennekom benneveld Benningbroek Benschop BenschopDe bentelo benthuizen Bentveld benzineprijs Berg Berg aan de Maas Berg en Dal Berg en Terblijt Bergambacht Bergen Bergen Bergen (LB) Bergen (NH) Bergen aan Zee Bergen op Zoom bergenhuizen bergentheim bergeyk Bergh bergharen berghem berghuizen Berghuizen Berghuizen (DR) Bergschenhoek bergum beringe Berkel Berkel en Rodenrijs berkelaar Berkelenschot berkenwoude BerkenwoudeBleiswijk Berkhout Berkmeer berkum berlicum Berlicum Berlicum (NB) berlikum Berlikum Berlikum (FR) bern bescherming Besoijen besoyenbest Best besthmen betekenis betekenisVERRASSING beugen beuningen Beuningen (GLD) Beuningen (OV) beusichem beutenaken Beverwijk bezienswaardigheden bibliotheek biddinghuizen bierum biervliet Biest Houtakker biest-houtakker biezelinge biezenmortel biggekerke bij bilderdam bildtzijl Bilt bilthoven bingelrade bingerden binnen Binnenmaas Binnenstad Binnenwijzend birdaard Bisdom blaaksedijk bladel blankenham Blaricum Blauwe blauwhuis bleijerheide bleiswijk blerick blerickblesdijke Blesdijke Bleskensgraaf blesse blessum blija blijham blitterswijck Bloemendaal Blokhuizen Blokker blokzijl boamsterhim Boarnsterhim Bobeldijk bocholtz Bodegraven Bodegravenden bodengraven boeicop boek boekel boekelo boeken boelenslaan boer boerakker boerderij boerdonk boerhaar Boesingheliede boijl bokhoven boksum bollingawier bolnes bolsward bomen Bommel bontebok boornbergum boornzwaag borculo Borg Borger borgercompagnie borgharen borgsweer borkel Borkel en Schaft born borne bornerbroek bornwird borssele Bos bosch Bosch en Duin boschoord Boschplaatse Boskoop bosschenhoofd botlek Botlek Botlek (RT) boukoul bourtange Bouvigne bouwkunst boven Boven Hardinxveld Boven Leeuwen Bovenkarspel Bovenkerk boven-leeuwen bovensmilde boxmeer boxtel bozum braamt brabant braderie brakel brand brandweer Brandwijk brantgum breda Brederwiede bredevoort breedenbroek Breezand breezanddijk breklenkamp breskens Breugel Breukelen Breukelen (UT) Breukeleveen Brielle briltil britsum britswerd Broec Broek Broek (FR) Broek in Waterland Broek op Langedijk Broekerhaven broekhuizen Broekhuizen (DR) Broekhuizen (LB) broekhuizenvorst broekland Broekland (OV) broeksterwoude bronkhorst bronneger bronnegersveen Bronnegerveen brouwershaven brouwhuis bruchem brucht bruchterveld Brug bruiloft bruiloftsfeesten bruinehaar bruinisse brummen brunssum bruntinge buchten budel Budel Dorplein Budel Schoot budel-dorplein budel-schoot buggenum Buiksloot buinen buinerveen Buitenkaag buitenkraag Buitenplaats buitenpost bult bunde Bunne bunnebunnik Bunnik Bunschoten bunschoten-spakenburg buren Buren (FR) Buren (GLD) burg Burgerbrug burgerveen Burgervlotbrug Burgh Haamstede burghhaamstede burgum Burgwerd burum Bussum buurmalsen buurse buurt Buurtje cadier Cadier en Keer cadzand cafe callantsoog Camer camera cameras camerig camperduin camping Cannenburch Capelle Capelle (NB) Capelle aan den IJssel carte castelre castenray casteren castle castricum catrijp catsop ceremoniemeester Cgoedereede ch chaam Charlois Chateau Chevremont clinge clinic Cocksdorp Coevorden coferentieoord colijnsplaat collendoorn colmschate commanderie compagnie computers-internet conferentie conferentie-oord copyright cornjum cornwerd cortenoever Cothen cottessen cover Crabbehoff creil crimineel Cromstrijen cromvoirt cruquius cuijk culemborg cup cursussen d daarle Daarlerveen daarleveen Daelenbroeck dal dale dalem Dalen dalerend dalerpeel dalerveen Dalfsen Dalmsholte damwoude daniken Dantumadeel dark darp De De Bilt De Blesse De Bult De Cocksdorp De Glind De Goorn De Groeve De Haukes De Heen De Heurne De Hoef De Hoek De Hoeve De Kar De Kiel De Klencke De Klomp De Knipe De Koog De Kooy De Kooy (NH) De Krim De Kwakel De Lier De Lutte De Marne De Marne De Marshoek De Meern De Moer De Mortel De Pol De Pollen De Poppe De Punt De Rijp De Stapel De Steeg De Tike De Valom De Vecht De Veenhoop De Waal De Weere De Wijk De Wilgen De Wilp De Wilp (GN) De Woude De Zande De Zilk dearsum december Dedemsvaart dedgum deelen deersum deest deil deinum Dekema delden deldenerbroek delfgauw Delfshaven delfstrahuizen Delft Delfzijl delwijnen Demen den Den Andel Den Bommel Den Bosch Den Burg Den Dolder Den Dungen Den Haag Den Ham Den Ham (GN) Den Ham (OV) Den Helder Den Hoorn Den Hoorn (ZH) Den Hoorn Texel Den Horn Den Hout Den Hout (NB) Den Hulst Den Ilp Den Kaat Den Nul Den Oever Den Velde denekamp dennenbrug Dennenburg dernen detective Deurne Deurne-Zeilberg Deurningen deursen deurze Deventer Dever dewoude dfip dichteren Didam dieden Diemen Diepenheim Diepenveen dieperveen dieren diessen dieteren Diever Dieverbrug dieverburg diffelen digitaal digitale dijk dijken dijkerhoek dijkhuizen Dijkhuizen Dijkhuizen (DR) dineren dinteloord dinther Dinxperlo diphoorn Dirkhorn Dirkshorn Dirksland discussi discussie dishoek dochteren dochters Dodewaard doe Doenrade Doesburg Doetinchem doeveren doezum Dokkum dokkumer Dokkummer Nieuwe Zijlen Dolce dolder doldersum domburg dommelen Donck donderen dongen Dongeradeel dongjum doniaga donk Donk (LB) Donk (NB) Donkerbroek Doorn Doornenburg doornspijk Doorwerth doorweth Dordrecht dorkwerd dorplein Dorregeest dorst dorth dortherhoek douvergenhout dr draaiboek draaibrug draak drachten drachtster Drachtstercompagnie dragon drechtsteden dreischor drempt drenthe dreumel drie Driebergen Driebergen-Rijsenburg drieborg driebruggen Driehuis Driehuis Driehuis (NH) Driehuizen driel Driesum driewegen drijber drimmelen drinken Drogeham drogenham drogteropslagen drongelen dronrijp Dronten Drouwen drouwenermond drouwenerveen drumband drumpt drunen druten Dubbeldam duin duinen Duistervoorde duistervoordeduiven Duiveland Duiven Duivendrecht Duivenvoorde duizel dulder dungen dungeon Durgerdam Dussen duur Duurstede dvd Dwingelo dwingeloo eacute eagum Earnewald Eastermar Echt Echteld echten Echten (DR) Echten (FR) echtenerbrug echterbosch eck Eck en Wiel eckelrade edam Ede Ede (GLD) edens ederveen ee eede Eede (ZLD) Eefde Eelde Eelde-Paterswolde eelderwolde eemdijk eemland Eemnes eemshaven Eemsmond eemster een Een West eenigenburg eenrum eenum een-west Eerbeek eerde Eerde (NB) Eerde (OV) eernewoude eersel eerste Eerste Exloermond Eerste Exloermond ees eese eesergroen Eeserveen Borger Eeserveen Odoorn eesterga eestrum eesveen eetgelegenheid eethen Eeuhoenzadriel eeuw eext eexterveen eexterveensche Eexterveensche Kanaal eexterzandvoort egchel egmond Egmond aan den Hoef Egmond aan Zee Egmond Binnen egmondermeer egrave Ehellevoetsluis Eibergen eierland eijsden einde Eindhoven einighausen eisen ek ekehaar elahuizen Elburg elden eldersloo eldrik Eleveld elim elkenrade elkerzee ell ellecom ellemeet ellerhuizen ellertshaar ellewoutsdijk elp Elsen elsendorp elshof elshout Elsloo Elsloo (FR) Elsloo (LB) elspeet elst Elst (GLD) Elst (UT) elveld emmeloord Emmen Emmer Compascuum Emmer-Compascuum empe Empel emst en engel engelbert Engelen Engelenburg Engelum engwierum Enkhuizen ens Enschede enschot enspijk enter enumatil eo Epe Epema epen eperheide eppenhuizen epse Erenstein erica erichem eriecom Erlecom erm ermelo erp erwispel esbeek esch escharen espel espelo esschen Essenburgh est etalagemateriaal eten Etenaken etenakenetten Etten Etten (GLD) Etten Leur ettenleur Etten-LeurFarmsum euml europoort Europoort Europoort (RT) eursinge euverem evenement Everdingen evertsoord ewijcksluis ewijk exel exlo exloermond Exloermond Exloerveen exloo exmorra eygelshoven eys eyserheide Eysinga-State ezinge ezumazijl familienamen farmsum februari feerwerd feest feestavond feesten ferweradeel ferwerd Ferwerderadeel ferwoude fietsen fietsroute fijnaart film films finkum finsterwolde firdgum fleringen Flevoland flitspaal floor fluitenberg Fluweelengrot fochteloo Fogelsangh-State follega folsgare formerum fort Fort (DR) foto fotocamera fotografie foudgum foxham Foxhol foxwolde fr Fraeylemaborg franeker Franekeradeel frederiksoord friens frieschepalen friesland froombosch ga gaan gaanderen gaarkeuken gaast Gaasterl Gaasterlan Sleat gaasterlan-sleat gaastmeer galder gameren gammelke gapinge garage garderen garijp garmerwolde garminge garnwerd garrelsweer garsthuizen Garyp gassel Gasselte gasselterboerveen gasselternijveen gasselternijveensche-mond gastel gasteren gasthuis gauw geboorte geelbroek Geersbroek geersdijk geertruid Geertruidenberg geertuidenberg Geervliet gees geesbrug geesteren Geesteren Geesteren (GLD) Geesteren (OV) geeuwenbrug geffen gelderingen gelderland Geldermalsen gelderswoude Geldrop Geleen gellicum gelselaar gem gemeenschap Gemeente Gemeentemuseum gemert Gemert-Bakel gemonde genderen gendringen gendt genealogie Genemuiden genhout gennep gent genum gerecht gerkesklooster Gerlach gerner gersloot gerwen geschiedenis geschiedenisboek geschiedenisboeken Geul geulhem Geulle geverik geysteren gids giekerk giesbeek Giessen giessenburg Giessendam Gieten gieterveen giethmen Giethoorn Gilze glane Glanerbrug glanerbrugglethoorn gld glimmen glind gn go godlinze goedendag Goedereede Goenga Goengahuizen goeree-overflakkee Goes goingarijp Goirle golf gooi Goor Goorn Gorinchem GorinchemGouda gorkum gorredijk Gorssel gortel Gouda Gouderak Goudriaan Goudswaard goutum graaf Graafstroom graauw gracht graetheide grafhorst graft gramsbergen grashoek Grathem Grave greffelkamp greonterp grevenbicht griendtsveen grijpskerk grijpskerke groede groenekan Groeneveld Groenhoven groeningen Groenlo groenveld groepen groeps groepsaccommodatie Groesbeek groessen groet groetpolder groeve Grol grolloo Groningen gronsveld Groot Groot Ammers Groot Dochteren Groot Genhout groot-ammers Groote Groote Keeten grootebroek Grootegast grootschermer Grosthuizen Grote grotsthuizen Grou grouw Grubbenvorst grubbenvost gulpen guttecoven haaften Haag Haag-Scheveningen Haaksbergen haakswold haalderen haamstede haanrade Haar haaren haarle Haarlem haarlemmerliede Haarlemmermeer haarlo Haarsteeg haart Haarzuilens haasdal Haastrecht haelen haerst Hagestein haghorst haler halfweg Halfweg (NH) hall halle hallum halsteren ham hamert hamsterborg handel hank hansweert Hansweetr hantum hantumeruitburen hantumhuizen hapert haps harbrinkhoek harculo hardegarijp Hardenberg Harderwijk hardinxveld hardinxveld-giessendam HardinxveldHazerswoude Haren Haren (GN) Haren (NB) Harenkarspel harfsen hargen harich haringhuizen Haringvliet harkema harkestede Harkstede Harlingen Harmelen harmonie harreveld harry harskamp Hartelaar hartwerd haskerdijken haskerhorne Hasselo Hasselt Hasselt (OV) hasslo Hattem hattemerbroek Haukes haule haulerwijk Hauwert haveadorp Havelte havelterberg Havezate havixvorst Hazerswoudedorp hazerswouderijndijk hazerswoude-rijndijk hazerwoudedorp hazerwoude-dorp Hdthollum He hedel Hedikhuizen hedrikhuizen hee heeg heek heel heelsum heelweg heemserveen Heemskerk heemstede heen heenvliet heer Heerde HeerdeHeeten Heerenveen heerewaarden Heerhugowaard Heerjansdam heerle Heerlen heerlerbaan heerlerheide Heerlijkheid heesbeen heesch heesselt Heeswijk heeswijk-dinther Heeten Heeze Hefshuizen hegelsom Hegge Hei en Boeicop heibloem heide heidenbroek Heidenhoek heidenskip Heidenskip heidenskipheijen hei-en heijde Heijen heijenrath heijningen heikant Heilig Land-Stichting heiligerlee heilo Heiloo HeilooHelden heinenoord heinkenszand Heino hekelingen hekendorp helden Helder helenaveen Hellendoorn Hellevoet Hellevoetsluis HellevoetsluisHendrik hellouw hellum Helmond helvoet helvoirt Hem Hemelum hemmen hempens hemrik Hendrik-Ido-Ambacht Hengelo Hengelo Hengelo (GLD) Hengelo (OV) hengevelde hengforden hengstdijk Henkenshage hennaard hensbroek heraldiek herbaijum heringen Herkenbosch herkenrade Herkingen hermelum hern Hernen herpe Herpen Herpt herptherten Herten hertme herveld herwen herwijnen herxen hessum Het Het Bildt Het Koegras Het Loo Het Woud heteren hetkoegras hetloo hetwoud heugem Heukelom heukelorn heukelum Heumen heurne Heusden Heveadorp heveskes hexel Heythuysen hezingen hiaure hichtum hidaard hien Hierden hierdenhieslum Hieslum hijken hijkersmilde hijlaard hijum Hillegersberg Hillegom hilleshagen hilvarenbeek Hilversum hindeloopen Hindersteyn hintham hippolytushoef historie hitzum Hobrede hoedekenskerke Hoef Hoek Hoek van Holland hoekse Hoenderloo Hoenkoop Hoensbroek hoenzadriel hoeve hoevelaken hoeven Hofwegen Hofwijck Hoge Hoge Hexel hogebeintum hogeweg Hogeweg Hogeweg (OV) hole holland hollandsche Hollandsche Rading Hollandscheveld holset holsloot Holten holterberg holthees holtheme holthone Holtmuhle holtum holwerd holwierde holysloot hommert hommerts homoet Honselersdijk Hontenisse honthem hood Hoofddorp hoofdplaat hoog Hoog Keppel Hoog Soeren Hoogblokland hoogcruts hooge Hooge Mierde Hooge Zwaluwe hoogeloon hoogengraven hoogenweg hoogerheide hoogersmilde Hoogeveen hoogezand Hoogezand-Sappemeer hooghalen Hoogkarspel hoog-keppel Hoogkerk Hoogland hooglanderveen hoogmade Hoogvliet Hoogvliet Hoogvliet (RT) hoogwoud Hoonhorst Hoorn Hoorn Hoorn (NH) Hoorn Terschelling Hoornaar hoornsterzwaag hopel horeca horn hornhuizen horssen Horst Horst Horst (LB) hotel hout Hout Hout (LB) Hout Blerick Houten houtigehage houwerzijl http Hubert hugenoot Huijbergen huijbergenhuinen Huinen huins Huis Huis ter Heide Huis ter Heide (DR) Huis ter Heide (UT) huisduinen huisjes huisseling huissen Huize Huizen huizinge hulhuizen Hulsberg hulsel hulsen Hulsen (LB) hulshorst Hulst hulten hummelo Hunderen hunnecum hunsel hupsel hurdegarijp Hurdegaryp huren hurwenen huur Huygensmuseum Huys idaard Idaerd Ido idsegahuizum idskenhuizen idzard idzega ijhorst ijlst ijmond IJmuiden Ijsbrechtum IJssel ijsselham IJsselLange IJsselmonde ijsselmuiden IJsselstein IJsselstein IJsselstein (UT) ijzendijke ijzendoorn ijzeren ijzerlo ijzevoorde illikhoven Ilp ilpendam in indijk ingber ingen instellen irnsum isodorushouve it It Heidenskip itens itteren ittersum ittervoort ivanhoe Jaarsveld jaartal jabeek jachtslot jacobapolder jacobiparochie Jacobswoude Jaffapark jagen jansklooster jansteen januari Janum jarum jellum Jelsum jeugd jipsingboermussel jipsingboertange jipsinghuizen jislum jisp jistrum johannesga jonkersi Jonkerslan jonkersvaart jonkvrouw joosland joost joppe jorwerd joure jouswier jubbega juli julianadorp juni junne Jutphaas jutphaasjutrijp Jutrijp juwelier kaag kaalheide kaart kaat kaatsheuvel Kabel kadoelen kakert kalenberg kallekote Kallenkote kalverdijk Kamerik Kampen kampereiland kamperland kamperveen kamperzeedijk kanaal kantelen kantens kanton Kapel Avezaath kapel-avezaath kapelle kapellebrug kar Kasteel kasteelboek kasteelboeken kasteelgids kasteelheer Kasteel-Museum Kasteel-Raadhuis Kasteelruine Kasteeltoren kasteeltuin Kasteeltuinen kastelen Katendrecht Katlijk kats kattendijk Kattendijke Katwijk Katwijk (NB) Katwijk (ZH) Katwijk aan de Rijn Katwijk aan Zee Katwoude Kedichem keent Keent Keent (NB) keer keeten keijenborg keinsmerbrug kekerdom Kelder keldonk kelmond Kelpen kelpen-oler kempen Kerckebosch kerk Kerk Avezaath kerk-avezaath kerkbuurt Kerkbuurt Kerkbuurt (OV) kerkdriel kerkenveld kerker Kerkrade kerkwerve kerkwijk kessel Kessel (LB) Kessel (NB) kesseleik Kesteren Kethel keutenberg kibbelveen kiel Kiel Windeweer kiel-windeweer kijkduin kijkuit kilder kimswerd kinderboeken kinderdijk kinderslot kinnum Klaaswaal klarenbeek klazienaveen Klazienaveen Noord klein Klein Dochteren Klein Genhout Klein Ulsda Klein Zundert kleine Kleine Huisjes klencke kleverskerke klijndijk klimmen Klinze kloeting Kloetinge klomp klooster kloosterburen Kloosterdijk kloosterhaar Kloosterlidlum klooster-lidlum kloosterzande klundert knegsel knight knights knipe Kockengen koedijk koekange koers koewacht kogerpolder koken kolderveen Kolderveense Bovenboer kolderveensebovenboer kolderwolde kolham kolhorn kollum Kollumerland kollumerpomp kollumerzwaag kommerzijl koning koningen koningin koningsbosch koningslust Koninklijk Koog Koog aan de Zaan koop kootstertille kootwijk kootwijkerbroek kooy Korendijk kornhorn kornwerderzand kortehemmen Kortenhoef kortgene korthoef Koudekerk Koudekerk aan den Rijn koudekerke Koudekerke Koudekerke (ZLD) koudum koufurderrige krabbendam krabbendijke kraggenburg Kralingen kranenburg krant kranten kreileroord krewerd krim Krimpen Krimpen aan de Lek Krimpen aan den IJssel kring Kring van Dorth krommenie krommeniedijk kronenberg kropswolde kruiningen kruis kruisdijk kruisland kruisweg kubaard kudelstaart kuinre kuitaart kunrade kwadendamme kwadijk Kwakel kwintsheul laag Laag Keppel Laag Soeren Laag Zuthem laaghalen laaghalerveen laag-keppel Laagnieuwkoop laag-soeren laak Laarbeek Laer lage Lage Mierde Lage Vuursche Lage Zwaluwe lageland lambertschaag lamswaarde land lande landen Landerd landerum Landgoed landgraaf landgroek landhorst landsmeer Langbroek Langedijk langedijke langelille langelo Langelo (DR) Langelo (OV) langenboom Langenrak langeraar Langerak Langerak Langerak (ZH) langeveen langeweg langezwaag langweer lankhorst Laren Laren (GLD) Laren (NH) lathum lattrop-breklenkamp lauradorp laurens lauwersoog lauwerzijl lb ledeacker leede Leek leende Leens Leerbroek Leerdam leermens Leersum leesten Leeuwarden Leeuwarderadeel leeuwen legemeer leggeloo Leiden LeidenLeidschendam Leiderdorp Leidsche leidschendam leidschendamplaza leije Leijmuiden leimuiden leimuiderbrug Lek Lekkerkerk Lekkerland lekkum lellens Lelystad Lemele Lemelerveld lemiers Lemmer lemselo Lemsterland lengel lent lenthe lepelstraa Lepelstraat lerop lettelbert lettele leuken leunen leur Leur Leur (GLD) Leusden leuth leutingewolde leuvenheim leuvenum leveroy lewedorp lexmond Lexmondde lhee lheebroek lichtaard lichtenvoorde lichtmis liemers liempde lienden Lier Lierderholthuis lieren LierLisse lierop lies lieshout liessel lievelde lieveren lijnden Limbricht limburg limmel Limmen linde Linde (DR) Linde (GLD) linden Lindt lingewaal linne Linschoten lintelo lintvelde Lioessens lions liossens lippenhuizen Lisse lisserbroek lith lithoijen Littenseradeel littenseradiel lo lobith Lochem locht Loenen Loenen (GLD) Loenen aan de Vecht Loenersloot Loenga loerbeek Loevestein logeren loil lollum lomm longerhouw lonneker Loo Loo (GLD) Loo (OV) Loon Loon op Zand loonopzand loosbroek Loosdrecht Loosduinen LoosduinenMaasdam loozen Lopik lopikerkapel loppersum lord losdorp Losser lottum lucaswolde Luchthaven Schiphol Luchthaven Zuidlimburg luddeweer luinjeberd lunteren lutjebroek lutjegast lutjewinkel lutkewierum lutte luttelgeest lutten Luttenberg luxwoude luyksgestel maarheeze maarland Maarn maarsbergen Maarssen maarssenbroek Maarsseveen maart Maarten Maartensbrug Maartensdijk Maartensvlotbrug Maartenszee maas maasbommel maasbracht maasbree maasdam maasdijk Maasdonk Maasdriel maashees Maasland maasniel Maassluis Maastricht maasvlakte Maasvlakte Maasvlakte (RT) macharen made makelaardij maken makkinga makkum Makkum (FR) malden mamelis mander manderveen Mansion mantgum mantinge Maren Kessel maren-kessel margraten mari Maria Hoop mariaheide mariahoop mariahout mariaparochie Mariekerke Marienberg Marienheem Marienvelde Marienwaerdt marijenkampen markelo marken markenbinnen Markiezenhof marknesse markt markvelde marle marne marrum marshoek marssum Marsum martenshoek marum marwijksoord mastenbroek matsloot Maurick maurik mechelen Medemblik mee! meeden Meedhuizen Meer Meerkerk meerlo meern Meers Meerssen meerveld meerveldhoven meeuwen megchelen megen mei meijel melderslo melick meliskerke Melissant menaldum Menaldumadeel Menkemaborg Mensinge mensingeweer Menterwolde Meppel meppen merelo merk merkelbeek Merselo merum mesch meteren meterik metslawier mheer michielsgestel Middachten middel Middelaar middelbeers middelbert middelbreers Middelburg middeleeuws Middelharnis middelie middelrode middelstum middenbeemster Midden-Drenthe Middenmeer Middenschouwen midium midlaren Midlum midsland midwolda midwolde midwoud miedum mierde Mierlo Mierlohout miero-hout Mijdrecht mijnheerenland Mijnsheerenland mijnstreek mijzen mildam milheeze milieu Mill milligen Millingen Millingen aan de Rijn milsbeek minnertsga mirns misdaad mobiel moddergat moer Moercapelle Moerdijk moergestel moerkapelle moerstraten molen Molenaarsgraaf molenend Molenhoek Molenhoek Molenhoek (LB) molenrij molenschot molkwerum monnickendam monster MonsterMoordrecht Montfoort montfort monument Mook Mookerheide mookhoek moord moordrecht moorveld morra mortel muggenbeet Muiden muiderberg Muiderslot munein munnekeburen munnekemoer munnekezijl munstergeleen muntendam Museum Museumkwartier mussel musselkanaal N naaldwijk NaaldwijkNieuw naar Naarden nagele Nalteveer namen Nationaal nattehoven Nattenhoven natuur nb nbdonkerbroek nberg nbroek Neck nederasselt nederhemert Nederhorst Nederhorst den Berg nederland Nederlandse Nederlek nederweert Nederweert Eind nederwetten Neede Neer neerbeek Neercanne neerijnen neeritter neerkant neerloon Nes Nes aan de Amstel Nes Ameland Nesserluis Nessersluis netersel nettelhorst netterden nga ngahuizen nh nheem nhhoorn niawier Nibbixwoud nicolaasga niebert Niedorp niehove niekerk Nienoord niersen nietap Nieuw Nieuw Amsterdam Nieuw Annerveen Nieuw Balinge Nieuw Beerta Nieuw Beijerland Nieuw Bergen Nieuw Buinen Nieuw Dordrecht Nieuw Einde Nieuw en St Joosland Nieuw Ginneken Nieuw Heeten Nieuw Helvoet Nieuw Lekkerland Nieuw Loosdrecht Nieuw Milligen Nieuw Namen Nieuw Roden Nieuw Scheemda Nieuw Schoonebeek Nieuw Vennep Nieuw Vossemeer Nieuw Weerdinge Nieuw Wehl Nieuw Zwinderen nieuwaal nieuw-amsterdam nieuw-annerveen nieuw-balinge nieuw-beijerland Nieuwbrug nieuw-buinen nieuwdorp Nieuwdorp (ZLD) Nieuwe Nieuwe Bildtzijl Nieuwe Krim Nieuwe Meer Nieuwe Niedorp Nieuwe Pekela Nieuwe Tonge Nieuwe Wetering nieuwebrug Nieuwebrug Nieuwebrug (FR) Nieuwebrug (NH) Nieuwedam nieuwediep Nieuwegein nieuwehorne Nieuwendam nieuwendamnieuwendijk Nieuwendijk Nieuwendijk (NB) nieuwenhagen Nieuwenhoorn Nieuwer Nieuwer ter Aa nieuwerbrug Nieuwerkerk Nieuwerkerk Nieuwerkerk (ZLD) Nieuwerkerk aan den IJssel Nieuweroord nieuweroordnieuwersluis Nieuwersluis nieuweschans Nieuweschild nieuweschoot nieuwe-tonge nieuw-heeten Nieuwkerk Nieuwkoop Nieuwkruisland nieuwkuijk Nieuwland nieuwlande nieuw-lekkerland nieuwleusen Nieuw-Loosdrecht nieuw-namen nieuwolda Nieuwpoort nieuw-roden nieuwstadt Nieuwveen Nieuw-Vennep nieuwvliet Nieuw-Vossemeer nieuw-weerdinge nieuw-wehl niezijl niftrik Nigtevecht Nij Beets nijbeets nijbroek nijeberkoop Nijefurd nijega nijehaske Nijeholtpade nijeholtwolde nijelamer nijemirdum Nijenhuis Nijenrode nijensleek nijetrijne Nijeveen Nijeveense Bovenboer nijeveensebovenboer nijezijl nijhuizum Nijkerk Nijkerk Nijkerk (GLD) nijkerkerveen nijland nijlande Nijmegen nijnsel nijswiller nijverdal nispen nisse nistelrode Noardburgum noodplan nooitgedacht noorbeek noord Noord Deurningen Noord Scharwoude Noord Sleen Noordbeemster noordbergum Noord-Brabant noordbroek noorddijk Noorddijk Noorddijk (GN) Noordeinde Noordeinde Noordeinde (GLD) Noordeinde (NH) Noordeloos noorden Noordenveld noordgouwe noordhoek noord-holland noordhorn noordijk noordlaren Noordoostpolder Noord-Scharwoude noordscheschut noord-sleen noordwelle Noordwijk Noordwijk Noordwijk (GN) Noordwijk (ZH) Noordwijkerhout NoordwijkNuenen noordwolde Noordwolde Noordwolde (FR) Noordwolde (GN) Nootdorp Norg normaal notter november n-Sleat nuenen nuis nul nuland Numansdorp nunhem Nunspeet nuth NuthOegstgeest nutter Nuwendoorn nvelde obbicht Obdam ochten Odijk odili Odiliapeel odillapeel Odoorn odoornerveen oedenrode oeffelt Oegstgeest oeken oene oenkerk oensel oentsjerk oerle Oestgeest Oever offingawier oh Ohe en Laak oijen Oijen Oijen (NB) oirbeek oirlo Oirsbeek Oirschot Oisterwijk okkenbroek oktober olburgen Old oldeberkoop Oldeboorn Oldebroek Oldebroek Legerplaats oldeholtpade oldeholtwolde oldehove oldekerk oldelamer Oldemarkt oldenboorn Oldenzaal oldenzijl oldeouwer oldermarkt oldetrijne oler olie olland olst Olst-Wijhe olterterp omgeving ommel Ommen ommeren Ommerschans Onder Onderbanken onderdendam Onderdijk onderste Onderste Locht onderwijs onna onnen onstwedde ooij ooijen Ooijen Ooijen (LB) ook ool oolde Ooltgensplaat oord oosr Oost Oost Oost (LB) Oost Graftdijk Oost Souburg Oost, West en Middelbeers oostbierum Oostburg oostdijk oosteind oostendam Oosterbeek Oosterbierum Oosterblokker oosterboer Oosterbroek Oosterend Oosterend (NH) Oosterend Terschelling oostererend Oosterhesselen Oosterhof Oosterhout Oosterhout Oosterhout (GLD) Oosterhout (NB) Oosterhout Nijmegen oosterhuizen Oosterland Oosterland Oosterland (NH) Oosterland (ZLD) Oosterleek oosterlittens oostermeer oosternieland oosternijkerk oosterstreek oosterwierum oosterwijk oosterwijtwerd oosterwolde Oosterwolde Oosterwolde (FR) Oosterwolde (GLD) Oosterzee Oostflakkee Oost-Graftdyk oost-graftdykoost-souburg oosthem Oosthuizen oostkapelle Oostknollendam oostmahorn oostrum Oostrum Oostrum (FR) Oostrum (LB) Ooststellingwerf oostum Oostvoorne oost-west oostwold Oostwoud Oostzaan Ootmarsum ooy op opeinde opende ophaalbrug Ophemert opheusden opijnen oploo Opmeer oppenhuizen Opperdoes Opsterland Orangerie oranje oranjedorp oranjewoud organisatie orvelte osingahuizen ospel Oss Ossendrecht ossenisse ossenwaard Ossenwaard Ossenwaard (ZH) ossenzijl oterdum Oterleek othene Otterlo ottersum Ottoland oud Oud Ade Oud Alblas Oud Annerveen Oud Avereest Oud Beijerland Oud Gastel Oud Loosdrecht Oud Milligen Oud Ootmarsum Oud Sabbinge Oud Valkenburg Oud Vossemeer Oud Zevenaar Oud Zuilen Oudaen oud-alblas oud-annerveen oudavereest oud-baar oud-baarn Oud-Beijerland Ouddorp Ouddorp Ouddorp (ZH) Oude Oude Bildtzijl Oude Leede Oude Leije Oude Meer Oude Niedorp Oude Pekela Oude Tonge Oude Wetering Oude Willem oudega oudehaske oudehorne Oudekerk oudelande oudemirdum oudemolen Oudemolen Oudemolen (DR) Oudemolen (NB) oudenbosch Oudendijk Oudendijk Oudendijk (NB) Oudendijk (NH) Oudenhoorn Oudenrijn ouderen Ouderkerk Ouderkerk Ouderkerk aan de Amstel Ouderkerk aan den IJssel ouderkerkaandeamstel ouderkerkaandenijssel Oudeschans Oudeschild oudeschip oudeschoot Oudesluis oude-tonge Oudewater oudezijl oud-gastel oudheidkamer oudheidskamer Oudkarspel Oudkerk oudleusen Oud-Loosdrecht Oudorp Oudorp Oudorp (NH) Oud-Poelgeest Oudshoorn oud-vossemeer oudwoude oud-zevenaar Oud-Zuilen outdoor ouwerkerk ouwsterhaule Ouwsternijega ouwster-nijega ov ove over overasselt overberg overdinkel overijssel overlangel overleden overloon overnachten overnavchten Overschie overschild overslag Overveen ovezande paarden paasloo Paauw padhuis paesens page Paleis palemig Pancras panheel pannerden panningen panorama Papekop Papendrecht papenhoven papenvoort park parrega partij party passewaay paterswolde Paulowna peelo peest peins Peize peizermade Pekela Pension peperga Pernis Pernis Pernis (RT) persingen personeelsfeesten Persoonlijk Pesse peters Petten Peursu pey philippine philipsland piaam Piershil piet pieterburen pietersbierum Pieterzijl Pijnacker pikveld Piloersemaborg pingjum plaatsen plantage plantsoen plasmolen Poederoijen poeldijk pol politie pollen Polsbroek polsbroekerdam Poortugaal poortvliet poppe Poppenwier poppingawier Popta post posterholt postkaarten POSTKAARTENGrubbenvorst postkantoor postzegel potter Prentbriefkaarten Prentbriefkaartenverzamelaars prins prinsenbeek provincie puiflijk punt punthorst Purmer Purmerend Purmerland putbroek puth putte Putten PuttenRaalte Puttershoek raad raalte raamsdonk raamsdonksveer raard raath Radboud radewijk rading radio Radio Kootwijk raerd ramp ramspol Rande randwijk ransdaal Ransdorp rasquert rauwerd ravenstein ravenswaay ravenswoud rechteren rectum reduzum reek Reeshof Reeuwijk regio regionaal regio's Reiderland reijmerstok Reimerswaal reitsum rekken remmerden Renesse renkum Renswoude ressen Ressen Nijmegen restaurant retranchement reunie reusel reutum reuver revu rha Rheden rhederveld rhee rheeze rheezerveen Rhenen rhenoy rhienderen Rhoon ridder Ridderhofstad Ridderkerk ried riel rien riethoven rietmolen Rietveld Rijckholt Rijen rijkevoort Rijn Rijneveld Rijnsaterwoude Rijnsburg Rijnwaarden Rijp rijperkerk rijpwetering rijs rijsbergen Rijsenburg Rijsenhout rijsoord Rijssen Rijswijk Rijswijk Rijswijk (GLD) Rijswijk (NB) Rijswijk (ZH) rilland rimburg Rinnegom rinsumageest rips ritthem rmond robin rock Rockanje Roden Rodeneijs rodenrijs roderesch roderwolde roelofarendsveen Roerdalen Roermond rogat Roggel rohel Rolde romantiek ronde roodeschool roodhuis roodkerk roordahuizum Roosendaal roosteren rooth Rosendaal Rosendael rosmalen Rossum Rossum Rossum (GLD) Rossum (OV) roswinkel rothem rotstergaast rotsterhaule Rotterdam Rotterdam Albrandswaard Rotterdam-Delfshaven Rotterdam-Hoogvliet Rotterdam-Zevenkamp Rotterdam-Zuid rottevalle rottum Rottum Rottum (FR) Rottum (GN) Route rouveen Rozenburg Rozenburg Rozenburg (NH) Rozenburg (ZH) rozendaal rt Rucphen ruigahuizen Ruige ruigezand Ruigoord Ruine Ruinen Ruinerwold ruischerbrug rumpen rumpt Rustenburg rutten ruttum Ruurlo Ruwiel rveen rveld Ryptsjerk saaksum saasveld saaxumhuizen sabbinge sambeek samen sandfirden Santpoortnoord Santpoort-Noord Santpoortzuid Santpoort-Zuid sappemeer sas Sas van Gent sasput Sassenheim sauwerd schaap schaarsbergen schaesberg schaft Schagen Schagerbrug Schagerwaard schaijk schalkhaar Schalkwijk schalsum schandelen Schandelo Schardam scharendijke scharmer scharnegoutum scharsterbrug Scharsterland Scharwoude schaveren scheemda scheerwolde schelle Schellingwoude Schellinkhout Schelluinen Schermerhorn scherpenisse scherpenzeel Scherpenzeel Scherpenzeel (FR) Scherpenzeel (GLD) schettens scheulder Scheveningen Scheveningenbad SchiebroekSchiedam Schiedam schiermonnikoog schijf schijndel schilberg schildwolde schimmert Schin op Geul schingen schinnen schinopgeul schinveld schipborg Schiphol Schiphol Centrum Schiphol Oost Schiphol Ryk schiphorst Schipluiden schipperskerk school schoonbron schoondijke schoonebeek schoonheeten Schoonheten Schoonhoven schoonloo schoonoord Schoonrewoerd Schoorl Schoorldam schore schoterzijl schouwen schouwerzijl schraard schuddebeurs Schuddebeurs Schouwen Schuilenberg schuilenburg Schuilenburg Schuilenburg (FR) Schuilenburg (OV) schuilingsoord schuinesloot schweiberg sebaldeburen seerijp sellingen september serooskerke Serooskerke Serooskerke Schouwen Serooskerke Walcheren sevenum sexbierum sfeervol 's-Graveland 's-Gravendeel 's-Gravenhage 's-Gravenzande 's-Gravesande shandelo 's-Heerenberg s-Heerenbergh s-Hertogenbosch 's-Hertogenbosch sibbe sibculo Sibrandabuorren siddeburen siebengewald siegerswoude Sijbekarspel sijbrandaburen sijbrandahuis Silvolde simonshaven simpelveld sinderen single Sint Sintjohannesga Sint-Oedenrode sirjansland Sittard sittard-geleen Skyline slagerij slagharen slangenburg slapen slappeterp Sleen sleeuwijk slenaken Sliedrecht Slijk Ewijk slijkenburg slijk-ewijk slikkerveer Slochteren Slootdorp slot sloten Sloten Sloten (FR) slotklooster Sluipwijk Sluis sluiskil smakt smalle Smalle Ee smallebrugge smallingerland smeermaas Smilde snakkerburen Sneek Snelrewaard snikzwaag sociaal soeren soerendonk Soest Soestdijk Soestduinen soesterberg Soeterwoude Someren Someren-Heide Sommelsdijk Son sondel sonenbreugel sonnega Spaarnda spaarndam Spaarndam West Spaarndam-West Spaarnwoud spaarnwoude Spaensweerd Spakenburg Spaland Spanbroek spanga spankeren spanning spannum Spaubeek speeltuin spekhoek spekholzerheide speubeek speuld spier Spierdijk spijk Spijk (GLD) Spijk (GN) Spijkenisse Spijkerboor Spijkerboor Spijkerboor (DR) Spijkerboor (NH) spoken spook spookavond spooktocht spoolde spoor spoorboekje sport sporten sporthal sportveld Sprangcapelle sprang-capelle sprookje sprookjes sprookjesachtig sprundel spui St St Agatha St Anna Ter Muiden St Annaland St Annaparochie St Annen St Anthonis St Geertruid St Gerlach St Hubert St Isidorushoeve St Jacobiparochie St Jansklooster St Jansteen St Johannesga St Joost St Kruis St Laurens St Maarten St Maartensbrug St Maartensdijk St Maartensvlotbrug St Maartenszee St Michielsgestel St Nicolaasga St Odilienberg St Oedenrode St Pancras St Philipsland St Willebrord stad Stad aan T Haringvliet stadhuis Stadshagen Stadskanaal Stadskasteel stamboom stampersgat standdaarbuiten stannatermuiden stapel Staphorst Starnmeer startenhuizen Startenhuizen Lopp startpagina startpaginaatje State station stavenisse staverden Stavoren Stede Stedum steeg Steenbergen Steenbergen (NB) steendam steenderen steenenkamer steensel Steenwijk steenwijkerwold steenwijksmoer stegeren steggerda Stein Stein (LB) Stellendam stepelo sterksel stevensbeek stevensweert steyl stieljeskanaal Stieltjeskanaal stiens stiphout stitswerd StNicolaasga stokkum Stokkum (GLD) Stokkum (OV) Stolpen Stolpenvlotbrug Stolpervlotbrug Stolwijk Stompetoren Stompwijk storm Stoutenburg StPieters straf stramproy strand straten stratenplan Streefkerk strijbeek Strijen strijensas strip stroe Stroet stroobos strucht Stuifzand suameer suawoude Sumar super surhuisterveen surhuizum sushi susteren Suwald swalmen swartbroek sweikhuizen swichum swier swifterbant swol Swolgen Sypesteyn t 't taarlo tafel tafelen Te teambuilding teamuitstapje teeffelen teerns Tegelen tekening telefoon telegraaf Telex ten Ten Arlo Ten Boer Ten Esschen Ten Post ter Ter Aar Ter Aard Ter Apel Ter Apelkanaal Ter Heijde Ter Idzard terband terblijt terborg Terdiek teregracht tergracht terheijden terheijl Terherne Terhole terhorne terhorst terkaple terlinden termunten termunterzijl ternaard terneuzen teroele Terschelling Terschelling Baaiduinen Terschelling Formerum Terschelling Hee Terschelling Hoorn Terschelling Kaart Terschelling Kinnum Terschelling Landerum Terschelling Lies Terschelling Midsland Terschelling Oosterend Terschelling Seerijp Terschelling West terschuur tersoal terwinselen Terwispel Terwolde terzool test teteringen teuge Texel Teylingen thema themafeest themafeesten thesinge thij tholen Thorn tibma Tiel tiendeveen Tiengemeten tiengerneten Tienhoven Tienhoven Tienhoven (UT) Tienhoven (ZH) tienray tietjerk tietjerkdeel Tietjerksteradeel tijnje tike Tilburg tilligte tinallinge tinte tirns tjalhuizum tjalleberd tjamsweer tjerkgaast tjerkwerd tjuchem tkabel tolbert toldijk tolkamer tollebeek tonden Tonge TongeNieuw tongeren Tongeren Tongeren (GLD) Tongeren (OV) tongerlo toornwerd topografie toren trainingen treebeek tricht triemen trimunt trintelen tripscompagnie trouwen trouwkaarten trouwlocatie trouwringen tubbergen tuil tuinen Tuitjenhorn tuk Tull Tull en t Waal tungelroy tweede Tweede Exloermond Tweede Exloermond Tweede Valthermond twello Twickel twijzel twijzelerheide Twisk tynaarlo Tytsjerk Tytsjerksteradiel tzum tzummarum ubach Ubach over Worms ubachsberg ubbena ubbergen uddel Uden udenhout uffelte Ugchelen uit Uitdam Uitgeest Uithoorn Uithuizen uithuizermeeden uitjes uitstapje uitwellingerga uitwierde uitwijk uitzendbureau ulestraten ulft ulicoten ulrum ulsda ulvenhout ureterp Urk urmond Ursem usa usquert usselo ut Utrecht Vaals Vaalsbroek Vaassen vaesrade valburg Valkenburg Valkenburg Valkenburg (LB) Valkenburg (ZH) Valkenisse Valkenswaard valkenwaard Valkkoog valom valthe valthermond Valthermond Tweede Van Van Ewijcksluis varik varsen varssel varsselder Varsselderveldhunten varsseveld vasse vastad vecht veel veelerveen veen Veendam Veenendaal veenhoop Veenhuizen Veenhuizen Veenhuizen (DR) Veenhuizen (NH) veeningen Veenklooster veenoord veenwouden Veere Veessen vegelinsoord Veghel Veld velddriel velde velden veldhollum Veldhoven Veldhuizen veldhunten veldhuntern velp Velp Velp (GLD) Velp (NB) Velsen Velsennoord Velsen-noord Velsenzuid Velsen-zuid Velserbroek velswijk veltum Ven Ven Zelderheide venebrugge venen venhorst Venhuizen Venlo Venray ven-zelderheide vergaderaccommodatie vergaderen vergaderruimte vergelijking Verhildersum verhuur verkeer verkoop verlaat verleden VERRASSING vertrek Verwolde verzamelen verzameling vessem veste vesting vethuizen veulen Veur Vianen Vianen Vianen (NB) Vianen (ZH) Videopartner vierakker vierhouten vierhuizen vierlingsbeek Vierpolders Vijfhuizen Vijfhuizen Vijfhuizen (NH) vijlen vilsteren vilt vinkega vinkel vinkenbuurt Vinkenveen Vinkeveen visvliet Vlaardingen Vlaardinger vlagtwedde Vledder vledderveen Vledderveen Vledderveen (DR) Vledderveen (GN) Vleuten vlieghuis Vlieland vlierden Vliet vlijmen Vlissingen Vlist vlodrop voerendaal voetbal Vogelenzang vogelwaarde Volendam volkel vollenhove Vollenhoven volthe vondelingenplaat Vondelingenplaat Vondelingenplaat (RT) Voorburg Voorhout voorne-putten Voorschoten Voorst voorstonden Voorthout Voorthuizen vorchten Vorden vorsenbosch Vorstenbosch Vortummullem vortum-mullem vragender vredenheim vredepeel Vreeland Vreeswijk vremont Vries vriescheloo vriezenveen Vriezenveensewijk vriezenveenwijk Vrijenban vrijgezel vrijgezellen vrijgezellenfeest Vrijhoevecapelle vrijhoeve-capelle vroomshoop Vrouwenakker vrouwenparochie vrouwenpolder Vught Vuile Riete vuileriete Vuren vuur Vuursche vuurwerk Waal waalre Waalwijk waard waarde waardenburg Waarder waardhuizen Waarland waaxens wachtum Waddinxveen wadenoijen Wadway wagenberg wagenborgen Wageningen Wahlwiller walcheren walem walsoorden Wamel wandeling wandelingen wandelroute waneer Wanneperveen wanroij wanssum wanswerd wapen wapenveld wapse wapserveen Warder warffum warfhuizen warfstermolen warga warken warm Warmelo Warmenhuizen Warmond warnel warns Warnsborn Warnsveld warstiens Warten wartena Waskemeer waskerneer waspik Wassenaar wateren Watergang waterhuizen Wateringen Waterland waterlandkerkje waterschap watersnood watersnoodramp watertoren waubach Waver Waverveen wechterholt wedde wedderveer weebosch weer weerdinge Weere weerselo Weert Weesp weg Wehe den Hoorn wehe-den Wehl Weide weidum weijerswold weiteveen Weiwerd wekerom welberg well Well Well (GLD) Well (LB) wellerlooi welsrijp welsum welten welwerd Wemeldinge wengelo wenum Wenum Wiesel WereldstedenTerneuzen wergea werk Werkendam Werkhoven werneldinge wernhout Wervershoof wesepe wessem West West Graftdijk West Souburg West Terschelling Westbeemster Westbroek westdorp westdorpe westelbeers westendorp westenholte westenschouwen westerbeek Westerblokker Westerbork westerbroek westeremden westergeest Westerhaarvriezenveensewijk westerhaar-vriezenveensewijk westerhoven Westerklief Westerland Westerlee Westerlee (GN) westernieland Westerschouwen westervelde Westervoort westerwijtwerd West-Graftdijk westhem westhoek westkapelle Westknollendam westland westlaren Westmaas west-souburg Weststellingwerf west-terschelling Westwoud Westzaan wetboek wetering weteringbrug wetsinge wetsvoorstel wetzens weurt wezep wezup wezuperbrug wichmond wieken wiel wieldrecht wiene wier Wierden Wieringen wieringermeer Wieringerwaard Wieringerwerf wierum wiesel wieuwerd wijbosch Wijchen wijckel Wijdenes Wijdewormer Wijenburg wijhe Wijk Wijk aan Zee Wijk bij Duurstede Wijk en Aalburg wijlre Wijmbritseradeel wijnaldum Wijnandsrade Wijnandsrade-Nuth wijnbergen Wijngaarden Wijngaarden Wijngaarden (ZH) wijnjewoude wijns wijnvoorden Wijster wijthmen wilbertoord wildenborch wildervangsterdallen wildervank Wildervanksterdallen wilgen wilhelminadorp wilhelminaoord willebrord willem willemsdorp Willemsoord willemstad Willemstad Willemstad (NB) willernsoord Willeskop Willige Willige Langerak Wilmersberg Wilnis wilp wilsum winde windesheim windraak Winkel winneweer Winschoten winssen winsum Winsum Winsum (FR) Winsum (GN) wintelre Winterswijk Winterswijk Brinkheurne Winterswijk Corle Winterswijk Henxel Winterswijk Huppel Winterswijk Kotten Winterswijk Meddo Winterswijk Miste Winterswijk Ratum Winterswijk Woold wirdum Wirdum Wirdum (FR) Wirdum (GN) wissenkerke witharen witmarsum witte Witte Paarden wittelte Wittem witten witteveen wittewierum Woensdrecht Woerden woerdense Woerdense Verlaat woeste Woeste Hoeve woezik Wogmeer Wognum wolden woldendorp wolfhaag wolfhagen wolfheze Wolphaartsdijk wolsum woltersum Wolvega wommels wonen wons Wonseradeel woonwijk workum Wormer Wormerveer worms Woubrugge woudbloem Woude Woudenberg woudrichem woudsend wouterswoude wouw wouwse Wouwse Plantage Wunseradiel www Wychen Wymbritseradiel Wyns wytgaard yde yerseke ypecolsga ypelo ysbrechtum ysselsteyn Ysselsteyn Ysselsteyn (LB) zaal zaaltje zaamslag zaan Zaandam Zaandijk Zaanstad Zaanstreek zalk zaltbommel Zand zandberg Zandberg Zandberg (DR) zande zandeweer zandhuizen zandpol Zandvoort Zeddam Zee zeegse Zeeland zeelst zeerijp Zeevang Zeewolde zegge Zegveld Zegwaart Zeijen zeijerveen zeijerveld zeilberg Zeist zeldam zelhem Zell zenderen zennewijnen zetten Zevenaar zevenbergen zevenbergschen Zevenbergschen Hoek Zevenhoven Zevenhuizen Zevenhuizen Zevenhuizen (GN) Zevenhuizen (ZH) zh zhkatwoude ziekenhuis zierikzee zieuwent zijderveld Zijdewind zijldijk Zijpersluis zijtaart zilk zld Zoek zoelen zoelmond Zoetermeer zoeterwoude Zonnemaire zoom zorg zorgvlied zoutelande zoutkamp Zuid Zuid Beijerland Zuid Scharwoude zuid-beijerland zuidbroek zuiddorpe zuideinde zuiderflevo Zuidermeer Zuiderwoude zuid-holland zuidhorn zuidlaarderveen Zuidland Zuidlaren Zuidlaren-Online Zuidoostbeemster zuid-scharwoude Zuidschermer zuidveen zuidveld zuidvelde zuidwolde Zuidwolde Zuidwolde (DR) Zuidwolde (GN) Zuidwolode zuidzande zuidzijde Zuilen zuilichem zuna Zunderdorp zundert zurich zuthem Zutphen zuurdijk Zuylen Zwaag Zwaagdijk zwaagwesteinde Zwaanshoek zwaard zwagerbosch zwaluwe Zwammerdam Zwanenburg zwartebroek zwartemeer Zwartewaal zwartewaterland zwartsluis Zweelo zweeloo zweins zwembad zwiggelte Zwijndrecht zwinderen Zwolle Zype Zypendaal


 

Rotterdamse gedichten van de site Rotterdam op prentbriefkaarten van vroeger

14 mei 1940 door Casper van den Berg

Op weg van A naar B
val ik pardoes tegen het wegdek
waarbij voor 199 cents aan
tarwekaakjes
op wonderbaarlijke wijze
in honderdduizend bomscherven
en aanverwant puinpoeier
teloorgaat, zij het dat
in de hitte van de doodsmak
het causaal verband tussen

kaakjesmisbruik en
vallende maladie toch weer
zo'n 2,5 cm. nader tot wetenschappelijke
erkenning geraakt

een blik in de plestikzak
aanschouwt vervolgens een aangrijpende
uitbeelding op schaal van
het bombardement op
Rotterdam

elders in het stadse signaleert
men groepjes franstalige satanisten
uit de vroegere middenklasse.

ze bikken het beeld van
Zadkine los en gaan er balorig
mee van tussen, van tijd
tot tijd onverholen
troittoirbreedtes
opmetend

deemoedig doch voor het overige
ongebroken hervat ik
mijn tocht
door de eindtijd.
----------

14 mei 1940 door Hans Sleutelaar

De zon schijnt en de lucht is blauw
Het is druk in het Kralingse Bos
Het gras is zwart van de mensen

We hebben dekens en drinken bij ons
Mijn tante heeft geelzucht en slaapt
Mijn ooms zeggen niet veel.

Boven de stad is de lucht vuurrood
De mensen staren naar de gloed
De plas is rimpelloos en leeg.

In het maanlicht lopen we naar huis
Het is een zachte avond
De Jericholaan staat in bloei.
----------

15 mei 1940 door Willem Westerhout

Dat was de hel: wij dwaalden door het gloeiende gesteente
En zochten dwars door rossen brand een pad
Een gevel stortte berstend naast ons, niemand scheen te
denken aan behoud, men weende, bad

Noch klaagde want het star ontzetten
Had als een koude korst zich om het hart geleid
De dooden om ons, waren zelven wij niet dood en met de
Schimmen onderweg naar de oneindigheid?

Stil was het in 't rumoer, onze eigen stilte
Wijl niemand spreken, denken meer en voelen kon;
Koud in den laaien gloed, de doodse kilte
van 't eigen graf.Was dat de zon

die als een koele gele schijf daarboven stond? De wind
joeg asch en smook in onze leege oogen die niet zagen,
Niet zien ook wilden, maar daar was een kind

Brak dat de spanning? Meewarigen groepten saam
En zagen toe toen het werd weggedragen;
De ijle kinderstem riep steeds denzelfden naam.
----------

1945-Rotterdam-1945 Het Feest. door Ed Overheid

Ineens waren we ontzettend vrij, het
Manna zweefde naar de aarde zodat menigeen
zich van de honger doodvrat
daarop volgde een daverend feest
de blinkende scharen voorop
wreed grijnzende kappers, glanzende meisjeshoofden
achter de mestkarren opvallend veel verzetshelden schreeuwend
om gerechtigheid, wijzend naar een buurman, een oud werkgever
een broer wellicht
toch waren het de straatfeesten die
de nieuwe greep op het leven bevestigden, begrepen we.

Tussen onbenullig wapperende vlaggetjes
ruilden we onze gevangenschap
voor een ander niet vrij zijn
bewindslieden net terug van weggeweest
zeiden dat we meer
dan de nodige moed getoond hadden, ze bloosden niet eens, gaven
ons daarna allemaal een tientje
het was een ontroerend feest, dat wel.
----------

Aan Rotterdam (stedelied) door B.ten Cate

'k Heb u lief Rotterdam, met uw drukte en gewoel
Waar het leven zo krachtig in bruist.
Koningin van de Maas, uit wier golven een lied
Vol van glorie en hoop u omruischt!
In den wedstrijd van handel en scheepvaart houdt gij
Fier de vlag onze vaad'ren omhoog.
En uw heden is niet van 't verleden ontaard
Dat met roem Hollands naam overtoog.

Met verrukking aanschouw ik een groeiende vloot
Die steeds talrijker havens vervult.
Voortgestuwd langs het spoor voor de waat'ren gebaand
Door uw moed, uw beleid, uw geduld.
Tweede stad,eerste haven van 't dierbare land
Dat ik dankbaar mijn vaderland noem.
Nog vergaart ge als weleer, uit de baren der zee
U de schatten van rijkdom en roem.

Sedert lang heeft geen krijgsvuur gevlamd langs uw stroom
Sedert lang rust uw zwaard in de schie.
En geen bloedroode lauwer versiert thans uw krans
Gij geniet steeds de kost'lijken vrle!
Maar met jeugdige veerkracht en moed houdt gij stand
Fier spruit van oud hollanschen stam.
Daarom hebben we u lief en wij zingen uw roem
Want daar is toch maar EEN Rotterdam.

Ondanks de on-rotterdams plechtige en daterende zins-
bouw (1894) is dit voor veel oude Rotterdammers nog
altijd HET volkslied. Vooral het laatste couplet was na
de meidagen van '40 aan vervanging toe:

Al heeft plots weer het krijgsvuur gevlamd langs uw stroom
Gij stondt dapper en heeft niet versaagd.
En als immer weerstondt gij die moeilijke tijd
Door een roemrijk verleden geschraagd
Want door eendracht en vroomheid en moed houdt gij stand
Fiere spruit van Oud-Hollandse stam.
Daarom blijft ge ons lief en wij zingen uw roem
Want daar is toch maar EEN Rotterdam.
----------

Avondhaven door Bob den Uyl

meters glijden we in water
waar het diep is zwart

ogen met slimme randjes
bewegen om een plek te vinden
waar het veilig is en achteloos

lichten wijzen lachend verder
en bouwen kastelen waar geen lucht is

met grote armen
graven wij een darm onder de grond
waar niets te vinden is dan in de verte
dezelfde lichtende opening die het is binnengegaan

waterig glas bouwt steeds hoger
tot de blik stilhoudt

de albatros wuift onverschillig
de wind weg
en pikt zijn snavel
in de gedachten van een ander

hoe verzetten wij de zinnen
van het eeuwig durende thema
dat de klok niets doet

voeten hollen geluidloos de straat uit
en meten de afstand van hier naar daar
en elders dwarrelt een oude krant
met zwevende sprongen uit het middelpunt.
----------

Ben je in Rotterdam geboren door W.v.Hemert

Of je Erasmus heet of Oud of Ketelbinkie
Of je een donkeyman ben of een cargadoor
Of je in Kralingen kunt wonen in een villa
Of op een kamertje met keuken driehoog voor
Je bent een Rotterdammer in je hart en nieren
Je voelt je jofel rondom onze Westzeedijk
Een avond Rotterdam in om te passagieren
En je voelt je dan tevreden en zo rijk

Refrein:
Ben je in Rotterdam geboren
Op het Noordplein of Katendrecht
Dan kan je van geen vreemde horen
Dat ie van Rotterdam iets zegt
Want voor m'n havens en m'n Blakie
Voor m'n Coolsingel en Hofplein
Geef ik subiet m'n laatste knakie
Daar ken 'k alleen me eige zijn.

Ik ben een beetje zeeman en een beetje landrot
Ik ben een beetje klerk, een beetje lichtmatroos
Als ik aan de haven sta en kijk naar al die schepen
Dan - Rotterdam - ben ik op jouw altijd weer groos
We hebben ergens in een hoekie van ons body
Een warm plekje voor de havens en de zee
En als we 's nachts de stoomfluit horen van een zeeschip
Dan reist ons hart een eindje met zo'n stomer mee.

Refrein:
Ben je in Rotterdam geboren
Op het Noordplein of Katendrecht
Dan kan je van geen vreemde horen
Dat ie van Rotterdam iets zegt
Want voor m'n havens en m'n Blakie
Voor m'n Coolsingel en Hofplein
Geef ik subiet m'n laatste knakie
Daar ken 'k alleen me eige zijn.

M'n ouwe stad ik zie je nog in vroeger dagen
De Boompjes en de winkelgalerij
De kraampjes op de Goudsesingel als er markt was
Die ouwe tijd komt nooit meer terug, die is voorbij
Maar ook al hebben ze je centrum zwaar geschonden
Je bent nog steeds hetzelfde Rotterdam voor mijn
En om je van mijn trouwe liefde te getuigen
Zing ik voor jou, mijn stad, nog een keer dit refrein......

Refrein:
Ben je in Rotterdam geboren
Op het Noordplein of Katendrecht
Dan kan je van geen vreemde horen
Dat ie van Rotterdam iets zegt
Want voor m'n havens en m'n Blakie
Voor m'n Coolsingel en Hofplein
Geef ik subiet m'n laatste knakie
Daar ken 'k alleen me eige zijn.
------------

Bij het beeld van Zadkine door Marinus A. den Braber

Gij stort terneer en uwe kreet
roept d'echo op van duizend kreten,
want gij zijt het vereeuwigd leed,
opdat wij niet zullen vergeten.

En achter uw afgrijslijk gat
zullen voortaan de schepen varen
langs het geschonden vlak der stad
en weten hoe verdrukt wij waren.

Maar bij de doodsgreep van uw handen,
die g'opheft tot de wolkkolom,
zie ik ineens glimlachend om.

Daar ligt een stad die zich vermande
en werkend weer tot leven kwam,
daar ligt, herrijzend, Rotterdam.
----------

Bij wijze van Rotterdam door J.A. Emmens

Stad die ik was, in 't hart geteisterd---
toen sprong een morgen op het hoge paard
(de slaap viel als een roskam uit zijn staart),
zijn spoorslag joeg nerveuze lijsters

naar hoger sferen, waar 't al was te zien;
't geluk viel breed, met volle zeilen binnen,
meerde weloverdacht: het hoefde niets te winnen,
en liet almachtig zijn ontscheping zien.

Aan land barstte de lading en sloeg gaten
in de hemel: alom kon ik ontkomen.
Ik stroom als kranen en ik drijf als dromen,

ik breek uitbundig uit de kelders los
en ik verspreid mij als een grote dorst:
zij gaat op hoge benen door de straten.
-----------

Blauw op straat door Arie van der Krogt

Blauw op straat, blauw op straat

Iedereen wil blauw op straat
Zelfs in de Gouden Regenstraat
Daar wil men blauw op straat.
Er is hier veel onveiligheid
In onze mooie stad
Je hebt je fiets nog niet op slot
Of hij is al weer gejat.
Ook Peper was de dupe
Van een overval
Want ze jatten hier gewoon
De stenen uit je gal.

Blauw op straat, blauw op straat
Iedereen wil blauw op straat
Ook in de Zwarte Paardestraat
Daar wil men blauw op straat
Soms ga ik wel eens stappen
Op de Wilhelmina Pier
En dan naar huis over de Zwaan
Stomdronken van het bier.
Ze zeggen hij heeft EEN pyloon
Maar ik zie er altijd twee.
En als het heeft gewaaid
Dan hangt ie vol met macramee

Blauw op straat, blauw op straat
Iedereen is blauw op straat
In de Oranjeboomstraat
Daar is men blauw op straat.
Ja, dronken op m'n fiets rij ik
naar huis over de Zwaan.
En altijd komt dan weer net
Een blik agenten aan.
Wilt u hier even blazen
Vraagt een politieman.
Helaas, zeg ik, denk niet
Dat die brug daar tegen kan.

Blauw op straat, blauw op straat
Iedereen wil blauw op straat.
Zelfs in de Joost van Geelstraat
Daar wil men blauw op straat.
Je ziet het in de hele stad
Daar barst het van het blauw
En dat is waarom ik zoveel
Van toezichthouders hou.
Ja, toezichthouders dat is echt
De club die ik verkies.
Want toezichthouders hebben
Op hun broek een rooie bies.
Want toezichthouders hebben
Op hun broek een rooie bies.
Want toezichthouders hebben
Op hun broek een rooie....streep.
----------

Blijdorp door Hans de Coninck

Een druilerige ochtend
Van een druilerig seizoen
Diergaarde Blijdorp in mijn hoofd
Wij in het grote ei
En jij
Bleef jij en trok een foto van mij
Rotterdams groots
Rotterdam belaand
En bestraat
Twee Belgen op zoek naar een coffeeshop
Ze vinden het station
En staan te gapen
Naar een stad zo vers
En steeds diverser
Vol volkeren
Mooie meiden
En dromen van blijven.
---------

Boompjes door C.A.Cocheret

De Boompjes is vandaag een stil verlaten kade,
Waar maar EEn enkel coastertje is gemeerd.
Ik ga er moederziel alleen langs open paden
Waar slechts de Bijbank nieuw is weergekeerd.

't Is een karakterloze Boompjes zonder lover,
Met ongesleten nieuwe stugheid geplaveid.
Een rooie auto rost er waggelend over
Door onbegrepen eenzaamheid.

Waar d'Ary Scheffer en de Batavieren
Het centrum waren van een wild ballet
Met stoom, die danst rond cirkelende lieren...
Zijn wat bedaarde bankjes neergezet.
----------

Brand van Rotterdam door Jan Greshoff

Boven de einder laait een rosse vlam
't Is onze stad die brandt, 't is Rotterdam.

Hier staan wij stijf van schrik en staren maar
met harde glazige ogen in 't gevaar.

Geen mond die spreekt geen hand verroert
alleen een argeloze woudduif koert

en in de grote stilte zingt een bos
tot onze redding de eerste tranen los.
----------

Brug in Ruste door Marieke van Leeuwen

het ritmisch denderen, het gillen van treinen
het tikketakken van raderen en kettingen
het krassen van haken en ogen,
concert van een opgedoekt orkest
nu de haalkabels rusten
het val blijft hangen
boven de haven

door stalen blaren bijeengehouden
is haar lot beklonken;
tussen afgezaagde rails blijft zij
ademen, wijdbeens neerkijkend
op kleurige containers en bezwete roeiers
op alles wat meestroomt
en geluidloos lijkt.
----------

De Ballade van het Wonderorgel door Jaap van de Merwe

Geschreven voor het theaterprogramma "De Grijze Plaag "van
Gerard Cox en Rients Gratama (1986). Zoals gebruikelijk bij liedteksten over WOII
van Van de Merwe is dit relaas geheel gebaseerd op ware gebeurtenissen.
De luchtpomp voor dit orgel werd geactiveerd ddor het noodaggregaat dat
automatisch in werking trad toen de electriciteit uitviel. Neerstortend puin van het
dak deed de rest. Vluchtende voorbijgangers op de Hoogstraat meldden het orgel
te hebben horen kermen.

Krijg je een ouwe Rotterdammer
Eenmaal aan de praat
Dan maak je 'n goeie kans op het verhaal
Dat over 't orgel in die bios
Op de Hoogstraat gaat.
Dat kennen ze zo'n beetje allemaal.

Dat was een wonder.
Bijzonder!

Twee joodse landverhuizers
Hebben ruim een jaar gebouwd.
Voordat dat ding geluid gaf goed en wel.
Maar toen....! Je wist niet wat je hoorde,
Je werd warm en koud,
Je zweefde, je kwam klaar, kreeg kippevel,

Zo zwoel, zo dwepend.
Meeslepend!

Want dat orgel had een ziel,
Die zong - van-dik-hout-zaagt-men-planken.
Tranen kreeg je in je ogen
En je wist niet of het kwam
Van 't janken
Van de lach,
Of soms van het Wilhellemusgevoel.
Maar je wist:
Je zou beslist
Voor elk mooi doel
Je leven geven.

't Orgel galmde heldenmoed,
Moord en brand en bloed.

Als horden ongecultiveerde
Indianen galoppeerden
Om te jagen op de scalp van Tom Mix
Als Harry Piel met Asta Nielsen in de struiken dook
Kon je de kamperfoelie horen, haast nog ruiken ook.
Dat orgel stond voor niks.
't Orgel galmde heldenmoed,
Liefde, seks en bloed.
Je kreeg een jungle, waar de wilde
Beesten brulden krijsten, gilden,
Loeiden, sisten, kwinkeleerden als de hel.
De Niagarawaterval, de Orient Expres,
Een slagveld uit de wereldoorlog en een jazz-orkes
Een kloosterklokkenspel.

't Orgel galmde heldenmoed,
Vroomheid,rsmpen, bloed.

Een hele stad in lichterlaaie,
Zeekastelen naar de haaien.......
Nou, dan gingen de registers effe open.
De vlammen sloegen uit je hoofd
En menigeen heeft soms geloofd
Dat-ie in op Hoop van Zegen zelf was verzopen.

't Orgel galmde heldenmoed,
Moord en brand en bloed.

Toch kwam de sterkste gruwelfilm
Niet op 't doek van 't huis
Uit de toverlantaren. Nee. Die kwam
Uit blauwe lucht vol
Bommenwerpers met een hakenkruis,
Loodrecht omlaag op 't hart van Rotterdam,

Dat was veroordeeld
Tot voorbeeld.

EERST DE ONTPLOFFINGEN.
TOEN DE BRAND - EEN HELSE BAAIERD VAN VUUR,
DE MOLENAAR VAN HET OOSTPLEIN DEED
WAT ZE AL SINDS DE MIDDELEEUWEN DOEN
BIJ BRANDGEVAAR
DE WIEKEN LATEN DRAAIEN,,,
DAN WAAIEN DE VONKEN WEG ZIJN MOLEN BLEEF GESPAARD.
MAAR MENSEN, WOONHUIZEN, KERKEN, FABRIEKEN,
WINKELS, THEATERS.....
HEBBEN GEEN WIEKEN.

Zo is die bioscoop ontvlamd
En langzaam ingestort.
Toneel, Balkon. De muren. Het plafond
Het wonderorgel kreeg de brokken
Op z'n toetsenbord:
Het kermde, dat je 't buiten horen kon,

Huiveringwekkend
Verrekkend.

Want dat orgel had een ziel
Die angst en schrik en pijn verraadde.
Eerst nog pianissimo
Een schietgebedje om genade.
Maar bij al 't gedonder
Van die bommen
Is dit God ontgaan.
Dus geen wonder
Dat ook geen piloot
het heeft verstaan.
Het hulpeloos schietgebedje raakte zoek
En het werd een vloek.

IN DE OPPERT LAG EEN JONGEN HEEL STIL
OP DE STOEP VAN WAT ZIJN HUIS WAS GEWEEST.
ZIJN HORLOGE STOND OP TIEN VOOR HALF TWEE,
HET OGENBLIK VAN DE EERSTE VOLTREFFER.
WIE WEET HEEFT HIJ MEER GELUK GEHAD
DAN HONDERDEN ANDEREN,
VOOR WIE DE DOOD UREN LATER PAS DEFINITIEF WERD.

Je kleren vlogen buiten
Van de hitte in de hens.
In de Pannekoekstraat deed een kastelein
Het luik voor 't raam.
Daar dronken lallend, biddend
Zestig mensen,
Tot ze door het vuur bedolven zijn,
Laten we hopen:
Straalbezopen.

DRIE DIENSTMEISJES VAN DE OUD-KATHOLIEKE KERK
AAN DE TORENSTRAAT DACHTEN:
IN DE KLUIS, DAAR ZIT JE VEILIG VOOR DE BOMMEN.
DAT WAS WAAR.
MAAR MET EEN INGESTORTE KERK EROVERHEEN
KRIJG JE ACHTERAF DE SAFE-DEUR NIET MEER OPEN
EN VERVOLGENS KWAM DE BRAND.
TOEN LATER PUINRUIMERS DE KLUIS OPENTROKKEN,
TROFFEN ZE OP DE BODEM EEN GESMOLTEN MASSA AAN.

De man die 's ochtends
Zijn gezin nog heelhuids achterliet
Vond half zijn Jonker Fransstraat platgelegd
En brulde naar de lucht:
Dit neemt ik godverdomme niet!
Nooit is Gods naam misbruikt
Met zoveel recht.

Voor zulke moorden
Bestaan geen woorden.

BIJ DOUWE EGBERTS
LAG EEN PAKHUIS VOL KOFFIEBONEN,
DIE WERDEN VOOR DE TWEEDE KEER GEBRAND
TOEN GING HET BLUSWATER EROVERHEEN,
DAT AAN DE KOOK RAAKTE.
ZO KOMT 'T DAT DE BINNENSTAD DAGENLANG GEURDE -
NIET ALLEEN NAAR BRANDENDE VUILNISBELTEN
MAAR OOK SCHRIJNEND GEZELLIG NAAR EEN STERK BAKKIE TROOST.
BITTERE, SCHRALE TROOST.
OP DE NOORDSINGEL KREEG
DE GEVANGENIS EEN VOLTREFFER,
DUS HEBBEN ZE DE DEUREN OPENGEZET.
EN IN DE OUDE DIERGAARDE
ZIJN DE BLOEDDORSTIGE DIEREN DOODGESCHOTEN
EN DE OVERIGE KOOIEN OPENGEZET
DUS APEN EN PAPEGAAIEN
IN DE BOMEN LANGS DE WESTERSINGEL,
KANGEROES OP DE KRUISKADE,
STRUISVOGELS IN 'T ZWAANSHALS,
DE ZWART JANSTRAAT.

En in het brakke
Grachtje langs de Molenwaterweg
Een zeeleeuw. En giraffes op 't Hofplein.
Maar de verraderlijkste beesten
Vlogen alweer ver
Op thuisreis naar hun holen in Berlijn

Om zich te melden
Als helden.

In de lege bioscoop
Heeft men het orgel horen zuchten.
Vruchteloos probeerde 't
Met z'n trappelende paarden
Weg te vluchten.
Brullend smeet het
Heel z'n waterval
Naar vuur en vlam.

Stervend heeft het toen
De doodsklok nog geluid
Voor Rotterdam.
EEN vals akkoord van heldenmoed,
Moord en brand en bloed
En 't wonderorgel zweeg
VOORGOED..........
----------

De Beste Stuurlui door J.P. Heije

De beste stuurlui staan aan wal
en turen door hun vuisten.
Ze weten 't nog, ze weten 't al,
ze zijn van louter wijsheid mal...
maar roeren vin noch knuisten.

Ik ken er een, ik ken er twee,
ze staan op alle kaaien,
ze sturen alle scheepjes mee,
't is of de winden van de zee
op hun kommando waaien.

Hoor jongens, als ik steek van wal,
tot zeilen of tot roeien,
'k geef om die praatjes niemendal...
de beste stuurlui staan aan wal.
Ik vaar maar...met de goeien !
----------

De Droom door Guillaume van der Graft

Waar in een hoek der stad
gevels de tijd verbrasten
met het verlopen licht
van zee en vroeger eeuwen,

lag een vergeeld fregat---
met opgetogen masten
en een gevolg van meeuwen---
in zijn lading verdiept.

Ik stond er in debat
met twee hardstenen leeuwen
die op een zinspreuk pasten
waaraan ik was gehecht

en de opgeschoten eeuwen
lachten met schuim bespat
mij uit om 't ongewassen
gezicht waarmee ik sliep.
----------

De glimlach om uw lippen door Betty Koswa


EEN GEDICHT OVER ERASMUS.

Onder de plooien
van uw baret
hebt u letters verzameld,
woorden en zinnen,
dat alles met innemende zorg
tot 'n rijke voorstelling
neergezet.

Met de rede
in alle tolerantie
bezag u de mensenziel,
ervoer de triomf der barbaren
die nimmer te aanvaarden viel.

Wat hebben de plooien
van uw jas gevoeld
toen Rotterdam
door flitsend staal
zo gruw'lijk werd beproefd.

Tengere vriend
uw beeltenis wiegt mee
in deze tijd van krakend taalgebruik,
van vandalisme en geweld ---
nog steeds zijn er corrupte machten,
diezelfde die u zo bestreed.

Dat u in meditatie
nog altijd strijdbaar bent
word ik mij telkens weer bewust,
kijkend
naar de glimlach om uw lippen.
----------

De Hef door Gerard Cox

Tja........
Ik heb er wat staan vloeken in de regen, met m'n fietsie
Want de verkeersbrug stond dan OOK open.
Elke negen minuten over het halve oneven uur.
Dat wist je als jongen van Zuid.
Voor de oorlog waren er twee jongens afgesprongen.
EEN te pletter geslagen.
In de meidagen van 1945 ging m'n vader hem
met een verzetsgroep bezetten maar de moffen
waren nog te sterk
Straks in augustus maken we er een speelfilm
Ach Aad, wat kan mij die Hef eigenlijk verrotten.
----------

De Hef door Hannie Groen

vergeten reus van Rotterdam
wel dood maar niet begraven

Ik zie hem nooit, geen schip
geen brug geen wachten meer

nu ik hem onder water passeer:
ik kom van Zuid

dat was de poort naar zee
oh als hij openstond

hoog steeg de brug in de lucht
en traag daalden de stenen

langzaam voer een schip
voorbij en wij langszij

wachtend op de overkant
fiets aan de hand.
----------

De Maas door J.Eijkelboom

Toen de stad brandde bleef het water stromen
Bloedvlekken, as - 't was zo gering
dat het in minder dan geen tijd verging
Alleen de wind, zon, harde regen
kunnen die stroom een ander aanzien geven.

Bij de rivier denk ik niet aan de zee
Ik denk aan de rivier en zie hem gaan
en voel hem door mijn botten stromen
als ik met straffe tegenwind
over de Boompjes kom gelopen.

Het duurt altijd maar even.
De majesteit van onverschilligheid
ziet ons niet gaan of staan,
trekt snel of traag voorbij,
is niet om mee te leven.

Ik moet weer eens naar Hoek van Holland toe
en op het einde van de pier gaan staan
De zee lijkt soms te groot
maar is ons meer genegen.
----------

De Nieuwe Tijd door Koos Speenhoff

Opa was ook eens gaan kijken...
In dat nieuwe stadion...
Waar hij zich, daar in de X-straat
Maar geen beeld van vormen kon.
Zoo een ijzeren gevaarte
Was iets: wat hij ... onzin vond
Schoon er onlangs in het Nieuwsblad
Toch een grote foto stond.

Opa was wat eigenzinnig
En een beetje ouderwetsch
En hij vond dien nieuwen rommel
Dikwijls maar wat...kinderklets
Al die overdreven dingen:
Staal en ijzer en beton
Voor een beetje voetbal-trappen
Was iets:....wat niet moest en kon.

Eigenlijk had hij een hekel
Aan dat domme....opgesnij
En zijn zacht pantoffel-leven
Paste daar geheel niet bij
Maar op Feyenoord aangekomen
Zag de oude grommer pas:
Dat er in zijn lieve wereld
Toch wel iets veranderd was.

Zestig duizend medemenschen
Zaten daar gedwee bijeen
Heel een stad van goede lieden
Was er vroolijk op de been
En zij zongen en zij juichten
In den lieven zonneschijn
Toen dacht Opa bij zich zelven:
Zou dit nu de toekomst zijn?

Toen ging hij toch ook eens letten
Op dat wonderlijke spel
En warempel: Opa bloosde
Hij sprong even door zijn vel
Zoo eendrachtig, bij elkander
Zoo.... vol moed en bij de hand
Ja.... dat zou de toekomst wezen
Van ons eerlijk Vaderland.
----------

De Oude Binnenweg door G.J. Laan

Rond de Oude Binnenweg
draait 't leven door.
Daar is geen sprake van hoge flats
of een groot glazen kantoor,
'n Biertje in 'n cafeetje,
bij de visman een vette bek.
Dan voel je je goed,
en dan bruist pas je bloed,
Aan de Binnenweg is nog pret.

Die smalle Oude-Binnenweg,
'n stukje oud Rotterdam,
daar hoor je 't orgel nog spelen,
in de kroeg zit 'n ouwe man.
Hij draait een zware Van Nelle
en bestelt weer 'n Oude Vlek,
want waar smaakt je borrel lekkerder
dan aan de Ouwe-Binnenweg?
----------

De Rotterdamsche Bruggewachter door J.H.Speenhoff

Wanneer je aan het Maasstation
Je treintje nog wil pakken,
Dan kan je voor de Leeuwenbrug,
'n Dik kwartier staan plakken.
En als je dan de Spaanscheka,
Nog haastig om wil loopen,
Dan is je trein natuurlijk weg,
En gaat de brug net open.
Blijf voor de hekken staan,
't Is toch niet eer gedaan,
Zing tot ze open gaan.

Refrein:
Bruggewachter, bruggewachter,
draai 'm nou terug.
Bijt 's op je tanden
Spoeg 's in je handen,
Trek 's aan de slinger, 2x
an de slinger van de brug.

Wanneer je naar de beurs toe gaat
Dan kan 't je gebeuren
Dat je soms voor de Koningsbrug
Een uurtje loopt te zeuren.
Maar als je dan 't bootje neemt
En nog de beurs wil halen,
Dan kun je voor je haast en spoed
Nog boete ook betalen.

Wanneer d'r brand is bij je thuis,
En je de spuit gaat halen
Dan kan je voor een open brug,
Een dik kwartier staan dralen.
Wanneer ze dan op d'r gemak
Dat ding weer dicht gaan draaien,
Dan is je hele boel verbrand
En ligt je vrouw gebraaien.

Wanneer je vrouw een kleintje wacht
Ga j'om de dokter loopen.
De bruggewachter draait de brug,
Dan juist toevallig open.
En als je aan het schelden gaat
Van ezels en van ploerten
Dan krijg je een proces-verbaal,
'n Kind en een beroerte.

Wanneer je al een uur of twee,
'n Meisje na bleef loopen,
Dan zet zoo'n kerel voor je neus
De brug tusschen je open.
Ze lacht zich aan de overkant
Een aap om al je jachten,
En gaat er arm in arm vandoor,
Met 'n vent die op d'r wachtte.
----------

De Rotterdamsche Kermis door J.H. Speenhoff

Naar aanleiding van de kermis, die in
1910 werd verboden werd het volgende gedicht geschreven.

O, wat zijn de Rotterdammers
Dezer dagen zwaar gestraft,
Toen hun eeuwen oude kermis
Door de raad werd afgeschaft.
Maar de raad komt in Augustus
Met wat anders voor den dag,
Zeker met een groote speeltuin,
Waar je touwtje springen mag.

Handelaars in koek en paling,
In komkommers en in zuur
En vooral de zakkenrollers
Schelden op het stadsbestuur..
Ook de bakers maken herrie,
Want die raken tot hun spijt,
Negen maanden na de kermis
Al hun dikste klanten kwijt.

Iedereen heeft wat te klagen
Nu de kermis is gedaan,
Nu de zoete Rotterdammers
Nooit meer aan de boemel gaan
Hoort ze mopperen en schelden
Over zoo iets ongehoords.
Als gebeurde wat ze wenschen,
Kreeg de raad de kouwe koorts.
---------

De Rotterdamsche Kuischheid door Koos Speenhoff

Rotterdammer wil ik wezen,
Rotterdammer wil ik zijn.
Waar op aarde vindt men steden
Even kuisch en even rein?
Nergens meer verdachte huizen.
Al die ontucht is gedaan,
Nu van Staveren de deuren
Op 't nachtslot heeft gedaan.

Alle oorden van verleiding,
Waar men knijpt en waar men vrijt,
Raken, door de vrees voor boete,
Langzaam-aan hun klanten kwijt.
Ook het Park en de Plantage,
Freriks, Blaak en Vrouw Romein,
Zelfs de nette Dieregaarde,
Moeten dus gesloten zijn.

Rotterdam moet rijker worden,
Heeft van Staveren gezeid.
Hij zal altijd blijven waken
voor de eigen nijverheid.
Rotterdam voor Rotterdamsters
Heeft hij bij zich zelf gedacht.
Weg met vreemde concurrentie!
Leve eigen arbeidskracht.

Voor een jaar of twee geleden
Ging de kermis naar de maan,
En 't zal niet lang meer duren,
Of de Zandstraat is gedaan.
Zeker wordt dan nog de kraamzaal
Zendelingen-Societeit.
En die arme brave bakers
Zijn hun dikste klanten kwijt.

Melksalons en taartjeswinkels,
Worden ook al dicht gedaan.
Circus, Schouwburg en Casino,
Komen alle leeg te staan,
Bioscoop wordt ook verboden,
Niet om wat er is te doen,
Maar omdat er in den donker,
Zooveel tijd is voor een zoen.

Als een vrijer 's avonds kuiert
Met z'n meisje aan z'n zij,
Kan een diender aan hem vragen,
Zijn verlof van vrijerij.
Als men voortaan wil gaan vrijen,
Moet men eerst examen doen,
Moet men z'n diploma halen,
In het Rotterdamsch fatsoen.
----------

De Rotterdamsche Paardetram door J.H. Speenhoff

Als je niet meer lachen kan,
Kijk de paardetram 's an.
Als je dat mirakel ziet,
Lach je of je wil of niet.
Iemand met een haastig lijf,
Vloekt de tram geregeld stijf.
't Is een groote ergernis,
't Lijkt wel een begrafenis.
Mot je ergens gauw naar toe,
Klim dan liever op een koe.
Rotterdam wordt wereldstad,
Na een duizend jaar of wat.
Naar den Haag rijdt men dan fijn,
In een electrischen trein.
't Wordt een wonderlijke pracht,
Als je lang genoeg maar wacht.
Voor die nieuwerwetsche baan,
Ging Boneski naar de maan.
Maar dat heeft niet lang geduurd,
Want de zaak is weer gehuurd.
En nu drink je 'r met plezier,
Weer je lekker potje bier.
Paarden zijn dan uit de tijd,
Alles electriciteit.
Met de stoomtram naar Schiedam,
Wordt een hazenwindentram.
Als 't regent dat 't giet,
Is de tram er lekker niet.
Roep je dan "daar heb je hem"!
Is 't nog een open tram.
Als je voor de hitte zwicht,
Is de tram gewoonlijk dicht.
Conducteurs zijn zeer beleefd,
Als je maar een fooitje geeft.
De koetsiers zijn desperaat,
Als tram de rails uitgaat.
Al de paarden van de tram,
Zijn als schutters net zoo tam.
's Morgens wordt zoo'n tramwaypeerd
Opgewonden en gesmeerd.
Als 't niet meer sjouwen hoeft,
Wordt 't uit elkaar geschroefd.
Zijn ze afgebeuld en moe,
Gaan ze naar de vilder toe.
Als je uit den vreemde komt,
Sta je van de tram verstomd.
Iedereen vraagt dan gewis,
Of 't een kinderwagen is.
't Lolligste van Rotterdam,
Is die goeie paardetram.
Kom je 's nachts aan 't Maasstation,
Keer dan maar gerust weerom.
Wat je zoekt en waar je spiedt,
Maar die tram die vind je niet.
't Is een zootje, 't is een kruis,
Want je moet te voet naar huis.
d'Aandeelhouders zijn tevree,
Want ze doen er zaakies mee.
Ieder zit er voor zijn lol,
Want de tram gaat nooit op hol.
----------

De Rotterdamse Beurs door Koos Speenhoff

Op de beurs daar loopen heeren,
Met of zonder hoogen hoed
Die daar van elkander leeren,
Hoe men geld verdienen moet

Op de beurs daar doet men zaken
In effecten en in graan
Door de herrie die ze maken,
Kan men niemendal verstaan.

Op de beurs daar loopen schippers
En die spoegen op de grond
Pruimtabak en vieze snippers,
Vliegen overal in 't rond.

Bij de beurs daar vliegen musschen
En die tjilpen van plezier,
Maar ze smijten ondertusschen,
Op je jas een souvenir.

Na de beurs drinkt men 'n sherry
Of 'n glaasje port met spuit
Die verdient heeft die maakt herrie,
Die verloor die houdt zijn snuit.

Rond de beurs daar is 't leven
Rond de beurs daar groeit 't goud
Rond de beurs wil ieder streven,
Jood en Christen, jong en oud.
----------

De Stad door Jan Prins

In haar geboomtekrans verholen,
binnen de grachten, -- laag en nauw
onder de lucht, waar in het blauw
de grote voorjaarswolken dolen, --

met daken die tesamen scholen
om een eerwaardig oud gebouw
waar ik de schoonheid van aanschouw,
en rechts aan 't hoge pad de molen, --

zo ligt de stad in de eenzaamheid
van 't onafzienbaar land verloren,
diep onder het verheven licht.

Maar uit haar midden staat, bevrijd
van al wat duister is, de toren
tegen de hemel opgericht.
----------

De Tunnel door Jan Prins

Toen zich in haar bedrijf de stad belemmerd vond
heeft zij een weg gebouwd en onder zand bedolven.
Nu vindt zij evengoed zichzelve door de grond
als heel de wereld door de golven.
----------

De Tunnel door P.C.Boutens

Hier schiep zich Rotterdam 't gekruiste veer
van bovenstrooms en onderstrooms verkeer:
't bloed dat zijn uitweg naar de wereld vond
boort waar het nijpt slagadren door de grond.
----------

De volle tram in oorlogstijd door J.H.Speenhoff

Overal in grote steden, ziet men overvolle trams
Wagens, overdruk beladen, is niet enkel Rotterdams.
"Meer naar voren", wordt gesoebat,
Door de nette conducteur.
"Toe mevrouw, maak toch wat ruimte,
Sta daar nou niet voor die deur ! "
Dikwijls wordt er "pret gereden "
In zo'n overvolle tram,
Men vergeet soms te betalen,
Als de conducteur niet kwam.
Nu het fietsen gaat vermind'ren,
En de rubber raakt gedaan,
Ziet men hele buitenwijken,
Dreunend aan het trammen gaan !
----------

De Wet door C.B. Vaandrager

Gijsbert Karl van Hogendorp (1762-1834) is,
u moet het weten,
"ontwerper van Neerlands grondwet,
voorstander van vrijen handel,
trouw aan Nederland en Oranje".

Deze Gijsbert Karel van Hogendorp
zat eerst in de tuin van onze societeit.
Onze societeit is al lang gesloten
door een geintje met de politie.
Gijsbert Karel van Hogendorp is weggepromoveerd
naar de Beurstrappen.
Snotapen klimmen op zijn schoot.
Doorzakkers pissen op tegen hem
en tegen de grondwet van 1814.
----------

Doodenmarsch door Clara Eggink

Ik waag mij haast niet in de straat
Waar gloeiend puin in 't donker staat
De wind loeit om een bouwvaltop
Een schelle vlam schiet suizend op
Belichtend, als in spotternij,
De resten van wat huisgerei.
Hier vond wie daaglijks nam en gaf
Een ruw en eindloos massagraf.
Het werk van hersens, hand en lust
Is even grondig uitgebluscht.

Ik wend mij aan de havenkant,
De schepen liggen leeggebrand.
Het water, d'eeuwenoude baan,
Voert bloed en roet in d'oceaan.
Daar staat de dood nog op de brug.
Een zwarte schaduw, recht van rug.
Och broeders, hij bleef ongedeerd
Terwijl uw schim hier langs marcheert
Links, rechts........

Maar als die stad weer is herbouwd
Van staal en glas en steen en hout,
De kleine wereld is hersteld,
Bolwerk van koopwaar, zee en geld,
Als er gewerkt weer wordt op de asch
Van wie voor kort hier werkend was--
Dan zullen nog bij nieuwe maan
Uw schimmen door de straten gaan,
Links, rechts........
----------

En altijd komen er schepen door Anton Beuving

't Was op een dag in januari
in Rotterdam, op Katendrecht
Toen heeft m'n knul, m'n blonde Arie
Me voor het laatst gedag gezegd.
Hij had gemonsterd op de Vrede
Voor zeven weken uit en thuis.
Nou is het zeven jaar geleden
En nog kwam Arie niet naar huis....

Refrein:
En altijd komen er schepen
Aan Katendrecht voorbij,
Maar de schuit van Blonde Arie
Die is er nog steeds niet bij.

Mot ik een boodschap voor de heren
Smeer 'k 'm naar het Willemsplein
Om daar met angst te informeren
Wie er weer bijgekomen zijn.
Altijd weer schepen, vreemde prauwen
Ik zie matrozen blond en blij
Daar met hun plunjezakken sjouwen
Maar die ik zoek ie er nooit bij.

Refrein:
En altijd komen er schepen
Aan Katendrecht voorbij,
Maar de schuit van Blonde Arie
Die is er nog steeds niet bij.

Vaak wordt ik 's avonds aangeslagen
Als ik zo aan de kade sta.
Dan durft zo'n kerel mij te vragen
Of ik es met 'm dansen ga.
Bij zoiets jeuken dan mijn handen
Maar als 't een zeeman is die vent
Dan vraag ik hunk'rend van verlangen
Of ie m'n Arie heeft gekend.

Refrein:
En altijd komen er schepen
Aan Katendrecht voorbij,
Maar de schuit van Blonde Arie
Die is er nog steeds niet bij.
----------

Erasmus door Wim Kerkhof-Cees Pons

Rotterdammers moeten werken
Produceren zweet en eelt
Alle ledigheid en stilstand
Dat is iets wat ze verveelt.
Rotterdammers zijn met kunstzin
Niet erg rijkelijk bedeeld
Kijken dus met scheve ogen
Naar een boek of naar een beeld.

Kijk die dooie op het Kerkplein
Met z'n groenbeslagen huid
Heeft geen opgestroopte mouwen
Ziet geen moer, hoort geen geluid.
Die langdurigst werkeloze
Doet al eeuwenlang geen fluit
Erasmus laat je klauwen wapperen
Want dat boek is nou wel uit.

Kom eindelijk van je sokkel
Sta daar niet zo te staan
Hier is geen tijd voor zotheid
Ga toch werken, zoek een baan!

Kranen dansen, misthoorns loeien
En een heimachine heit.
Uit een bouwput wordt gefloten
Naar een Rotterdamse meid.
Zelfs in 't rusthuis tikken pennen
Omdat elke oma breit.
Gelukkig nooit een boek gelezen
Want dat geeft maar narigheid.

Maar die dooie op het Kerkplein
Met z'n groenbeslagen huid
Heeft geen opgestroopte mouwen
Ziet geen moer, hoort geen geluid.
Die geleerde steen des aanstoots
Doet al eeuwenlang geen fluit
Erasmus laat je klauwen wapperen
Want dat boek is nou wel uit.
----------

Erasmus door Jan Prins

Wij staan in de nabijheid van dat hart
van 't oude Rotterdam: de Grote Markt.
De huizen in het rond onder hun daken,
staan dagen en staan jaren door te maken,
ontstegen met hun stilte aan het rumoer
dat tot hen komt van de bestrate vloer.
Zij schijnen aan het leven zelf ontvlucht
binnen de ronding van de wolkenlucht.

Erasmus is nog altijd niet gekomen
tot aan de laatste regel van zijn blad.
Hij heeft het goed onder zijne olmenbomen.
Hij voelt zich thuis in deze binnenstad
Hij ziet het fruit, de groenten en de bloemen
van de verkopers naar de kopers gaan.
Hij kan u een voor een de namen noemen
van wie daar in hun kraam te venten staan.

De kinders die naar school gaan, kent hij allen.
Hij kent de mensen van de paardentram.
Hij wacht hoe de uren uit de toren vallen
van de Sint Laurens met haar diepe stem.
Hij waakt over de wat te late lieden
die nog bij nacht voorbij gaan op het plein,
hij waakt dat hun geen onheil zal geschieden
mochten zij een ietsje onder de invloed zijn.

Op al wat rijdt houdt hij het oog geslagen,
op hand- en hondenkar, en bovenal
op de droefgeestig trage sleperswagen,
vanwaar die komt, waarheen die wenden zal.
De paarden slaan hun uitgesleten hoeven
in stugge ijver op de stenen neer
De sleper die zijn pruimpje zit te proeven,
hoog op de bok, schommelt daar heen en weer.

Zo kijkt hij naar het Steiger, naar het Hang,
en naar het oude Huis van Duizend Vrezen.
Hij denkt waar hij getuige van moest wezen
destijds: hij denkt aan veel, de dag is lang.

Dan ziet hij, met hare opgeschorte rokken,
een dienstmeid bezig met de glazenspuit.
Hij ziet een meeuwenvlaag rondom zich vlokken
en daar beneden op een platte schuit
ziet hij twee mannen diep gebogen staan,
die met hun baggernetten modder scheppen.
Dan, om de hoek, begint een klok te kleppen.
Erasmus weet het al de Beurs gaat aan.
----------

Erasmusbrug door Fred Papenhove

Al skatend
neem ik je
van de ene
naar de andere
oever,

en als je
niet oppast
doe ik het
ook omgekeerd.
----------

Erasmusbrug door Rien Vroegindeweij

I.
Terwijl de brug gebouwd wordt
groeit de campanula uit het
luchtrooster van mijn kelder.

In de diergaarde legt de bul
zijn slurf ruggelings over het wijfje
dat tochtig in de steiger staat.

Als de pyloon wordt ingevaren
wacht de stad wellustig en met
ingehouden adem op hoog water.

II.
Geef hem een naam, vernoem de zoon
die bruggen sloeg met woorden
(we bewaren zijn manuscripten

in zuurvrije kamers); geef hem
een bijnaam, zwaan kleef aan
de oevers van de Maas: staalstijve

Zeus met geknikte knieen, als de
wind in je kabels blaast, zing dan
voor de schepen, zing voor Rotta.

III.
We zullen hem in onze armen sluiten,
schrijft de krant. De bouwvakkers staken.
De rechter verbiedt het werk plat

te leggen. De Bond zegt haar leden niet
aan een touwtje te hebben, de burgemeester
zegt iets aan het probleem te doen.

Iedereen zegt wat. De stad verandert
dagelijks tengevolge van de onverbiddelijke
bestaansstrijd, zegt de stedbouwkundige.

IV.
Er is geen houden aan maar we houden
ervan: terwijl de brug gebouwd wordt
verdwijnt de plek waar we de rivier

nooit eerder waren overgestoken.
Aan de overkant weten we niet beter
dan dat hij er altijd al lag.

Alles is in evenwicht: de brug ligt.
De campanula bloeit, de olifant groeit.
De horizon van de stad trekt dicht.
----------

Feyenoord, wor maar lekker kampioen door Gerard Cox

Ik moet hard werken in de haven
Heel de week de late nacht
In het weekend wezen stappen
Laveloos naar huis gebracht.
De T.V. EEN brok ellende
Ook de krant puilt d'r van uit.
En soms denk ik wat een leven
En zing dan in me huisie hier in Zuid:

Refrein:
Feyenoord, Feyenoord
Wor maar lekker kampioen
Feyenoord, Feyenoord
Wor maar lekker kampioen

Je hoort alleen van werkeloosheid
Het geld wordt alsmaar minder waard.
Ieder keiltje ruim een gulden
En dat heet dan welvaart.
Maar ik red me wel
O, ja ik red me wel
'k Heb altijd nog m'n ploegie
dat speelt zo'n lekker spel
O, ja ik red me wel.......

Refrein:
Feyenoord, Feyenoord
Wor maar lekker kampioen
Feyenoord, Feyenoord
Wor maar lekker kampioen
Wor maar gauw weer kampioen.
----------

Gedachtengang van een rotterdamse straatjongen. door G.J. Uitden Boogaert.

Vanavond weer met kranten weg,
Zou er nou eene jongen zeg.
Nou altijd... altijd...joh kijk uit,
Of 'k sla je op je schele snuit.
Nou moe! Hij neemt de benen al,
'k Hoop dat ie maar te barste val.
Nou klein? Hij vast dertien jaar,
Hee meides stop je kousen maar.
Je gooser komt vanavond niet,
Is kijken, Oejee! Daar komt Piet.
En Henk en Wim en Freek en Bart,
Gaan gappen op de groentenmart.
Nou mijn en biet! Laat ze maar gaan,
Op 't posje voor een rotbenaan.
En dan een smeris an de deur,
'k Denk dat me vade me verscheur.
't is zelf zoo'n heilg boontje niet,
Denk zeker dat ik toch niks ziet.
"t Was anders Zaterdag weer raak,
Wat of die knul daar beenen maak.
Speel zeker "dieffie met verlos"?
Als ik nou niet met kranten mos!
Zou 'k nog wat krijgen Sinterklaas?
'k Denk noppes, Hee is dat een haas,
Of een konijn? Das een Fazant!
Toch een mooi beest, Die rotte krant.
Waarom brengt Nelis hem niet weg,
D'ris wat te doen -- Die knokken zeg!
Dat mokkel slaat t'em op z'n oog,
Wat mot die vrijer van drie hoog?
Oejee een juut, Ze druipt al af,
Wat of die meid'em klappen gaf.
Wie laat zich nou door niezes slaan?
Nou 'k zal maar langs de Rotte gaan.
Want anders zit er weer wat op
"k krijg toch gedurig op m'n kop.
Toen 'k laatst gepuzzeld had met Teun,
Zijn vader loopt OOK van de steun.
Zijn moeder ga niet met de krant,
Nou ja! z'n broer aan d'overkant
Die hep een waterstokerij
En Mien die met die gabber vrij
Is op fabriek! 't Is anders wel een echte meid,
Waarom moet ik, nou ook altijd...........
----------

Gezicht vanaf de Spaanse Kade door Hans Kok

Als stoelen leeg,
aan de kaderand staan,

als water zich blikkerend
verdicht tot grondig
herrezen scheepvaart,

als een wit huis
zijn hoogte verliest
omdat, nu eenmaal,
de tijden veranderen,

als de klopgeesten
van dode ingenieurs
zich nestelen
in de klinknagelkoppen
van de opgeschreven brug
als dan ook nog
bladeren van vorig jaar

opwaaien,

dan zal het gebeuren
dat de trein naar Brussel
boven de rivier
ten hemel vaart.
-----------

Groeten uit Rotterdam Marjolein Meijers

Rooie Bertus van de Kaap zag elke wereldzee
Hij voer van Perzie tot Kiel.
Zo'n vent, recht voor zijn raap
Maar als ie voor de wal lag werd hij sentimenteel
Dan schreef ie in z'n dagboek en nooit een woord te veel:
Als in plaats van bloed de Maas stroomt door je aderen
Dan weet je in je hart dat je hoort bij die stad
Op kaarten naar z'n stamkroeg, vanwaar zo'n kaart ook kwam
Geheid de laatste regel: je krijgt de groeten uit Rotterdam.

Schrale Lenie van de Kaap had weinig meer te geven
Te jong nog om bejaard te zijn
Te oud al voor het leven.
Vanuit haar flat in Zevenkamp zit zij nog vaak te dromen
Hoe ze vroeger over de rivier haar klanten aan zag komen
Haar plakboek vol met kaarten van elke trouwe klant
Uit Bangkok of uit China: met de groeten uit Rotterdam.

Als in plaats van bloed de Maas stroomt door je aderen
Dan weet je in je hart dat je hoort bij die stad.
De mooiste plek op aarde is waar je bent geboren
Aan die stad waar nuchterheid nog leeft
Heb ik mijn hart verloren.
De oude havens, industrie zijn mooi van lelijkheid
't Is altijd kertsmis in Pernis.

Waar sentiment wordt weggewuifd en tegelijk ge-eerd
Waar kop houen, niet zeiken, je als kind wordt aangeleerd.
De mooiste plek op aarde, de stad waarvan ik stam
Van mij krijg je de groeten, de hartelijke groeten
Van mij krijg je de groeten, de groeten uit Rotterdam.
---------

Groetenis (Aan de Maagd van Holland) door Willem van Iependaal

Zwaar en hevig aangebeden
Stedemaagd van Rotterdam,
Groetenis van Pollie Piekhaar;
-- negen maanden rooie pan ! --
Hoe is 't met de koue voetjes
Op je stoofie van arduin ?
Altijd nog in pipse blommen
En geharrenaste tuin ? !

Draagt die vis onder je sloffen
Nog een paalsteek in z'n roer,
Om de snuif te memoreren
Voor z'n mallemonstermoer ? !
Kwijlt dat pelikanenkuiken
't Hartewater nog zo staag,
Over 't randje van de spoegbak
Uit de kronkel in z'n kraag ?

Hangt je bronzen nachtgemakkie
Nog op onverlette lans ?
EEN April van 't geuzenvendel
Weer een inmaakkruiden krans ?
Zorgen mussen nog als vroeger
Voor de roofies in je haar ?
Zakken 's nachts nog moede zwervers
Voor je voetjes in elkaar ?

Wassen potten, stronken, kluiten
Nog zo welig in je tuin ?
Vrijt jong Holland, steeds onstuimig,
Uwe Maagdlijkheid aan puin ?
Altijd nog het ouwe praatje,
Dat je 't met Zwart Jantje houdt ?
Met een smakzoen van je Pollie !
Hou je tof hoor, schattebout !
----------

Havenstad door Hans Wap

waar aankomst en vertrek
tesamen vloeien
onzichtbare lijnen
lopen door de zee

het schuim
staat op de golven
en de glazen
orkanen blazen

in plastic boterhammen
zakken
daar is geluk gezocht
en zwaar geleden

staan koffers met verleden
tijd
op overtreffende treden
en liggen paspoorten

vol littekens
te rotten in depots
naast een kompas vol richtingen
dat wacht
op het vertreksein.
----------

Het beeld van Erasmus door Joost van den Vondel

Wat wijsheid Latijn en Grieken hield besloten
begreep gans christenrijk zodra Erasmus kwam
en gaf met zijne naam aan 't Hollands Rotterdam
een naam, omdat hij was uit hare schoot gesproten.

Zij, als de dood het licht voor hem had afgeschoten,
noch 't rottende gebeent', noch 't stuivende asse nam
maar rechte een stenen beeld. De nijd spoog vuur en vlam
en zocht geweldig hem 't altaar af te stoten.

Helaas! Geleerdheids pronk stoort zich aan nijd noch spijt
Geen graf zijn faam bestulpt. Hij heldert met de tijd.
Zijn krans groent onverwelkt en bloeit voor afgunst veilig.

Die onlangs was van steen nu glinstert van metaal
En als de nijd zich stoort aan deze pracht en praal,
dan giet men licht van goud de Rotterdamse heilge.
----------

Het Beurskariljon door Jan Prins

Waar was 't ooit zonniger dan 's middags op de Blaak?
Was men er aan den wandel onder de platanen,
dan kon men zich onder anderen hemel wanen,
zoo uitgesproken Zuidelijk was het er vaak.

Men drentelde er de winkels langs, zooals men doet,
als men niets anders heeft, om zich den tijd te dooden.
Het was, alsof men elkander had ontboden:
iedereen was bekende, en ieder werd gegroet.

Wat verder, bij de beurs, stond men nog op het plein,
en voor den ingang van 't gebouw wat na te boomen.
De duiven zag men er in zeilvlucht nederkomen
en, op den grond voortstappende, parmantig zijn.

En dan, heel van omhoog, begon het kariljon:
een wijsje van den dag of een uit vroeger tijden,
dat lichter dan een duif den middag in kwam glijden,
dat dartelende in de lucht en tintelde in de zon.

Tusschen gesprekken door, van prijzen en van vrachten,
over het postkantoor en 't huisje van de trem,
waar men geduldig op lijn zooveel stond te wachten,
of ongeduldig hij op haar of zij op hem.

Over de huizen, over de straten, over kaden
over het Beursstation en over het plan C,
zonk in die iets van den troost en de genade,
die schoonheid heet, en deelde aan stad en mensch zich mee.

Mochten de wagens daveren, de schepen blazen,
de trem daar tusschendoor klepelen, wat zij kon,
mochten de treinen vlak onder de rame razen,
op zijn gezette tijden zong het kariljon.

Tot op een middag, over daken en gebouwen,
iets, dat kwam aangeronkt, zijn maatgang heeft verstoord.
Nog eenmaal riep het uit: " Wij willen Holland houwen",
maar nadien is het nimmer, nimmer meer gehoord.

Alleen, in rookend puin, vond men een klokscherf, die
tot eenig opschrift had: Mij maakte Hemony.
-----------

Het Dijklied door Drs.P.( Heinz Polzer )

Vol van weemoed dwaal ik langs de straten
Waar ik vroeger bij herhaling kwam
Om mij heen ligt somber en verlaten
Het verwoeste deel van Rotterdam.
Ach hoe droevig wordt het mij te moede
Als ik naar die open vlakte kijk
Op deez' plek begint mijn hart te bloeden
Want hier was eens de Schiedamsedijk.

Waar eens het bier en de jenever vloeiden
Wordt mijn oog geen druppel thans gewaar
Waar eenmaal de prostitutie bloeide
Komt geen hond, laat staan een mens nog klaar
Waar de Alc. stond en de Rode Molen
North American en Wilsonbar
Ligt een serie troosteloze holen
Langs de huizenkant van het trottoir.

In mijn eenzaamheid loop ik te dromen
Komt hier ooit nog leven en muziek?
Zal hier ooit nog dorado komen
Van vermaak, van drank en erotiek
Vele uren heb ik hier gezeten
Vele centen heb ik hier verklooid
Ook al wordt ik gammel en versleten
De Schiedamschedijk vergeet ik nooit.
----------

Het lied van den Polderjongen door M. Dumas

( Herinnering aan de Zandstraat )

De ouwerwetse Polder, kind van Rotterdam
Waar 't altijd vroolijk toeging, waar elke zeeman kwam.
Die goeie, ouwe Polder die is er nou geweest.
D'r wordt niet meer gezopen, gesprongen en gefeest.
Zoolang ik leven kan,
Vertel ik alleman:

Refrein:
In de Polder ben ik geboren.
In de polder daar heeft m'n wieg gestaan.
In de polder heb ik m'n hart verloren
En de Polder, de Polder hij 's vergaan.

In onze ouwe Polder daar kon je alles doen.
Daar ging je pierewaaien, daar ging je op je zoen
Daar ging je met de meiden de danszaal op en eer.
We dronken en we hosten, dat doen we nou niet meer.
Die ouwe Poldertijd
Helaas die zijn we kwijt.

Refrein:
In de Polder ben ik geboren.
In de polder daar heeft m'n wieg gestaan.
In de polder heb ik m'n hart verloren
En de Polder, de Polder hij 's vergaan.

En kreeg een meid een kindje, dan was ze in d'r sas.
Het kon d'r niks verdraaien wie of de vader was.
Ze gingen alle dagen met Jan en alleman.
Onmooglijk dat een meissie daar boek van houen kan.
Wie of het heit gedaan
dat kwam er niks op aan.

Refrein:
In de Polder ben ik geboren.
In de polder daar heeft m'n wieg gestaan.
In de polder heb ik m'n hart verloren
En de Polder, de Polder hij 's vergaan.

De meiden gaan in 't klooster, daar leeren ze fatsoen.
De dienders van de Polder die krijgen nou pensioen
En alle toffe jongens die worden heilsoldaat
En bidden alle dagen voor hun gemeenteraad
En in de Pauwesteeg
blijven de hokken leeg.

Refrein:
In de Polder ben ik geboren.
In de polder daar heeft m'n wieg gestaan.
In de polder heb ik m'n hart verloren
En de Polder, de Polder hij 's vergaan.
----------

Holland-Amerika lijn door Jaap Koopmans

Niemand in Rotterdam heeft uitgekeken
Naar de laatste lijnboot uit Amerika
Boordevol verheugde passagiers, zij zongen
Hollands vlag, jij bent mijn glorie
En sommigen voelden hun tranen
toen zij het HAL-gebouw zagen
Aan de linker Maasoever: rechts
voor passagiers uit Amerika

Zij waren de laatsten: geen Mohikanen
Maar Amerikaanse Hollanders
met vakantie. Voor de terugweg
moesten zij naar Schiphol.
De dagen werden uren
Maar iedereen was het eens:
We zijn te vlug terug.
----------

Hoogbouwend Rotterdam door Martin de Waard

het begon met een dam in de rotte
met groot en hoog tussen de oren

zij torent als babel
boven europa's natte delta
haar gordel omspant de wereld
met zeeschepen als rondvaartboten
op haar drassige bodem
bouwt zij manhattan aan de maas
haar skyline verraadt
de lijn van haar denken

de maastunnel:
eerste in nederland
het witte huis:
hoogste in europa
de zeehaven
grootste ter wereld
de polis herbergt gekte
een kubus op een punt
op een paal om in te wonen
een potlood van steen
dat schrijft in de lucht
nationaal verzekerd
tot 150 meter
een zwaan
800 bij 139 meter
helpt de noorderling
zijn belastinggeld
naar zuid te brengen

het begon met een dam in de rotte
met groot en hoog tussen de oren.
-----------

Houvast voor je ogen door Karel Eykman

zeggen de spoorwegen
de Hef kan worden opgeheven
die heeft geen functie meer
ze gaan nu onder een tunnel door
zijn die uit amsterdam
een kwartier eerder in roosendaal
zullen ze daar blij mee wezen

zeggen de spoorwegen
jullie worden toch niet sentimenteel
jullie zijn toch nuchter bij de tijd
wat is al dat oud ijzer nog waard.

zeg ik hallo kan je net zo goed
de mooie oude wester met de grond gelijk
geen hond gaat toch meer naar de kerk
maak er een parkeergarage
dient nog ergens voor

zeg ik hallo kan je net zo goed
de eiffeltoren naar de sloop
het is ver na sluitingstijd
van die wereldtentoonstelling
naar de schroothoop dus

zeg ik hallo kan je net zo goed
de piramides van egypte saneren
als graftombes qua rouwverwerking
hebben die hun beste tijd gehad
ze kunnen nu wel plat

maar de hef moet blijven
niks overbodig die is nodig
en is er altijd geweest
van wie bommen heeft overleefd
mag die brug overleven
het houvast voor je ogen
voor als je dronken langs de maas
dat je de weg weet
als je het verder niet meer weet
dat je herinnert wat je herkent.
-----------

Hutteman door Daan Hooykaas

Iedere echte Rotterdammer
Kent natuurlijk Hutteman
En we weten nu al jaren
Dat die knaap goed slijpen kan.
Met zijn mooie slijperswagen
Rijdt-ie door de straten heen
Vonken spatten van z'n slijpsteen
Heel de buurt zingt dan meteen:
Hutteman, Hutteman,
Valt er wat te slijpen.
Hutteman, Hutteman,
Slijp maar wat je kan.
Hutteman, Hutteman,
Het ligt voor het grijpen.
Niemand slijpt er beter dan
Hi-ha Huttemen.
-----------

In de puin door Loek Elfferich

Henk Polder heette hij,
de jongen uit de klas
met wie ik toen altijd speelde
in de puin.
Op bonken hout spelevarend
in een met water gevulde open kelder
achter Luxor en Central
waar nu
Stadhuisplein is,
Verzetsmonument staat.
Stenen keilend door de
gebrandschilderd-glasloze
gothische open ramen
van de Laurens
(Naast het bordje
waarmee de Fuhrer
de ruine
tot cultuurmonument benoemde
en
onder zijn bescherming plaatste)
Geen sterveling was er
ooit te zien
en de gestorvenen
van voorbije eeuwen onder de kerkevloer
en van die veertiende mei onder het puin,
waren toen al lang geruimd.
Er was daar een plek
waarvan mijn vader zei
dat
Erasmus er had gestaan
maar
die stond er niet meer.
Er stond niets meer.
Die Henk Polder heb ik
uit het oog verloren,
maar als hij nog leeft
deelt hij met mij
dat
de verwoeste stad
een zalig speelveld was.
Je hoefde toen ook
nooit
om te lopen om ergens te komen
want
je kon overal dwarsdoorheen.
Van het hoekje omgaan
was geen sprake meer.
Er sleten zelfs
in de puin
nieuwe straatjes uit,
dwars erdoor.
Soms met een naam.
Van Stockumstraatje
Maar liever speelden wij
waar zulke straatjes niet waren,
waar je niemand zag
Waar het struikgewas
steeds hoger werd
en de kelderputten
diep bleven. En vaak vol water.
Zouden er toen ook weleens
spelende jongens
in de puin
verdronken zijn.
-----------

Katendrecht door Marinus van Henegouwen

Mannen
Waar ken een zeeman het best terecht?
Op Katendrecht, op Katendrecht !
Waar heeft een zeeman de meeste pret
Waar vindt ie het zachtste bed ?
Waar vindt een zeeman het beste bier
De liefste meisjes van plezier ?
Waar droomt ie maanden van op de plecht ?
Op Katendrecht !

Vrouwen
Gaat een matroos van boord
Van 't schip in de Europoort
Dan komt ie regelrecht
Naar ons, naar Katendrecht.
Mits hij ervoor betaalt
Wordt hij er warm onthaald
Daar is ie op gesteld,
Want hij wil waar voor zijn geld !

Mannen
Waar moet een zeeman zijn voor l'amour ?
Niet in Hongkong of Singapore.
Waar is een meisje voor iedere knaap ?
Natuurlijk op de Kaap !
Waarom zou hij naar de Lijnbaan gaan
Die is hier veels te ver vandaan.
Waar vindt je altijd een fijn gevecht ?
Op Katendrecht !
Op Katendrecht !

Vrouwen
Wij staan op het trottoir
of wachten aan de bar.
Wij zitten niet voor het raam
want dat is niet voornaam.
Het gaat nog heel gewoon
en niet per telefoon
Een blik, een lach, een zoen
Pas daarna komt de poen
Op Katendrecht !
Op Katendrecht !
------------

Katendrecht door G.J. Peelen

In 't boardinghouse van Mr. Chong
zitten ze in het vaal vertrek.--
Hun trommels hangen kleurig aan het rek:
de pindamannen spelen nu ma-yong.

Zij stonden uren levenloos in een portiek
met ogen droomrig ver en mat.
Maar in hun oren klonk al de muziek
van wit ivoren stenen op het kale tafelblad.

Van 't pover dagloon dat ze bijna slapend wonnen
gaf Mr. Chong hen vis en rijst--
Nu spelen zij gespannen 't spel
dat al hun aandacht eist----

Het geel gelaat blijft onbewogen bij verlies of winst,
wanneer de stapels fiches slinken, groeien;
zij zwijgen maar hun ogen gloeien, branden fel als vuren,
in de stug doorspeelde avonduren.

Een bont gekleurde plaat lacht vredig van de wand:
de kleine dochter van hun verre vaderland.--
Eerst morgen leuren zij hun pinda's weer in winkelwijk;
nu zijn zij even terug in 't hemels rijk.--
------------

Kerstmis 1944 door Ed Overheid

( In de mensen een welbehagen )

Ere zij God, die Kerstdag schoven in
gruwelijk vertraagde beelden geruisloos
de geraamten door de straten, werd de bevroren lucht nauwelijks bewogen
men luisterde naar elkaars starende blikken
naar het verlossende vlees, maar
geen hond die nog blafte, alleen nog de moeder, terwille van het Heilige
beloofde voor het feestmaal een extra schijfje suikerbiet.

We zagen bij ons in de straat
zonder veel haast de Dood langskomen zodat
sommigen karkassen voorgoed horizontaal gleden
de afwezigheid van ieder geluid werd onverdraaglijk, maar ach.....
de Dood zelf knikte minzaam, was immers deel van dit laatste restje leven.

Een onvoorstelbaar oud hoopje vodden, om
niet te hard of geheel niet te vallen, zelfs op te vallen
aan de overkant zat hij op een stoep, merkwaardig heldere ogen, rustig
keek hij de jeugdige soldaat aan, na een korte aarzeling
vond deze een met opzet meegebracht stuk brood.
Een gedachte aan Weihnachte
Mutti zu Hause.

De vodden kenden deze strijd, doch hij
weigerde het laatste milde van het kind
nog eenmaal te laten terugkeren
hij knikte slechts, merkwaardig heldere ogen
vleidde zich tegen de aarde

Drek,
fluisterde de Germaan
Mutti
huilde het kind
Schweinhund
schreeuwde de Mof
In de mensen een welbehagen.
-----------

Ketelbinkie

Toen wij uit Rotterdam vertrokken,
Met de Edam een ouwe schuit,
Met kakkerlakken in de midscheeps
En rattenesten in 't vooruit.
Toen hadden wij een kleine jongen,
Als ketelbink bij ons aan boord,
Die voor de eerste keer naar zee ging,
En nooit van haaien had gehoord.
Die van zijn moeder aan de kade,
Wat schuchter lachend afscheid nam,
Omdat ie haar niet durfde zoenen,
Die straatjongen uit Rotterdam.

Hij werd gescholden door de stokers,
Omdat hij reeds de eerste dag,
Toen zij maar net de pier uit waren,
Al zeeziek in 't vooronder lag.
En met jenever en citroenen
Is hij weer op de been gebracht,
Want zieke zeelui zijn nadelig,
En brengen schade aan de vracht.
Wanneer hij sjouwend met zijn ketel,
Van het kombuis naar voren kwam,
Dan was het net een brokkie wanhoop,
Die straatjongen uit Rotterdam.

Wanneer hij 's avonds in zijn kooi lag,
En na zijn sjouwen eindelijk sliep,
Dan schold de man die wacht te kooi had,
Omdat hij om zijn moeder riep.
Toen is ie op een mooie morgen,
't Was in de stille oceaan,
Terwijl ze brulden om hun koffie,
Niet van zijn kooi goed opgestaan.
En toen de stuurman met kinine,
En wonderolie bij hem kwam,
Vroeg hij een voorschot op zijn gage,
Voor 't ouwe mens in Rotterdam.

In zeildoek en op roosterbaren,
Werd hij die dag op 't luik gezet,
De kapitein lichtte zijn petje,
En sprak met grocstem een gebed.
En met een EEN TWEE DRIE in Godsnaam,
Ging Ketelbinkie overboord,
Die het ouwetje niet durfde zoenen,
Omdat dat niet bij zeelui hoort.
De man een extra koppie schootan,
En 't ouwe mens een telegram,
Dat was het einde van een zeeman,
Die straatjongen uit Rotterdam.
----------

Kroon der Steden door Dirk Smits

Wees gegroet o kroon der steden
schepenreedster, koopvorstin,
handeldrijfster,kunstvriendin,
voedster van godvruchte zeden,
gaarster van ontelbare schat,
deugdbeloonster, ondeugdstrafster,
graanbezorgster, wijnverschafster,
Rotterdam, mijn bakermat,
Wees gegroet !

Zie hoe blij de Lombardstraat
met haar brug praalt langs mijn stromen.
Waar ik, arm en laag van staat,
eertijds glee langs lage kluizen,
rij ik nu langs trotse huizen,
dekt mij kostbaar praalgewaad,
waar de visser eertijds wroette
om dat weiflend stroomgeluk,
of belast met zorg en druk
armelijk zijn netten boette,
zie de nijvre winkelier
zijne handel thans bedrijven
zit de koopman druk te schrijven,
rust de stille rentenier,
bloeien de hoogste wetenschappen,
leeft de wijsheid ongestoord.
Laat ons langs dees rijke boord
vrolijk in de handen klappen
luchtig dobbren op het nat !
Laat ons dartelen en spelen.
al de bezige ogen strelen
mijner handelrijke stad !
----------

Laat STAAN Gemeente en Rijkswaterstaat !!! door Bram Uil

Kleuterophef die ik maakte
voor de gesloten open brug
O, als die trein dat blok eens raakte
stuitte ie naar Hofplein of Zuid t'rug.

Helaas, vader wist het weer beveiligd
Hij werkte toen nog bij het spoor
De stroom was al tighonderd meter
afgekoppeld, zelfs zonder remmen ging 't niet door.

Zo tuurde ik maar over 't water
dromend van Euromasten hoog
Schepen, perspectieven later
sloegen geen masten tegen de boog
Had je geluk dreunde een boei
schampen, scheuren en geloei.

Ik gaf de Hef dus maar de zegen
maar vervloekte soms haar open tijd
Stond ik daar in meppen regen
de tijdstabel op mijn tank ten spijt
Kwel en kommer op de brommer
tussen puberaal gegas.....
Dan draaide ik mijn stuur wel om
troostte de scheiding van de oevers
met een glas--
of wat,
daar: bij Oom Tom.

Nu hoor ik al een poosje
van die tunnel onderdoor
Denk ik nog aan dat luciferdoosje
daar kwam een kruidenier op voor
Zo is mijn idee: neem 't in Lijnbaanplannen mee
supers op de boog, met de kruideniers omhoog...

Je voelt het nu al zo
de Hef wacht op commando !
Ouwe taaie tabee dan
zonde da'k 't zeg
Wat een eenvoudig mens
al met een muis kan:
het computercommando klikt: de brug bliebt weg !
Dit zijn dus de niet-te-vermijden-vooruitgangs-tijden !
----------

Leuvebrug door C.A.Cocheret

Is een brug eig'lijk open
Als j'erover kunt lopen
Of is 't ie dan dicht?

'k Zie de brugwachter lopen
Op weg naar zijn plicht.
Twee uur lang was 't ie open
En nou gaat ie dicht.
Met de kleppen geheven,
Wanhopig gezicht,
Om doortocht te geven
Aan 'n schuit die daar ligt.
Twee uur lang was 't ie open
En nou is 't ie dicht.

Die schuit is verdwenen
En alweer uit het zicht
En dat was dan die ene,
Die er door is gekropen.
Een minuut was 't ie dicht
En nou is 't ie weer open
Nou wandel ik over
Hout, dat zo dreunt
Versleten en pover
Van ouderdom kreunt.
't Is een zielig gezicht.
En nou is 't ie open
Om erover te lopen
Of is 't ie nou dicht.

Wij wachten tezamen
Een fietser en ik
Tot de kleppen neer kwamen,
Een bons en een klik.
En toen was 't weer verricht.
Twee uur lang was 't ie dicht
En nou gaat-ie weer open
Om erover te lopen.

Maar vroeger dan morden
Met euvele bek
De haastige horden
voor 't ijzeren hek.
En zij waren ontsticht
Als honden die grommen.....
Die vent is bezopen!
Een minuut was 't ie open
En nou is verdomme
Dat kreng alweer dicht!
------------

Lofdicht door Heiman Dullaert

Nu staat de ruime zee voor uwe handel open,
uw vaartuig mag nu vrij langs duizend kusten lopen,
door uwe zeilen op de diepe oceaan,
van wind en voorspoed vol en opgezwollen staan.
Dit noodt de wereld om de onnoemlijke waren
uit al haar ingewand in uwe schoot te baren,
dit propt met neringen en welvaart uwe stad,
uw rusteloos kantoor met bezigheid en schat...
--------------

Maastunnel door Cees Pons-Wim Kerkhof

Twee kopergroene koepels Noord en Zuid.
Daar gaan de voetgangers de tunnel in en uit.
Op de roltrap staan de fietsen uit het lood
Onder de snelbinder hun tas, een pakkie brood.

Terug naar jou, de Maas weer onderdoor.
Terug naar jou, waar ik je echo hoor.
Terug naar jou, een eindeloze gang.
Tegels als behang en ik verlang
Terug naar jou.

Ik stap maar door er is nog lang geen eind in zicht.
In de tijd terug door het jaren-veertig-licht.
Ik hoor de roltrap ruisen aan de overzij
En aan het einde van de tunnel daar sta jij......

Terug naar jou, de Maas weer onderdoor.
Terug naar jou, waar ik jou echo hoor.
Terug naar jou, een eindeloze gang.
Tegels als behang en ik verlang
Terug naar jou.
----------

Maasvlakte door Jules Deelder

Waar zee was
heerst land
Water verdronken
in zand

Langs uiterste rand
serene rust van
tankopslag

Door draden kracht
centrale knetterend
boomloze verte
in knalt

brandt Eeuwige Vlam
boven buitenaards
landschap

Van God verlaten
helicopter-
plat.
----------

Machinedeelen door Jef Last

Voor de fabriek van Van der Lugt
voor Feyenoord en Burgerhout
voor Wilton, Ford en voor Van Berckel staan
de jongens in hun blauwe kielen
hun overalls en bruine ketelpakken
tot de sirene: aanvang ! gilt.

De kranen rijden langs de ijle bruggen
de hamers vallen klettrend op het ijzer
en op de harten en op de gedachten
de fraisen draaien en, hun knarsend piepen
snijdt door de dunne zenuwdraden heen
zooals de fijne zenuwen der hand
doorkorven worden tot ze leder is.

De nagelpiepers en de fraisermaatjes
van Feyenoord en Burgerhout
van Wilton, Ford en van Van Berckel krijgen
gelooide zielen en hun hart is als
een goedgesmeerd voortdraaiende machine
tot de sirene: einde ! gilt.
----------

Mariniersbrug door J.A.(Jules)Deelder

De Maasbrug
symbool van on-
verzett'lijkheid
leed aan metaal-
moeheid en was
gedoemd- Geen

marinier die 't
stage knagen van
den tijd een halt
toeriep- Integen-
deel! Reeds rees
uit Rotown's harte.

bloed een nieuw
symbool ons tege-
moet - scharlaken
in de neongloed --
De Mariniersbrug
Poort die naar
heden voert!
----------

Mei 1940 door Ida Gerhardt

De geur van asch en van seringen
komt in de warme nacht van Mei
beklemmend door het venster dringen,
krimpt terug, en golft opnieuw nabij.

In 't donker staat achter de oogen
het beeld: seringen in een tuin
naast dode vensters, wreed verbogen
binten van staal en walmend puin.

Alles wat men geen naam kan geven,
het meest het denken, wrang en zoet,
aan wie ons lief zijn, schijnt te leven
in deze geur: een smaak van roet

ligt op de lippen. Hoeveel jaren
gaan langs ons in dit machteloos uur?
Men peilt vertwijfelt wat zij waren
en keert zich dichter naar de muur.
----------

Met mijn vader naar Rotterdam door Jan de Zanger

1.
Morgen mag je mee
zei hij

een retourtje Schiedam------Rotterdam-Feijenoord
kostte fl. 0.25
dus dat deed je niet zo vaak

(de oliebollen van oma
waren al
3 dagen oud
je kon de suiker
alleen nog maar proeven)

2.
We waren ons sneeuwfort
weer aan het opbouwen
dat Lex en Frans
grondig gesloopt hadden
want zij woonden aan de overkant
toen hij plotseling
naast ons stond

je moet mee
zei hij
naar Rotterdam
we hebben de slee nodig

Hij trok mij
en toen hij niet meer kon
trok ik hem
en toen ik niet meer kon
liepen we samen met
tranen in onze ogen
en de slee
dansend achter ons aan

in een stille straat in Spangen
moest ik buiten blijven
bij de slee
het duurde lang
moeizaam hoorde ik hem
de trap af komen
met een zware zak
hij keek zorgelijk

over de dijk trokken wij
een diep spoor door de sneeuw
iedereen kon zien
wij waren in Rotterdam geweest
( de aardappelen waren zwart
ze smaakten zoet
ook zonder de poedersuiker van oma)
----------

mijn Rotterdam door Joost van Geel

Wat reizigers mijn strand, mijn haven, mijn gebouwen,
mijn beurs en straten met een zuiver oog beschouwen,
zij staan eenstemmig toe dat ik geen steden wijk.
Men vindt wel groter maar men vindt niet mijns gelijk,
die in mijn muren kan besluiten zo veel zeilen.
Al wat de wereld heeft, komt ze op mijn markten veilen,
die ze af en aan voert langs de zee, de Maas, de Rijn,
en andre vloeden, die schier moe gelopen zijn
tot aan mijn Rotterdam, en vloeien door mijn straten.
Dus voer ik de oppervlag van Neerlands vrije Staten,
van mannen kloek ter zee, in lettren en nog meer:
ik baarde haar pronk: de grote Desideer.
----------

Mijn vader en de Hef door Henk Hofland

Met lucifers en Velpon maakte ik torens van de Hef
Een stalen balk bleef aan een lijmdraad kleven.
Ik wist nog niet wat vloeken was.
Behielp me met gegrom en na meer ongelukken bij de bouw
Kwam het ergste, ging ik huilen. Maar 't moest
Het werk moest af, de torens moesten staan
Voordat mijn vader thuiskwam van kantoor
Kijk Pap! Dit heb ik zelf gemaakt
Potstausend! zei hij. Mooi gedaan. De Hefbrug!
Ja, de Hefbrug. De volgende wordt nog mooier.
Tevreden trok ik de vliesjes Velpon van mijn vingers.
Op zondag ging ik wandelen aan zijn hand
Het Maasstation, Oosterkade, Lekboten, het Witte Huis
En van opzij keek ik weer even naar de Hef.
De stalen torens boven de daken van het Noordereiland
Daar ging de brug omhoog, een schip werd naar de werf gesleept
En wat gebeurt er als de kabels breken? vroeg ik,
Dan valt de brug te pletter op het schip dat zinkt, zei hij
Te pletter klonk als het einde van de wereld
Straks, dacht ik, valt de hele wereld nog te pletter
We bleven staan tot hij weer dicht was. Ik had geluk:
Geraas, muziek van staal op staal, er kwam een trein.

'k Werd groot, te oud voor wandelen met mijn vader
Verliet het huis, ging wonen in een andere stad
Met stilstaand water zonder stalen bruggen
Toen werd mijn vader ziek, geopereerd in het Havenziekenhuis
De reus, onsterfelijk gewaand, lag daar geketend aan infusen
We raakten uitgepraat, door 't raam keek ik eens naar de Hef
Je bent gauw beter, zei ik. Dacht, dat gaat niet goed. Vertrok

Twee dagen later, infusen weg. Hij stond voor het raam
Wees op de Hef.Daar kwam een schip! De mast te hoog! Tegen de Hef!
Een donderend lawaai. De brug bleef in de kabels hangen
Ik heb het zien gebeuren. Van begin tot eind! Niet te geloven!
Daarna heeft hij nog zeven jaar geleefd, gered door schip en Hef.
Het viaduct is weg, de Hef staat altijd open.
----------

Missen door Marinus van Henegouwen

Ik mis je stoere sleperspaarden,
Je straatjes rond 't Haagse Veer,
architectonisch zonder waarde,
maar met een specifieke sfeer.

We wonen nu in mooie flatjes,
'n beetje klein, maar o zo netjes.
Maar wie je vroeger heeft gekend,
die vindt 't al te efficient.

Ik heb je nog gekend toen je ZO was Rotterdam,
toen was je nog niet mooi en nog niet rijk.
Toen Pygmalion nog Shaw was en geen show was Rotterdam,
Geen sterveling die wist wat metro was, Rotterdam.
Toen had ik jou al lief
om jouw initiatief
en je Dijk.
Je binnenstad was toen een centrum van plezier,
maar ondanks dat ie nu zo dood is als een pier,
heb ik altijd gevonden dat je ZO was, Rotterdam.
Ik heb je nog gekend toen je ZO was, Rotterdam.
----------

Nieuwe Waterweg door A.J.D. van Oosten

Rookpluim en vlag wapperen voor de boot,
het dode tij staat breed tussen de pieren;
hier lijkt het land nog onbevolkt en groot
als overal bij monden van rivieren;

er is geweldig licht ter zuidwest-kim,
daar liggen Rozenburg, Den Briel, Rockanje;
links strekt zich Holland in een verre schim,
de hoge torens duiken onder regenfranje;

de vaart volgt scherp de wenk van bocht en baak,
de scherpe boeg bijt grimmig door de golven;
men raakt hier kalm-aan zeker van zijn zaak,
geen zeemansgraf is ooit hier nog gedolven;

Maassluis glijdt nader: een verdroomde stad,
oudhollands elegant, proper en deftig;
dan wisselt het toneel, de oevers worden plat,
smaller de stroom, de middag luid en heftig.
----------

Noordereiland door Jan Eijkelboom

Hij zat weer zijn dag te verdoen
in cafe Vlag en Wimpel
met uitzicht op de Hef
In regens van bliksem
snelden treinen voorbij
naar steden waar hij niet meer kwam.

Voor het raam stond in die dagen
een kribbe van triplex op kerstmos
Twee wijzen uit het Oosten staarden
naar een kindje in doeken
Bing Crosby kwam dreaming uit de juke-box
want de wereld is wel van God los
maar blijft onveranderlijk draaien.

De Mededinger uit Wemeldinge
lag voor de wal, old Crosby bleef zingen,
treinen bleven de tijd aangeven
in regens van bliksem.
----------

Nuits de mai 1940 door J.C. van Schagen

Machines machines machines
zwartrazen van machines in de stikkende nacht
mensenvee bij godverdomme Avro-jazz
en het waanzinhuilen als het komt
en de valse donder als het inslaat
vlammen en krijsen en een hoop lawaai voor nix,
vrouwen doen hevig en nemen grote besluiten
over kleine dingen,
lubbers warren en dazen warren en dazen
hoe God de arzaligheid verdraagt !
maar morgen komt de melkboer toch weer
want de zon komt 's ochtends op
en 's avonds gaat ze weer onder,
het is allemaal goed geregeld
en 's nachts is het donker
en dood is dood.

kuddezweten en betonkelder
allemaal wauwelen wawawa net als voor een concert
geweerkolven op betonvloer, slome slaven in uniform
en waarom bloedt dat kind ?
als ze luizen heeft, heb ik ze nu ook
DE SLAGEN, DE SLAGEN
en dan de donderbreuken van 't beton, de gronden golven
en we zijn opeens allemaal zwarte vleermuizen-----
een opgedrongen drom zwarte vleermuizen in kalkmist
zitten Godverdomme zitten !
zitten en wauwelen wauwelen wauwelen !
wauwelen, dat je 't branden niet hoort, daarbuiten !
het is zo warm in die kelder
is mijn kop nu de kelder of is de kelder mijn kop ?
waarom is mijn kop zo groot ?
en buiten moet de zon schijnen
en twee maal twee is vier
maar mijn kop is meloen.

de stad in vlammen
een opengereten vulkaan
en de hoge witte wolk
de grote eruptiewolk
stil en statig in het avondlicht
de majestueuze hoge wolk
de spotwolk
sereen verheven in de late zon
hoe mooi is die wolk !
zonsondergangen zijn ook heel mooi
en zo prettig dat de zon morgen weer opkomt
in het oosten
daar kwamen de drie koningen ook vandaan
maar wat schommelt die wolk raar

hospitaalschipje, vrouwen in witte schorten
haar grote kinderogen in het wit gezicht
je moet komen
vorderen, zwarte schippers op zwarte schuiten
goed zwart volk, in orde meneer
en de vergulde petroleumlamp in 't roefje, als van grootmoeder
en hout en touwen en ijzer en fittings en snoer en lampen
en die auto hier en de Eben Haezer twintig bedden
intrappen die deuren, dondert niet
en die boot verhalen naar boven de brug
gek, ze doen alles wat ik zeg, ze zijn zeker OOK gek
we zijn nu gezellig allemaal samen gek
want de zon gaat onder achter Van Nelle
en in het oosten brandt de stad
en morgenochtend komt de zon daar ook nog op
God is gul
en 's ochtends vroeg is het heel stil buiten
en het gras is nat aan je schoenen
maar ik ben zo moe

puin en rookstank
stank van zwartgebrande rotte vis
wist jij, dat dojen naar rotte vis stinken ?
redeloze muren, als blinden met lege ogen
en de woestheid der verwoesting
en de zinneloosheid van wat bleef staan
de oneindige stupiditeit van dit alles
een oneindig schouderophalen staat over de stad
van wie ? van God of duivel of van jezelf ?
en de zon schijnt erop
en de regen regent het nat
en als 't geregend heeft stinken ze nog harder

soms wordt je wakker 's nachts en er is iets dat snerpt
er is iets valsigs, iets hesigs, heel ver, als je lacht
net als het mee-zinderen van een blikje, als Willy piano speelt, soms
je gaat aan je werk en alles is gewoon en als
je even ophoudt om te zien wat je maakte

dan is er een barst
waarom is er almaar dat heimelijk scheuren ?
als je beweegt is er aldoor iets dat haakt
er is iets valsigs
iets dat liegt
heel diep in jezelf
waarom zien we elkaar niet meer aan ?
wie hebben onze jongens in de rug geschoten ?
waarom liegen we nu allemaal ?
weet jij nu nog wat recht is en waar ?
wat trouw, wat verraad ?
alles is vals nu, alles liegt
alles kan stikken
en was God misschien ook maar luxe ? Weet jij het ?
God liegt ook, ik hoef hem niet meer
ik hoef niets meer
ik wil niets meer
ik spuw
ik spuw en ik weet alleen nog
dat ik het verdom om van de sokken te gaan
en recht is recht en vals is vals

en de trouw van vader en moeder.
----------

O, mooie grijze Laurenstoren door Jack Bess en Lou de Groot

O, trotse grijze Laurenstoren
In het hart van het oude Rotterdam,
Laat straks jouw bronzen stem weer horen,
Beheers het stadsbeeld fier en stram.
Dan hoor 'k jouw klokkentonen zoemen,
Vol dankbaarheid stroomt weer m'n bloed.
En ik pluk voor jou de mooiste bloemen,
Die leg ik eerbiedig aan jouw voet.

O, m'n oude Laurenstoren,
Heus we bouwen jou weer op,
Dan zal jij ons weer behoren,
Waait het groen-wit-groen in top.
Eenmaal zal jou stem weer klinken,
Overgoten door de zon.
Dan zal jouw sieraad weer blinken,
Horen wij de tonen klinken
Van jouw mooie carillon.
----------

Onder den adem van de Maas door Jan Prins (1937)

In Rotterdam ben ik geboren
Onder den adem van de Maas
En liep ik, met mijne eigen stilte
Temidden van het straatgeraas
Van zwaarbespannen sleeperswagens
Ben ik er passagier geweest.
Door heel de stad heb ik gezworven,
Maar de kaden toch het meest
Daar lag de stoet uit alle streken,
De klipper en de keulenaar,
Het driemastschip, zijn tuig ten hemel,
En de ertsboot, vol en breed en zwaar,
De Lloyd-vloot, met provincie-namen,
Alle elf, als ik mij niet vergis,
De Caland en de Lady Tyler,
De Scholten, die gebleven is
Daar lagen zij, voor alle verten
Gereed, elk in zijne eigen pracht.
't Is me, of ik nog hun stem hoor loeien
Ten afscheid, in den winternacht.
----------

Oude Binnenstad door Ludo Pieters

Het water in de avondhaven
rilt even als een klamme huid
De zon luwt in de architraven
der doode kerk en dooft dan uit.

Het beeld van den geschonden toren
verzinkt steeds dieper in de Kolk
en niets kan meer de onrust storen
nu stilte spreekt als vreemde tolk.

Is het dan waar dat doode steden,
verzonken in de zee van tijd,
soms 's nachts opkomen in het heden
om, uit de tooverban bevrijd

slechts door een daad van medelijden
te mogen zinken en voorgoed?
Het duizendvoudig krampend lijden
dat elk jaar meer vergeten doet,

de doodenstad is weer herrezen;
maar wij verstommen, niet in staat
tot medelijden en verwezen
zien wij de stad die ondergaat.
----------

Pinda, Pinda.

Ik kom van het andere eind der aard
Mijn boot haalden ze uit de vaart
Toen hingen ze me dood-bedaard
Die trommel voor mijn buik
Ze zeiden mij ga nou maar door
En roep alleen maar "Pinda" hoor
En vraag er dan vijf centen voor
Toen zat ik in de fuik
Verkocht mijn eerste pakje dra
Die stuiver had ik vlug
Maar 'k gaf toen in mijn zenuwen
Een dubbeltje terug.

Refrein:
Pinda, pinda
Lekka, lekka
Als je maar vijf centen biedt
Pinda, pinda
Lekka, lekka
Of je kauwen kan of niet
Ik sta en dommel
Bij mijn trommel
Tot ik uit mijn jasje waai
Van je teng, teng, teng
Van je tang, tang, tang
Sjiedewiedewiet Shanghai

Een pinaman is heel wat mans
De held van deze tijd althans
'k heb bij de mooiste meisjes sjans
Dat is echt naar mijn zin
De jas die voor mij overschoot
Hangt aan mijn lijf als een blok lood
En is mij een maat of tien te groot
Daar voel ik mij eenzaam in
En ga ik naar China weer terug
Waar ik elke dag naar snak
Hebt u de pindaziekte
En ik de centjes in mijn zak.

Refrein:
Pinda, pinda
Lekka, lekka
Als je maar vijf centen biedt
Pinda, pinda
Lekka, lekka
Of je kauwen kan of niet
Ik sta en dommel
Bij mijn trommel
Tot ik uit mijn jasje waai
Van je teng, teng, teng
Van je tang, tang, tang
Sjiedewiedewiet Shanghai
----------

Polder bij avond door L.Th. Lehman

Het molenwiekende vliegtuigenlicht
wekt tot zijn spiegelbeelden blanke vaarten,
en wankel rijzen uit hun smal gewricht
de bomen, spits als hagedissenstaarten.

Een duikerklok vol lauwmousserend gras !
Er waaieren opalen nevelrokken
wervlend opzij, fonteinen dartel gas
zijn weggespoeld op groene sterrenslokken.

Elk horizonlicht stijgt als een raket,
elk ademritme wordt een stoottrompet,
mijn vuisten kloppen in de hordenkolder.

Wij stormen blindlings de tot wenteltrap
ontzette vlakte op: geen dronkenschap
maar training in de Rotterdamse polder.
----------

Prins van Rotterdam door Herman Romer

Erasmus, prins van Rotterdam,
jij hoeder van het vrije woord,
Het niet-geknechte denken, nimmer gesmoord
als boodschapper van mens'lijkheid, jij was de vlam

in 't duister, nobele piek tussen de dalen
van leugens, corruptie en bedrog, in dagen
vol treurnis om 't leed te moeten dragen
van veile terreur en willekeur-kwalen

gesausd voor alle tijden. In nood gegist,
in eenzaamheid, bespiegeling, schragen jouw werken
nog immer vredezoekers, doet hen sterken
in wijsheid bij verzoening- o humanist.
----------

Rivier Vermaak (fragment) door Dirk Smits

Prille lente en zomer telen
hier om strijd de zoetste vreugd,
voeren ouderdom en jeugd,
moe van 't stadsgewoel, uit spelen.
Dan verspreidt de blijdschap hier
haar gejuich uit Crooswijks jachtjes,
't zij ze zeilen, 't zij ze zachtjes
roeien door 't kabblen der rivier,
die ze, door een galm van stemmen,
fluit, schalmei en snaargeluid,
hier door dak noch wand gestuit,
vrolijk strelen, effen kemmen.

Hoe gevreesd de winter zij
om zijn gure en zure vlagen,
de allerkoudste en droefste dagen
maakt zijn kracht hier warm en blij,
en hij 't weke vlak der stromen
stremt en met een korst bevloert,
oud en jong de stad uitvoert,
vrij en blij ten ijs te komen.
Dan, dan ziet men groot en kleen
hier op ijzren vleugels zwieren,
als een dikke drom van mieren
woelend wemelen dooreen;
op het rinkelen der bellen,
fiere rossen, streng gespoord,
moedig rennen langs dees boord
om elkaar voorbij te snellen.
----------

Rosestraat op Zondag door Kees Korbijn

Rosestraat op zondag bijna 50 jaar geleden
Toen in die ouwe Rosestraat nog stoomtrammetjes reden
Zo'n warme zomerzondag heel de Rosestraat vol zon
Met mensen lopend van de kerk of naar het stadion.

Rosestraat op Zondag, het hinkelperk van Betsie
Drie corners een pienantie op de keien toch een metsie
Een step met houten wieltjes, bijna vierkant door 't gebruik
Daar kwam zo'n kind dus zeker nooit de Rosestraat mee uit.

En voor de deur die Moordenaar die reed daar vrijuit rond
Totdat ie weer ontspoorde, sissend naast de railzen stond
Met mensen in hun beste pak op weg naar 't Boereland
Zo hield de RTM dus de familieband in stand

Rosestraat op Zondag als Blinde Piet daar speelde
Op die accordeon, gek dat dat nooit verveelde
Of de Kilima Hawaiians door het open raam
De Jacksons of Malando dat was toch ook zo'n naam.

Rosestraat op Zondag, de koffie kon er geuren
Rosestraat op Zondag, rijen fietsen voor de deuren
Zo'n lange zomerzondag en als ie was gedaan
Dan wist ik in de Rosestraat een goeie kroeg te staan

Op bijna elke hoek daar vond je zo'n lokaal
De meeste met vergunning, ach ik dacht wel allemaal
Daar kon je uren bomen, geen erg meer in de tijd
Met een eitje of een bal gehakt tegen de flauwigheid.

Rosestraat op Zondag net een oorlog afgelopen
We hadden nog geen auto's, maar je had wat om te hopen
Rosestraat op Zondag, zo lang en toch zo klein
Want je past nog in mijn hart van Hillesluis tot Stieltjesplein.........
----------

Rot en Rotter door C.A. Cocheret

"Als klank" kan Rotterdammer niet bekoren,
Het gaat niet langs de ziel gelijk een streel
Van harpaccoorden, zefier of fluweel.
Het zal fijnzinnigen in de oren storen,
Die rasp als uit een rauw-gezaagde keel
Van Rot en Rotter en wat r's teveel,
Als werden zij geproduceerd bij 't boren
Electrisch, in 't verharde straatcement...
Of 't roffelend bonzen, dat gij ook wel kent,
Van holle vuilnisemmers, zink op staal,
Bij de gemeentelijke vuilophaal.
Maar bij 't volbrengen van de levensreis
Is 't mieters als identiteitsbewijs.
----------

Rotown Magic door Jules Deelder

Rotterdam is niet te filmen
De beelden wisselen te snel
Rotterdam heeft geen verleden
en geen enkele trapgevel

Rotterdam is niet romantisch
heeft geen tijd voor flauwe kul
is niet vatbaar voor suggesties
luistert niet naar slap gelul

't Is niet camera-gevoelig
lijkt niet mooier dan het is
Het ligt vierkant hoog en hoekig
gekanteld in het tegenlicht

Rotterdam is geen illusie
door de camera gewekt
Rotterdam is niet te filmen
Rotterdam is VEELS te ECHT.
----------

Rotterdam 2x verdwenen door L. Th. Lehmann

Martin, die Mooij heet, Judith, die het is,
namen me mee naar de Sint Laurenskerk.
Mooij werd terecht gehuldigd voor zijn werk.
Ook zag ik door het glas van de abdis

het nu verdwenen spoorwegviaduct,
dat ik vanaf mijn oma's voordeur zag.
Raden hoe, achter Loos, de spoorlijn lag,
is mij, VOOR de Meidagen, nooit gelukt

Wit colosseum Loos, de houten brug,
de sleperspaarden op het Haagscheveer
en schipper Maatje, komen niet terug.

Cholera, stank, tanden, bruin, geen of gouden,
Welk zinnig mens wil heel 't verleden weer ?
Maar jeugddecor had ik wel graag gehouden.
----------

Rotterdam 1952 door Alfres Kossmann

Door de stad van noodwinkels en betonnen paleizen,
door deze zondag van meisjes die gom kauwen,
van kinderen met paarse benen en versierde ouders,
van kleine cafe's met scrabeuze neon-lichten,
van jonge bakvissen, schraal en opwindend
door hun kale lichamen en hun gezichtjes
overtrokken met een glans van hardheid,
door deze koude van regen en nevelige trams,
en van wrevelige echtelieden, geeuwend van verveling,
kom ik naar jou.
En terwijl mijn geslacht smacht naar ontlading
denk ik eraan dat ik je achterliet
huilend in een stoel, verdrietig
van ongenoegen en vrouwepijn,
en vraag ik me af of je huilen zult of slapen,
boos zult zijn of gelukkig,
of je me zult haten of liefhebben
wanneer ik de deur dichtsla en mijn jas uitdoe
en een walm van wijn uitwasem
in ons vochtig huis
Is het lust die ik bij je zoek en onlust,
is het wrevel om je zwakheid die ik zoek,
is het je ziekzijn dat ik zoek,
is het de trage kiespijn van je leven?
De kachel is bijna uit, je slaapt, je hoest.
mijn boze tederheid brengt mij tot

met al de murwe verleiding van lichamen en kroegen
beroep doet op mijn vliegende verlangens,
denk ik aan jou,
die mij liefhebt en niet liefhebt
die mij kent en nooit zal kennen,
die mij wiegt ---in modder ?---in aarde?---
die mij zo vreemd en lief bent dat ik vaak
met het medelijden van de verveling denk,
Hoe in godsnaam kon ik dit beginnen,
dar zo gelukkig is en zo mislukt?
denk ik aan jou die aan mijn zwakte steun zoekt.
Zouden wij dan niet, als dronkenlieden,
zwakte leunend op zwakte,verder zwaaien,
twijfelend, zingend?
----------

Rotterdam 1990 door Jan Oudenaarden

Wij willen een loflied zingen
Voor de mannen en de vrouwen
Die na de ramp van negentienveertig
Rotterdam hielpen herbouwen.
Maar ze zijn allemaal verdwenen
Voelden zich in de nieuwe stad niet thuis.
Het bestuur liet ze zakken als een baksteen
Joeg het volk naar Hellevoetsluis.

Rotterdammers wonen in Capelle
Spijkenisse, Brielle of Maasdam.
In Rhoon, Poortugaal of Barendrecht
EEN woont er zelfs in Stellendam.

Nu zijn er duizenden zonder werk
En de woningen zijn veel te duur.
De gezelligheid is uit de stad verdwenen
En niemand kent zijn naaste buur.
Oude buurten werden afgebroken.
Geen steen bleef op de andere staan.
En iedereen vertrok naar elders
Op een steenworp hier vandaan.

Rotterdammers wonen in Capelle
Spijkenisse, Brielle of Maasdam
In Rhoon, Poortugaal of Papendrecht
EEN woont er zelfs in Stellendam.

Het gaat goed met industrie en handel
Wolkenkrabbers schieten uit de grond
Maar in de grootste haven van de wereld
Lopen velen werkloos rond.
Er is geen geld om vuil op te halen
Er is geen poen voor een behoorlijk feest.
De Rotterdammers kan het niet meer schelen.
Ze zeggen, dank je wel, ik ben al geweest.

Rotterdammers wonen in Capelle
Spijkenisse, Brielle of Maasdam
In Rhoon of Hendrik-Ido-Ambacht
EEN woont er zelfs in Stellendam.
----------

Rotterdam '94 door Theo Verhaar

1.
Aan de voet van het industrieterrein,
waar we parkeren,
begint de sluiproute van armen en benen
die zich voortbewegen
in stof en gruis,
tot ze beschutting vinden
onder de afbeelding van een hoed
op een olietank geschilderd.

2.
Ongecoordineerd is het verlangen,
als de ledenmaten van een marionet
op het monument
dat wij hem uit de koffer nemen.

3.
Geknotte rails steken
in onze weke huid,
buigen om,
zetten ons tussen haakjes.

4.
Niet verbranden.
Verteren gaat ons gemakkelijk af
in het gras.
Opgejut door goed doorbloed vlees.

5.
In de verte glimt het kookeiland
Een schim van stoomfluiten
echoot onze adem, maar wij
rochelen glinsterende slijmscherven.

6.
Zaad eet een wit
papieren zakdoekje op
dat in kruimels
op de grond valt.

7.
Een Dorische zuil,
een stijve spier
verdwaald langs de snelweg
staat daar zonder wellust.
----------

Rotterdam door J.C. Bloem

Hoe vreemd ligt deze stad nu open,
Hoe is zij wonderlijk en licht:
De huizenlooze straten loopen
Van niets naar niets --- toch niet ontwricht.

De hemel straalt als nooit te voren
Op waar der eeuwen bouw verdween ---
De zomer heeft geen glans verloren,
De zon scheen zoals ze altijd scheen.

Men gaat in innerlijke afzond'ring
Herdenkend hoe het is geweest,
En vindt zichzelf tot zijn verwond'ring
Geschokt veel minder dan bedeesd.

Klaag niet, steeds bloesemen de tuinen
Boven verganklijkheid en wee:
Een herder kust thans de puinen
Van Babylon en Niniveh.
----------

Rotterdam door W.Hussem

Het spinsel dat de tijd weeft rond
de stad, het plein, de straat, het huis.
Den tuin, die vol met bloemen stond,
het ligt aan flarden tusschen gruis.

Geen hooge kamers meer, geen gang,
geen witte keuken, glanzend hout,
slechts wanden met gescheurd behang
waarvan de kleuren zijn vergrauwd.

En 't telkens laaien, vlam na vlam,
uit roet dan van de puinhoop stijgt,
waarin de stem van Rotterdam
ontzield, na eeuwen klinken zwijgt---

Dan weet ik hoe ik heb bemind
het hecht verbond van dood en droom
het pakhuis waar ik speelde als kind,
de schepen glijdend op den stroom.

Den zerpen geur van specerij
die 's zomers om de kaden waart......
dan loop ik langs het vallend tij;
Eens wordt ook dit verlies aanvaard.
----------

Rotterdam door Willem van Iependaal

Hoe heb ik jou, mijn Rotterdam, teruggevonden?!
Je huizen verpuind en je havens vernield!
Ik voelde mezelf bij jouw aanblik geschonden
En vloekte -- een biecht hoezeer ik van je hield!--
Het krommende straatje, waar ik werd geboren,
De school en m'n honk...Het is alles vergaan!
Ik zag nog alleen een geblakerde toren
In 't gruis van te morzelen jeugdjaren staan...

Er stond in de modder een heikar te hijgen,
Die sluierde rouw op het deel van de stad
Waar 't rosige leven van drinken en tijgen
Voor de zeeman aan wal z'n bekoringen had.
Er relden geen kreten. Er blonken geen glazen.
Er deunde geen orgel: er zwierde geen rok.
Er was nog alleen maar dat bonken en razen
Van de zwoegende kar en het vallende blok!

Ik zocht weer de haven. Ik wiste m'n tranen...
Ik zag weer de masten en boeg van m'n schip,
De Maas en de meeuwen, de boeien, de kranen
En strakkende lijnen van takels en tip.
Er zwaaiden weer bakken! Er lalden weer lieren!
De zon zette water en wimpels in vlam.
De hijgende heikar bleef halen en vieren:
De beukende hartslag van 't nieuw Rotterdam!!
----------

Rotterdam door Cor de Back

1. Coolsingel
Het verleden wordt
woordenloos terzijde gelegd
bouwvakkers bevechten de grond
een ramp-zalig werk.

verder op
tellen kostbare huizen
hun dagen af.

2. Mathenesserlaan
en de weg heeft drie banen
EEN voor het slanke
EEN voor het dikke
en EEN voor het meisje

3. Delfshaven
Hein gaat rond
en zwaait zijn journaal naar de molen
hol klinkt een lasser
een vergeten schip teert weg
bruine mannen steken een pijp op
en vertellen van vroeger
het grote scheepvaart gebied.
----------

Rotterdam door Gerard Cox

Ik ben in veertig geboren
mat 'n speling van een week of tien:
Toen was de stad al verloren,
het mooie heb ik nooit gezien.
'k Ben nooit wezen kijken naar variete
op de Kruiskade in het artiestencafe

Mijn ouders praten van Hoogstraat,
het Hang, Rode Zand, Grote Mart;
en dromerig "ah, de Passage,
een stad met een warm kloppend hart".
En nog vroeger stond Jacob Blazer te stampen
in 't Casino, Coolsingel, bij de koolspitslampen.

Nu schrikt men als 's avonds na tienen
op 't Hofplein hardop iemand iets zegt.
Nu breken we straks aan de Binnenweg,
ook die laatste rooilijn moet recht.....
Na het bombardement was hier niet meer te leven
door de ambtenarij is dat ook zo gebleven.......
----------

Rotterdam door Hans van de Waarsenburg

Eens liep hier een grootmoeder
Kettingen, sprak zij, ratelend en goederen
Gestapeld op de kade. De lucht, lichtend
Als haar naam voor ze werd gebogen.

En taai niet wilde breken. Rotterdam
De lege dagen in haar leven. Een stad
Stilzwijgend verhuld. Zandgrond later
Waar ze niet groeide en kinderen baarde.

Scheepsgewijs heimwee, slechts zelden gestild
Soms wandel ik er nu: plat verleden
Steen voor steen herschikt. Denk kort
Aan haar. Zie de grijze ogen, tranend

Gebroken. Oma wachtend op de dood
Die krakend kwam, zo ver van Rotterdam.
----------

Rotterdam door Willem van Toorn

Steen voor steen moet ik de stad herzien.
Straten die in mijn hoofd bestonden, worden
na deze ondergang weer opgetrokken.
Gedacht domein. Vrede. De ramen zien

op andere pleinen uit dan ze voordien
kenden. Parken opnieuw berekend
met vijvers waar het onwennig in regent:
water waarin ons spiegelbeeld misschien

Wolken zoeken een weg over het plan
dat ons zolang we samen zijn betekent
en moeiteloos even omvatten kan.
----------

Rotterdam door Wim Kerkhof

Dat troosteloze Weena en dat vervelende Hofplein.
Elke keer word ik weer kleddernat van die fontein.
Als jij dat mooi wilt noemen, nou hou dan je kop maar dicht.
Dat gewinkel op de Lijnbaan met die lelijke muziek.
Ik hoor gerinkel daarvandaan, daar valt er weer een piek !

Kun je dat niet horen dan ?
Ik kom gewoon uit Rotterdam.
Maken wij ons zorgen dan ?
Ze maken er een potje van.

Ontzettend saai, die metro en ook die nieuwe lijn.
Alsof ik zo a la minute in Ommoord wil zijn.
Die stinkend vieze haven, nou die ken je zeker wel...
Ruik ik nou zo scheikundig, of is 't weer de Shell ?
Daar loeit weer een sirene, het is alarmfase 3
Maar ja, we gaan niet katten op die fijne industrie !

Kun je dat niet horen dan ?
Ik kom gewoon uit Rotterdam.
Maken wij ons zorgen dan ?
We hebben toch een rampenplan.

Maar als ik in het buitenland een olietank zie staan
Een rookpluim uit de schoorsteen, dan open ik het raam.
Aah ! die vertrouwde lucht die ik al jaren ken
Alsof ik zo weer in de Rijnmond aangekomen ben.
Maar dat kan toch niet tippen aan die vlammen van Pernis.
Dat is wat ik van Rotterdam het allermeeste mis !

Kun je dat niet horen dan ?
Ik kom gewoon uit Rotterdam.
Maken wij ons zorgen dan ?
We hebben toch een rampenplan.
----------

Rotterdam Europoort 1970 door Herman Moscoviter

Tweeluik

De knotwilgen ballen hun vuisten
tegen de lente. De wereld ruikt heel stals
naar koeiestront. Eerst de overtrekkende
kletsende grauwe ganzen dan
de seizoenwerkers terug: Kievit en Grutto B.V.
Geen zwaluw te bespeuren en toch al
biddag voor het gewas.

Het zand stuift mammoettankers tegemoet.
Vrouwen reinigen hun oksels
voor continumannen. Een generatie
zonder klachten.
Kiezen op mekaar de smog
heeft goud in de mond.
Wasdag voor het gebit.
----------

Rotterdam, 2001 door Martin Bril

1.
Rotterdam is een bocht
Meer in het bijzonder: deze bocht

Vanuit Den Haag en Amsterdam
Over de A20, afslag centrum
Op het Kleinpolderplein

De beste afslag van de wereld
Smal en slecht asfalt, onkruid, vangrails met roest
Een Duitse afslag, scherpe bocht

En in plaats van omlaag
Gaat ie omhoog, dat is het mooiste
Want omhoog dan omlaag
(geldt alleen niet voor rivieren)

En dan ineens is daar die bocht
Die bocht die Rotterdam is

En in die bocht ligt de stad of beter
Gezegd: in die bocht is zij daar opeens

De stad
De skyline

Rotterdam
Wat een vrouw !

De bocht is kort
Maar na de bocht wordt het nog mooier

De weg

De weg, een bolderende weg, een weg
Omlaag
Rechts Blijdorp, links het Vroesenpark

Zo'n weg
Om hard te nemen, richting stoplicht
Aan het begin van de Stadhouderweg
En het begin van Rotterdam.

2.
Rotterdam is een plein
Het Wilhelminaplein
Pal over de Maas, net over de brug
Bij Luxor voor de deur.

Links Noordereiland en Kop van Zuid
Rechts Hotel New York en de
Voormalige vertrekhallen van de
Holland Amerikalijn

Daar stond ik op een avond
In de regen
Zojuist over de brug gekomen
Wachtend voor een stoplicht
Met Luxor voor mijn neus

Niemand te zien
Nergens
Een maandagavond
het plein glom en glinsterde
Gepoetst en alleen

Van links kwam ineens een rood Renault 5-je
Waar van alles aan mankeerde

Aan het stuur zat een blondine
De enige vrouw de enige auto de enige beweging
In de wijde omtrek
Als gezegd

En ik stond stil met de brug in mijn rug

Aan hoe ze reed de blondine
Kon je zien dat ze door oranje gleed
Met muziek erbij

3.
Rotterdam is een parkeerterrein
En over parkeerterreinen gesproken

Het parkeerterrein naast New York
Al die kinderkoppen keien kasseien
Dat is pas parkeren

En daar kwam ik terecht want waar anders
En nu uren later had ik de blonde vrouw
In mijn armen en ik zoende haar en zij zoende mij
En verdomd haar lippen weken
En haar tongetje kwam te voorschijn

Waarop ik haar aan het lachen bracht
Verlegen lul die ik ben
Verliefd dat wel op haar en
Rotterdam.
----------

Rotterdam, oudjaar 1945 door Alfred Kossmann

De dag begint zwaarwichtig en onzeker,
In het profiel van de verwoeste stad
worden de norse silhouetten weker
van kleur en vorm. Ik had

drie jaar tevoor geen morgenuur gedacht
dat van rood vuur niet dreigend was doorschenen,
maar vuur brandt uit en leed is onverwacht
waaiend als rook in het azuur verdwenen.

Zie naar de stad waarin de strenge winter
begint. Blinkend op iedere gevel
stijgt langzaam en nadrukkelijk de grote

bloedrode zon omhoog en ginter
schittert haar gloed in een vergulde nevel
langs 't oude land van weiden en van sloten.
----------

Rotterdam, stad van mijn vaad'ren door Mw. W.Hogerdijk-Zomer.
Geboren op 18 november 1909 te Rotterdam
Overleden op 3 september 1997 te Rotterdam

Rotterdam, stad van mijn Vaad'ren gelegen aan de brede Maas.
Stad, waarin ik ben geboren.
Rotterdam, misschien is het dwaas,
maar ik denk nog vaak aan vroeger,
voor je die grote klappen kreeg.
Voor je brandend en beschoten kreunend in elkander zeeg.

In het oude smalle Noorden,
was het waar mijn wieg eens stond,
waar ik voor het eerst naar school ging
en ook mijn eerste werkkring vond.

Ach, wat ben je toch veranderd.
Denk maar eens aan Je Noordplein
Daar had toen in alle vroegte,
de groentehandel zijn domijn.

Nog hoor ik in de ochtendschemer
de ratelende wagens gaan.
Ik hoor het luid gekef der honden
onderuit de kar vandaan.

Weet Je nog het oude Lischplein
waar lijn elf zijn eindpunt had
en wat denk je van de kaasmarkt
midden in je hart, o stad?

Ik zie je oud stadhuis nog voor me
was het soms geen pracht stuk werk?
Mijn ouders mochten daar eens trouwen
en daarna in de Grote Kerk.

Ja, die is overeind gebleven,
zwaar gehavend, zijn kracht verviel.
Weer opgebouwd, o hij is prachtig,
maar als je het mij vraagt, zonder ziel.

Vlak bij de kerk, daar was de Oppert,
met de Schoorsteenvegersgang.
Daar in de buurt niet heel veel verder,
de Vissersdijk en ook het Hang.

Rotterdam, ik zou je te kort doen
als ik je Delftse Poort vergat.
De Goudsesingel met zijn weekmarkt
die ons zoveel te bieden had.

Je oude Beurs niet, het plan C,
en wat nu Centraal Station is,
heette vroeger het D. P.

Herinner je je nog de paarden,
van die grote brouwerij?
Nee, ik zal geen namen noemen,
maar ze hoorden er wel bij.
Met hun lange, zware manen,
't gareel gepoetst als glanzend goud
en ook die platte sleperswagens
met een volle lading hout.

Ja, je bent wel erg veranderd
dat bemerk ik iedere keer
loop ik in je rond te dwalen,
vraag ik me af, waar ben 'k ook weer.

Maar nu moet ik eerlijk blijven,
Je kreeg er wel wat voor terug.
Neem bijvoorbeeld nu de Metro
of die grote Brienenoordburg

En aan de Maas, vlak bij de Heuvel
staat de fiere Euromast,
die door zijn enorme lengte
schitterend in je stadsbeeld past.

Je kreeg een Lijnbaan en een Zuidplein,
de trotse Doelen, het Ahoy.
Alles bij elkaar genomen
ben je best nog wel een beetje mooi

En al ben je dan veranderd,
met veel verkeer... en ongerief,
dit zal ik altijd blijven zeggen:
ROTTERDAM, IK HEB JE LIEF!
----------

Rotterdamsche praatjes door J.H. Speenhoff

Rotterdam is toch maar eenig,
Jongen, jongen wat 'n stad,
Iedereen wou dat zijn vader
Hier een rijtje pandjes had.
Maar al is ook alles prachtig
En 't leven nog zoo fijn,
Toch wil niemand van ons allen,
In Rotterdam begraven zijn.

In de Zandstraat is 't heerlijk,
Overal muziek en licht,
Voor een glaasje oude klare
Slaan ze daar je oogen dicht.
Met revolvers en met messen
Maken ze elkaar van kant,
Daarom zeker heet de Zandstraat
In 't begin: " 't Roode Zand " .

Boven op de fraaie gevel
Van ons nieuwe Rechtsgebouw,
Staat met weegschaal en met sabel
Een geblinddoekte mevrouw;
Maar die blinddoek voor haar oogen
Heeft ze voor haar neus gedaan,
Want de scherpe geur van koffie
Was niet langer uit te staan *)

Op de Blaak staat trotsch en prachtig
d'Wissel en effectenbank,
Hooge vensters, fraaie deuren,
Dikke muren glad en blank.
Als die muren dunner waren,
Of van minder sterke steen,
Vlogen de revolverkogels
Dagelijks er glad doorheen.

Onlangs was een simpel boertje
De Passage in gegaan,
Want hij dacht er met biljarten
Gauw een duitje uit te slaan;
"Wel potdorie ! " riep het boertje,
't Kost me al een riks of tien,
'k Heb al uren staan te wachten
En ik heb geen bal gezien !"

Rotterdam was voor een poosje
Nog een achterlijke stad,
Daar men net als vroeger jaren
Niets dat paardentremmen had:
Maar nu zijn er elektrieke,
Ieder wijk heeft nu haar lijn,
Weldra zullen er meer tremmen
Dan Rotterdamsche burgers zijn.

't Is een herrie en 'n leven
In de elektrieke tram,
Praatjes maken is niet moog'lijk,
Want je schreeuwt je longen lam,
Prachtig zit je in de wagens,
Je darmen schudden door elkaar,
Gunstig voor de spijsverteering
Rammelen en hossen maar.

Kijkt ze langs de straten snorren,
Langs hun elektrieke baan,
Die niet haastig in kan stappen
Laten ze gewoonweg staan;
Voor een hijpaal of 'n wagen
Staat de tram onmiddellijk stil,
Maar 'n mensch wordt overreden,
Als ie dan niet hooren wil.

*)rechters dronken onbewust koffie van gestolen
boonen, uit zakken als bewijsstukken bewaard.
----------

Rotterdamsche Vischmarkt Exit door Han van Arkel
Hij schreef naar aanleiding van de sloop van de vishal in 1933 dit gedicht

d'Oude Rotterdamsche Vischmarkt
Zien we van ons henen gaan
Nog een luttel aantal slagen
En het is met haar gedaan;
Lekkerkerker en zijn mannen
Doen, als immer, flink hun best;
Duchtig slaan ze met hun mokers
Op de schaam'le, grauwe rest;
d'Oude vischmarkt moest verdwijnen
Zonder ook maar EEN pardon
Wijl de Vroedschap dit obstakel
Moeilijk langer dulden kon
In de jaren 1881
Werd besloten tot de bouw,
Twee-en-vijftig lieve lentes
Bleef de markt haar roeping trouw;
Gestoffeerd door Trijn en Keetje,
Door makreel, tarbot en schol
Was het tusschen Blaak en Wolfshoek
Altijd schilderachtig vol;
Loven, bieden en gekibbel
Wisselden elkaar daar af,
Daar regeerde 't achterkleinkind
van Kaat Mossel en haar staf.
Op de gammele fragmenten
Gaan de mokers fel tekeer:
Nog een luttel aantal slagen
En de Vischmarkt is niet meer.
----------

Schipperskwartier door Freek van Leeuwen

Moe van het bonkende orgel,
laveloos van de drank,
nog nooit zo van god vergeten,
nog nooit zo versloerd, versmeten,
ik walg van de zware stank.

Van drank en van sigaretten,
ik walg van de vrouw op mijn schoot.
Haar mond is glimlachend vertrokken,
mijn hand streelt zacht onder haar rokken,
haar borsten zijn zwaar en bloot.

Maar straks in de stilte daarboven,
zullen wij weer kinderen zijn.
Dicht in elkanders armen,
zullen wij schreien, wij armen !
Omdat we verloren zijn.
----------

Sparta, tweede paasdag 1913 door Jan de Rijmer

Huug de Groot, mijn vriend, waar haal je
Toch dat schot, die kracht, die gloeit,
Zodat Brebner aan jouw kanjers
Al zijn vingers heeft geschroeid ?
Niemand zag de ballen vliegen,
Maar jij peerde ze erin,
En je schoot het net in flarden
En klein-Holland had z'n zin.
----------

Sparta

Al staat ons huisraad in de lommerd
Al zien we van misere blauw
Al lijden we aan jicht of mazelen
We blijven Sparta altijd trouw.
----------

Sparta's clublied door D.Hans

Spartanen, ja, dat waren wij
Spartanen moedig fier en blij...
Al sloeg het lot ons dikwijls neer
Wij rezen kloek en kloeker weer.
Wij streden vinnig altijd mee
En waren vinnig altijd twee.
Toch heeft de kracht, de moed ons nooit gefaald
Steeds heeft rood-wit op Hollands veld gestraald.

Spartanen, ja, dat zijn ook wij
Spartanen, moedig, fier en blij.
Wij hebben roemrijk voorgeslacht
Jan Stok en Hasselt voortgebracht
Reidt, Boomsma, Heybroek, Vuyk en Kit
Zij streden moedig voor 't rood-wit.
Op dan Spartanen, om geen slag getreurd
Steeds heeft rood-wit het Hollands veld gekleurd.

Spartanen, ja, dat blijven wij
Spartanen, moedig, fier en blij.
Met geestdrift naar het doel gesneld
Rood-wit zal stralen op Hollands veld.
Eens glanst voor ons de zonneschijn
Eens zal rood-wit de eerste zijn.
Op dan, voor Sparta willen we alles doen
Eens straalt rood-wit als Hollands kampioen !
----------

Speenhoff en de Polder door Koos Speenhoff

"Zeg rooie wat zal jij verschrikken
Als jij 's thuis gevaren ben
Dan zal je zien en ondervinden
Dat jij de Polder niet meer ken
De heele keet wordt afgebroken
De heeren krijgen nou d'r zin
De meiden motten uit d'r zakies
De burgemeester trekt erin
----------

Station Hofplein door Hans Kok

Ik had een reisje in de zin,
een ongekend traject:
retourtje Berkel-Rodenrijs
vanaf Hofplein.
Het station - de hal, de trap,
de bovenhal - was leeg,
op het perron, behagelijk in
een late zomerzon,
wachtten een dame met een kleine hond
en, verderop, een heer met krant;
ze hoorden schuld- en waardevrij
bij elkaar in een verstolen schilderij.
Ik keek eens rond.
Ik zocht en vond
een loket voor plaatsbewijzen,
maar geen beambte in 't vizier.
In plaats daarvan
een bordje, rood en wit, GESLOTEN.
Wat nu. Zonder kaartje naar de trein?
Dat had ik niet bedoeld.
Ik had, meteen vanaf 't begin
van schuld gevrijwaard,
mij willen nestelen in een hoek
van de coupe, een en al oog
voor wat ik, neus en handen tegen het glas,
zou leren.
Z had ik het voorvoeld.
Op mijn schreden ben ik teruggekeerd:
de bovenhal,
de trap, de hal, de straat.
Ik was ontsnapt
aan - noem het kwaad.
----------

Trouwe zoon van Rotterdam door Herman Romer

Ik heb een droeve foto in mijn lade:
de Grotemarkt uit vroeg're tijd in puin en gruis.
zoals het hele hart der stad door vuur verraden,
na Duitse bommen op de burgers en hun huis.

Die dag in mei kan uit mijn geest niet wijken,
en ook dat beeld niet van Erasmus van weleer:
eenzaam omhoog staat hij er nog te kijken
in 't boek van hem, in desolate sfeer.

En op het plein zie ik een man passeren,
die weet zijn weg te moeten gaan door al dat leed
dat wortel schiet en nimmer valt te keren,
als men bij strijdlust de mens'lijkheid vergeet.

Ook in dat treurspel is hij omhooggebleven,
Erasmus, trouwe zoon van Rotterdam,
symboliserend zijn persoonlijk streven,
zoals ook onze stad haar eigen koers hernam.
----------

Uitstel door Leen Kok

Ik zou naar Brienenoord
de brug gaan zien,
maar keer op keer dan dacht ik
nu niet, later.
Toen ik er kwam, de brug door dichte mist niet zag,
kreeg ik een kater.
Ik piste nijdig, heel onredelijk en lang
ontzettend grote bellen op het water.
----------

Verwoeste Stad-Ossip Zadkine door Riekus Waskowsky

Handen, maar zijn het nog handen?
verschrikte vingers in brons,
o beeld dat meer dan een beeld is!

Hart dat te groot en te klein was,
te groot voor de klagende borst,
te klein voor de brand, voor de haat:
o panische angst in brons!

Ik tast naar U, beeld als de aarde
Mijn woorden zoeken Uw vormen af,
gaan U binnen, beeld als een hart.

Maar voor een ode zijn woorden te kort.
Dit blijft een sprakeloos lied,
voor een beeld als een kamer, een huis.
----------

Voor Rotterdammers is dat goed genoeg ! door Tony Schmitz

Als er een koe of varken is gestorven
Bij 't een of ander boertje in de buurt
Dan wordt 't cadaver, al is 't ook bedorven
In stillen nacht naar Rotterdam gestuurd.
En als ze onze dienders kunnen foppen
Is 't beest al worst, den and'ren morgen vroeg
Die kunnen wij in onze magen stoppen
Voor Rotterdammers is dat goed genoeg !

Er zijn hier huizen, die 'k niet wil beschrijven,
Waar iedereen gastvrij ontvangen wordt.
Als zeker Raadslid het weet door te drijven
Verdwijnen al die huizen binnenkort.
Laat je je door de liefde dan verleien
Omdat je hart voor 'n aardig meisje sloeg
Mag j' op een harde bank in 't Park gaan vrijen
Voor Rotterdammers is dat goed genoeg !

Een wereldstad wil Rotterdam graag wezen
Maar daarvan heeft het niet den minste schijn
Omdat de hooge oomes steeds vol vrezen
Voor onze dierbare gezondheid zijn.
Al zit je midden in het grootste pretje
Precie om EEN uur moet je uit de kroeg
En de politie jaagt je naar je bedje,
Voor Rotterdammers is dat laat genoeg !

Aan 't postkantoor wacht men soms heele uren
Als je een postwissel verzenden gaat.
Je vloekt: Hoelang zou dat nog moeten duren
Terwijl je netjes in het rijtje staat.
Aan 't postkantoor blijft alles bij het ouwe
Hoe dikwijls men ook om verbeet'ring vroeg.
Het Rijk zegt : Waarom zullen wij verbouwen
Voor Rotterdammers is het goed genoeg !

In een cafe werd uit de krant gelezen
Dat in een zeek're Aam'rikaansche stad
Een vrouw, die pas een jaar getrouwd kon wezen,
Vijf kind'ren tegelijk gekregen had.
Zoo'n Am'rikaan ! ja concurreer daar tegen...
Riep nijdig Kees, die zoiets niet verdroeg
Mijn vrouw heeft er pas drie gelijk gekregen
Dat's voor een Rotterdammer mooi genoeg !

Een lange wandeling door onze straten
Is om den drommel niet een groot genot.
Je breekt je hals in kuilen en in gaten
Je schoenen zijn in EEN maand tijd kapot.
Zoo'n stukkie Hoogstraat, meer kan het niet lijen
Krijgt 't asfalt waar men reeds zo lang om vroeg
En verder dans j' op zulke groote keien
Voor Rotterdammers is dat goed genoeg.
----------

Zadkine door Dirk Kroon

Een man ziet een stad
die in puin ligt
en richt zich weer op

Hij kiest het metaal
dat de spierspanning
goed zal verraden,

vormt zich een lichaam.
Verwrongen -- zoals een
straatvechter het achterlaat.

Maar het staat op een sokkel
in hart van een stad,
niet meer in puin.

Een stad ziet een man
de handen ten hemel
en richt zich weer op.
----------

Zandstraat dood door J.H. Speenhoff

Rond 1900 werd de buurt tussen Coolsingel en Delftsche Vaart
"De Polder" genoemd.
De prostitutie tierde hier welig maar op een gegeven
moment werd het te crimineel door de souteneurs die de boel gingen overnemen.
De buurt werd gesloopt en het stadhuis kwam er te staan.
De meiden vertrokken naar de Schiedamsedijk die mei 1940 werd plat gegooid.

Het is gedaan voor al de joppers
En ruzieschoppers
In Rotterdam
Ze kenne je d'r nie meer molle
Je zakke rolle
In Rotterdam.

Refrein:

Maar waar motte die meide nou blijve
Die op de keien staan?
Waar kenne die arreme wijve
Nou nog d'r slaggie slaan?

De Polder en 't heele zootje
Die leit 't loodje
In Rotterdam
Geen liefde en verliefde hartjes
Voor zeven kwartjes
In Rotterdam.
Geen zwabbers zie je d'r meer komme
Met Pinksterblomme
In Rotterdam.

Refrein:

Maar waar motte die meide nou blijve
Die op de keien staan?
Waar kenne die arreme wijve
Nou nog d'r slaggie slaan?

De dienders met d'r lange latte
en reuze-jatte
In Rotterdam.
Die hoeven d'r geen dronke-lappe
Meer op te knappe
In Rotterdam.
Ze loopen nie meer met z'n driee
Met stijve kniee
Wat te verbieje
In Rotterdam.

Refrein:

Maar waar motte die meide nou blijve
Die op de keien staan?
Waar kenne die arreme wijve
Nou nog d'r slaggie slaan?

Waar motte ze nou pierewaaie
En even draaie
In Rotterdam?
De huissies om je af te laaje
Die zijn verraaje
In Rotterdam.
De knippies waar je in kon loopen
Om wat te kopen
Die gaan ze sloopen
In Rotterdam.
----------

Zevenkamp door Gerard Cox

De grote weg naar Utrecht
Maar dan meteen de eerste afslag
En dan links langs het hotel
Die weg die kent u wel.
Daarachter lag haar huisje
Achter planten; gevelbreed
Waar ze nimmer iets aandeed
Mijn paradijs was daar
Want daar beminde ik haar.

We waren eindeloos gelukkig
In een dolce far niente*
Met de hele dag de zon
En altijd lente.
Ik suisde langs over de snelweg
't Is voor mij nu spergebied
Maar na al die jaren,
Droge ogen hou ik niet.

Refrein:
In Zevenkamp
Woonde m'n grootste schat en tevens ramp
Zevenkamp
Daar gloeide drie jaar lang m'n levenslamp
Daar lag ik in d'r bedje, streelde ik d'r blonde haar
Maar met d'r hondje eerst een rondje door de avonddamp
Zevenkamp, Zevenkamp.

Mijn paradijs was daar
Want daar beminde ik haar
We waren zorgeloos gelukkig
In een dolce far niente*
Met de hele dag de zon
En altijd lente
Maar zij nam een tennisleraar
Dat lieve stuk verdriet
En al die lange jaren
Droge ogen hou ik niet.

Refrein:
In Zevenkamp
Woonde m'n grootste schat en tevens ramp
Zevenkamp
Daar gloeide drie jaar lang m'n levenslamp
Daar lag ik in d'r bedje, streelde ik d'r blonde haar
Maar met d'r hondje, eerst een rondje door de avonddamp
Zevenkamp, Zevenkamp
Daar liep ik mooi tegen de lamp.

*dolce far niente=zalig nietsdoen.
----------

Zonsondergang door Jana Beranova

Een oogwenk hing de zon
in een notenbalk van zwarte lijnen.
Bij dit laatste salvo van licht
hield zelfs de avondbries
haar adem in.

Alleen de aarde draaide verder
en ook het verkeer raasde voort
van hot naar her over de kale kaden
alsof de vorstelijke brug tussen
dag en nacht ons niet aanging.

Een oogwenk scheurde de zon
in roodgloeiende draden.
----------