De geschiedenis van de Akerslootse familie KROM    

 

2.   DE GESCHIEDENIS VAN AKERSLOOT

De geschiedenis van de Akerslootse familie Krom begint aan het einde van de 17e eeuw. Vanaf die tijd weten we zeker dat er Krommen in Akersloot gewoond hebben. In dit hoofdstuk zal ik een aantal algemene zaken bespreken die te maken hebben met de geschiedenis van de bevolking van Akersloot, maar die ook betrekking hebben op de geschiedenis van de familie Krom.  

 

 

Tot circa 1665 moet Akersloot een welvarend dorp geweest zijn. Het dorp werd in die tijd zelfs het hoofddorp van Kennemerland genoemd. Zeevaart, visserij, landbouw en zoutwinning waren de belangrijkste middelen van bestaan. Het Akersloot van toen wordt nu ook wel een “zeevarend” dorp genoemd, het had toen immers nog een open verbinding met de toenmalige Zuiderzee.

Na 1665 zal het echter heel snel bergafwaarts gaan met de welvaart in het dorp. De zeevaart, visserij en zoutwinning zijn dan al geheel of gedeeltelijk verdwenen. Akersloot wordt dan voornamelijk een agrarische gemeenschap.

De periode 1665 tot circa 1770 wordt voor de boeren een moeilijke tijd. Dit kwam enerzijds door de hoge lasten (hoge huren, belastingen, e.d.), anderzijds door het lage prijspeil van de landbouwprodukten. Wat hierbij zeker een belangrijke rol speelde was dat de veestapel keer op keer door de veepest uitgedund werd. Veepest-epidemieën kwamen voor in 1714, 1744, 1769 en 1780.  

Vanaf 1770 gaat het met de landbouw veel beter. Waarschijnlijk is een gedeelte van de boeren rond deze tijd overgeschakeld van veeteelt op akkerbouw, dat goed te verwezenlijken is op de twee hoger gelegen strandwallen. Zij gingen bijvoorbeeld asperges kweken. De opbrengsten van de boeren worden na 1770 in ieder geval steeds groter. De prijzen, vooral die van granen en kaas, stijgen, en de rundveestapel wordt steeds groter.

Was in 1514 slechts 11% van alle grond in bezit van de dorpelingen (de rest van de grond was bezit van de kerk, de adel en/of stedelijke burgers), aan het eind van de 18e eeuw zijn de boeren meestal zelf landeigenaar.

Rond 1800 ziet de Akerslootse beroepsbevolking er als volgt uit: 75% doet aan landbouw en visserij, de overige mensen hebben als beroep: geestelijke, onderwijzer, timmerman, bakker, kleermaker, schoenmaker, schipper, meelmolenaar, smid, kastelein, visser, dekker, of scheepstimmerman.

Op een enkele uitzondering na is de helft van de bevolking rooms-katholiek, de andere helft is gereformeerd. Hoewel de katholieken zeker niet in de minderheid zijn, hebben zij weinig bestuurlijke macht. Het bestuur van de gemeente (de schout en schepenen) wordt voor het overgrote deel bepaald door de gereformeerden.

De hierboven geschetste ontwikkeling van het dorp (tot 1665: opkomst; van 1665 tot 1770: economische achteruitgang; van 1770 tot heden: economische opleving) is ook af te lezen uit de volgende grafiek. De grafiek heeft betrekking op het aantal huizen in het dorp en op het bevolkingsaantal door de jaren heen.

Jaar

1477

1514

1569

1622

1630

1731

1795

Aantal huizen

163

97

201

-

299

185

137

Bevolkingsaantal

-

615

-

1586

-

-

837

Het dorp Akersloot bestond niet zoals zo veel andere dorpen uit een gesloten groep huizen rondom een kerk. Het bestond eigenlijk uit 15 buurtschappen. In het noorden lag Boekel, en naar het zuiden afzakkend waren daar de buurten Lamoor, Hoorne, de Molenbuurt, Hougeest, de Middelbuurt, de Dam en de Sluisbuurt. Deze buurtschappen lagen op een strandwal het dichtst bij het Lange Meer, dat tot 1631 deel uitmaakte van het veel grotere Schermermeer. Ten westen van deze buurten op de tweede strandwal lagen Vierhuizen, Watersij, Kerkgeest en Starting. Deze twee langgerekte gebieden werden verbonden door de Kerkbuurt. Tot het gebied van Akersloot behoren ook nog het zuidelijk gedeelte van de (ingepolderde) Schermer en de in de polders tegen het Schermereiland aan gelegen buurten de Woude en Stierop. 

In 1795 vallen de Fransen ons land binnen. Ook voor Akersloot begint dan de zogenaamde Franse tijd. Dorpen en steden krijgen voortaan gekozen gemeenteraden en ook het ambtenarenapparaat wordt behoorlijk gewijzigd. Werden de gegevens betreffende geboorte/doop, huwelijk en overlijden/begraven van de inwoners voor die tijd bijgehouden door de aanwezige kerkgenootschappen, vanaf deze tijd is de registratie van de bevolking een taak van de gemeente. Zo ontstaat in 1811 onder andere de burgerlijke stand.

Met de Franse tijd, die duurt tot 1813, gaat Akersloot tevens de Moderne tijd tegemoet. Een voorbeeld van die nieuwe periode is de aanleg van het Noord­Hollands kanaal (1825),  een klus waar zo'n 6000 man mee bezig was.

Het inwonersaantal van Akersloot blijft groeien. In 1840 wonen er 964, in 1869 1298,  in 1899 1567, in 1921 1704, en in 1960 wonen er 2810 mensen in het dorp.

Hieronder volgt een plattegrond van Akersloot uit 1865.  

Hieronder twee foto's uit het begin van de 20e eeuw. De eerste geeft een beeld van de Molenbuurt, de tweede van de Sluisbuurt.

Inmiddels is ook in de omgeving van Akersloot de industrialisatie op gang gekomen. In Alkmaar, de IJmond, en de Zaanstreek zijn vele fabrieken gekomen. In de gehele regio is veel vraag naar fabrieksarbeiders en ander personeel.  

Hieronder volgt een foto van een deel van Akersloot halverwege de vorige eeuw. De foto is genomen vanuit de vorige St. Jacobuskerk en geeft een beeld van het zuidelijke deel van de Julianaweg en de Kerklaan, een gebied waar toen veel Krommen woonden

In de zestiger jaren van de vorige eeuw kreeg de ontwikkeling van Akersloot een flinke stimulans door de vestiging van werknemers van de Hoogovens. Geheel nieuwe wijken kwamen van de grond. Veel agrarische grond werd verkocht t.b.v. woningbouw, o.a. veel leliegronden. Akersloot onderging in deze jaren een ingrijpende wijziging.

Nu wonen er bijna 5000 mensen in het dorp. Het agrarische karakter van het dorp is bijna geheel verdwenen. Akersloot is een forenzenplaats geworden. Het overgrote deel van de werkende mensen heeft zijn werkplek buiten het dorp.

Op 1 januari 2002 raakte Akersloot zijn zelfstandigheid kwijt en fuseerde het met de gemeenten Limmen en Castricum. Akersloot is sindsdien onderdeel van de gemeente Castricum.

Het gemeentewapen van Akersloot

 

Startpagina                                                        Verder