Niet lullen maar poetsen

'Ach jongen, rustig maar, het komt allemaal goed', stelt Frans hem glimlachend op zijn gemak. Schildersbeest Rinus Blomsteel is een gezegend mens. Een man met een open hart voor de samenleving, sociale bewogenheid voor de medemens en bovendien altijd en overal omringd door vrienden. Het leven van de kunstenaar gaat echter niet over rozen (lees geld), dan is het handig als hem een duwtje in de rug gegeven wordt. Dus krijgt Rinus welkome steun bij het organiseren van zijn expositie van wat vrienden (zoals de gebroeders Verhage, taxibedrijf Peet Rusken en niet als laatste Frans en An Companje). 'Het is maar een kleinigheid voor ons, maar een vermogen voor Rinus', zegt de net 65-jarige Frans Companje. Zijn liefde voor de kunst openbaarde zich trouwens al op jonge leeftijd. Vanaf het moment dat hij zich meldde bij het Korps Mariniers had zijn omgeving vlug door dat de belangstelling van Frans niet alleen uitging naar het verdienen van geld. Hij zoog alles op wat zich op cultureel gebied aandiende, en dat heeft hij nog steeds.

Frans Companje bestiert samen met levenspartner (de bevallige) An het oeroude bruine café Centraal aan de Zwartjanstraat al zo'n tien jaar. Dat hij uiteindelijk koos voor de horeca heeft echter wel wat haken en ogen gehad. De jonge Frans (geboren in de Wiekstraat als jongste van een gezin van acht kinderen) ging met het mulo-diploma op zak aan de slag bij huidenhandel Kaufman. Toen zorgde de Marine voor twee jaar oponthoud in zijn loopbaan. Eenmaal van het uniform verlost zag hij meer in het vak van kelner. In '63 tapte hij zijn eerste biertjes bij café de Klapdeur in Kralingen. Tien jaar later opende hij zijn eigen kroeg (bestaat nog steeds onder de naam café Companje) aan de Teilingenstraat. Daar ontmoette hij Johan Meijer, een gesjeesde student geneeskunde die liever op een kruk in de kroeg zat, dan aan de operatietafel in vlees te snijden. Een hechte kameraadschap was gesmeed. Frans: 'Johan was eerstejaars, maar hij praatte er liever over dan hard studeren. En hij zat zonder poen. Om 'm te helpen heb ik hem twee dagen achter de bar gezet. Nou, je begrijpt: hij had bloed geroken, van die studie kwam nooit meer wat terecht. Maar t's nog goed met hem gekomen....hoewel dat heeft wel effe geduurd.' (Tegenwoordig woont hij in Groningen met een ruim bedeelde vriendin die ook nog eens eigenaar is van 900 meter dakgoot).

Beste haring

Frans en Johan besloten in de vis te gaan. 'Dat idee kreeg vorm toen we in Berlijn waren. Ik zeg tegen Johan: d'r is hier nergens een viskraam, dat zou een goeie buseniss zijn. We hebben zelfs geprobeerd om daar wat te beginnen, maar dat lukte niet. In Rotterdam kreeg de kans om een winkel over te nemen aan de Bergweg. Ik belde Johan op en zei: we hebben een viszaak jongen. Vijf minuten later stond-ie naast me. Had evenals ik de ballen verstand van vis. Maar we hadden het spelletje snel door.' De viszaak Meijer & Companje draaide als een tierelier. Ze leerden het vak in een vloek en een zucht. Wonnen zelfs de beker voor de Beste Haring. Ze hielden het acht jaar uit in de viszaak

Schotland

Frans ging door in een zalmrokerij op de Schaardijk. Een paar jaar later verhuisde hij naar Schotland om zich bezig te gaan houden met het vissen op paling. In het bedrijf waar hij werkte was het niet allemaal zuiver op de graat en na een politie-inval hield hij het voor gezien en keerde terug naar Nederland alwaar zijn An hem opwachtte en hem café Centraal binnenpraatte. 'Het café lag toen op z'n kont, maar nu is het een geweldige kroeg', zegt hij.

Centraal is een kroeg hoe een kroeg moet zijn. Open van 's ochtends vroeg tot 's avonds laat. Zeven dagen in de week. Met een mooie (betaalbare) pils, een fantastisch (gratis) biljart - met Rens als de beste speler van het Oude Noorden - en dames achter de toog die geen tegenspraak dulden. Maar Frans regeert er met ijzeren vuist. Lief en rechtvaardig indien mogelijk, streng en resoluut als het nodig is. Als hij iemand uit de zaak zet, dan is het voorgoed. 'Er kwam eens een vent na acht jaar weer binnen. Ik zeg hé, wegwezen joh. Hij zei tegen mij: ik dacht dat je me niet meer zou herkennen....'

De meeste stamgasten hebben allemaal een klein hartje, maar wel een grote (politieke) mond. Maar dan hebben ze toch aan Frans een rare, want hij praat de klanten - zoals helaas zo vaak wel gebeurt in de horeca - niet naar de mond. Blijkt wel uit zijn poging om met een Socialistisch/Pacifistische partij als lijstduwer misschien wel in de raad te komen. Dat lukte niet, maar zijn klanten stemden wel op hem. 'Die partij is het tegenovergestelde van Wilders', zo kreeg een van zijn stemmers te horen. 'Dat maakt niet uit, als Frans zegt dat het goed is, is het goed....'

Kunstcafé Gommers

Het is niet voor de eerste keer dat Rinus Blomsteel exposeert in het feeërieke etablissement van Jos Gommers aan de Voorhaven. 'Het is een geweldige plek om mijn werk te laten zien', vertelt hij. De opening vindt plaats op Koninginnedag om 14.00 uur. Een deel van de opbrengst gaat naar een goed doel.

De 2400 kilometer fietsen naar de bedevaartsplaats deren hem niet. Blomsteel (1957, Rotterdam) verkende heel Europa op de fiets. Van Spanje, Portugal, tot Italië, de Balkan, Duitsland, Ierland en Denemarken. Hij is dolgelukkig met zijn nieuwe fiets. 'Deze Santos is de Rolls Royce onder de fietsen', zegt hij met bewondering. 'Mijn oude Giant heeft het na 65.00 kilometer bijna begeven. Jos Bouman van het Bikecentrum aan de Noordsingel heeft deze fiets voor een aangename prijs geregeld. Hij noemt de fiets een vriend voor het leven.' Aan weerszijden van de fiets zit zijn hele huishouden opgeborgen. Vroeger vervoerde hij ook een karrenvracht aan voedsel. Dit keer geen aardappels en blikjes sardines, maar flink wat pakjes aardappelkaas-puree. Op zijn benzinebrander zal dat de basis vormen van menig maaltijd onderweg. Rinus staat te popelen om weg te gaan. Hij zegt: 'Ik moet mijn hoofd leegmaken tijdens mijn pelgrimage. Ik heb een onrustig jaar achter de rug. Moet de zaakjes weer op een rij zetten. Dat kan heel goed als ik met mijn fiets één ben met de natuur. In mooie weilanden, in de bergen of in dalen.'

Werkende vulkaan

Rinus Blomsteel is een gedreven schilder. In zijn atelier op de droogzolder van het voormalige nonnenklooster aan de Hammerstraat ontstaan geen schilderijen, 'maar', zo als hij zelf zegt, 'werken.' En als een onderwerp bezit heeft genomen van zijn gedachten, dan lijkt er schier geen eind te komen aan een opzienbarende productie. Blomsteel is als een werkende vulkaan die op gezette tijden zijn omgeving verdrinkt in lava. Als hij straks aan het graf staat van Vincent van Gogh in Auvers d' Oise op zijn laatste rustplaats naast zijn geliefde broer Theo, dan wordt hij overgoten door emoties. 'Van Gogh is van invloed op mijn leven en op mijn werk. Hij is een grote bron van inspiratie. Maar ook als ik in Santiago ben, dan wordt mijn geest gevuld met vreugde. Een vreemd religieus, klein maar wel voldaan gevoel van zin in het leven. Daardoor wordt de terugkeer naar mijn eigen land een reis van vreugdetranen.'

Als hij met zijn fiets richting het zuiden vertrekt, zegt hij: 'Ik denk aan mijn grote fietsvoorbeeld. Jan Cremer sr. De vader van. Hij fietste naar Palestina op een oude fiets met terugtraprem. Zonder mijn 29 versnellingen. Goh, wat heb ik het comfortabel.'