PURIM OF LOTENFEEST

Het joodse Purim- of Lotenfeest heeft niets te maken met loterijen, maar alles met het Perzische woord 'pur', dat ´lot´ betekend. Het feest gedenkt het ten gunste gekeerde noodlot dat de in Iran verblijvende joden bedreigde in de vijfde eeuw voor het begin van de christelijke jaartelling. Haman, zoon van Hammedata ´de jodenhater´, had plannen bedacht om de joden in Perzië uit te roeien.

  leo fuld

Hij had het lot geworpen om de gunstigste dag voor deze endlosung te bepalen. Het zou moeten gebeuren op de 13de dag van de twaalde maand adar. Op de 13e adar ondergaan de joden het 'vasten van Ester'. Men eet sober. Volgens het verhaal keren de joden zich tegen hun vijanden en richten een giga-slachting aan. Volgens het bijbelboek jagen ze op het platte land vijfenzeventigduizend Perzen over de kling. In de burcht Suza elimineerden ze vijfhonderd man. Plaatsen als Parsandata, Dalfon, Aspata, Porata, Adalja, Aridata, Parmasta, Arisai, Aridai en Waizata werden uitgeroeid. Toch is er in de ruimschoots voorhande zijnde Perzische bronnen geen woord te vinden over deze gebeurtenissen. Volgens het boek Ester zou de Iraanse heerser eieren voor z´n geld hebben gekozen en Haman, die de verdelging van de joden beraamd had, zou samen met zijn zonen op een paal zijn gespietst.

Dat wordt een dag na het vasten van Ester uitbundig gevierd. Vandaag de dag brengen vrouwen de halve dag in de keuken door om lekkernijen op tafel te kunnen zetten. Kinderen maken van deeg koekjes waarvan ze de randen omkrullen, de 'Hamansoren' . Met het avondgebed begint de eigenlijke viering. De kinderen in de synagoge hebben ratels meegenomen. Het complete boek Ester wordt gelezen en bepaalde passages worden extra herhaald. Valt de naam 'Haman', dan wordt er fel gereageerd met uitdrukkingen als 'Zijn naam worde uitgeroeid' en 'Weg met Amalek'. Kinderen mogen flink ratelen als ze de naam 'Haman' horen. Tot diep in de nacht is het daarna feest.

De volgende dag is het de 15e adar, de laatste dag van het feest. Vroeger werd deze dag in Amsterdam uitbundig gevierd met een poerim-bal. Ook niet-joden namen deel aan dit joodse karneval. Tegenwoordig dragen alleen de kinderen nog maskers. Dit ter herinnering aan Ester, die eerst een Iraans masker droeg. Volgens het verhaal mocht niemand weten dat de vrouw van de Perzische heerser een jodin was.

In mp3 you can download My Yiddishe Mama (extra oriental version)
(Yellen/Pollack) © 1997 Hippo Records; produced by Mohamed el-Fers, arr. Kees Post

Check de Muslim, jewish and christian calendars voor de juiste data van het purimfeest.

 

Home - all sites © 2000 by Mohamed el-Fers