Huize Sint Jan, Zeist

INDEX


Op de foto rechts het karakteristieke Zusterplein voor Slot Zeist. Net als het tegeoverliggende Broederplein zijn deze monumentale huizen tot op heden in stand gebleven. De school links in de hoek van het Zusterplein deed jaren dienst als dependance van de School voor Maatschappelijk Onderwijs in de Leliestraat. Veel Sint Janners bezochten deze school. Op het Zusterplein gaf ook Mijnheer De Haan zijn wekelijkse type-lessen op machines zonder letters op de toetsen. Je moest blind leren typen! Vanuit het klaslokaal had men uitzicht op de begraafplaats. Rond pasen kregen de leerlingen 'strooiselkoeken' en in de pauzes speelde men op het grasveld rechts rond de boom.

  • De School voor Lager Maatschappelijk Onderwijs had haar hoofdkwartier aan de Leliestraat 28. In de school zit nu o.a. het secretariaat van Sacred Dance.
  • Leliestraat 28, 3702 CC Zeist, tel: 030-6922206, fax: 030-6977918
  • A M de Boom, Hertenlaan 24, 3734CG Den Dolder, tel 030 228 3933
  • Koehoorn, T, P J Oudlaan 20, 3705VP Zeist tel 030 695 8162

MAIL NAAR MokumTV

OPLEIDINGEN

Ma Retraite 1908De jongens van Huize St. Jan kregen geen intern onderwijs, maar bezochten voor hun opleiding scholen in de omgeving. De meesten althans. Er waren jongens voor wie zodra dit wettelijk was toegestaan een baan werd gezocht. Bijrijder op een drankenwagen van Frumona in Bunnik of op de St. Jansdrukkerij in Zeist, gespecialiseert in katholieke scheurkalenders. Sommige vroegkomers brachten daar hun laatste lagere schooljaar door op de nieuw gebouwde RK school die lag achter de Sint Jozephkerk aan de Utrechtseweg 60 lag. Aan de overkant een smalle doorgang door.

Veel leerlingen bezochten de School voor Maatschappelijk Onderwijs aan de Leliestraat. Hier onderwezen o.a. mevrouw De Boom. Ze had een mini-rover die van binnen geheel van notenhout was. Haar echtgenoot was accoustisch ingenieur en ze woonde aan de Hertenlaan in Den Dolder. Verder was er Mevrouw Koehoorn, leraar Anne de Vries (gaf ook muziek, leerde o.a. het maleise Kasian si Patoka An en de uit Suriname afkomstige hindistaanse leraar Panday. Die verving Mevrouw De Boom tijdens haar ziekte. Typeleraar was de heer De Haan.

Ook de Lagere Technische School (aan de Dijnselburgerlaan?) werd vet bezocht. Befaamd was de schilderklas van leraar Windhorst en diens steeds herhaalde zinnetje bij het letter-schilderen: 'vijf centimeter trekken, handje verschuiven'. De school lag tegenover een verffabriek niet ver van het openluchtbad.

Maar er waren ook jongens die niet op de ambachtschool of de School voor Maatschappelijk Onderwijs belandde. De knappere koppen bezochten o.a. het Lyceum bij Zwembad Mooi Zeist aan de Utrechtseweg. Daar studeerde Rob Driesen, fan van Doris Day. Ook het Lyceum aan de Driebergseweg 10 en het Christelijk Lyceum aan de Lindenlaan 23 werden bezocht.
Henny Savenije (1952), prof aan twee universiteiten te Seoul in Zuid Korea en Sint Janner van 1968-70: 'Ter Braak was destijds maar wat trots op me omdat ik toen de enige was die op het Atheneum zat. Het Thorbecke Lyceum in Utrecht, dat was toen weliswaar nog gewoon HBS, maar goed. Ter Braak moest me altijd zonodig showen aan ouders van nieuwe puppillen.'

Een enkeling bezocht De Breul. In september 2001 was het 55 jaar geleden zijn dat het internaat 'Katwijk' naar Zeist kwam en zich vestigde op het landgoed 'De Breul', tegenwoordig Katholieke Scholengemeenschap De Breul.

En dan was er nog de Vrije School waar volgens de principes van Rudolf Steiner wordt onderwezen. Daar moesten de katholieken niets van hebben in die dagen. De antroposofen waren echter goed vertegenwoordigd in de omgeving van Huize Sint Jan. De Triodos-bank zat er net om de hoek aan de Tesselschadelaan (nu op het terrein van de vroegere Josephkerk aan de overkant van de Utrechtseweg).

UTRECHT

Sommige Sint Janners volgden een opleiding In Utrecht. Dat was dagelijks met de fiets via de veroorzakers van weer en wind in De Bildt, langs ellenlange kazernes via de Berenkuil naar de provinciehoofdstad. Daar bevond zich aan de Ganzenmarkt (nu theater) de dependance van een Utrechtse Middelbare School waar nogal wat Sint Janners op zaten.
Naam van deze school is helaas onbekend, het hoofdgebouw was jaren zestig nieuwbouw aan de rand van Utrecht, maar diezelfde school had ook een dependance in een oude school in de Vogelenbuurt (omgeving Lijsterstraat). Hier kon je, als je spijbelde, 'bijverdienen als glazenwasser'. Een in de buurt van de school opererende ruitenpoetser kon altijd wel hulp gebruiken. 'Was nogal ruwe gozer, die je een klap gaf als je een ruit niet goed gedaan had'. Hij ronselde zijn glazenwassers in een patattent op de hoek van de straat waar de school stond. Een bijzondere frituur, de patatten werden van aardappelpuree geperst. Ze waren zacht van binnen en allemaal even lang. Die snackbar had ook 'als eerste in Utrecht' kaassaus naast majonaise. Daar begonnen en eindigde glazenwassessies, waar je een geeltje (vijfentwintig gulden) per dag mee verdiende.

Ook het Thorbecke Lyceum in Utrecht werd bezocht.

Op Sint Jan kreeg je begin 60-er jaren in groep I maar 2,50 gulden zakgeld per week. Vlak bij het eind van de Slotlaan daar was een winkeltje waar je een pond tabak kon kopen voor 1.25 gulden. Veel jongens rookten dit, maar het was slechte tabak met veel kruimels, maar het was goedkoop. De jongens stookten verder goedkope merken sigaretten als Runner. Ook in mentholsmaak verkrijgbaar. Ugggh.

Sommige pupillen ontdekten dat als je een bon inleverde voor een schoolboek, of schoolbenodigdheden, dan kreeg je geld terug. Al snel kochten we een kwitantie boekje, en "verdienden" op die manier wel 10 tot soms 25 gulden per week. Toen we ooit Evers eens om wat extra geld vroegen voor iets, bleek dat hij
de hele zwendel wel door had, want hij zei;" Maar je krijgt al zoveel geld
voor al die boeken."

NA SCHOOLTIJD

Dansen leerde je bij Danschool Gadellaa aan de Steynlaan. John Molenaar uit IJmuiden: "De tijd bij dansschool Rettichini vergeet ik nooit meer omdat ik op een gegeven moment met mevrouw Rettichini danste als voorbeeld voor de beginnende dansers, de bronzies. De heer Rettichini gaf toen geen les meer i.v.m zijn leeftijd c.q zijn gezondheid."

Desolation C&BBlowen deed je in een kroeg net om de hoek van de Steynlaan in de Antonlaan. Daar kregen Cuby & The Blizzards in 1966 of '67 hun allereerste prijs (De Booming-award). De voor Nederlandse begrippen bijzonder rauwe, emotionele blues maakte de band in een klap tot populairste van Zeist en de LP Desolation was uitgeroepen tot allerbeste door de lezers van de Nieuwe Zeister Courant. Om de bijbehorende prijs (een 'zilveren' plaat, gemaakt door Wim Bokma sr. bij de Gero) in ontvangst te nemen kwam de groep 'voor reiskosten' naar Zeist. De zus van bassist Willy Middel (blond, geheel links op de hoes) woonde op Nooitgedacht in Zeist. Eelco Gelling en Willy kwamen een dag eerder naar Zeist, en bezochten onder meer Huize Sint Jan. Het concert in de kroeg aan de Antonlaan was het eerste waarbij Herman Brood op de piano te horen was. Tot twee keer sloegen de stoppen door vanwege de te zware belasting van de apparatuur van C&B.

De Nieuwe Zeister Courant bestaat niet meer, maar hield redactie op de Slotlaan 55. Deze krant werd niet alleen drie maal weeks bezorgd door Sint Janners, de jongerenpagina 'Booming' werd ook door een Sint Janner geschreven onder toeziend oog van 'de oude mijnheer Wermeskerken'. M C van Wermeskerken, Julianalaan 66, 3708BE Zeist 030 242 1826
Voor de Nieuwe Zeister Courant werkte Elfers samen met fotograaf Hans Dejure Zijsling. Ze interviewden o.a. Sonny and Cher, Jimmy Hendrix, Van Morrisson. Ook haalden ze, samen met een Zeister organisatiebureau (Live?), The Ousiders en Armand naar Zeist. De Outsiders in het Openluchtheater nabij het Slot en Armand voor een benefiet in blindeninstituut Bartimeus.

INDEX

UITSTAPJES

Fietsen naar de piramide van Austerlitz. In 1804, ten tijde van de Franse overheersing, vestigde generaal Marmont zich met zijn leger op de heide bij Zeist. In 1806 was er de Drie-keizerslag bij Austerlitz in Tsjechië, die door Napoleon gewonnen werd. Als herinnering daaraan werd het kampement van generaal Marmont omgedoopt in Austerlitz. Om zijn manschappen bezig te houden liet de generaal een piramide bouwen die ook nu nog bestaat en bekend is onder de naam: piramide van Austerlitz. Geen Sint Janner die hier niet naar toe fietste. Befaams vanwege de pannekoek.

Huize Doorn, het huis van de Duitse Keizer. Met (gaap, gaap) tentoonstellingen van tafelschikkingen of menu-kaarten.

Op Hemelvaartsdag fietsend naar Stockcarracen in Rhenen.

Vakantiekamp werd gehouden in een katholiek conferentiecentrum in Vogelenzang bij Haarlem. Ook daar ging men met de fiets naartoe. Met een onderbreking in een speeltuin tegenover het poetsmiddelenkantoor van Johnson Wax.

Landgoed Vollenhoven, Utrechtseweg 59, De Bilt
Een landschapspark en een in verdiepingen opgebouwde Engelse tuin met duizenden bloeiende delphiniums in de oude ommuurde moestuin. Het park omvat slingerende waterpartijen, kronkelende paden en een glooiend landschap. Informatie: 030-2200032 / 0294-286238

INDEX

IN DE OMGEVING

Aan de overkant, aan de Utrechtseweg 52, woonde de oude heer Nicolai, een fotoliefhebber waar fotograferende jongens van Sint Jan contact mee hadden. Zijn zoon (kleinzoon?) is mr C.A. Nicolai, Utrechtseweg 52, 3704HE Zeist 030 695 6700

Justitiële Inrichting Eikenstein was iets verder richting Utrecht aan de Utrechtseweg 37. Een Rijks Opvoedings Gesticht, een gesloten inrichting. Sommige jongens hadden voor ze naar Sint Jan kwamen eerst enige tijd doorgebracht in Eikenstein. De 'zware jongens'.

Naast de Sint Jozephkerk aan de Utrechtseweg bevond zich een kerkhof waar veel Sint Janners, officieel in de kerk, hun rustige afzondering zochten om onbespied hun eerste erotische ervaringen op te doen. De kerk en het kerkhof werden in 1980 verkocht aan een projectontwikkelaar, die de kerk in april/mei 1981 sloopte. In 1996 werd het geheel aangekocht door de Triodos Bank, hetgeen resulteerde in de opening van het nieuwe hoofdkantoor op 1 oktober 1999. Het kerkhof bestaat nog. Het werd bij raadsbesluit van 6 december 1988 uitgeroepen tot gemeentelijk monument en bevind zich aan de achterzijde van de Triodos Bank, Utrechtseweg 60. Ze is toegankelijk tijdens kantooruren.

Een andere plek om onbespied intimiteit te kunnen beoefenen was het bosje aan de overzijde van de Utrechtseweg tegenover de Sanatoriumlaan. Daar bevond zich aan de rand en smal pad, dat halverwege in dichte bossages verdween. Heel vervelend was het wanneer je een andere Sint Janner met dezelfde activiteiten betrapte, Verder weg was de keet van de Zeister Plantsoen Dienst. Met enige moete kon je de deur daar open krijgen en stond je in een hok vol rubber laarsen van de tuinmannen. 'Heel af en toe dook er plotseling weleens een op'.

In een wit huisje aan de overkant nabij blindenintituut Bartimeus woonde de blinde Bert. Zijn ouders kwamen uit Friesland, maar hadden ten behoeve van Bert speciaal dit huis nabij Barthimeus gehuurd. Bert had vrienden op Sint Jan en mede daardoor trad Armand op in Bartimeus.

Willem Bokma aan de Dr. Schaepmanlaan. Zijn vader vervaardigde de 'Booming-Awards'. Wims ouders overwogen zelfs opname van Sint Janners in hun familie. Uiteindelijk werden het Spaanse gastarbeiders. W A J Bokma, Schaerweijdelaan 86, 3702GL Zeist 030 691 5621

En tenslotte het politiebureau aan de Utrechtseweg 141. Voor sommige Sint Janners ook geen onbekend terrein.

© MokumTV Amsterdam


INDEX