WWW.Boekje-Pienter.NL

Deze website is een groeidocument dat probeert zo veel mogelijk onderwerpen te bundelen die betrekking hebben op de 'way of life' van de militair, outdoor en survival.

Inhoudsopgave

TAILOR-MADE     TEAM     TEKEN     TE VOET

THE RED AND GREEN LIFE MACHINE     THOMSON, LODEWIJK

THUNDERFLASH 11C2     TOETSINGSKADER     TOW     TRAUMA CAPITIS

TRIAGE     TROEPENMACHT IN SURINAME

TWEEDAAGSE MILITAIRE PRESTATIETOCHT

T.R.A.U.M.A.T.A.T.IJ.D.     TURFSCHIP VAN BREDA

TAILOR-MADE

Letterlijk: “geknipt, perfect aangepast”.

Concept waarmee wordt bedoeld dat verschillende capaciteiten (gevechts-, gevechtsondersteunende en logistieke eenheden)voor een specifieke opdracht worden bijeengebracht met als intentie een zo toegesneden mogelijke gevechtskracht dan wel crisisbeheersingsvermogen te genereren.

Uit elke capaciteit worden elementen genomen om een opdracht te vervullen.

Terug naar boven

TEAM

Bij tank- en pantserinfanterie-eenheden een onder eenhoofdig bevel voor een bepaalde opdracht geformeerde samenstelling van onder andere tanks en pantserinfanterie. De grootte kan variëren van peloton tot versterkte compagnie/eskadron.

De organieke samenstelling van een team bestaat in elk geval uit minimaal één van de volgende elementen:

• tankpeloton (tkpel)

• pantserinfanteriepeloton (painfpel)

• pantserrupsantitankpeloton (pratpel)

Voorbeeld: het A-team van 42 Pantserinfanteriebataljon Limburgse Jagers bestaat achtereenvolgens twee tankpelotons, drie pantserinfanteriepelotons en drie PRAT-pelotons. Het stafdienstteken van een dergelijke niet-organieke, voor deze bepaalde opdracht geformeerde eenheid luidt:

Terug naar boven

TEKEN

Teken zijn, evenals bloedzuigers, parasieten die op de buitenkant van de mens kunnen leven. Er zijn schild- en lederteken, in grootte variërend van 2 tot wel 30 mm. Teken kunnen zich met een star orgaan met weerhaken (hypostoom) vasthechten. Alleen de vrouwelijke teken zuigen zich met een paar snij-organen (cheliceren) vast. Nadat de cheliceren de huid hebben opengesneden, wordt het hypostoom in de wond gestoken en begint de teek zich te voeden: de vrouwelijke teek heeft bloed nodig om eitjes te kunnen leggen. Mannelijke teken nemen géén bloed op.  

Teken komen overal voor waar lang gras is, ook brandnetels, heide e.d. Teken houden zich met name op vochtige plaatsen op én in lage vegetatie. Ook huisdieren kunnen teken bij zich dragen.

Overbrenging van protozoaire ziekten vindt ook plaats als het weefsel van kapotgedrukte teken in een contact komt met de huid of huidbeschadigingen. Directe schade ondervindt de mens verder door lokale en allergische reacties als bloedverlies en jeuk.

Preventieve maatregelen:

• draag (hoge) laarzen of draag de sokken over de broek

• trek bovenkleding met lange mouwen aan

• onderzoek het lichaam voor het naar bed gaan op de aanwezigheid van teken: armholten, knieholten, oksels en schaamstreek

Verwijderen van teken: trek de teek met de vingers los en omhoog; let erop dat het hypostoom niet afbreekt; steek een naald, pincet of scalpel onder het hypostoom en behandel de wond, na verwijdering van de teek, met een antisepticum. 

Terug naar boven

TE VOET

Soort optreden (bij de uitvoering van een gevechtsactie) waarbij het gevecht zonder steun van de voertuigen wordt gevoerd. Er wordt opgetreden als ouderwetse infanterie, dus zonder pantser of niet luchtmobiel. Voetoptreden kan noodzakelijk zijn als het rijden door het terrein onmogelijk is of is gemaakt dan wel het vliegen met transporthelikopters onmogelijk is of is gemaakt.

Terug naar boven

THE RED AND GREEN LIFE MACHINE

In april 1983 verscheen het boek 'The Red and Green Life Machine. A Diary of the Falklands Field Hospital' van Rick Jolly. Op grond van zijn ervaringen in de Brits-Argentijnse Falkland-oorlog, die van april tot juni 1982 plaatshad onder de codenaam Operation Corporate, publiceerde hij het waargebeurde en schokkende verhaal van oorlog en oorlogsslachtoffers.

In een voormalige diepvriesfabriek aan Ajax Bay maakte Surgeon Captain Dr Rick Jolly tijdens de Falkland-oorlog zijn functie als Surgeon Commander waar in het hospitaal dat de naam 'The Red and Green Life Machine' droeg. De 'Baai van Ajax' ligt tegenover het oord San Carlos aan San Carlos Water in East Falklands.

"Red" vanwege de dokters/medics van The Parachute Regiment 2nd Battalion (2 Para), die een rode baret dragen; "Green" vanwege de dokters/medics 3 Commando Brigade van de Royal Marines, die een groene baret dragen.

Belangrijkste wapenfeit: niemand die hier levend werd binnengebracht - 580 Britse gewonden en 200 Argentijnse gewonden - is gestorven. Uiteindelijk blijken slechts vier gewonden te zijn overleden.

Rick Jolly, die in 1996 vanuit de Royal Navy met pensioen ging, maakte daarnaast tijdens de Falkland-oorlog onder andere naam door te blijven opereren terwijl twee niet-ontplofte bommen van 1.000 Engelse pond in het dak van het hospitaal zaten!

In 1983 werd Rick Jolly door de Britse regering onderscheiden als Officer in the Order of the British Empire (OBE), in 1998 ontving hij van de Argentijnse regering de Orden de Mayo (ODM). Jolly is één van de weinigen uit de krijgsgeschiedenis die door beide partijen is gedecoreerd vanwege zijn zorg en toewijding.

Het boek 'The Red and Green Life Machine. A Diary of the Falklands Field Hospital' van dr. Rick Jolly is misschien wel het meest lezenswaardige oorlogsdagboek dat ooit is verschenen!

Eind 2003 en begin 2004 verscheen op BBC 2 de zevendelige televisieserie 'S.A.S. Survival Secrets'; in de aflevering over militaire eerstehulpverlening geeft Rick Jolly instructie.

Terug naar boven

THOMSON, LODEWIJK

Majoor Lodewijk Lodewijk (Willem Johan Karel) Thomson werd op 11 juni 1869 geboren in Voorschoten. Hij wordt heden ten dage beschouwd als de eerste Nederlandse vredesmilitair uit de krijgsgeschiedenis, die bij dienstverrichtingen in den vreemde sneuvelde.

Thomson leidde in 1914 een Nederlandse militaire missie in Albanië. Op 15 juni 1914 werd hij in de havenstad Dürres (Durazzo) door een sluipschutter doodgeschoten. Met de moord, op 28 juni van datzelfde jaar, door de Serviër Gavrilo Princip op de Oostenrijkse aartshertog Frans Ferdinand brak vervolgens de Eerste Wereldoorlog uit.

Thomson had van 1894 tot 1896 als luitenant bij het Koninklijk Nederlands-Indische Leger in Atjeh reeds deelgenomen aan de krijgsverrichtingen, waarvoor hij was benoemd tot Ridder 4^de Klasse der Militaire Willems-Orde. In 1899 vertrok hij naar Zuid-Afrika om als militair attaché de Boerenoorlog op de voet te volgen. In 1903 was hij tijdens de Spoorwegstaking verantwoordelijk voor de beveiliging van de spoorlijnen naar Den Haag. Spoorarbeiders legden Nederland plat, waarna politie en krijgsmacht de straat werden opgestuurd. Voor Thomson’s optreden werd hem de Orde van Oranje-Nassau verleend. In 1912 en ’13 woonde hij als militair attaché de krijgsverrichtingen van het Griekse leger bij.

Het op 28 november 1912 onafhankelijk geworden Albanië werd vrijwel onmiddellijk daarna aangevallen door de buurlanden Griekenland, Montenegro en Servië. De toenmalige grote mogendheden - Engeland, Frankrijk, Italië, Oostenrijk-Hongarije en Rusland - waren sterk verdeeld over een oplossing voor het conflict, maar verzochten uiteindelijk toch onder andere het neutrale Nederland een delegatie (17 militairen) te sturen in het kader van een vredesmissie. Tijdens de Vredesconferentie van Londen in 1913 werd onder andere vastgelegd dat met de stichting van de onafhankelijke staat Albanië Servië van de kusten van de Adriatische Zee zou kunnen worden geweerd. Pas daarna – op 29 juli 1913 – is de onafhankelijkheid van Albanië officieel door de grootmachten erkend.

Thomson, die net in Groningen een bataljon had opgericht werd aangesteld als hoofd van de Nederlandse missie: hij moest de gendarmerie in Albanië organiseren om daarmee de interne strijd tussen zwaar bewapende benden en taalgroepen te bedwingen. Bij Koninklijk Besluit werd hem in 1914 toestemming verleend om tijdelijk in Albanese krijgsdienst te treden.

In februari 1914 kwam de officiersdelegatie in Albanië aan, waarvan onder meer de officier van gezondheid Reddingius en sergeant-verpleger Van Vliet deel uitmaakten.

Een neef van Koningin Wilhelmina, de Duitse prins Wilhelm von Wied, werd aangesteld als vorst. Thomson werd door Von Wied benoemd tot regeringscommissaris voor Zuid-Albanië, in welke functie hij een overeenkomst sloot met de Grieken. De Grieken weigerden zich echter neer te leggen bij het onafhankelijke Albanië, waarna Thomson door de ontevreden Albanese regering uit zijn functie werd ontheven. De interventie leek bij voorbaat mislukt door gebrek aan inzicht ten aanzien van de Balkan.

Toen ook Von Wied het veld had geruimd volgde een opstand, welke onder meer leidde in de aanslag op Thomson’s leven door Albanese rebellen. Zijn stoffelijk overschot werd opgehaald door de pantserkruiser H.M.S. 'Noord-Brabant' met aan boord de latere schout-bij-nacht Karel Doorman.

Thomson, die bekend stond om zijn moderne visie op de krijgsmacht, werd op 16 juli 1914 met groot ceremonieel begraven op de Zuiderbegraafplaats in Groningen. In Albanië wordt majoor Lodewijk Thomson heden ten dage als een held vereerd. In 2000 werd Thomson postuum ereburger van Dürres en ook de nieuwe militaire academie in Tirana is genoemd naar de Voorschotenaar. Op initiatief van Hendrik Colijn is Thomson in Den Haag geëerd met een plein, standbeeld en straat. Sinds 28 maart 2003 kijkt een borstbeeld van Thomson weer uit over de Groningse Hereweg, waar vroeger op de Rabenhauptkazerne ook een bronzen buste was geplaatst; sinds 16 juni 2003 is ook een borstbeeld van Thomson geplaatst in het Albanese Dürres.

Zowel Jolien Berendsen-Prins als Hendrik Schönau (oud-voorlichter van het Ministerie van Defensie) zijn bezig met het schrijven van een boek over Thomson.

Terug naar boven

THUNDERFLASH 11C2

Behalve een verouderd jachtvliegtuig van het type F84, is de groen-rood gekleurde thunderflash (“donderfles”) de traditionele oefengranaat van de landmacht. Codenaam is 11C2. De gebruiksaanwijzing, te lezen op thunderflash zelf, luidt:

• Neem de dop voorzien van het strijkvlak af

• Strijk de nu zichtbare ontsteekkop van u af over het strijkvlak

• Na het afstrijken direct wegwerpen

De vertragingstijd is 4 tot 7 seconden. Zoals het spelen met rijkseigendommen rond de jaarwisseling ten strengste verboden is, is het eveneens géén leuk geintje om tijdens een oefening een thunderflash 11C2 in een tent te gooien.

Terug naar boven

TOETSINGSKADER

Op 28 juni 1995 boden de Ministers van Defensie en Buitenlandse Zaken de Tweede Kamer een Toetsingskader aan dat kon dienen ter structurering van de gedachtewisseling met het parlement over de deelname van Nederlandse militaire eenheden aan internationale crisisbeheersingsoperaties (CBOps). Deze eerste versie van het Toetsingskader bevatte een checklist van veertien stringente besluitvormingscriteria voor de verantwoorde uitzending van Nederlandse troepen, onderverdeeld over politieke wenselijkheid en politieke haalbaarheid.

Op 19 juli 2001 is de geactualiseerde, tweede versie van het Toetsingskader (2001) gepresenteerd, als gevolg van:

• het aanbieden van het rapport 'Vertrekpunt Den Haag' van de Tijdelijke Commissie Besluitvorming Uitzendingen (TCBU) over de politieke besluitvorming in Nederland inzake de deelname aan en de voortgang van vredesoperaties in de afgelopen tien jaar op 4 september 2000

• het van kracht worden van de Rijkswet van 22 juni 2000, met als gevolg de nieuwe artikelen 97 en 100 van de Grondwet

• de lessons learned van de afgelopen jaren

De nieuwe artikelen 97 en 100 van de Grondwet luiden:

• Artikel 97: 1] Ten behoeve van de verdediging en ter bescherming van de belangen van het Koninkrijk, alsmede ten behoeve van de handhaving en de bevordering van de internationale rechtsorde, is er een krijgsmacht. 2] De regering heeft het oppergezag over de krijgsmacht."

• Artikel 100: "1] De regering verstrekt de Staten-Generaal vooraf inlichtingen over de inzet of het ter beschikking stellen van de krijgsmacht ter handhaving of bevordering van de internationale rechtsorde. Daaronder is begrepen het vooraf verstrekken van inlichtingen over de inzet of het ter beschikking stellen van de krijgsmacht voor humanitaire hulpverlening in geval van gewapend conflict. 2] Het eerste lid geldt niet, indien dwingende redenen het vooraf verstrekken van inlichtingen verhinderen. In dat geval worden inlichtingen zo spoedig mogelijk verstrekt."

Het geactualiseerde Toetsingskader 2001 bevat drie delen:

• een beschouwing over de strekking en de reikwijdte van het Toetsingskader

• een overzicht van de toezeggingen die de regering aan het parlement heeft gedaan over de informatievoorziening in de verschillende fasen van de besluitvorming

• een aangepaste checklist van besluitvormingscriteria

Klik hier voor een uitgebreide inhoudsopgave van het Toetsingskader 2001.

Terug naar boven

TOW

De TOW is een sinds 1975 in de VS geproduceerd antitankwapen. Binnen de KL heeft het midden jaren ’70 de 106 mm Terugstootloze Vuurmond (TLV) M-40 vervangen, een antitankwapen dat in 1959 bij de pantserinfanterie van de KL was ingevoerd. De TOW wordt nu onder andere verschoten vanaf afvuurinrichting op MB (Antitankpelotons luchtmobiel) en YPR-PRAT, voorheen ook vanaf M113, Nekaf-jeep en YP-408.

Afkorting TOW staat voor Tube-launched, Optically-tracked, Wire-guided. Gelanceerd vanuit een lanceerkoker, op koers gebracht met behulp van het gezichtsvermogen én geleid via een draad.

Terug naar boven

Letterlijk "letsel aan het hoofd". Trauma capitis is traumatisch letsel aan de schedel en/of de hersenen, dat is veroorzaakt door een ongeval, schotwond, val of iets dergelijks. Onder te verdelen in:

• schedelletsel (schedelfractuur, schedelbasisfractuur, impressiefractuur)

• hersenletsel (hersenschudding, hersenkneuzing)

• complicaties van trauma capitis (bloeding, coma, hematoom, hersenoedeem)

TRIAGE

Triage is afkomstig van het Franse "triager" (sorteren). Triage is het sorteren van patiënten op ernst van de gezondheidstoestand, om een optimale behandeling te kunnen inzetten. Triage vereist een proces van beslissingen op basis waarvan zo goed mogelijk wordt gesorteerd aan de hand van enerzijds (de urgentie én de kans op overleven van) het patiëntenaanbod en anderzijds de voorhanden zijnde middelen. 

Binnen Defensie is triage het meest bekend in geval van een Mass Casualty, wanneer slachtoffers op ernst van de gezondheidstoestand moeten worden gesorteerd volgens de urgentiebepaling T1 tot en met T4.

Triage is één van de zes grondbeginselen van het geneeskundig systeem volgens VS 8-1.

Terug naar boven

TROEPENMACHT IN SURINAME

Afgekort: TRIS.

In de Defensienota 1951 besloot Nederland dat de verdediging van West-Indië en Nieuw-Guinea in beginsel een taak van het Korps Mariniers bleef, maar na een motie van afkeuring in 1951 besloot de regering op 15 augustus 1952 alsnog dat de KL in Suriname zou blijven. In september 1952 werd 103 Commando Compagnie van het Korps Commandotroepen naar Suriname gedirigeerd. Deze ‘Suriname-compagnie’ keerde, na overdracht van de taken aan de nieuw opgerichte TRIS, in maart 1953 terug naar Nederland.

De hoofdmoot van de KL ging bestaan uit drie tirailleurscompagnieën (zgn. 'Suriname-compagnieën' met dienstplichtigen die op vrijwillige basis voor één jaar werden uitgezonden) en één ondersteuningscie. Zo'n Suriname-compagnie werd bij het Regiment van Heutsz op de Generaal-Majoor de Ruyter van Steveninck-kazerne in Oirschot geformeerd.

Na aankomst in Suriname werden de troepen voor vier maanden aanvullende opleiding, waaronder een rimboe-training, naar het Bosbivak Zanderij (Prinses Beatrix-kampement), 50 km ten zuiden van Paramaribo, gestuurd voor de vorming tot compagnie.

Daarna volgden vier maanden van detacheringen in de westelijke grensplaats Nickerie aan de Corantijn-rivier, in de oostelijke grensplaats Albina aan de Marowijne-rivier en, sinds 1959, in Brownsweg aan het Van Blommestein-meer. De laatste maanden werden doorgebracht in en tegenover het Prins Bernhard-kampement in Paramaribo.

Vier- tot vijfmaal per jaar gingen voet- en vaarpatrouilles voor 4 à 6 weken de binnenlanden in voor militaire werkzaamheden en waarnemingen ten behoeve van het gouvernement: het bestuur van het overzeese Nederlandse gebiedsdeel. In 1954, toen Suriname autonoom werd binnen het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden, was de troepenmacht op volle sterkte: ± 1.100 man.

Sinds 1957 heette de troepenmacht die verantwoordelijk was voor de beveiliging van Suriname officieel Troepenmacht in Suriname (TRIS) en kreeg zij in de buurt van Zanderij het gevechtsschietterrein OP Savanne. Op 25 november 1975, de dag van de Surinaamse onafhankelijkheid, werd de TRIS officieel opgeheven en gingen materieel, voorraden en gebouwen over naar de Surinaamse Krijgsmacht (SKM).

Terug naar boven

TWEEDAAGSE MILITAIRE PRESTATIETOCHT

Jaarlijks te houden tocht - afgekort TMPT - die wordt georganiseerd door de Koninklijke Vereniging van Nederlandse Reserve Officieren (KNVRO). Op 18 en 19 mei 2004 wordt de 56ste editie georganiseerd vanaf de Legerplaats Harskamp. De TMPT is nadrukkelijk géén wedstrijd, maar een twee dagen durende militaire sportieve prestatie.

De TMPT is een duo-prestatie, wat betekent dat de prestatie door een team van twee militairen moet worden geleverd. Teams die de TMPT met goed gevolg afleggen ontvangen het door de KNVRO ingestelde verzilverde achtarmige leliekruis met kroon aan rood-blauw gestreept lint. Dit is een officieel goedgekeurde onderscheiding volgens Legerorder 1952-112, die op het militaire uniform mag worden gedragen. Om in aanmerking te komen voor het TMPT-kruis moet als team in maximaal tien uur worden voldaan aan de eisen zoals die zijn vastgesteld volgens Ministeriële Kennisgeving S2004001528.

Met ingang van 2003 is de TMPT opengesteld voor alle militairen van alle krijgsmachtdelen en is de inhoud ervan aanzienlijk gewijzigd.

De onderdelen die moeten worden afgelegd zijn:

• verplaatsing per fiets over ± 65 km

• verplaatsing per kayak

• afleggen van de touwhindernisbaan binnen 8 minuten

• afleggen van de internationale hindernisbaan binnen 8 minuten

• snelmars van 3 km in 21 minuten

• afleggen van een oriëntatieparcours te voet door ruw terrein

• verplaatsing per fiets over 50 km

• juistheidsworpen met werpgewichten in standaardringen

• afstandschatten

• snelmars van 3 km in 21 minuten

• schietproef Diemaco of Glock

• mars van 25 km

Terug naar boven

T.R.A.U.M.A.T.A.T.IJ.D.

Ezelsbruggetje dat wordt gebruikt ter voorkoming van een transporttrauma van de patiënt bij het besturen van een (militaire) ziekenauto. Feitelijk zijn dit de tien geboden van de ziekenautochauffeur.

Tijdens het rijden met de ziekenauto wordt een "glijdend transport" nagestreefd. Beperk het rijden met licht- en geluidssignalen (ijltransport) tot ritten met een spoedeisend karakter (A1 in de burgermaatschappij). De beslissing tot het uitvoeren van een ijltransport ligt bij de arts.

Dan zijn er nog de gebruikelijke tips en tools:

• Nader verkeerslichten en voetgangersoversteekplaatsen (VOP's) met matige snelheid.

• Pas uw weggedrag en snelheid aan het overige verkeer aan.

• Rijdt niet te langzaam in een hoge en niet te snel in een lage versnelling.

• Claxonneer niet onnodig.

• Ruk niet aan het stuurwiel.

• Neem geen voorrang, maar zorg dat u voorrang krijgt.

• Denk eerst en vooral aan de belangen van uw patiënt.

Terug naar boven

TURFSCHIP VAN BREDA

Nederlandse variant van het Paard van Troje. Viel de stad Troje door de krijgslist van koning Oysseus met het houten paard waarin Grieken verborgen zaten, in de nacht van 3 op 4 maart 1590 viel de stad Breda door de krijgslist van het Turfschip van Breda.

De schipper Adriaan van Bergen uit Leur benaderde Maurits, kapitein-generaal van het Staatse leger (de krijgsmacht van de in 1588 uitgeroepen Republiek der Zeven Provinciën), met een voorstel om Breda in te nemen. Van Bergen leverde regelmatig turf - gedroogd veen waarvan, door de schaarste aan hout, veelvuldig werd gebruikgemaakt als brandstof voor kachels - aan het Kasteel van Breda, de garnizoensplaats van de Bredase bezettingsmacht (en tegenwoordig huisvesting van de Koninklijke Militaire Academie). In naam van de Spaanse koning bestond het garnizoen uit vier compagnieën Italiaanse huurlingen die onder leiding stonden van Paolo Antonio Lanciavecchia, samen ± 350 soldaten.

Omdat Van Bergen geregeld het Kasteel aandeed, werd zijn turfschip al tijden niet meer doorzocht en zou hij gemakkelijk een compagnie soldaten moeten kunnen binnensmokkelen.

Op zaterdag 3 maart 1590 liep het turfschip bij hoogwater de slotgracht van de Bredase getijhaven binnen. In het ruim, verscholen onder dikke lagen turf, zaten 75 soldaten onder leiding van de Waalse bevelhebber Charles de Héraugière. Rond middernacht werd het Italiaanse garnizoen overrompeld door een verrassingsaanval van binnenuit, vergemakkelijkt door de bedronken carnavalsstemming onder de Italiaanse huurlingen. In de middag van zondag 4 maart 1590 trokken Maurits, zijn ondercommandant Filips van Hohenlohe-Langenburg (luitenant-generaal van Holland) en bijna 5.000 soldaten de stad binnen. Daarmee werd Breda de eerste stad die de opstandelingen na de dood van Maurits' vader - Willem van Oranje in 1584 - heroverde op de Spanjaarden.

Deze militaire én morele overwinning betekende dat de Staten-Generaal voortaan gemakkelijker bereid waren oorlog te financieren. Breda werd garnizoensstad, De Héraugière gouverneur van de stad en Maurits had zijn faam als veldheer eensklaps op de kaart gezet.

Terug naar boven

Laatste update: 13 augustus 2004