De Breestraat
Afb: prentbriefkaart, Uitg. J.
Sleding-Amsterdam, vanuit Leiden verzonden op 20 maart 1941 naar een adres in
Amsterdam.
‘op de achtergrond rechts de kapel van
het vroegere Sint Catharinagasthuis en de Stadsgehoorzaal.’
De Sleutelstad kan
bogen op een waarlijk koninklijke straat, de Breestraat.
Op die straat
mogen Leienaars best wel trots zijn. Naar ik aanneem is het zelfs de oudste
straat van Leiden. Oorspronkelijk begon onze huidige Breestraat als ‘Coninxweg’
en wel rond het jaar 1247, nadat de bestaande smalle verbindingsweg in de 12e
en 13e eeuw regelmatig was opgehoogd en verbreed. Aan de Coninxweg
en in de omgeving vestigden zich allerhande ambachtslieden zoals bakkers,
bierbrouwers, ketelboeters, kuipers, mandenmakers, schoenlappers, snijders
(=kleermakers), smeden en vollers. Ketelboeterssteeg, Mandenmakersteeg en
Wolsteeg herinneren daar aan.
Al die beroepen
brachten leven in de (Leidse) brouwerij.
Pikant detail:
de Groenhazengracht herinnert ons aan het rosse leven in de 15e
eeuw. Op die plek bedreef ene Groen Haze haar aandeel in het Leidse rosse
leven.
In die tijd, zo
tussen 1247 en 1252 werd de Hollandse graaf Willem II, van geboorte een
Leienaar, op betrekkelijk jonge leeftijd tot koning van het Duitse Rijk
gekozen. Bijna was hij tot keizer gekozen. Tijdens een veldtocht tegen West-Friezen
kwam hij jammerlijk om het leven.
Honderd jaar
later werd de Coninxweg de ‘Brede Straat.’ In die straat werd weldra een ziekenhuis
en een stadhuis gebouwd. Het eerste ziekenhuis, gewijd aan Sint Catharina, werd
in 1275 gebouwd. Uit die tijd dateert ook het eerste stadhuis van Leiden. Aan
de Breestraat lieten de rijke Leienaars weldra stenen huizen met gewelven
bouwen. Minder bedeelden bouwden doorgaan houten huizen. Menigmaal gingen die
echter door brand verloren.
In de latere
Middeleeuwen werden de houten huizen met rieten daken vervangen door aaneen
gebouwde stenen huizen.
Van begin af
aan was de Breestraat ook een drukke straat en dat is zo gebleven. Heel anders
dan de Haarlemmerstraat met zijn kilometer koopplezier. Zelf prefereer ik de
Breestraat met zijn chaotische verkeersgezelligheid.
Op mijn
tocht door de binnenstad van Leiden tijd
voor een bezoekje aan de Langebrug, waar in mijn jeugd mijn school stond.