Meermansburg

Oude Vest 159

Gesticht in 1680

Gebouwd in 1681 - 1683

Gerestaureerd 1977 – 1979

Bestuur: College van regenten

 

Hofje Meermansburg dateert zoals het jaartal in de gevel aangeeft voornamelijk uit 1681. In dat jaar werd de bouw van het poortgebouw met daarin de regentenkamer, naar een ontwerp van de stadsarchitect Jacob Roman voltooid. Daarvoor waren er al 11 huisjes gebouwd naar het ontwerp van de stadsarchitect  Anthonie van Breetvelt. De overige huisjes waren van de hand van Jacob Roman. Op de plaats van het hofje lag in de middeleeuwen de tuin van het in 1474 gestichte klooster Nazareth tussen de Bouwelouwen – Duizendraadsteeg en de Marendorpse Achtergracht (thans de van der Werffstraat).

Het klooster was gesticht op Sint Willibrordusdag (7 november) door de Grauwe Zusters van de orde van Sint Franciscus, arme kloostergemeenschap. Letterlijk aan de rand van de stad. Zij leefden hoofdzakelijk van Aalmoezen.

De geloofsberoeringen en het beleg van 1574 verjoeg het merendeel van de nonnen en op 3 augustus 1583 overhandigde de laatste non de papieren van het klooster aan stadssecretaris Jan van Hout. Na aantekening in het stadsregister borg hij de documenten zorgvuldig op.

Van 1567 tot 1592 diende het klooster als leprozenhuis. Vanwege de roerige tijden waren de leprozen en het van stadswege verzorgend personeel ondergebracht in het klooster. Het oorspronkelijke leprozenhuis lag buiten de stad, nabij De Witte Poort (Noordeinde). 

In 1592 werden zij in het Sint Elisabethgasthuis opgenomen. Er bleef een volkomen vervallen kloostercomplex achter dat daarop werd afgebroken.

Rond 1596 werden door de stadsbestuurders van Leiden, in de tuin van het verlaten klooster, 63 huisjes gebouwd voor de allerarmste textielarbeiders, die er dicht op elkaar woonden. In de volksmond heette de voormalige kloostertuin al spoedig het “Mierennest”.

In 1679 ging Maerten Ruyckhaver Meerman, bewindvoerder van de V.O.C. van de kamer Delft en diens echtgenote Helena Verburgh op zoek naar een plaats voor een door hen te stichten hofje. Het stadsbestuur van Leiden was bereid het terrein van het Mierennest voor dat doel te verkopen. Beide partijen kwamen op 22 januari 1680 al spoedig tot overeenstemming. Meerman en zijn echtgenote betaalden fl. 8.500,=. Het afbreken van de totaal verkrotte woninkjes kwam voor rekening van de stad. Op 1 maart 1680 werd het bouwterrein kaal opgeleverd. Na aankoop van enkele andere percelen kon vanaf 1681 met de bouw van Meermansburg worden begonnen.

 

hofje Meermansburg - vervolg

mijn hofjeswandeling