Groeneveldstichting
Oude Vest 41
Gesticht in 1878
Gebouwd in 1882
Bestuur: College van regenten onder
toezicht van de kerkenraad van de Hervormde Gemeente
Foto: Marinus Klein
Eén van de jongste hofjes in Leiden is
gesticht door dominee Eduard Cornelis Groeneveld, een kruidenierszoon uit
Noordwijk, geboren in 1808. Hij studeerde in Leiden theologie. In 1843 huwde hij met de rijke Leidse Catharina van
Klinkenberg Dozy. Er volgde een predikantencarrière in Bussum en zijn
geboortedorp Noordwijk. Dominee Groeneveld werd in de uitoefening van zijn ambt
echter door een spraakgebrek gehinderd en al op zijn vijfenveertigste hield hij
de dagelijkse domineespraktijk voor gezien en trok zich terug op zijn buiten in
Valkenburg . In 1861 ging hij met zijn echtgenote naast de Schouwburg aan de
Oude Vest wonen. Na het overlijden van zijn echtgenote in 1877 nam dominee Groeneveld zijn intrek bij de weduwe
van een Leidse professor die wat verderop aan de Oude Vest woonde. Een jaar later
stierf hij op zeventigjarige leeftijd aan de gevolgen van een maagkwaal.
De dominee en zijn echtgenote hadden bij
leven testamentair bepaald dat na beider verscheiden het woonhuis aan de Oude
Vest moest dienen om woning en het genot
van tuin te verschaffen aan ten hoogste tien behoeftige weduwen van predikanten
van de Nederduits Hervormde Gemeente. En mochten die onverhoopt geen behoefte
hebben aan woning en tuin dan was er ook plaats voor ongehuwde bejaarde
dochters van predikanten. Weduwen met kinderen wilde dominee Groeneveld
overigens liever niet in zijn hofje. Een college van regenten voerde het
testament door in de tuin een rijtje van acht huisjes te laten bouwen. In het
grote huis aan de Oude Vest kwam een regentenkamer en woonruimte voor de
portierster. Zij moest toezien op orde en netheid in het hofje.
Tot op de dag van vandaag is de
Groeneveldstichting in gebruik als tehuis voor oudere predikantsweduwen.
Tegenwoordig bepaalt een commissie van hervormde kerkfunctionarissen, krachtens
de bepalingen van dominee Groeneveld, wie er in het hofje mag wonen.