Van Assendelftshofje
Langegracht 49
Gesticht in 1624
Verbouw aangekochte huisjes in 1681
Gerestaureerd in 1974
Bestuur: Stichting Leidse
Studentenhuisvesting
Foto: Marinus Klein

Het hofje werd gebouwd op het gebied van de
stadsuitleg van 1611. De gevelsteen in de zijgevel van het hoekpand
Beestenmarkt/Nieuwe Beestenmarkt herinnert daar aan.
Volgens de inscriptie op de gevelsteen
boven het toegangspoortje werd het hofje in 1624 gesticht door Bartholome’s
Willemsz. Van Assendelft. In leven was hij houtkoopman in Leiden. In de dagen
van zijn overlijden was hij weduwnaar en hij liet bijna zijn gehele bezit na
aan zijn dochter Duifje. Uit de opbrengst van zijn nalatenschap moest een hofje
met vijftien huisjes worden gesticht voor vijftien arme huisgezinnen, zowel
mannen als vrouwen. Pas in 1684 werd zijn testament uitgevoerd. De uitvoerders
er van kochten aan de Langegracht een poortje met vijftien woninkjes. De
verbouwing van de huisjes vlotte echter niet want in 1762 waren maar elf huisjes
gereed gekomen. In het hofje was armoe troef. Al in de eerste helft van de 19e
eeuw waren de huisjes ernstig vervallen maar het hofje wist van geen wijken.
Het overleefde zelfs de voorjaarsstorm van 1837. De schade aan het hofje was
wel enorm. Toch scheen het einde van het bestaan van het hofje te naderen. In
1968 woonden er nog twee bejaarde inwoonsters. Zij hielden achter gesloten
deuren het hofje overeind met bidden en bijbellezen.