Cathrijn Jacobsdochterhofje

Kaarsenmakerstraat 1

Gesticht in 1598

Gebouwd in 1601 aan de Zegersteeg

Verplaatst in 1930 naar de Kaarsenmakerstraat

Bestuur: Regenten namens de Diaconie Hervormde Gemeente

 

Cathrijn Jacobs was de dochter van een 16e eeuwse Amsterdamse priester.

Zij huwde met een Leidse kleermaker en woonde na het overlijden van haar echtgenoot, als vermogend weduwe in een woning aan de Breestraat. In die tijd een deftige straat waar Leiden de welvaart van de stad etaleerde met een fraai stadhuis en fraaie burgermanswoningen. Gezeten burgers woonden aan de Breestraat.

Dat Cathrijn Jacobs de buitenechtelijke dochter was van een priester nam geen mens haar kwalijk. Toen zij voornemens was met haar rijkdom een hofje te stichten werd haar status toch een probleem. Voor een buitenechtelijk kind van een priester, weliswaar een rijke weduwe, lagen zulke zaken moeilijk. Maar het bezit van kapitaal lost doorgaans problemen op. Geld geeft macht want de Hoogvermogende Heeren Staaten van Holland en West-Friesland stelden een akte op waarbij de rijke weduwe alsnog werd gewettigd. Tegen een betaling van een fors bedrag mocht Cathrijn de naam van haar vader voeren. U ziet met geld is alles te koop, koopmanschap op zijn smalst.

De weduwe legateerde daarna haar bezit aan de Huiszittenmeesters, de latere Diaconie van de Hervormde Gemeente. Het hofje, een rijtje van negen bestaande huisjes stond aan de Zegersteeg nabij het Sint Annahofje. Het beheer van het hofje werd opgedragen aan de Huiszittenmeesters van de Pieterskerk.

De oorspronkelijke bewoners van de huisjes mochten na het overlijden van Cathrijn Jacobs er tot hun overlijden blijven wonen. Daarna moesten de huisjes bestemd zijn voor eerlijke arme weduwen, echtparen en ongehuwde vrouwen ouder dan 50 jaar.

In 1928 was het hofje uitermate vervallen. Bovendien wilden naburige textielfabrikanten hun bedrijf uitbreiden. De bestuurders van het hofje en de textielfabrikanten werd het snel eens over de prijs van het stukje grond. De huisjes met erven werden verkocht.

Inmiddels was er door de bestuurders van het hofje een stukje grond gekocht langs de Nieuwe Rijn op de hoek van de Kaarsenmakerstraat. Op die plek ging men een nieuw Cathrijn Jacobsdochterhofje bouwen naar het sobere ontwerk van architect A. van der Heijden.

Het nieuwe hofje kwam in 1930 gereed.

Door de eenvoudige bouw oogt het hofje wat somber. Ondanks dat is het een charmant hofje in de nabijheid van de oude begraafplaats aan de Groenesteeg.       

 

hofje van Van der Schacht

mijn hofjeswandeling