Hofje van Jacob en Charles Tevel

Afb: de merkwaardige plattegrond van het hofje.

Uit: Hutspot Haring en Wittebrood, deel 3 blz. 72.

In het voorjaar van 1947 bezocht ik als jongen van veertien samen met een buurman voor het eerst het Tevelingshofje. Ik ging kennis maken met de Leidse kunstschilder Johan Müller. De bejaarde schilder woonde samen met zijn echtgenote in huisje nr. 9.

In de klein woonkamer op het hofje gaf hij in het bijzijn van zijn vriendelijke echtgenote teken- en schilderonderricht aan voornamelijk jongelui.

Zo jong als ik was viel mij de merkwaardige bouw van het hofje op. Alles op en aan het hofje was scheef van bouw. Toen ik de schilder vroeg waarom op het hofje alles scheef was, begon hij mij een merkwaardig verhaal te vertellen. Het stuk grond dat de gebroeders Tevel aan de Binnenvestgracht hadden gekocht had de vorm van een ruit. Een scheef stuk grond. Bij een normale haakse bebouwing zouden vreemde hoeken zijn ontstaan. De architect ving dit op door het gehele hofje scheef te bouwen. De gevels van de woningen volgden nauwkeurig de lijnen van de ruit. Met als gevolg dat het grondpatroon van de huisjes de lijnen van de ruit moesten volgen. De architect Willem van der Helm paste het scheve grondpatroon ook toe voor het ontwerp van de hal en de regentenkamer. Maar ook het pleintje, de pomp, de putdeksels en het straatje volgden de lijnen van de ruit.

Voor de hal moesten zelfs ruitvormige tegels worden gebakken. De vreemde vorm van het hofje valt pas echt op bij een opengeklapt kelderluik. Dat luik staat uiteraard scheef.

hofje van Charles en Jacob Tevel - vervolg