Sint Janshofje of van der Laanshofje

Haarlemmerstraat 264

Gesticht in 1504

Vernieuwd in 1565, 1901 en 1909

Bestuur: B. en W. van Leiden

Foto: © Marinus Klein, 5 maart 2003

 

De geschiedenis van het Sint Janshofje begon aan het prille begin van de 16e eeuw. In die tijd hield Leiden nog op aan het eind van de Haarlemmerstraat vlak bij de stadspoort. De voorganger van de Zijlpoort stond eerder aan het eind van de Haarlemmerstraat dat nu Havenplein heet. Op die plek stichtte Jan Stoop Kerstiaansz. en zijn echtgenote Claertgen, Pieter Jan Clearenszoons dochter – vandaar de naam Sint Jan - een hofje voor stadgenoten die door tegenslag arm waren geworden. Het hofje bestond uit zeven huisjes voor alleenstaande vrouwen en zes huisjes voor echtparen. Dertien huisjes in getal naar het bijbels thema. Twaalf apostelen en één Heer. De stichters kozen als beschermheilige voor het hofje Sint Jan. Op het hofje stond een regentenkamer en buiten de toegangspoort een huisje dat werd verhuurd. De huuropbrengst was bestemd voor het hofje. De renten van allerlei bezittingen van het echtpaar was bestemd voor het onderhoud van het hofje en het uitkeren van jaarlijkse preuven, een hemd, turf en schoenen voor alle bewoners.  Als de preuven niet voldoende waren dan kregen de bewoners toestemming om te bedelen. Dat mocht uitsluitend bij de deur van de parochiekerk. Als een bewoner een erfenis kreeg van honderd gulden of meer mocht hij of zij niet langer in het hofje wonen. Eenderde van het nieuw verworven kapitaal kwam dan ten gunste van het hofje. Ook in het Sint Janshofje telde de regel dat de bewoners een maal per week voor het zielenheil van de stichters moesten bidden. In het hofje mochten geen kinderen wonen. In 1565 werd het hofje door ene Mr. Geraert Van der Laen vernieuwd. Hij was eigenaar van het hofje geworden. Erfgenamen van de stichters hadden het hofje aan hem overgedragen. Op twee gedenkstenen in het hofje zijn de namen van de stichters terug te vinden. Daarna werd tot 1765 het hofje beheerd door de erfgenamen van van der Laen. In dat jaar kocht de bejaarde Abraham Kallenberg het hofje op. Het Sint Janshofje was een veilige belegging voor zijn spaargeld. Daarnaast een beschutte plaats om zijn oude dag door te brengen te midden van zijn huurders. Dat pakte echter anders uit. Reparaties aan het hofje kostten de heer Kallenberg heel veel geld. Bovendien was het stadsbestuur van Leiden van mening dat een door regenten beheerde stichting niet mocht worden verkocht. Uiteindelijk nam het stadsbestuur het beheer van het hofje over. De bejaarde Kallenberg mocht als portier in het hofje blijven wonen. In 1839 werd het hofje wat weggedrukt door de bouw van de Mon Pèrekerk. Die kerk werd later verbouwd tot zwembad en kreeg de naam “De Overdekte.”  Daarna volgden restauraties aan het Sint Janshofje in 1901 en 1909 onder leiding Jan Filippo Hzn. Zeventig jaar later was het hofje opnieuw aan een grondige verbouwing toe. De brede gevel aan de Haarlemmerstraat is opgetrokken in neorenaissancestijl met spekbanden en trapgevels. Voor de bewoners is het een genoegen te wonen langs dat deel van de Haarlemmerstraat waar het niet druk is.

 

hofje van Juffrouw Maas

mijn hofjeswandeling