Sint-Salvatorshofje
Steenstraat 17
Gesticht in 1625
Gebouwd in 1639
Gerestaureerd 1978 – 1979
Bestuur: Stichting Leidse
Studentenhuisvesting
Foto’s © Marinus Klein
Dit hofje werd in 1625 gesticht door de
Rooms-katholieke priester Pauwels van de Velde. Hij was de jongste zoon van de
bierbrouwer en olieslager Claes van de Velde die in 1572 met zijn gezin naar
Utrecht uitweek. Om de een of andere duistere reden stond hij bij de
Watergeuzen in kwaad daglicht. Als Raad en Schepen van Leiden was hij echter
een loyaal burger geweest. Zijn oudste zoon was toen al tot priester gewijd.
Zijn jongste zoon Pauwels volgde in
Utrecht de opleiding tot katholiek geestelijke.
Toen in Holland de gemoederen waren
gekalmeerd keerde Pauwels van de Velde naar zijn geboortestad Leiden terug om
zich er als priester te vestigen. Wonderwel werd hem bij de uitoefening van
zijn ambt weinig in de weg gelegd. Het werd hem zelfs toegestaan in
priestergewaad in het openbaar te verschijnen en dat was eigenlijk verboden.
Althans, hij ondervond er geen hinder van. Alleen baldadige jeugd liepen hem
spottend na.
Na een gezegend herderlijk leven overleed
hij op 90-jarige leeftijd in het Bethaniënhofje, vermoedelijk rond 1639. Zijn
buren op het hofje verraste hij met een voor die dagen vorstelijk legaat.
In dat jaar werd het hofje gebouwd dat de
naam Sint Salvator of Salvator Mundi kreeg. Ongehuwde vrouwen en weduwen vonden
er onderdak en verzorging. Regelmatig kregen de bewoonsters brood en kaas en in
het voorjaar een ruime hoeveelheid turf. Op de naamdag van Sint Petrus en Sint
Paulus werd een extra broodje verstrekt. Uiteraard moest er op vrijdag worden
gebeden voor het zielenheil van de stichter.
De geschiedenis van het hofje is niet
opzienbarend.
Jarenlang werd het hofje bestuurd door
leden uit het geslacht van Pauwels van de Velde. Toen die aan het eind van de
18e eeuw er niet meer waren werd een rentmeester aangesteld.
De volgende foto brengt ons in het hofje.