Houtzaagmolen
d’Heesterboom
Haagweg 57
Bouwjaar: 1804
Eigenaar: Stichting Molen De Heesterboom
Foto: Hans de Kroon te Veenendaal
De achtkante stellingzaagmolen
d’Heesterboom is te vinden op het terrein van houthandel Noordman langs de
Leidse Rijn. In Leiden staat de molen echter meer bekend onder de naam ” de
molen van Noordman.”
Ter weerszijden van de molen zijn
houten, gepotdekselde zaagschuren gebouwd, voorzien van pannen zadeldaken
tussen tuitgevels. Door de historische ligging aan de rivier heeft deze molen
een stedenbouwkundige uitstraling. In het verleden stonden er op het molenwerf
van d’Heesterboom nog twee zaagmolens, de achtkante stellingzaagmolen De
Eendragt en de paltrokmolen De Jonge Pauline. Molen De Eendragt, van ouder
datum dan d’Heesterboom, werd in 1921 afgebroken. De Jonge Pauline waarvan
wellicht geen foto of afbeelding zal bestaan werd in 1856 of eerder afgebroken.
Op de volgende pagina een afbeelding van molen De Eendragt.
Restauratie
Op 17 januari 2004 heeft de Leidse
burgervader Lenferink het officiële startsein gegeven voor de restauratie van
molen d’Heesterboom, een restauratie waar heel veel schaars geld mee is
gemoeid.
Bijna drie jaar geleden, op 13 april
2002 brak de krukas, die de zaagramen
aandrijft. De molen is tijdens zijn bestaan meermalen geconfronteerd met
asbreuken en telkens weer werd er door geldgebrek gekozen voor noodoplossingen.
De breuk werd gelast of er werd een tweedehands
as geplaatst. De breuk van 2002
bleek echter niet te herstellen. Uiteindelijk werd besloten een nieuwe krukas
te laten smeden. Op basis van de oude gesmede as werd een ontwerp gemaakt. Een
probleem was dat er in ons land geen bedrijf meer is dat dergelijke
smeedstukken kan maken. Noodgedwongen keek men om naar een bedrijf in het
buitenland. Dat vond men in Engeland bij Somers Force UK Ltd. In de Midlands.
Inmiddels is dit karwei geklaard en wacht in de molen de nieuwe krukas op zijn
plaatsing.
Uiteraard moet aan de zaagmolen nog veel
meer onderhoud worden gepleegd o.a. aan het zaagwerk en de sleephelling.
Daarnaast moet het rietwerk van het achtkant worden vervangen. Verder zal de
molen van binnen en van buiten worden geschilderd. Alles bij elkaar een
kostbaar karwei. Gelukkig zijn er al een aantal bronnen aangeboord, waaronder
het Prins Bernhard Cultuurfonds Zuid-Holland, die bijdragen aan de restauratie
van de achtkante stellinghoutzaagmolen. Binnenkort heeft Leiden opnieuw een
zaagvaardige molen die van dik hout planken zaagt.