isa's site

overzicht cantate? tekst verhaal oratorium? parodie vertaling & toelichting

 

Meezingen? Studentenkoor Amsterdam

Concert informatie



J.S. Bach
Weihnachtsoratorium

Archief:

Brahms
Ein Deutsches Requiem

Haydn
Schöpfung

J.S. Bach
Matthäus Passion

Desenclos | Poulenc
Rutter | Bernstein
Vaughan Williams

Bach | Weihnachts-Oratorium

Zes cantates of één oratorium?

Het Studentenkoor Amsterdam voert op 16 en 17 december het gehele Weihnachts-Oratorium uit. Dat is vrij bijzonder: meestal wordt een selectie van drie à vijf cantates gemaakt. In Bachs tijd werden de zes cantates uitgevoerd over een periode van 13 dagen (1e, 2e en 3e kerstdag, nieuwjaarsdag, 1e zondag van het nieuwe jaar en driekoningen). Hierdoor wordt wel gezegd dat het nooit Bachs bedoeling is geweest de zes cantates als één stuk uit te voeren. Er is echter veel bekend wat hier wél voor pleit:

  1. Bach schreef alle partituren in één boek en schreef op de kaft één naam: Weihnachts-Oratorium
  2. Deze naam stond ook in het tekstboekje dat de kerkgangers in 1734 in handen kregen waarin de tekst van álle zes cantates stond.
  3. Het oratorium heeft een duidelijk openingskoor: een groots opgezet koorwerk, groter dan de openingskoren van de andere vijf cantates. Ook heeft het een groots slotkoraal met uitgebreide concerterende zetting en volledig instrumentarium dat net als in de Matthäuspassion vooraf wordt gegaan door een kwartet door de vier solisten waarin zij allen eerst afzonderlijk en dan gezamenlijk aan het woord komen. Dit recitatief bereidt voor op de groots opgezette finale; er wordt naar de climax van een geheel toegewerkt.
  4. Het openingslied spreekt van "Jauchzet, frohlocket! Auf, preiset die Tage" dus van meerdere dagen, want de dagen horen bijeen.
  5. Niet onbelangrijk: het oratorium heeft één doorlopend bijbels verhaal met inschakeling van een vertellende evangelist.
  6. Het eerste en het laatste koraal (nr. 5 en 64) hebben dezelfde melodie (Herzlich tut mich verlangen, het lijdenskoraal uit de Matthauspassion; O Haupt vol Blut und Wunden). Deze twee koralen omarmen samen het gehele oratorium.

last updated:3 december 2005
©isa stoffers