Vormen kunnen
inwisselbaar zijn, tot zij hun definitieve plek veroveren. De vormen van Jan van
der Woud bezitten een formele spanning.Home Exposities In opdracht Collecties Prijzen Publicaties Links Contact
Het verlies van de zekerheid door Frank-Alexander Hettig
Vormen kunnen
inwisselbaar zijn, tot zij hun definitieve plek veroveren. De vormen van Jan van
der Woud bezitten een formele spanning.
Spanning ontstaat door leegte, spanning ontwikkelt zich in het met- en tegenelkaar van minimale kleurvelden. Spanning is ten slotte het resultaat van een kleurregie. De afzonderlijke vormen, vormen door hun constellaties een eenheid. Je zou ze ook als ruimtelijke tekeningen kunnen omschrijven. Ook al hebben de vormen organische contouren, het zijn geen natuurbeelden omdat ze vlak zijn en van hout.
Steeds weer nieuwe
constellaties zouden door middel van herhaling en oneindige combinaties uit deze
elementen kunnen worden opgebouwd.
Dit is echter bij Van der Woud niet het geval. Hij ontwikkelde deze reliëfs - hij noemt het zelf schilderijen - vanuit zijn eerdere shaped-canvas-werken. waarop segmenten met scherpe contouren met elkaar contrasteerden.
Ook hier kon je al een
spanningsveld tussen sculpturaliteit en picturaliteit herkennen: uitgezaagde
vormen werden met een doek overspannen en
beschilderd. Ook toen diende het beeld
niet als bemiddelaar voor een inhoud die buiten de waarneming zou liggen: het
ging en gaat uitsluitend om de vorm die in één blik te vatten moet zijn.
In zijn nieuwere
werken (vanaf 1992) zijn de elementen echter niet meer in één oogopslag te
overzien. Hoewel zij nog fundamentele begrippen met betrekking tot de ervaring
van de ruimte in zich dragen (richting, begrenzing, binnen/buiten, hol/massief)
blijven zij toch zelfstandig. De constellaties zijn opgebouwd uit verschillende
uitgezaagde onderdelen die samen een geheel vormen. Door het samenvoegen van die
delen ontstaat ook een buitenstructuur, als bij een puzzel. Deze kunnen een
cirkel vormen, een schuine lijn of een stapeling, die tegen de muur op de grond
leunt. De amorfe vormen hebben een buitenkant, een binnenkant, een zijkant, een
voor- en een achterkant. Van der Woud tekent deze vormen
vrij op het hout en
zaagt deze dan uit. Daarna wordt bepaald welke kant open en welke dicht moet.
Door hun binnenste en buitenste contourlijn blijft het centrum open en blijft de
daarachterliggende muur zichtbaar.
Het uitgangspunt voor
deze 'leegte' van het centum is, dat wij volgens Van der Woud in een tijd leven
waarin de oude betekenissen verloren zijn gegaan en nieuwe betekenissen nog niet
gedefinieerd zijn: de beschouwer moet de inhoud of de betekenis van de
uitgespaarde vorm opnieuw definiëren of anders gezegd de
leegte invullen. Bij de
eerste blik 'openbaren' de contourlijnen alles, bij nader inzien echter lijkt
het een onschuldig raadsel omdat je geen sleutel - ook niet via een titel -
krijgt aangereikt. Het werk ontsluit als het ware het verbeeldingsproces en de
associatiewegen. Alles in dit spel blijft onbepaald. Niets blijkt zeker of
benoembaar.
En tenslotte is de
kleur een onmisbaar element in zijn werk. Van der Woud gebruikt voor zijn
kleurcombinaties oorspronkelijke en verleidelijke kleuren. Iedere vorm krijgt zo
een specifieke sfeer: het worden sfeertekens op de muur. Deze gegevens zijn met
elkaar in samenspraak, ze creëren
een spanningsveld waarbinnen lijnen, vormen en
kleuren voortdurend ten opzichte van elkaar lijken te verschuiven. Zijn werken
zijn ook sculpturale lichamen die zich als autonome, veelal complexe
geometrische vormen tot de omringende ruimte verhouden. Zo beschildert Van der
Woud ook de achterliggende muur om zijn vormen een andere context te geven.
Tegelijkertijd thematiseren ze de ervaring van het menselijk lichaam dat zich
door de ruimte beweegt.
De beschouwer ontkomt er niet aan zelf om de contourvormen heen te lopen en hun verschillende kanten te ontdekken.
Inprint nummer 32
is een uitgave van Ter Burg Offset en het Kunstenaars Centrum Bergen
Jan van der Woud (1943)
Geboren in Anjum (Fr.)
Woont in Hoorn
Recent exposeerde hij o.a. bij:
Hollandse Spoorweg te Nijmegen,
Kulturgeschichtliches Museum te Osnabrück (D),
Kunstcentrum De Boterhal in Hoorn,
Kunstcentrum De Twee Wezen te Enkhuizen,
Galerie RAM in Rotterdam.
Dit jaar exposeert hij in het Kunstenaars Centrum Bergen en bij Galerie Maria Chailloux te Amsterdam.
Tekstbijdrage: Frank-Alexander Hettig
Lithografie: Adservice Lithomarketing, Heerhugowaard
Vormgeving: Dieuwke Groet gob, Bergen NH
Drukwerk: Ten Burg Offset BV, Ramen 36, 1811 LC Alkmaar, 072-152222
Organisatie: Kunstenaars Centrum Bergen, Plein 7, 1861 JX Bergen NH, 02208-94195
