Terweill 1981-1986

"Een typisch product van Nijmeegse bodem" zo werd de groep Terweill genoemd. Als de seventies voorbij zijn begint het actie(ve) leven in Nijmegen eigenlijk pas goed. In een roerig Nijmegen begin 1981, zochten muzikanten naar mogelijkheden om van zich te laten horen. Een drukbezochte bijeenkomst in het Kolpinghuis werd opgeluisterd door enkele orkesten samen die met een mix van strijdliederen en Brecht/Weill muziek de juiste toon wisten te zetten. Ook de spontane steunbetuiging aan de acties in Dodewaard en de Neutronenbom in de vredesweek (september) van 1981 ging volgens dit muzikale recept. Dit werd zo'n succes dat in de maanden daarna uitnodigingen volgden om op allerlei acties en manifestaties te spelen. Zo begon het.

Hieronder enkele herinneringen aan de periode waarin Nijmegen en ruime omgeving werd verbaasd door vreemde mix van mooie ballads en schetterende ''crisis'' muziek.

Voor geïnteresseerde Terweill medewerkers en fans zijn hieronder ter herinnering enkele gegevens en foto’s geplaatst.  Veel plezier.

Maarten van Waalwijk          

reacties naar mvanwaalwijk@upcmail.nl

repertoire    podia        Naar fotoarchief

Wie maakten deel uit van Terweill?

Invloeden

De achtergrond van de muzikanten was divers. Nijmegen kende in die tijd veel orkesten en groepen waar enerzijds jazz en improvisatie, maar ook muziektheater of moderne klassieke muziek een grote rol speelde.  De meeste bandleden speelden in meedere verschillende groepen en zo brachten ze elementen en invloeden mee uit Neptet, Arabesk, Prismaorkest, Nedjazz, Augustiner Kapelle, Stefs Bigband, Tegenwind, Jos Engelhard ensemble, Kladderadatsch, Fistel, WIM workshops etc. 

Leiderschap

In de loop van 1982 kreeg Terweill het aanbod mee te doen aan de Proloog Elfstedentocht in Nederland en werd de actieradius van het orkest groter.

Behalve muziek van Kurt Weill die een belangrijke rol bleef spelen kwam er ook andere muziek tot leven. Die van Willem Breuker bijvoorbeeld. De optredens van het Willem Breuker Collectief werkten zeker inspirerend.

Ook was er altijd wel eigen werk in het repertoire. 

Hoewel de groep een democratisch gezelschap leek, was het publiek altijd deelgenoot van het gedoe over het leiderschap dat tijdens optredens theatraal werd uitvergroot. Vreemde types speelden er in deze band. De droogkomische presentatie van Hans Tegels vormde  een schril contrast met de welhaast psychotiserende saxaanvallen.

Voor insiders was het wel  duidelijk, dat Ton Janssen muzikaal de grootste inbreng had.

Meer foto's

Tournee

Met een bescheiden subsidie van het ministerie van WVC maakte de band in juli 1983 een tournee door Nederland. Peter Hengst had de groep toen al verlaten. Hans Hasebos ging in zijn plaats als slagwerker mee in de speciaal voor dit doel omgebouwde bus van de vereniging Buiten Dienst.  De rondtocht bracht Terweill met bijzondere muziek ‘op bijzondere locaties’. Daartoe behoorden het Vliegerfeest in Halder (Sint. Michielgestel, de destijds beruchte gifwijk in Dordrecht, het monument op de Afsluitdijk, een zwembad in Leek (Fr.), de heropening van de kerktoren van Garnwerd (Gr.), een jongerenfestival in Meppel en talrijke andere schilderachtige plekken.

Alice

In het najaar van 1983 werd Terweill uitgebreid met Robert Francissen als drummer en Alice Zandbergen als zangeres. Hiermee kon een avondvullend en afwisselend programma worden gemaakt.

In een programma met drie sets kwamen voor geboeid publiek de verschillende kanten van Terweill tot uiting: Een eerste set met moderne en geïmproviseerde muziek, Een tweede set waarin de door Alice gezongen Weill melodieën meer centraal stonden en een laatste set waarin feest en pret de boventoon voerden met een cabareteske performance. Wat uiterlijke vertoning betreft leek iedere set door een ander orkest gespeeld te worden.

Onvergetelijk zijn de optredens in de Gentse Vooruit, waar Terweill als een starband werd ontvangen met een vorstelijke maaltijd en een rijkelijk met bier gevulde koelkast.

Het was meer dan muziek alleen. Met een vleugje theater, zo schreef men.  

Foto: Terweill als een chique begeleidingsorkest tijdens hun tweede set

Tot 1986

Het laatste optreden was op vrijdag 3 januari 1986 in de blauwe zaal van O’42. Daarna was het op en over. ….folders en demoband klaar .....twintigers dertigers geworden,.... amateurs profs.....studenten afgestudeerd verhuisd....., kinderen geboren, lag er ander werk te wachten en vervolgde ieder zijn weg…….

Hoofden en namen Terweill 1985:  v.l.n.r. Hein Pijnenburg, Hans Tegels, Tjeu Cornet, Alice Zandbergen,

Maarten van Waalwijk, Ton Janssen, Han Kurstjens, Robert Francissen

Repertoire: 

enkele nummers zijn in korte versie te beluisteren
 

Voor liefhebbers zijn op verzoek opnamen verkrijgbaar. Postuum verschenen  3 CD's op basis van eenvoudige taperegistraties van liveoptredens.

 

CD nr. 3: Terweill ''Meine Herrn''

Podia: waar traden we op?

O’42 Nijmegen • Artotheek Groningen • Theater Noorderligt Tilburg • Café De Oude Mol Gemert • De Apollo Weert • Monument Afsluitdijk • Steigertheater Nijmegen • Theater Bis ’s-Hertogenbosch • Foyer Mariënburg Nijmegen • Vereniging Nijmegen • De Vooruit Gent • Symfonion Venlo • Middenpeelweg Vredepeel • D’n Egelantier Tilburg • Huis Halder St. Michielsgestel • U huis Nijmegen • Julianapark Utrecht • De Steeg Vlaardingen • Rivierenplein Dordrecht • POC Eindhoven • Dorpshuis Rilland Bath • Café 't Grut Nijmegen • Café bij Max Den Oever • Rasa Utrecht • Het Vledder Meppel • Het Kruithuis ’s-Hertogenbosch • Wijkcentrum Bottendaal Nijmegen • Zwembad Leek • Kerktoren Garnwerd • Centrum Doesburg • Rebel Deventer • Boulevard Broken Dreams Den Haag • Havenstraat Doetinchem • Kolpinghuis Nijmegen