Brabantse WitBlauwe koeien

Sinds jaar en dag wordt er binnen de Belgisch Witblauwe rasvereniging gefokt op steeds extremere bespiering. Deze selectie is in sommige gevallen ten koste gegaan van enkele zeer belangrijke functionele kenmerken van het dier, zoals vitaliteit in de opfok, beenwerk en bewegingen, melkgifte en de mogelijkheid om natuurlijk te kunnen afkalven. We hebben gefokt naar een kwetsbaar dier, met vaak maar 1 oogmerk: vlees!

Niet in de laatste plaats maakt het ras zich kwetsbaar doordat het met enige regelmaat op de politieke agenda komt te staan van populistische politieke partijen en de anti-agro lobby.

Het is een feit dat een omslag in de fokkerij niet zomaar gemaakt is. Maar dankzij genetische onderzoeken wordt er veel winst geboekt met het uitsluiten van stieren die drager zijn van ongewenste afwijkingen. Klik hier voor een artikel in de Boerderij. Het type dikbil “klein, ronde rib, superieure conformatie” heeft een grotere kans om drager te zijn van één van de afwijkingen. Bepaalde lijnen (klik hier) geven een grotere kans op afwijkingen. Door onderzoek van de universiteit in Luik zijn er op dit moment 7 afwijkingen gekend. Op het gebied van selectie op het voorkomen van afwijkingen loopt het BWB ras dus ver voor op enig ander ras. Het BWB ras zal door het fokken met stieren zonder de gekende genetische afwijkingen snel gezonder worden!

Inteelt is ook een groot probleem. Door middel van een stieradviesprogramma kan inteelt worden beperkt. Klik hier voor een presentatie over de inteeltproblematiek.

Op het gebied van natuurlijk afkalven zijn velen sceptisch. Aangezien een keizersnede in vele gevallen door Belgische en Nederlandse collega’s zeer vakkundig uitgevoerd wordt, is er met de keizersnede welzijnstechnisch weinig mis. Maar we zijn het normaal gaan vinden dat de Belgisch Witblauwe koeien met de keizersnede afkalven. En we verliezen uit het oog dat er veel meer maatschappelijke weerstand komt tegen de mechanisering van onze koeien.

Selectie op een vitale dikbil leidt in de meeste gevallen in een probleemloze opfok, hard groeiende dieren die mogelijks net iets anders van type zijn dan het huidige gewenste type. Maar dat wil niet zeggen dat het onmogelijk is om een karkas van S kwalificatie te houden. Het zal alleen niet meer de onderbil zijn die dat doet!

Fokkerij op kleinere, vitalere, maar ook sneller groeiende kalveren heeft de toekomst. Het is niet voor niets dat vermeerderaars die voor de economie gaan aan het expirimenteren zijn met kruisingen (Maine Anjou, Parthenaise, Charolais). Betere benen, minder uitval en trammelant in de afmest fase.

Maar binnen het ras blijven heeft de voorkeur. Ook in België wordt er door middel van strenge selectie op geboortegewicht, groeisnelheid, afkalfgemak en erfelijke afwijkingen op enkele plaatsen al vooruitgang geboekt.

Grotere en ruimere BWB dieren die afkalven van kleinere, probleemloos op te fokken, hard groeiende kalveren betekent dat er ook weer mogelijkheden komen op natuurlijke geboortes.

En dat betekent dat we weer moeten leren nadenken over hoe die natuurlijke geboorte ook al weer gaat, aan vakkundig risicoanalyse moeten doen en op tijd de inschatting leren maken of het kalf zo verlost kan worden of dat een keizersnede nodig is. Ook al kiezen we voor zogenaamde zelfkalvende dieren, dan nog blijft de risicoafweging bij de veehouder liggen. Of deze roept de hulp in van een vakkundige dierenarts. Als de veehouder niet open staat om dit risico te nemen, dan moet je niet overwegen om het te proberen.

Op zeer kleine schaal probeer ik in samenwerking met enkele fokkers in Nederland en in samenspraak met dr. Geert Hoflack en prof.dr. Dirk Lips ook in Nederland een stuk economie binnen het BWB ras terug te krijgen. Dit kan onder andere door te selecteren op lage uitval in de opfok, vrij van genetische gebreken en mogelijk ook door natuurlijk afkalvende koeien. Meer info op deze pagina!

Bij onze vaarzen hebben wij dit ook geprobeerd. Echter, na een vakkundige inschatting van de mogelijkheden en de risico’s hebben we bij beide dieren een keizersnede gedaan bij hun eerste kalving.

Volgend jaar beter, met een andere stierkeuze en een meer uitgegroeid vrouwelijk dier.

Artikelen:

“Calving problems and calving ability in the phenotypically double muscled Belgian Blue breed” Doctoraal Thesis van dr. I Kolkman, fac. Diergeneeskunde Gent, 2010

“Natuurlijk geboortegemak” Veeteelt Vlees december 2009

“Belangrijke bekkenmaten” Veeteelt Vlees maart 2007

“Minder keizersneden” Veeteelt Vlees maart 2008

“Dikbilrassen op de schop?” Veeteelt Vlees mei 2009

Een voorbeeld is de stier Jackpot ter Reybroek. Meer info op deze pagina!

We hebben ook nog enkele embryo’s met interessante afstamming en met natuurlijk kalvende pedigrees.

Klik hier voor info van vaars Ester die dit najaar voor het eerst zal afkalven.

Voor meer info, mail naar info@brabantseblauwe.nl

Onze Belgisch Witblauwe koeien, zelfkalvend?!