De diagnose Borderline, en nu????

Tja, wanneer je te horen krijgt dat je Borderline hebt, dan kan dat een aantal dingen met je doen. Je wereld kan instorten, omdat je denkt dat je iets hebt waar je de rest van je leven aan vast zit. Een ziekte die niet is te genezen en waar je simpelweg mee om zult moeten leren gaan (hoe simpel dat ook mag klinken). Maar het kan ook zijn dat eindelijk de stukjes van de puzzel op zijn plaats gaan vallen en dat je een enorme zucht van opluchting kunt slaken. Eindelijk zie je het verband tussen bepaalde dingen, je ervaart dat je niet de enige bent die op een bepaalde manier doet, denkt en voelt en je komt tot de ontdekking dat je je al die tijd niet hebt aangesteld met je klachten, maar dat het een serieus probleem is wat je hebt en waar nu eindelijk iets aan gedaan kan gaan worden! De toekomst van mensen met Borderline is natuurlijk geheel verschillend en afhankelijk van een aantal factoren. Sommige mensen zullen erin slagen om een studie af te ronden en een baan te vinden en te houden, anderen slagen hier niet in en zullen gebruik moeten maken van een arbeidsongeschiktheidsuitkering. Maar hoe je het ook wendt of keert. Je bent het zelf die iets van je leven moet maken!!! Jij bent degene die jouw leven zin geeft en niemand anders!
Probeer de dingen zo optimistisch mogelijk te benaderen. Borderliners zijn sterren in het negatief denken, maar wanneer je negatief denkt, trek je jezelf ook mee in een negatieve bui en hoe dieper je daarin terecht komt, hoe hoger de terugweg uit het dal is.

Wat is borderline?

Borderline, oftewel een Borderline Persoonlijkheids Stoornis, is een psychische aandoening. Mensen die een Borderline Stoornis hebben, hebben als 'grootste gemeenschappelijke deler' dat ze erg INSTABIEL zijn. Instabiel in emoties, gedragingen, relaties, zelfbeeld, stemmingen. In de DSM (Diagnostic Statistic Manual) staat in een aantal punten beschreven wat de 'criteria' zijn waaraan iemand met borderline 'moet voldoen'. Als je last hebt van vijf van de negen criteria, zou je borderliner kunnen zijn. De DSM is geen boekje om zelf een diagnose mee te stellen, dat moet namelijk gebeuren door iemand met verstand van zaken, bijvoorbeeld een psychiater. Ook is het zo dat veel mensen zonder borderline zich in bepaalde punten kunnen herkennen, zij het in mindere mate. Hieronder zullen we de punten beschrijven.


1. Stemmingswisselingen

De stemming kan van het ene op het andere moment omslaan, zelfs zo plotseling dat mensen in de omgeving geen idee hebben van wat er is gebeurd om de stemming te laten omslaan. Vaak wordt dit omslaan van de stemming 'bestempeld' als 'overgevoeligheid'. Stemming kan wisselen van heel gelukkig naar diep ongelukkig, of bijvoorbeeld vreselijk boos.
2. Impulsiviteit
Borderliners nemen vaak beslissingen in een impuls. Zonder over de gevolgen na te denken hebben ze besloten om bijvoorbeeld een opleiding te gaan volgen, die dan in tweede instantie toch niet bevalt en gestopt wordt. Impulsiviteit uit zich ook vaak in eetstoornissen, geldverkwisting of overmatig drank- of drugsgebruik.
3. Identiteitsproblemen
Veel Borderliners hebben weinig zelfvertrouwen. Ze weten niet goed wat ze willen met hun leven, en weten niet goed wat of wie ze zijn.
4. Chronisch gevoel van leegte
Veel mensen met borderline hebben een 'leeg' gevoel. Alsof ze zijn 'afgesneden' van het voelen van dingen.
5. Zwart-wit denken
Voor een borderliner is iemand OF geweldig, OF helemaal waardeloos. Het ene uiterste of het andere. Er zit geen of weinig grijs tussen het zwart en wit.
6. Zelfverwonding/automutilatie
Soms lopen spanningen zo hoog op dat Borderliners zichzelf beschadigen. Dit gebeurt niet altijd 'bewust'. Soms is de toestand een soort roes waarin het verwonden gebeurt.
7. Psychotische en dissociatieve verschijnselen
Borderliners hebben soms (kortdurend) last van psychotische verschijnselen. Meestal gaan deze (rand)psychoses na enkele uren over. Vaak is er dan sprake van overmatige achterdocht, stemmen horen, in de war zijn.
Dissociatie heb je in verschillende vormen. Je kunt het gevoel hebben dat je niet meer in de realiteit staat, dat alles aan je voorbijgaat, zonder dat je er deel van uit maakt (derealisatie). Ook kun je het gevoel hebben dat je in een lichaam zit waarin je niets voelt (depersonalisatie). Het komt ook voor dat je bijvoorbeeld ergens heen gaat, maar dat je achteraf niet meer weet hoe je
er bent gekomen, of zelfs dat je er bent geweest. Dit kunnen behoorlijk angstige ervaringen zijn. Dissociatie is een veranderde bewustzijnstoestand, alsof de verschillende functies van je hersenen niet goed op elkaar zijn afgestemd. Anderen kunnen dissociatie soms waarnemen doordat ze merken dat je er niet helemaal bij bent, of een afwezige indruk maakt.
8. Angst voor verlating
Veel Borderliners zijn doodsbang om alleen gelaten te worden. Ze proberen dit tot het uiterste te voorkomen
9. Woedend worden om niets
Mensen met een borderline-stoornis kunnen soms woedend worden om niets, en moeite hebben om die woede te beheersen.

 

 


 

Er zijn meerdere mogelijke oorzaken voor het ontstaan van een borderline stoornis. Het ontstaan van de stoornis wordt meestal gezien als een combinatie van aanleg en omstandigheden (bio-psychosociaal model).
Bio staat voor biologisch en heeft te maken met aanleg, lichamelijke factoren, erfelijkheid. Bij de borderlinestoornis zijn impulsiviteit en emotionele instabiliteit waarschijnlijk in aanleg aanwezig.
Psycho staat voor psychologisch, en heeft te maken met de opvoeding, ingrijpende gebeurtenissen en ervaringen. Bij mensen met een borderline stoornis is vaak sprake geweest van een instabiele gezinssituatie en/of ingrijpende ervaringen, zoals mishandeling, seksueel misbruik, scheiding van de ouders. Echter: niet alle Borderliners hebben zo'n verleden, en het is ook niet zo dat iedereen met zo'n verleden een borderlinestoornis ontwikkelt. Er zijn deskundigen die hechtingsproblematiek zien als kernpunt van de borderline
stoornis. Borderliners hebben geen stabiel beeld van zichzelf, en hebben vaak moeite zich aan anderen te hechten. Of ze hechten zich veel te sterk, of juist helemaal niet. Sociale staat voor de omgevingsfactoren (maatschappij, de cultuur waartoe iemand behoort). Borderline lijkt vooral voor te komen in de Westerse wereld. Het zou kunnen dat onze maatschappij, waar mensen onder relatief grote druk moeten presteren, waarin individualisme hoogtij viert, en waarin normen en waarden minder duidelijk zijn, een rol kan spelen bij het ontstaan van de borderlinestoornis.
Het is niet goed mogelijk een duidelijke oorzaak aan te wijzen voor het ontstaan
van een borderline persoonlijkheidsstoornis. Wel kunnen we sterk vermoeden dat het gaat om een combinatie van factoren die uiteindelijk bijdragen aan de stoornis. Een factor op zich is niet 'de oorzaak' van het ontstaan. Het is een complex van factoren die de stoornis tot gevolg heeft.

Wat zijn de oorzaken?

Geschiedenis van de borderline-stoornis

De borderlinestoornis wordt nog niet zo lang erkend en bestudeerd. In de jaren dertig is de term voor het eerst gevallen. De term duidde een 'grensgeval' aan, de grens tussen neurose en psychose. Na de jaren dertig is er nauwelijks aandacht besteed aan 'borderline', misschien wel omdat er voor de personen die dit 'etiket' kregen, geen goede behandeling was. Therapie bestond voornamelijk uit praten over het verleden, en daarvan raakten deze mensen vaak nog erger in de war. In de jaren zestig was er een psychiater (Onno Kernberg), die de borderline stoornis weer boven tafel haalde. Hij plaatste de borderline persoonlijkheid op een eigen plek naast de neurotische

persoonlijkheid en de psychotische persoonlijkheid. In wezen is dan de naam 'grensgeval' niet meer van toepassing, omdat de stoornis een eigen plek krijgt, maar dat terzijde. In de jaren zeventig werd de borderlinestoornis gezien als een

stemmingsstoornis, doordat Borderliners vaak depressieve

periodes doormaken. Maar eigenlijk is dat niet juist, omdat

borderline nog veel meer kenmerken heeft dan alleen de

stemming. In de jaren tachtig werd de borderlinestoornis

opgenomen als aparte persoonlijkheidsstoornis in de DSM-III

(Diagnostic and Statistic Manual of Mental Disorders).

Die DSM is een boek dat wereldwijd wordt gebruikt door

psychiaters, waarin alle psychiatrische stoornissen beschreven

staan. In de jaren negentig wordt veel onderzoek gedaan naar de borderline persoonlijkheidsstoornis. Vooral om de stoornis beter af te grenzen: welke symptomen horen er wel bij en welke niet. Dit om zo min mogelijk verwarring te creŽren met andere stoornissen. Nu is er wetenschappelijk nog veel te onderzoeken aan het borderline-syndroom, maar wel is duidelijk dat het echt een herkenbare stoornis is, die met recht als aparte stoornis in de DSM IV is opgenomen.

De diagnose verwerken

De diagnose borderline geeft vaak tegenstrijdige gevoelens. Aan de ene kant kan het een opluchting zijn als duidelijk is wat er aan de hand is. De diagnose kan een gevoel van erkenning geven: 'Ik ben niet gek, maar er is wel iets met me aan de hand.' Aan de andere kant kan het een grote schok zijn om te horen dat het om borderline gaat. Sommige mensen ervaren de diagnose als een etiket. Verdriet over de diagnose is begrijpelijk, maar de diagnose maakt het wel mogelijk gericht aan een behandeling te werken.  Bedenk dat je niet de enige bent.†

Een nieuwe weg
Als de behandeling op gang is gekomen, breekt een nieuwe fase aan. Door de behandeling verandert waarschijnlijk de kijk op het leven. Je krijgt adviezen, over hoe je zaken anders zou kunnen aanpakken. Veel mensen oriŽnteren zich opnieuw op hun relatie, baan of opleiding. Soms leidt dat tot ingrijpende besluiten.

Probeer zaken stap voor stap aan te pakken en kijk niet te ver vooruit. 

Neem voldoende rust, ook lichamelijk.

Zoek steun bij mensen in je omgeving of bij lotgenoten. 

Probeer een balans te vinden tussen adviezen van hulpverleners en eigen keuzes. 

Probeer oog te houden voor dingen die goed gaan. Een mens is meer dan borderliner alleen.

 

Studie, werk en begeleiding
De diagnose wordt meestal gesteld op een leeftijd dat mensen een opleiding volgen of aan het begin van een loopbaan staan. Veel mensen met borderline hebben hun studie of baan moeten onderbreken en willen na verloop van tijd weer aan de slag. Neem de tijd om uit te vinden of en welk werk haalbaar is, bijvoorbeeld parttime of fulltime, betaald of vrijwillig. Zoek een daginvulling die bij je past.  Leg de lat niet meteen te hoog; heb geduld. Sommige instellingen voor geestelijke gezondheidszorg hebben mensen in dienst voor begeleiding bij studie en werk.  

 

Omgaan met reacties uit de omgeving
Mensen reageren nogal eens negatief op het feit dat iemand psychischeproblemen heeft, in dit geval borderline. Dat heeft vaak te maken met onbekendheid en onzekerheid. De vraag 'wat vertel ik wel en niet aan anderen over mijn problemen?' zal zich regelmatig voordoen, bijvoorbeeld bij het aangaan van nieuwe contacten en bij sollicitaties. Er is geen algemeen antwoord te geven op deze vraag. Veel hangt af van de relatie met de ander, de omstandigheden en de inschatting van de gevolgen van het antwoord. Binnen de behandeling is praten over de problemen normaal; buiten de behandeling ligt dat soms anders. 

Zorg dat mensen die belangrijk zijn voor je, voldoende weten over borderline. Betrek je partner en naaste familie als het even kan bij de behandeling. Het is belangrijk dat zij weten wat borderline is, wat het met je doet en hoe zij daarop kunnen reageren.

 

Begin