Linehan

Therapie


Jarenlang beschouwden hulpverleners Borderliners als enorme lastpakken waar ze het liefst met een boog omheen liepen. Inmiddels zijn er therapievormen ontwikkeld waarmee veel patiŽnten te behandelen zijn. Vaak worden medicijnen (antidepressiva, antipsychotica, stemmingsregulatoren) voorgeschreven. Deze spelen echter een bescheiden rol. Het belangrijkste deel van de behandeling

bestaat uit psychotherapie. Verschillende methodieken

kunnen daarbij behulpzaam zijn. De Amerikaanse therapeut

Marsha Linehan ontwikkelde speciaal voor Borderliners de

zogenaamde dialectische gedragstherapie. Deze behandeling,

ook wel Linehantherapie genoemd, wint de laatste tijd snel

terrein. Hierbij worden groepsvaardigheidstrainingen

gecombineerd met individuele begeleiding. Gewerkt wordt

aan het veranderen van gedrag en gedachten. PatiŽnten

worden aangespoord zich bewust te worden van de manier

waarop ze reageren, denken en voelen.

 

 

 

 

 

 

Training en therapie bij een borderline persoonlijkheidsstoornis

Nog even wat informatie over de Linehantherapie die wij beiden gevolgd hebben in het Radboudziekenhuis te Nijmegen. Tevens de plaats waar wij elkaar hebben leren kennen. Een boeiende tijd dus. We hebben niet alleen onszelf maar ook elkaar gevonden!

 

Het programma bestaat uit twee onderdelen: een vaardigheidstraining met daarop aansluitend psychomotore therapie en een therapiegroep. De twee onderdelen worden op verschillende dagen verzorgd. De therapiegroep wordt begeleidt door een psychiater en een co-therapeut. Er wordt gewerkt aan de hand van contracten.

 

Doel:
Het doel van de vaardigheidstraining is het aanleren en hanteren van vaardigheden om zo goed mogelijk op problemen te kunnen reageren. Deze vaardigheden zijn gekoppeld aan problemen die kenmerkend zijn voor iemand met een borderline persoonlijkheidsstoornis: relationele problemen, gedrags- en impulscontrole, emotionele labiliteit, een instabiele identiteitsbeleving en kortdurende cognitieve stoornissen. Uitgangspunt voor de vaardigheidstraining vormt het boek van Marsha Linehan: ďBorderlinepersoonlijkheidsstoornis, handboek voor training en therapieĒ.

Opzet:
De training bestaat uit twee series van 19 bijeenkomsten die wekelijks plaatsvinden. De tweede serie is een herhaling van de eerste. Er wordt gewerkt in een groep van acht personen. Bij aanname voor het programma gaat u voor een jaar een verbintenis aan met de groep. Deze groep is gesloten, dat wil zeggen dat er tussentijds geen andere deelnemers bij komen. Als er deelnemers stoppen kunnen er eventueel wel nieuwe deelnemers instromen bij de start van de tweede serie. Iedere bijeenkomst duurt 2,5 uur. In het eerste uur van de bijeenkomst wordt het huiswerk besproken en vaardigheden geoefend. Na de pauze is er aandacht voor de theorie en er wordt afgesloten met een concentratieoefening.

 

Inhoud:
De vaardigheidstraining bestaat uit vier modules:

 

Oplettendheid:

Deze vaardigheid vormt de basis van de training. U leert eigen ervaringen en gebeurtenissen zonder oordeel en met volle aandacht observeren en beschrijven. Daarnaast oefent u om emotionele en rationele reacties op een situatie meer in evenwicht laten komen.

 

Intermenselijke effectiviteit:

Binnen deze module is veel aandacht voor assertiviteit. Hoe kunt u met zelfrespect opkomen voor eigen wensen, doelen en meningen zonder de relatie met de ander te schaden?

 

Emotieregulatie:
U leert de betekenis en de functie van emoties en hoe u emoties kunt herkennen en benoemen. Er wordt aandacht besteed aan het verminderen van emotionele kwetsbaarheid door bijvoorbeeld gezond te leven en het onjuist gebruik van middelen te stoppen. Het aantal positieve ervaringen en gevoelens kan toenemen omdat er gewerkt wordt aan het vermeerderen van prettige gebeurtenissen.

 

Verdragen van crises:
Het gaat hier om het leren verdragen en overleven van crisissituaties. U leert vaardigheden te gebruiken zoals concentreren, afleiding zoeken en ontspannen. Eventueel oefent u met het maken van een crisissignaleringsplan.

 

 

Artikel over de Linehan training


Korte Eerste indruk over de Linehan methode training en therapie voor Borderline Persoonlijkheids Stoornissen (BPS).(Marsha Linehan)
Allereerst moet mij van het hart dat ik altijd heb getwijfeld aan de borderline persoonlijkheidsstoornis als een duidelijk afgrensbare problematiek. Een van de eerste dingen die ik dan ook altijd doe wanneer ik een artikel of boek over de borderline persoonlijkheidsstoornis lees, is op zoek gaan naar een duidelijke beschrijving. Ik moet zeggen dat ik deze duidelijke beschrijving nog niet ben tegengekomen. De handleiding voor training en therapie t.b.v. borderline persoonlijkheidstoornissen ontbeert een duidelijke beschrijving van wat nu onder een borderline persoonlijkheidsstoornis verstaan moet worden. Er wordt kort verwezen naar de biosociale theorie van de borderlinepersoonlijkheidsstoornis die disregulatie
van emoties als belangrijkste kernstoornis ziet. Men ziet een biologische aanleg die kennelijk in wisselwerking met de sociale omgeving niet of zelden leidt tot verbetering maar juist een ontstaan van de borderlinepersoonlijkheidsstoornis.. Daarmee is zo ongeveer alles gezegd over wat een borderlinepersoonlijkheidsstoornis nu eigenlijk is.

Vervolgens gaat Linehan over tot een lange verhandeling over haar behandelmethodiek. Deze behandelmethodiek behelst een uitgebreide verzameling van trainingen van interacties, sociale vaardigheden, motivatietechnieken die zij samenbrengt onder de noemer dialectische gedragstherapie en zich grotendeels afspeelt in een groep lotgenoten aangevoerd door twee therapeuten. Linehan neemt als uitgangspunt dat de wijze waarop de interactie binnen de groep gestalte krijgt een belangrijkere plaats inneemt dan specifieke vaardigheden. Zij heeft bij de ontwikkeling van haar therapie uitgebreid leentjebuur gespeeld bij cognitieve gedragstherapieŽn, groepspsychotherapieŽn assertiviteitstrainingen en psychodrama-therapieŽn.

De methodiek is ingewikkeld en uitgebreid in de zin dat met tal van voorwaarden rekening gehouden dient te worden waaronder een goede training of therapie moet plaatsvinden. Het is in beeldende meer een opsomming van alle ingrediŽnten dan een duidelijk kookboek. Naar mijn mening te pretentieus gezien de hoeveelheid ingrediŽnten en veel te mager over hoe de ingrediŽnten bewerkt, samengevoegd en gekookt moeten worden. Veel, te veel wordt overgelaten aan de interactie tussen therapeuten en cliŽnten. Alhoewel ik zelf geen aanhanger van een zuiver protocollaire benadering ben ik van mening dat de Linehan methode te tweeslachtig is. Enerzijds erg streng en voorschrijvend en anderzijds binnen de therapie zelf juist obscuur.

Kijken wij naar de vaardigheden die men bij de Linehan methode poogt aan te leren: Wijze geest, observeren, beschrijven, houding zonder oordeel, intermenselijke effectiviteit, zelfgeruststelling, bouw op/maak vaardig. Een aantal gedachten komen bij mij op: hier is een stel padvinders aan het werk, er hangt een zweem wetenschappelijkheid over, het klinkt spannend in die zin: wie wil geen wijze geest en ook klinkt het zweverig en geitewollensokkerig. Alles wat de kleine prins van Antoine Saint Exupery zou willen zijn, alles wat je maar ooit zou willen zijn lijkt aan bod te komen. Het lijkt ook op een kralen voor inboorlingen tactiek die de missionarissen toepasten. Of het de borderliner -zo die al Łberhaupt bestaat- nu echt helpt?

 

©Frank Strijthagen 18-2-2000

Begin