terug naar menu


Seks in de tropen

SEKS IN DE TROPEN

Het was er anders dan thuis

Hoe zat het met seks bij de Nederlandse dienstplichtigen in IndonesiŽ? Het was iets waar, na terugkomst, vrienden graag naar vroegen. Deden we aan seks en hoe? Bij andere oorlogen, vroegere en huidige, lees je geregeld over verkrachtingen. Die heb ik in IndonesiŽ gezien noch meegemaakt. Mogelijk zullen ze er geweest zijn, maar ik merkte daar op de buitenposten waar ik was niets van. Het was ook een andere oorlog. Geen hevige straatgevechten waar na lange strijd soldaten een stad innemen, vele tegenstanders doden en maats zien sneuvelen. Door de verschrikkingen zullen die weinig gevoel voor normen en waarden hebben overgehouden. Daaraan kan een oorlogstribunaal weinig veranderen. Ja, als oorlogen zouden kunnen worden uitgebannen, maar die zijn zo oud als de wereld.

De moraal in die tijd was 'geen seks voor het huwelijk'. Niet dat ieder zich daaraan hield. In Nederland moesten nog alJo van Bruchem uit Leerdam(?), een ouwe sobat van het artillerie meetregiment, werd overgeplaatst en kwam afscheid nemen wat jonge paartjes trouwen. De meeste dienstplichtigen in IndonesiŽ waren, toen ze er kwamen, jong zo tussen de 19 en 20 jaar. De meeste zagen er ook erg jong uit. Als je naar oude foto's uit die tijd kijkt, dan lijken we jongens van 16 Š 17 jaar van nu. We hadden ook net een Tweede Wereldoorlog achter de rug, waarin velen in West-Nederland in het laatste oorlogsjaar honger leden en ondervoed waren. We hadden door de oorlogshandelingen ook nauwelijks een 'normale' jeugd gekend. Een beperkt aantal had al verkering en enkele waren getrouwd voor ze naar IndonesiŽ gingen. Seks met een andere vrouw was onder de bestaande huwelijks- en verlovingstrouw bedrog en dus overspel. Geen seks betekende echter in de vaak drie jaar, dat je in het v.m. Nederlands-IndiŽ verbleef, volledige onthouding en dat was een moeilijke opgave.

Veel seksuele voorlichting kregen we niet. Thuis in Nederland hadden we dat trouwens ook niet gehad. En er waren er die, net als ik, nog zo groen waren als gras. Zo rond mijn 12e had ik wel met vriendjes 'spelletjes gespeeld' en wat later met meisjes 'gerotzooid', maar dat was toch meer 'aanklooien' dan serieus werk. Op het eerste appŤl in IndonesiŽ vertelde een officier, dat we 'van de vrouwen af moesten blijven wilden we weer gezond in Nederland komen'. Voorbehoedsmiddelen werden niet uitgedeeld. Als je die wilde dan moest je ze vragen bij de hospik. Die had in beperkte mate 'v-pakketjes', waarin een tube met een smeerseltje zat waar je na afloop je piemel mee kon insmeren om seksueel overdraagbare ziekten te voorkomen en condooms. De meeste schaamden zich om voorbehoedsmiddelen te vragen. Het werd bij de commandant bekend.

In 1948, toen we zo'n anderhalf jaar in IndiŽ waren, werd er in Indaroen in de buurt van Padang waar we bij de grote cementfabriek lagen tweemaal een 'pikkeninspectie' gehouden. Er werd gekeken of je een geslachtsziekte had. De legerleiding was bezig aan de voorbereiding van de 2e politionele actie en wilde die beginnen met gezonde manschappen. We werden in een rij opgesteld in de straat voor ons onderkomen, een rij kleine huisjes die bestemd leken voor employees van de cementfabriek. Als de arts bij je kwam moest je je broek laten zakken en stond je met je broek op de schoenen in je blote kont. De arts schoof de voorhuid over je eikel terug, kneep er even in en daarna in je ballen waarbij je telkens op je vuist moest blazen. Hij liet je omkeren en bukken zodat hij in je achterwerk kon kijken. Een moedervlekje hoog in de bilnaad ontging hem niet. Aan de kant van de weg keek īvolkī mee: luitenant, sergeants en korporaals en het gevolg van de arts. Het was een gÍnante vertoning. Na het uitvoeren van de 2e politionele actie werden er bij ons, 12 jongens zonder hospik op een buitenpost, geen 'pikkeninspectie' meer gehouden.

Een buitenpost met een versterking met zandzakken op het dakDe mogelijkheid voor seks op een buitenpost was beperkt en ook buiten de post lagen de mogelijkheden niet voor het oprapen. We zaten meestal met 12 jongens min of meer 'opgesloten' op een buitenpost met geen ander vrouwelijk gezelschap dan twee baboes, die de was deden. Enkele, de seksueel actiefsten, hadden daar soms seksueel contact mee. Het gebeurde op alle buitenposten waar plukjes Nederlandse soldaten betrekkelijk geÔsoleerd bijeen zaten. Een enkele keer werd een kind verwekt, die met de moeder in IndonesiŽ opgroeide. Een enkeling werd op een baboe verliefd, trouwde met haar en nam zijn verovering mee naar Nederland. Die was van lekker Indisch eten verzekerd. Maar het bleef vaak bij zelfbevrediging. Ook dat gebeurde stiekem. Het Katholieke deel van ons was wel opgevoed 'met de handjes boven de deken slapen', maar dat was al geen succes gebleken. We sliepen trouwens op een deken en onder de klamboe (muskietennet). Op een gezamenlijke slaapzaal was er weinig privacy. Een knaap die in een gekke bui zich in het openbaar bevredigde, werd niet meer voor vol aangezien. Dat deed je niet. Ongetwijfeld zullen er in een enkel geval en in het diepste geheim jongens wat seksueels met elkaar hebben gehad, maar het zal weinig zijn voorgekomen. Bij de militaire keuring werden homoseksuele jongens, waarvan dat bekend was, afgekeurd en het militaire bedrijf was en is bij uitstek een machocultuur. We keken al met verachting naar jonge IndonesiŽrs, die hand in hand over straat liepen, wat daar normaal was. Dat waren 'mietjes'.

Ik was inmiddels 20 jaar en hoewel ik het idee (een puberaal ideaal droombeeld) had om later in Nederland met een lieve, jonge en goed uitziende vrouw te trouwen, vond ik dat hťt er maar eens van moest komen. We waren bij Chinesche mensen uitgenodigd voor een feestje. De reden van het feestje weet ik niet meer. We hadden begrepen dat er vrouwen zouden zijn. Het was kort na het begin van de 1e politionele acties in Perbaoengan. Tijdens en kort na de politieke acties kregen we gratis bier. De kadiwagen (rijdende voorraadwinkel) was pas langs geweest en ik kon over voldoende bier beschikken om me moed in te drinken. Als de politionele acties voorbij waren konden we bier mondjesmaat kopen en betalen van de soldij. Die was niet hoog. Een gulden per dag, twee gulden als je in vijandelijk gebied zat. Dat laatste was steeds het geval. De tweede gulden stuurde ik naar huis. Toen we, mijn vrouw en ik, vier jaar na mijn terugkeer trouwden konden we er de meubels van betalen.

We waren, toen we bij de Chinesche familie aankwamen, niet stomdronken, maar wel in een lichte roes. Dat had ik wel nodig om mijn onzekerheid te overwinnen. Al gauw kroop een, waarschijnlijk publieke, vrouw bij me op schoot. Ik raakte onmiskenbaar opgewonden en vroeg me al af waar ik me met de vrouw kon afzonderen. baboe's in het mandie(was)hok Maar iets aan de vrouw begon me te irriteren. Ze voldeed op geen enkele wijze aan mijn ideaal beeld. Ze was niet jong, geen schoonheid en ze pruimde sirih (betelnoten). Even onmiskenbaar verslapte mijn opgewondenheid. Ik had er dan ook geen bezwaar tegen dat een korporaal, die een stuk ouder was, haar van me aftroggelde. Officieren en onderofficieren waren oorlogsvrijwilligers en meestal voor ze naar IndiŽ gingen in Schotland, Glascow, opgeleid en een stuk ouder. Hij had kennelijk meer ervaring, maar toch onvoldoende wat pas later bleek.

Lacherig van de drank en over mijn mislukking ging ik met een paar maats naar 'huis', een school. Onderweg werd er wat gestoeid en thuis, om me blijkbaar in te wrijven dat ik nog maar een jochie was, probeerden ze mijn broek uit te trekken, wat in adolescenten terminologie burgemeestermaken heette. Het was niet meer dan een stoeipartij, maar het voelt als een vernedering en als een nederlaag als ze daar inslagen. Een zinloze handeling, want twee maal per dag stonden we naakt met elkaar te mandiŽn (water scheppen uit een vat en over je heen gooien om je te wassen). Mijn eerste poging om te neuken was wel erg klungelig verlopen. Achteraf bleek de korporaal bij die vrouw een druiper te hebben opgelopen.

Wat had ik met vrouwen die bij me op schoot wilden? Een vrouw van een planter, mevrouw Deeleman, die als zangeres een recital gaf 'voor onze jongens in de tropen', zong voor de pauze aria's uit opera's, die ik pas later ben gaan waarderen en daarna hield ze het bij het wat lichtere genre: liefdes- en slaapliedjes. Blijkbaar schatte ze me jonger in dan ik was. Ze kroop bij me op schoot, me als decor gebruikend bij een van haar slaapliedjes. Het wond me niet op; integendeel ik had de pest in.

Trauma's heb ik er niet aan overgehouden. Al heeft de Nederlandse regering drie jaar van mijn Met een baboe en haar kindjeugd in beslag genomen en belemmerd dat ik ook in seksueel opzicht in normale omstandigheden van jongen tot volwassene kon opgroeien. Spijt heb ik niet. Het kwam allemaal op zijn pootjes terecht. De tweede poging om met een vrouw te vrijen verliep minder klungelig. Het verdere verhaal over seks in de tropen hoeft niet verteld te worden. De meeste mensen hebben eenzelfde soort ervaring.

Wat die geschiedenis me leerde? Dat vele wegen naar Rome leiden en dat het ideale beeld, van met een jonge lieve welgevormde vrouw een gezinnetje stichten, ook een ideaal beeld is. Mijn inzicht is verrijkt. Harm Menger uit Alkmaar schreef enige jaren geleden in De Volkskrant: 'Onze kindskinderen zullen zich plaatsvervangend schamen voor de verkramptheid waarmee hun voorouders hun seksuele obsessies najoegen en maar niet konden begrijpen waarom de werkelijkheid zich niet aan hun illusie wilde aanpassen'.

Er was seks onder de dienstplichtige militairen in de tropen. Natuurlijk en zoals overal in vele vormen. Nog steeds wordt er in mijn generatie niet of nauwelijks over seks gesproken, dat zijn 'bedgeheimen' en daar praat je niet over. Maar waarom zou je niet schrijven en praten over seks in Nederlands-IndiŽ, als er over onze echte en vermeende wandaden wel wordt gesproken?

Piet Scheele


e-mailadres: pscheele@chello.nl

naarboven

Of ga naar:

In het leger Politionele actie Verboden foto's van eerste politionele actie Overste Raebel van 4-RS Trekbom Poncke Princen Kapitein Westerling Oorlogsmisdaden Herdenken Weer burger Link