The5thSeason

Vandaag de dag een tuin hebben is een kostbaar bezit. Is het niet dat iedere meter veel geld heeft gekost dan is het wel de levensvreugde en het mooie uitzicht dat het oplevert.

Met de komst van de euro is alles er ook niet goedkoper op geworden. Misschien is daarmee ook de tijd aangebroken om de tuin en het groen in het bijzonder met andere ogen te gaan bekijken. Vroeger sprak de tuin voor zichzelf: één of twee vakken of cirkels of een grasveldje in de tuin, iedere week even aanharken en klaar was kees. Nu is dat wel even anders.

Groen heeft tegenwoordig een commerciële meerwaarde gekregen. Niet alleen thuis maar ook op het werk – uit onderzoek is gebleken dat groen op de werkplek leidt tot minder ziekteverzuim. Groen in het winkelcentrum levert zelfs een bijdrage aan een hogere omzet. In ziekenhuizen blijken mensen sneller op te knappen als er groen aanwezig is – die bos bloemen is dus zo gek nog niet.

Maar wat heeft u hier thuis nou aan?

Welnu, op deze website geven wij u een aantal tips om een betere en groene omgeving te creëren. Tips die soms afwijken van de gangbare tips die vaak puur door en voor de commercie worden gegeven. Onze tips komen zo uit de dagelijkse praktijk van onze jarenlange ervaring als hovenier. Onze kijk is kritisch: niets in de tuin mag daar zomaar staan voor het mooie, het moet de tuin een méérwaarde geven – u moet zélf de regie houden over de tuin.

Moeilijk zult u zeggen, maar met onze richtlijnen en tips gaat het zeker lukken. Het belangrijkste is om alles te vermijden wat problemen oplevert, want tuinieren is mogen werken en niet moeten werken in de tuin.

Tuinieren is daarom ook vooruitregeren: een éénjarige plant zaaien is een termijnplanning van 9 maanden, vaste planten uitzoeken is een planning van vele jaren en heesters - bomen gaan zelfs generaties mee.

Geschiedenis

Ik ben 20 jaar geleden begonnen met het aanleggen van een grote verzameling kuipplanten. Nadat ik constateerde dat de verzameling een beetje te groot werd, moest ik kiezen: of planten wegdoen of de volle grond in. Na één winter was het al verbazingwekkend om te zien wat de winter goed was doorgekomen en hieruit ontstond een van de grootste tuinen met als uitgangspunt een tropisch uiterlijk.

Na enige tijd begon ik steeds meer planten in de tuin te zetten die onmogelijk leken, maar het dus in het geheel niet zijn. Zo bleek het mogelijk te zijn om citrusvruchten in de tuin te laten groeien, of bananen, cactussen, gember en laurier. Ook verschillende palmensoorten staan er nu, net als calla’s, abutilons, amaryllis belladonna en nog vele andere planten die minder bekend zijn. Al deze planten hebben wel één ding gemeen: het zijn steeds de koudste planten uit de familie.

Niet alle planten zijn even winterhard. Sommige kent u al zoals de boerenfuchsia die ieder jaar bevriest maar net zo hard terug komt. Of de kamerhortensia, die vinden we ook heel gewoon, ook al moeten we hem af dekken voor de vorst. Maar een banaan is wel erg vorstgevoelig en moet afgedekt worden van november tot maart, wat vaak al te veel gevraagd is. Bij de ene plant is het dus wel nodig om goed af te dekken als het echt hard vriest tot –10ºC, andere geven geen krimp en zijn dus eigenlijk volledig winterhard. Alleen bij -20ºC lopen zij vorstschade op, maar ze herstellen weer in de daarop volgende zomer.

Zelf werk ik al meer dan 20 jaar in het hoveniersvak. Met een voltooide bloemisterijstudie is dit misschien wel de beste combinatie om subtropisch te tuinieren. Vooral ook als u grensverleggend bezig wilt zijn en een beet je uitgekeken op het alledaagse tuinieren, is dit een leuke uitdaging.

Bert van de Weerd

Ik ben een enthousiaste zo niet extreme tuinfanaat, vandaar deze website, ik doe eigenlijk alles wat te maken heeft met groen. Al vanaf mijn 8^e jaar heeft dit geresulteerd in een grote voorsprong in denken en doen in tuin. Nu nog steeds streef ik naar perfectie op het groene gebied.

Rond 1979 begon ik al met kuipplanten en al snel had ik er zoveel dat ik al gauw moest zoeken naar andere oplossingen: warme soorten tot een minimum beperken en koude soorten zo lang mogelijk buiten houden of in de volle grond planten. Dit laatste beviel zo goed dat naast mijn privé-tuin ook een kleinere subtropische modeltuin is ontstaan als voortuin van een Hollandse molen. Ook heb ik geprobeerd de meest gemakkelijke soorten te vermeerderen en dat lukte. Ook heb ik wel eens op beurzen en jaarmarkten gestaan in de voorlichtingstent. Met een even zo fanatieke plaatsgenoot heb ik geprobeerd een boek c.q naslagwerk te schrijven. De uitgevers toonden echter geen interesse hierin en verkondigen liever halve

waarheden. Enkele thema’s uit dit boek zijn op deze site terug te vinden. Of het nu gaat om een ontwerp of een selectie van planten, ik zoek de uitdaging in mijn leven om vernieuwend of behoudend te zijn.

Behoudend omdat dat wat er is van onschatbare waarde kan zijn, vooral echte vakkennis wat nu nog maar weinig mensen hebben. Mijn vakkennis wil ik daarom juist verder uitdragen door ontwerpen te maken, bijzondere beplantingsplannen, onderhoudsplannen, beheren van tropisch lijkende tuinen en kuipplantcollecties. Dit alles met ruim 25 jaar ervaring. Vragen waar ik persoonlijk het antwoord niet op weet laat ik over aan specialisten die ik ken, want u met een smoes opspelden laat ik graag aan een ander over. Allround groenkenner ben je pas als je in het groen veel facetten kunt verwezenlijken.

Wat is subtropisch tuinieren?

Het houdt in ieder geval niet in dat u planten in uw tuin zet die oorspronkelijk uit warmere streken komen en dat u vervolgens de planten gewoon laat staan en dat ze acuut doodgaan omdat ze in ons klimaat -1ºC al niet verdragen. Dit zou betekenen dat het neerzetten van afrikaantjes ook subtropisch tuinieren is.

Subtropisch tuinieren is ook niet nieuw. Dit wordt al eeuwen gedaan – de Romeinen hadden al wijnranken en vijgen in onze streken.

Het houdt wél in dat uw tuin een subtropische uitstraling krijgt door een flinke groei van planten die we normaal kennen als éénjarigen of als kuipplanten – vaak bekende planten uit het Middellandse-Zeegebied of planten met rode en/of bonte bladeren – planten die ons het gevoel geven in een ander oord te vertoeven. Maar in dit geval staan ze dan als vaste plant in de volle grond.

Subtropisch tuinieren betekent ook gebruikmaken van kennis van mensen die er verstand van hebben. De gemiddelde hovenier of het tuincentrum om de hoek raad ik u niet aan – op subtropisch gebied weten zij er te weinig van. Op internet is er meer over te vinden en soms is afkijken hoe anderen het doen nog wel de beste leerschool.

Ook betekent het dat niet alle soorten planten kunnen: niet u selecteert de planten, maar de natuur selecteert. Geen tuin vol subtropische orchideeën of flamingobloemen, maar wel de alom bekende hortensia’s, winterharde fuchsia’s, winterharde palmen, vijgen en de agapanthus, de Zuid-Afrikaanse lelie.

Laat ik eens iets over mijn eigen tuin vertellen waar het allemaal is begonnen. In eerste instantie waren dat niet allemaal subtropische planten – eigenlijk was het een ratjetoe van warme en koude planten samen. Zo ongeveer 15 jaar geleden ontstond er gebrek aan ruimte. Nadat ik informatie had ingewonnen konden de eerste planten de volle grond in. Ik weet me nog te herinneren, dat dit een hoop ruimte gaf, die zichzelf weer opvulde door de groei van de nog aanwezige kuipplanten. Die kuipplanten staan er nu nog steeds, maar alle warme planten zijn in de loop van de tijd bewust verdwenen. De tuin bestaat nu alleen nog maar uit koude vorstverdragende subtropische kuipplanten en subtropisch lijkende gewassen in de volle grond die enige vorst kunnen verdragen.

In de winter is het voor de meeste mensen gedaan met de tuin. Volgens velen is er nu toch niets meer te vinden en is het wachten op betere tijden. Voor mijn tuin geldt het tegenovergestelde: die wordt nu met de dag mooier en rustiger. Daar waar het in de zomer een overvloed aan bonte bloemenkleuren is, is het nu volop rust en ruimte. De echte lijnen van beplanting zijn gebleven, de stroken met bodembedekkers als pachysandra terminalis zijn verdwenen, maar de eerste kerstroos of helleborus steekt zijn kopje al boven de grond uit. Op de achtergrond een taxushaag en een enkele bladverliezende heester als cornus alba sibirica met zijn rode takken (de witte kornoelje). De struik moet in het voorjaar totaal afgeknipt te worden om in het najaar steeds weer mooie nieuwe takken te hebben. Het zijn onmisbare elementen in mijn tuin in de winter – er zijn genoeg heesters die juist dan bloeien of in de knop staan zoals de skimmia. En kijk eens naar de uitbundigheid van de viburnum tinus (sneeuwbal) – die bloeit vanaf september tot mei. Eigenlijk is het juist een voordeel: u heeft weinig planten nodig om plezier te hebben van een klein tuintje. Het komt erop neer dat als u voor een wintertuin kiest, u 6 tot 7 maanden een perfecte tuin hebt. Die tuin hoeft echt niet alleen maar uit groenblijvende planten te bestaan, een enkele wuivende pol gras of de uitgebloeide bloemen van de flomes zijn sprookjesachtig. De bottels van de rozenstruiken zijn ook mooi, zeker als u dit nog aan weet te vullen met enkele buxushagen of bollen en een enkele schaal met winterviolen. Ikzelf laat mijn winterharde palmen zo lang mogelijk buiten staan, zodat de sneeuw het werk kan afmaken door er een witte deken overheen te leggen – het sprookje is een feit.

Het is niet altijd even gemakkelijk om aan de gewenste soorten of maten te komen; lid worden van tuinclubs helpt aanmerkelijk. Zo zijn er planten bij die ik als stek heb gekregen op landgoederen of heel schappelijk gekocht bij de hortussen. Het is zaak dat ze je leren kennen. Zelfs het grofvuil biedt de mooiste planten als tuinleverancier.

Zo staan er nu zo’n 120 vooral zeer grote kuipplanten in pot en 140 gewassen in de volle grond. Hier is dan nog niet eens de proeftuin bij meegerekend in het hartje van Veenendaal waar ik planten uitprobeer op koudegevoeligheid in de volle grond.

Op dit moment zijn de sinaasappelbomen, de vijgen, de palmen en de banaan het meest spectaculair, net als de palmvarens (cycadeeën) en de palmcollectie met de zeer oude Chamaerops Humilis (250 jaar). Veel kuipplanten zijn al op een respectabele leeftijd. Deze manier van tuinieren is zo voor mij meer een leefwijze geworden dan zomaar een hobby.

Gratis zaden van subtropische planten

In mijn succesvolle en al jaren oude tuin zijn er al meerdere planten die zaad voortbrengen. Van twee van deze planten wil ik zaden beschikbaar stellen aan bezoekers.

Het gaat hier om de Trachycarpus fortunei, de winterharde waaierpalm en de Poncirus trifoliata, de winterharde tuinsinaasappel. Meer informatie hierover staat op de volgende pagina:

Zaden

Terug naar Inleiding en Inhoudsopgave

Contact