Genealogie Familie Sanders & Het geslacht Sanders-Arntz.
Een compleet overzicht van de geschiedenis, afkomst en voorouders van de familie Sanders en het geslacht Sanders-Arntz.

Inhoud

1.0   - Voorwoord
2.0   - Familienaam Sanders
3.0   - Stamreeks Sanders

3.1   - DNA Onderzoek
3.2   - Hypothese Stamreeks
3.3   - Bewezen Stamreeks
4.0   - Familiewapen Sanders
5.0   - Het geslacht Sanders-Arntz

5.1   - Stamreeks Karel de Grote
6.0   - Nawoord
7.0   - Bijlagen
8.0   - Bronnen
Adobe PDF (print) versie van de 'Genealogie Familie Sanders & het geslacht Sanders-Arntz' website.


  Voor vragen en opmerkingen kunt u hier contact opnemen met de beheerder. (e-mail)

1.0 Voorwoord


R.H.A. Sanders
Arnhem, 4 Februari 2010
Wie ben ik en waar kom ik vandaan? Dit is een vraag, die veel mensen zich vroeg of laat in het leven afvragen. De meesten van ons weten wat van de algemene geschiedenis en we hebben een redelijk beeld van hoe het leven is begonnen maar wat weten we eigenlijk over ons eigen directe verleden en de reis die onze eigen voorouders hebben afgelegd? Men zegt wel eens 'Het leven' is een reis waar de tocht belangrijker is dan de bestemming, maar om van een reis te spreken heeft men een begin en een eindbestemming nodig. En ons begin was op zijn zachtst gezegd in de nevelen van het verleden verhuld. Genealogie is belangrijk, genealogie laat je zien waar men vandaan komt en het beschrijft de reis die onze voorouders hebben gemaakt om uiteindelijk tot de huidige generatie aan te komen. Ik hoop dat ik met dit werk een beter inzicht kan geven op ons verleden en zo een beter beeld kan geven van wie wij zijn en waar we vandaan komen. Van onze familie van voor 1850 was echter weinig bekend, doop en trouwboekjes zijn verspreid tussen verschillende familieleden, en er werd zelden tot nooit over 2 generaties verder terug gesproken. Ik heb het geluk gehad mijn oma nog lang te hebben gekend, vaak heb ik haar naar familie gevraagd en veel van wat ze vertelde is heel waardevol gebleken. Ondanks de summier aanwezige informatie was er binnen onze familie wel degelijk interesse in de voorouders omdat ik me kan herinneren dat verschillende mensen in onze familie hier mee 
bezig zijn geweest, de resultaten moeten zijn tegengevallen omdat ik zelden tot nooit hierover heb gehoord. Als er al enige kennis was dan was het niet algemeen bekend. Met de komst van het internet en het digitaliseren van oude bronnen is het zoeken echter makkelijker geworden, met de digitale burgerlijke stand gegevens en de website van de mormonen kreeg ik een behoorlijk beeld van het familieverleden. Er bleven echter veel vragen over en er was met name twijfel over de oudste generaties Sanders. Ik ben in deze fase van mijn onderzoek bijgestaan door de heer H.M. Morien een expert op het gebied van genealogie, en met zijn hulp zijn er nog enkele generaties en waardevolle gegevens gevonden. Via informatie verkregen via de heer Morien ben ik in contact gekomen met de dhr. G.B. Sanders en via dhr. G.B. Sanders (Maastricht) weer in contact met dhr. R. Sanders uit Utrecht. Zowel dhr. G.B. Sanders als dhr. R. Sanders bleken beide verre familieleden te zijn en het toeval wilde dat beide ook bezig waren met een of andere vorm van genealogisch onderzoek. De stamreeks gegevens zoals die gevonden zijn en beschreven staan in het boek Genealogie Sanders van dhr. G.B. Sanders kwamen grotendeels overeen met de gegevens zoals ik die had gevonden, ik heb deze gegevens voor dit onderzoek gecombineerd. Dhr. R. Sanders uit Utrecht heeft een hypothese met betrekking to oudere generaties dan Derick Sanders en Maria Afferden samengesteld. Deze hypothese is ook in dit onderzoek opgenomen. Tenslotte is er ook een DNA test uitgevoerd, deze door FTDNA uitgevoerde analyse van het Sanders Y-DNA heeft uitgewezen dat wij behoren tot haplogroep J2b2 (+M172, +M12, +M241). Als afsluiting van het onderzoek is er door mij voor alle naamdragende nakomenlingen van Henricus Sanders (II) uit onderstaande stamreeks een familiewapen aangevraagd. In de volgende hoofdstukken zal ik proberen een coherent beeld te vormen van de geschiedenis en afkomst van onze familie Sanders. Ik hoop dat ik u als lezer van Genealogie Familie Sanders en het geslacht Sanders-Arntz een goed beeld kan verschaffen van de reis, die onze voorouders door het verleden hebben afgelegd om zo tot onze huidige generaties aan te komen, en dat er op die manier een hernieuwde waardering voor nieuwe en oude familiebanden ontstaat.

R.H.A. Sanders

2.0 Familienaam Sanders

Mijn onderzoek in 2009 begon o.a. met het onderzoeken van de achternaam Sanders. Hoewel de onderstaande theoriën betreffende onze achternaam het meest geaccepteerd zijn, heb ik zoals ik u in komende hoofdstukken zal laten zien, diverse andere mogelijkheden betreffende onze achternaam ontdekt. De Sanders achternaam is vrij oud en het is niet met zekerheid te zeggen waar deze naam precies vandaan komt. Het is zeer goed mogelijk dat er verschillende manieren zijn waarop de Sanders achternaam tussen families is ontstaan. De eerste Europese achternamen lijken te zijn ontstaan in Noord-Italië rond 1000 na Christus, geleidelijk aan hebben de achternamen zich noordwaarts verspreid naar de Germaanse landen en de rest van Europa. Rond 1500 was het gebruik van familienamen een normaal gebruik in de Duitstalige regio's en de rest van Europa. De herkomst van de familienaam Sanders is niet met zekerheid bekend, en maar men vermoed dat het een patroniem of adaptatie betreft.

Veel familienamen zijn ontstaan uit patroniemen, ook wel vadersnamen genoemd: namen die verwijzen naar de voornaam van iemands vader en zo de familierelatie kenbaar maken. Als vaders voornaam Sander is, dan is Sanderszoon het patroniem van zijn zoon en Sandersdochter het patroniem van zijn dochter. Het achtervoegsel -zoon of -dochter werd afgekort of verbasterd: Sandersz., Sanderson, Sandsersdr. Of het werd weggelaten, al dan niet met behoud van de tussen -s: Sander(s). Van de vroege middeleeuwen tot de invoering van de burgerlijke stand in de 19de eeuw werd het patroniem bij persoonsregistratie gebruikt. Het patroniem in zijn oorspronkelijke functie verdween bij de invoering van burgerlijke stand in de eerste helft van de 19de eeuw. De persoonsregistratie bij de burgerlijke stand wordt beperkt tot het noteren van voornamen en een familienaam, die definitief in vaststaande spellingsvorm van ouder op kind wordt doorgegeven. Veel patroniemen zijn bij de invoering van de burgerlijke stand een familienaam geworden. In dit geval zou de naam Alexander, (afgeleid van het Griekse Alexandrios, met de betekenis 'de beschermer'. Vooral bekend door Alexander de Grote, de Macedonische veroveraar.) aan de basis staan voor de achternaam Sanders.

Alexander, Xander, Zander, Sander, Sanders soon, Sanders (Sanderse, Sanderson, Senders, Zanders, Xanders).

Vóór de vastlegging in hun definitieve vorm bij de invoering van de burgerlijke stand in de eerste helft van de 19de eeuw waren familienamen nog aan verandering onderhevig. Registratie vond vaak op het gehoor plaats: een klerk of kerkelijke dienaar noteerde een naam in een akte of schrift zoals hij een naam verstond. Dat wil zeggen zoals hij een naam thuis kon brengen in zijn namenwereld. Veel comparanten beheersten de schrijfkunst niet, zodat zij hem niet konden helpen. Men kan zich voorstellen dat vooral namen die van verre kwamen problemen opleverden in uitspraak en schriftelijke weergave. Buitenlandse namen werden veelal getransformeerd in een Nederlandse vorm. Dit noemt men adaptatie, en kon op betrekkelijk eenvoudige en doorzichtige wijze gebeuren.

(Sanders < Zanders, Sander < Xander)

De heer G.B. Sanders (gerelateerd) schrijft in zijn boek Genealogie Sanders dat uit de volkstelling van 1947, toen Nederland 9.625.000 inwoners telde, blijkt dat in totaal de naam Sanders (verschillende schrijfwijze) in Nederland 7714 maal voorkwam, de naam Sanders 6624 maal, Sanders van Well 10 maal, Sanderson 32 maal, Sanderse 377 maal, Senders 450 maal en de naam Zanders 221 maal. Het Meertens Instituut echter gaat uit van 6639 Sanders naamdragers in 1947.

Aantal naamdragers per provincie in 1947

Friesland 20
Drenthe 402
Overijssel 436
Gelderland 1187
Utrecht 156
Amsterdam 357
Noord-Holland 352
Noord-Holland totaal 709
Den Haag 238
Rotterdam 207
Zuid-Holland 316
Zuid-Holland totaal 761
Zeeland 34
Noord-Brabant 1870
Limburg 728
CBR 15
totaal 6639

       
Bovenstaande kaarten tonen de verspreiding van Sanders naamdragers in 2007 binnen Nederland, het kaartje links laat de sanders naamdragers in aantal zien en het kaartje rechts het aantal naamdragers in procenten ten opzichte van de totale bevolking. Bron: Nederlandse Familienamen Databank van het Meertens Instituut.

Uit een onderzoek in 1993 naar naamgenoten in de telefoongidsen bleek dat er van de naam Sanders 6 verschillende schrijfwijzen zijn op een totaal van 8094 vermeldingen. In 2007 zijn er volgens het meertens instituut 10.208 mensen met de achternaam sanders. De naam Sanders is veruit het meest vertegenwoordigd in Noord-Brabant en Gelderland. In Nederland zijn veruit de meeste vermeldingen (10208), gevold door België 2130 en Duitsland met 1539 vermeldingen. Binnen Europa vind men de naam Sanders met name in Nederland, Duitsland en België, maar ook in Groot-Brittannië komt de naam Sanders en dan met name in de vorm van de naam Saunders veelvuldig voor.

In Groot-Brittannië zijn er diverse genealogen actief die de naam Sanders en/of Saunders onderzoeken. Een theorie van deze genealogen met betrekking tot de afkomst van de naam Sanders en Saunders in Groot-Brittannië verwijst naar een door de Romeinen ingevoerde plant met de naam Alexanders, Alisaunder, Alisanders (Smyrnium Olusatrum). Vroeger was de plant ook bekend onder de namen "Petroselinium Alexandrium", "Petroselinum Macedonicum" en "het kruid van Macedonië van Alexander de Grote".

3.0 Stamreeks Sanders

Dit hoofdstuk betreft de stamreeks van 'onze' Sanders tak, en bestaat uit 3 delen. Het eerste deel zal gaan over de alleroudste voorouders van onze familie, omdat hier de achternaam en het geloof geen aanknopingspunten meer zijn zal ik me hier baseren op het nog uit te voeren DNA onderzoek. Ten tweede zal ik een hypothese uiteenzetten m.b.t. de oudste generaties Sandersen toen de achternamen net in gebruik kwamen en het geloof net werd aangenomen. Dit zal grotendeels gebaseerd zijn op het werk van dhr. René Sanders. Ten derde zal de bewezen stamreeks behandeld worden. Deze 3 delen vertellen het verhaal van de familie "Sanders" vanaf het ontstaan van onze haplogroep tot aan de huidige generaties.

3.1 DNA Onderzoek

Eind 2010 is het Sanders DNA door het Amerikaanse bedrijf FamilytreeDNA en het National Geographic`s 'Genographic Project' geanalyseerd. Dit onderzoek heeft plaatsgevonden in het laboratorium van de universiteit van Arizona, en heeft uitgewezen dat de mannelijke lijn Sanders behoort tot Y-DNA haplogroep J2b2 (+M172 +M12 +M241). Haplogroep J2 (+M172) is ontstaan ergens in de Levant /Anatolië omstreeks 18500 vChr. en komt voornamelijk voor in Zuid-Oost Europa en West-Azië. In Europa vind men haplogroep J2 (+M172) het meest in Griekenland, Italië, de Balkan en mediterrane eilanden zoals Kreta en Cyprus en Sicilië. Buiten Europa vind men haplogroep J2 ook veelal in gebieden van het oude Mesopotamië (Irak), Phoenicië (Libanon), Anatolië, de Kaukasus (Georgië) en India.


Links de migratieroute van haplogroep J2 en rechts de verspreiding van haplogroep J2 (M172) in europa en het middellandsezeegebied.

De domesticatie van dieren en planten en het uitvinden en de verspreiding van landbouw vanuit Mesopotamië via nederzettingen als Jericho, Çayönü, Göbekli Tepe en Hallan Çemi word grotendeels aan haplogroep J2 (+M172) toegeschreven. Haplogroep J staat ook wel bekend onder de bijnaam 'The Cultivators'. Verschillende subclades van haplogroep J2 (+M172) worden over het algemeen met de oude Mesopotamische, Minoisch Griekse, Phoenicische en Etruscische beschavingen geassocieerd. Gezien de verspreiding van haplogroep J2 (+M172) heeft deze haplogroep hoogstwaarschijnlijk ook interactie gehad met diverse andere culturen waaronder de Griekse, Romeinse en Egyptische cultuur.


Van links naar rechts Sumerisch standbeeld, Egyptische afbeelding van een West-Aziaat (Phoeniciër), Minoische prins en een Etruscisch standbeeld van een krijger.

Binnen haplogroep J2 (+M172) bestaan er diverse subgroepen (subclades) die zelf ook weer onderverdeeld zijn, de twee grootste groepen zijn J2a (+M410) en J2b (+M12), en ons Y-DNA is vastgesteld op J2b(2). Haplogroep subclade J2b (+M12) word geassocieerd met neolithisch Griekenland en is waarschijnlijk ontstaan ergens rond 8500 v.Chr. in Griekenland (Thessalië, Macedonië, Argos). Belangrijke neolithische nederzettingen die men in Griekenland (Thessalië) tijdens opgravingen gevonden heeft zijn Sesklo en Dimini.

 
Huidige verspreiding en frequentie van haplogroup J2b (M102/M12) wereldwijd en binnen Europa. Bronnen: M-102 Project 2009 (links), Semino et al. 2004 (rechts).

Van subclade J2b2 (+M241) van haplogroep J2b (+M172 +M12) is op het moment van dit schrijven helaas nog erg weinig bekend, dat gezegd hebbend lijkt haplogroep J2b2 het meest voor te komen in Zuidoost-Europa en dan met name in Macedonië en het huidige Albanië.


Huidige frequentie en variantie van haplogroup J2b2 (M241) binnen Europa. Links de J2b2 (M241) frequentie, en rechts de J2b2 (M241) variantie.

Om tot een goede conclusie te komen betreffende onze afkomst, tussen de tijd van het ontstaan van haplogroep J2b (+M12) en de hypothese van dhr. René Sanders, heb ik naar aanleiding van de resultaten van het DNA onderzoek contact gezocht met veel van onze DNA matches. Dit heeft veel extra informatie opgeleverd. DNA matches zijn personen in de FTDNA database die het meeste genen met ons gemeen hebben en dus "recent" een gemeenschappelijke voorouder met ons moeten hebben. Hoewel ons DNA is getest op 37 markers hebben wij als beste resultaat slechts 25 marker Y-DNA matches. Deze gevonden DNA matches (J2b2, 25 marker) betreffen voornamelijk personen van de families Wharton en Worden uit Groot-Brittannië en de familie Lopata uit Tjechië/Slowakije.

Opvallende zaken van belang die o.a. naar aanleiding van mijn contact met de DNA matches van FTDNA en ander vooronderzoek naar voren kwamen zijn de volgende:

1. Een persoon (Worden) is net als het geslacht Sanders-Arntz via een indirecte lijn vermeend afstammeling van Karel de Grote.
2. Een 25 marker match "familie Worden" claimt afstamming van de Koning van Schotland.
3. Iedereen (25 marker matches) gaf aan 'stevig' Rooms Katholiek te zijn.
4. Tenminste een van onze 25 marker matches herkent het vele gebruik van de Griekse naam Theodore, Theodorus.
5. De Sandersen uit Eindhoven zijn J2a4b1 getest (andere subclade van Y-DNA haplogroep J2, ook mediterraans), kennen ook veelal de naam Hendrik in hun familie, zijn ook Rooms katholiek en bestaan ook veelal uit boeren.
6. De familie Sanders uit de regio Eindhoven (Y-DNA haplogroep J2a4b1 +M92) zien in de familie de naam Agidius voorkomen. Aegidios is ook een oud Griekse naam. (betekenis: geitenhuiden schild) Aegidius was ook een Romeinse generaal, c.a. 450 A.D..
7. Er bestaan in Nederland verder nog een familie van Santen, Klaassen en Drost die ook J2 Y-DNA getest zijn. Met name de familie van Santen is interessant gezien hun vermeende afkomt uit de plaats Xanten (vroeger Santen) en de gelijkenis met onze achternaam.
8. De Y-DNA haplogroep J2a4h geteste van Santen`s vinden tussen hun DNA matches de familienamen Wardle, Warden en Ward. Dit is opvallend gezien het feit dat wij tussen onze DNA matches Wharton's en Worden's vinden. De DNA matches van zowel de van Santen's als die van Sanders vinden we terug in Groot-Brittannië. Kort gezegd lijkt er dus een relatie te zijn tussen een cluster J2 DNA (J2a4h, J2b2) in Groot-Brittanië met de achternamen (Wardle, Warden, Ward, Worden, Wharton) en een cluster J2 DNA (J2a4h, J2b2) in het Nederlands/Duitse rijnland met de achternamen (Santen en Sanders).
9. Tenminste een persoon van de familie Worden (25 marker match) heeft diverse Schotse connecties en is via een indirecte afstammingslijn gerelateerd aan de Schotse clan Donald. Dit is opmerkelijk gezien het feit dat verschillende Sanders families in Engeland ook gerelateerd zijn aan de McDonald en de McAllister clan. Volgens een website betreffende de clan McDonald zijn 17% van de Sandersen en 49% van de Sandersons in Groot-Brittannië van Schotse afkomst.
10. Families Sanders in Nederland zijn verdeeld over minstens 3 Y-DNA haplogroepen namelijk haplogroep J2b2 (Sandersen Arnhem), haplogroep J2a4b1 (Sandersen Eindhoven) en haplogroep R1 (Sandersen Sint Oedenrode).
11. De familie Lopata (25 marker match) heeft bij FTDNA een extra onderzoek uit laten voeren. De uitkomst van dit onderzoek (Family Finder) heeft uitgewezen dat de familie Lopata 95,45% Europees en 4,55% Zuid-Aziatisch DNA bezit.
12. De weinige 25 marker matches die wij hebben met ons mediterraans DNA, komen allen uit Centraal en West-Europa. (Groot-Brittannië, Tjechië/Slowakije).

In Noord-Europa komt haplogroep J2 en zijn subclades niet veel voor (Nederland 6%, België 5%, Duitsland 4,5%, Engeland 3,5%, schatting 2010) in vergelijking met Zuid-Europa (Griekenland 25%, Cyprus 37%, Italië 18%, Sicilië 37%, Kreta 44%) de vraag is vervolgens hoe onze haplogroep in West-Europa is aangekomen. Na enig vooronderzoek kwamen 1 optie in het bijzonder in aanmerking, namelijk de Neolithische revolutie in Europa. Deze neolithische expansie word in verband gebracht met onze haplogroep J2 (+M172). In het geval van de neolithische expansie in Europa kan men deze grofweg in 2 delen splitsen, namelijk de Thessalio-Danubian tak en de Mediterrane tak.


Kaarten links en rechts tonen de Neolithische/Landbouw verspreiding in Europa.

Thessalio-Danubian (Neolithische revolutie/demic diffusion.)

In het geval van de Thessalio-Danubian tak van de Neolithische expansie in Europa, heeft het gebruik van landbouw zich noordwaarts via de rivieren de Danube en de Rijn verspreid. Leden van haplogroep J2 zouden in dit geval de kunst van landbouw die is uitgevonden in Anatolië, de Levant en/of Mesopotamië via neolithische nederzettingen in Griekenland zoals Sesklo en Dimini en de rivieren Danube en Rijn naar Noord en West-Europa hebben verspreid.

Opvallend is dat een van de mogelijke afstammingstheoriën van de naam Zanders gebaseerd zou kunnen zijn op de naam Zander die verwijst naar de zandbaars, deze vis de zandbaars zou ook via de Danube vanaf het zwarte zee gebied naar de regio van de Rijn gemigreerd zijn. Hoewel dit veel later heeft moeten plaatsvinden dan de Neolithische expansie blijft het een opmerkelijk gegeven.

De etymologische verwijzing van zand m.b.t. het Poolse sandoch en het Sorbisch sandor lijkt ook van belang gezien het feit dat wij 25 marker matches hebben in Slowakije/Tjechië niet ver van de Pools Grens. Deze matches in Slowakije/Tjechië dragen de achternaam Lopata, wat schep betekend. Wederom een verwijzing naar zand, die verband zou kunnen houden met de landbouwtraditie van onze haplogroep.

Sander, znw. m., mv. -s. Ontleend aan het hd. zander (of nd. sander), dat zelf wellicht weer ontleend is aan een westslav. taal, vgl. o.a. sorbisch zandor en poolsch sandacz, mog. met een volksetymologische associatie met zand. Ook een rechtstreeksche vorming in het Hd. op basis van veroud. en gewest. zand (= tand) of sand (= zand) is volgens D.W.B. 15, 215 niet uitgesloten.

Voor de Romeinse veroveringen en de Germaanse expansie was Europa voornamelijk Keltisch. Een Germaanse, Viking en Noorman afstamming valt gezien onze haplogroep als oorsprong af en een Romeinse oorsprongs mogelijkheid valt niet onder de Thessalio-Danubian tak van de neolithische revolutie. In dit geval zouden onze voorouders waarschijnlijk in Keltische (Gallische) culturen moeten hebben geleefd zoals bijvoorbeeld de Hallstat of La Tene cultuur toen zij zich vanaf Zuidoost-Europa naar West-Europa begaven.


Links de verspreiding van Keltische/Gallische stammen in Europa en rechts het kerngebied van de La Tene en Hallstat cultuur.

Onze DNA uitslagen met name onze DNA matches zijn ook goed verenigbaar met een Keltische oorsprong zij het minder uitgebreid dan de hierna te behandelen Mediterrane Romeinse oorsprong. In de regio Tjechië/Slowakije (familie Lopata) woonden bijvoorbeeld ten tijden van de Romeinen de Keltische stam de Boii en onze matches in Groot-Brittannië (Wharton, Worden) zouden overduidelijk ook zeer wel een Keltische oorsprong kunnen hebben.

Uit de ijzertijd bestaan er van Nederland en Belgie geen geschriften, en toen Tacitus in het begin van onze jaartelling een verslag deed van de bewoners van Germania Inferior waren deze hoogstwaarschijnlijk een Kelto Germaanse mix. Kelten (Galliers) en Germanen zijn voornamelijk Romeinse en Griekse begrippen, het is dus niet zeker of de bewoners van Germania Inferior zichzelf als Germaans of Gallisch zagen. Ten tijden van de Romeinse en Germaanse expansies zijn veel Germaanse/Keltische/Gallische stammen waaronder de Salii, Sicambri, Chamavi, Bructeri, Chatti, Chattuarii, Ampsivarii, Tencteri, Ubii, Batavi en Tungri opgegaan zijn in het grote stamverband der Franken.

Opvallend is vervolgens dat een Frankische ontstaansgeschiedenis (Liber Historiae Francorum / Chronicle of Fredegar) verteld dat de "germaanse" stam de Sicambri afstammelingen zouden zijn van Troje (Anatolië/Griekenland ontstaansgebied van Haplogroep J2/J2b!). Na de val van Troje zouden 12000 Trojanen via rivieren van de Balkan (Danube?) naar Pannonië zijn afgereisd om er de stam Sicambri te vormen. Later zouden zij door Jullius Ceasar zijn ingehuurd om tegen de Allemannen te strijden, en zich zo verplaats hebben naar het rijngebied. Deze mythe zou in lijn zijn met onze DNA haplogroep en de route beschreven is vrijwel gelijk aan die van de neolithische revolutie (Danube-Rijn).

Hoewel de Thessalio-Danubian tak (met Keltische oorsprong) van de neolithische revolutie een optie is voor de oorsprong van onze voorouders in Europa, is het mijns inziens niet de juiste. Het meerdendeel van de gevonden aanwijzing wijst mijns inziens naar een Romeinse oorsprong. (de mediterrane tak van de neolithische revolutie)

Mediteranian (Neolithische revolutie/Grieks-Romeinse oorsprong)

In het geval van de Mediterrane tak van de Neolithische expansie in Europa, heeft het gebruik van landbouw zich voornamelijk via maritieme routes langs de kust van de middellandse zee verspreid. Leden van Y-DNA haplogroep J2 zouden de kunst van landbouw die is uitgevonden in Anatolië/Levant met name via Neolithische nederzettingen in Griekenland zoals Sesklo en Dimini en de Griekse koloniën over het middellandse zeegebied verspreid hebben. De subclade J2b (+M12) van haplogroep J2 (+M172) word specifiek geassocieerd met neolithisch Griekenland. De eerste aanwijzing betreffende een vermeende "Grieks-Romeinse" oorsprong begint in ons geval ook hier, namelijk de Griekse link tussen het DNA onderzoek onze achternaam en de binnen onze familie veel voorkomende voornaam Theodorus.

Theodorus of Theodoor - (vrouwelijke vorm 'Theodora'), afgekort als Th. (Oud-Grieks: Θεόδωρος / Theódōros; Θεοδώρα / Theodōra) is een voornaam die 'godsgeschenk' betekent. Deze naam is afgeleid van de Griekse woorden 'theos' (θεός / théos) dat god betekent en 'doron' (δώρον / dōron), dat geschenk betekent.

Alexander - (Grieks: Alexandrios) Is een van oorsprong Griekse naam, met als betekenis berschermer van de mensen. De oudste vermelding van de naam Alexander vinden we in het Linear B script, Kreta 1700 B.C. De naam werd populair en verspreidde zich door de Griekse wereld doe de daden van Alexander de Grote. van Macedon 323 - 356 voor Christus.

Sanders - Achternaam Patroniem. Veel patroniemen zijn bij de invoering van de burgerlijke stand een familienaam geworden. In dit geval zou de naam Alexander, (afgeleid van het Griekse Alexandrios, met de betekenis 'de beschermer'. Vooral bekend door Alexander de Grote, de Macedonische veroveraar.) aan de basis staan voor de achternaam Sanders. Alexander, Xander, Zander, Sander, Sanders soon, Sanders.

De binnen onze familie veel voorkomende Griekse voornaam Theodorus en de achternaam Sanders die naar Alexander de Grote de Macedonische (Griekse) veroveraar zou verwijzen, gecombineerd met de uitkomst van onze DNA resultaten geeft te denken. Helemaal als men nagaat dat er in Pakistan en Afghanistan groepen bestaan die afstamming claimen van de legers van Alexander de Grote, en dat o.a. de J-M12 marker (haplogroep J2b) als verificatiemiddel is gebruikt om het bewijs voor deze vermeende afstamming te vinden.

"Both E-V13 and J-M12 have also been used in studies seeking to find evidence of a remaining Greek presence in Afghanistan and Pakistan, going back to the time of Alexander the Great. An extensive analysis of Y diversity within Greeks and three Pakistani populations – the Burusho, Kalash and Pathan – who claim descent from Greek soldiers allowed us to compare Y lineages within these populations and re-evaluate their suggested Greek origins." Greek soldiers in Pakistan, Firasat et al. (2006)

Ook een van onze DNA matches herkent het vele gebruik van de naam Theodorus binnen zijn familie. Noemenswaardig wat dit betreft moet ook zijn het feit dat de J2a4b1 geteste Sandersen uit Eindhoven en een J2 geteste familie Cassijn uit België binnen de familie de naam Agidius of Aegidius veel zien voorkomen. Aegidios is een oud Griekse naam, met als betekenis 'geitenhuiden schild'. Aegidius was overigens ook een bekende Romeinse generaal uit de laat-Romeinse periode, c.a. 450 A.D.


Links en rechts: Afbeeldingen van Alexander de Grote, de Macedonische veroveraar.

Zoals al eerder opgemerkt is haplogroep J2 voornamelijk door de Griekse koloniën over het middellandse zeegebied verspreid. Ook de Phoeniciërs zijn hier ten dele verantwoordelijk voor met koloniën als Carthago. De Griekse koloniën vind men voornamelijk in het noordelijke deel van de middelandse zee, en die van de Phoeniciërs in het zuidelijke deel. In het zuiden van Italië en Sicilië waren er veel Griekse koloniën. In het noorden van Italië vinden we het volk de Etruscen. Hoewel de preciese afkomst van deze Etruscen niet bekend is vermoed men ook hier een Anatolische/Griekse afkomst. Er is J2 DNA gevonden in Etruscische graven. Italië heeft qua DNA rond de 20% J2 DNA, op Sicilië ligt het percentage rond de 37%.


De verspreiding van haplogroep J2 M172 correspondeerd met de verspreiding van de Griekse en Phoenicische koloniën. (Rood=Grieks, Geel=Phoenicisch, Grijs=overige.)

Met name de Griekse koloniën en het Etruskische rijk legde de basis voor het Romeinse rijk, die vervolgens weer de Griekse beschaving veroverde. De Romeinse staat is ontstaan uit de polis van Rome in de landstreek van Latium in Italië, volgens de legende gesticht in 753 v.Chr. door Romulus en Remus. Romulus en Remus zijn in de Romeinse mythologie de tweelingzonen van Mars en Rhea Silvia (ook Ilia genoemd) en stichters van Rome. De stichting wordt in de legende gedateerd op 21 april 753 v.Chr.. Het verhaal over de stichting van Rome werd voor het eerst opgetekend in de 1e eeuw voor Christus door Vergilius in zijn epos "Aeneas". Romulus en Remus zouden de nakomelingen zijn van de Trojaan Aeneas. Aeneas ontsnapte met zijn vader Anchises en zijn zoon Ascanius uit het brandende Troje en belandde na veel omzwervingen aan de rivier de Tiber in Italië.


Links een schilderij van de vlucht van Aeneas uit Troje en rechts een Romeins standbeeld van Romulus en Remus.

Het Romeinse koninkrijk (705 - 509 v Chr.) werd 150 jaar door Etruskische koningen geregeerd en de Romeinen dankten hun schrift, cultuur en godsdienst voor een groot deel aan de Etrusken. In 280 v.Chr. versloegen de Romeinen de Etruskische steden definitief, maar de culturele en politieke invloed bleef doorwerken. In de, volgens de Romeinse overlevering, tweehonderdvijftig jaar durende (753 - 509 v.Chr.) koningstijd, zijn er na Romulus nog zes (grotendeels legendarische) koningen geweest. Hierna werd de stad de Romeinse Republiek met een formidabele oorlogsmachine en een goed georganiseerd systeem van instellingen en wetten. In deze periode groeide Rome uit van een stad die lokale oorlogen uitvocht met buursteden tot een wereldrijk. Dit gebeurde door bondgenootschappen aan te gaan met buurvolken maar ook door agressieve expansie-oorlogen.


De omvang van het Romeinse Rijk en haar provincies onder Trajanus ca. 117 n. Chr.

Het Romeinse rijk werd zo groot dat de republikeinse structuren niet meer toereikend waren. Er vond in de 1e eeuw v.Chr. een roerige overgang naar een keizerrijk plaats, onder Caesar en Augustus. Deze laatste, geboren met de naam Gaius Octavius Thurinus, na adoptie door Caesar genaamd Gaius Iulius C. f. Caesar, werd de eerste princeps van Rome (27 v. Chr. - 14 na Chr.), een functie die later zou worden aangeduid als ‘keizer’. Rond het jaar 17 bereikte het Romeinse rijk de regio Germania Inferior. De noordgrens van het Romeinse rijk kwam toen door Nederland en Duitsland te liggen en volgde de loop van de rijn. Deze rijksgrens noemt men de Limes.

Om de Limes te beschermen zijn er veel Romeinse troepen aan deze grens gelegerd geweest. Aangezien de landbouwopbrengsten van de lokale inheemse boeren om deze troepen te voeden bij lange na niet toereikend bleek, werden er vanaf de 1e eeuw na Christus een flink aantal op Romeinse leest geschoeide landbouwbedrijven gesticht: de zogenaamde villa’s. Een van deze villa`s is terug gevonden in de buurt van het plaatsje Afferden. (zie stamreeks -> Maria van Afferden.) Ook in Mierlo de stamplaats van de Sandersen uit Eindhoven zijn 6 grote Romeinse heren boerderijen gevonden.


Nederzettingen en wegen aan de Noordgrens van het Romeinse Rijk, de zogenaamde Limes.

Niet alleen in Afferden vinden we bewijzen van een Romeinse geschiedenis, veel steden en dorpen uit de stamreeks en de regio waar de Sandersen lijken voor te komen hebben een of andere Romeinse historie. In Arnhem vinden we het Romeinse castellum, Castra Herculis. Xanten is ontstaan uit de oude Romeinse nederzetting Colonia Ulpia Traiana en nabij deze nederzetting vinden we het fort Castra Vetera. Nijmegen is een oude Romeinse stad genaamd Noviomagus en is daarmee de oudste stad van Nederland. In Elst vinden we een grote Romeinse tempel gewijd aan de god Herculus Magusanus. Keulen was lange tijd bekend als het Romeinse Colonia Claudia Ara Agrippinensium en was de grootste Romeinse stad ten noorden van de alpen. Overige Romeinse nederzettingen vinden we bijvoorbeeld ook in, Blerick -> Blariacum, Julich -> Juliacum, Rindern (Kleef) -> Arenacum, Pont (Geldern) -> Mediolanum, Kalkar -> Burginatium, Herwen en Aerdt -> Carvium, Moers-Asberg -> Asciburgium, Cuijk -> Ceuclum, Neuss -> Novaesium en Venlo/Kaldenkirchen -> Sablones. De Romeinse nederzetting Sablones (Venlo) is ontstaan naast een stuifzandgebied. De naam Sablones zou daar ook van afgeleid zijn. Sablones; Van het latijnse woord "sabulo, sabulonis" = zand. (Zand -> Zanders -> Sanders?). Sablones staat vermeld in de Romeinse reisgids Itinerarium Antonini tussen Mederiacum (Melick) en Mediolanum (Geldern-Pont) en lag aan de Romeinse heerweg van Coriovallum (Heerlen) naar Colonia Ulpia Traiana (Xanten).

Tot het jaar 70 bestonden Romeinse legioenen voornamelijk uit Italiaanse troepen. Daarna werd er veel gebruikt gemaakt van 'auxilary' eenheden gerekruteerd uit o.a. de Balkan (Illyrium, Tracië) en Griekenland (Macedon, Achaea). Rond de 2e eeuw was het merendeel van de legioenen en auxilia van 'buitenlandse' afkomst. In de 3e eeuw namen leden van deze eenheden binnen de Romeinse legioenen ook de functies van Italiaanse officieren van auxillia regimenten en/of legioenen over. Veteranen konden zich vestigen in steden als bijvoorbeeld Keulen (Colonia Claudia Ara Agrippinensium), Xanten (Colonia Ulpia Traiana) en Nijmegen (Ulpia Noviomagus Batavorum).


Links Illyrisch en Grieks grondgebied in Italië. Rechts een weergave van de Romeinse stad Colonia Claudia Ara Agrippinensium (Keulen).

Uit de onderzoeksresultaten van het eerste Project Genetische Genealogie in Nederland (2007-2008) blijkt, dat er zich een tot nu toe niet bekende concentratie van haplogroep J in oostelijk Brabant bevind. Het betreft hier voornamelijk J2 en oude, gevestigde families. Het is zeer wel mogelijke dat hier sprake is van families van nazaten van Romeinse soldaten. Ook heeft men in het grensgebied van Engeland en Schotland (muur van Hadrianus/Antonius) een concentratie van J2 families gevonden, geheel in lijn met onze Y-DNA resultaten.

"De R1b-Nederlanders zijn waarschijnlijk vanuit het Iberisch schiereiland (Spanje/Portugal) in ons land terechtgekomen, terwijl haplogroep I Scandinavisch (Noormannen of Friezen?) bloed in de aderen heeft. Nog een aardigheidje voor Oost-Brabant: daar is een relatieve concentratie van haplogroep J gevonden. Volgens genetisch genealogen zijn die mensen waarschijnlijk nazaten van de oude Romeinen, gelegerd in Noviomagus (Nijmegen) of rond Locus Paludosus (De Peel)."
Artikel/Boekrecensie "Zonen van Adam in Nederland", Eindhovens Dagblad dinsdag 03 februari 2009.

"R1b3 komt vooral voor op de zandgronden in het binnenland en I aan de kust. Het voorkomen van J houdt mogelijk verband met de Romeinse tijd. Zij komen m.n. voor in Noord-Oost Brabant, waar het Romeinse leger nog lang aanwezig is geweest. Wellicht dat ook het voorkomen van de haplogroepen G en E hiermee verband houden."
Project Genetische Genealogie 2008, Website Nederlandse Genealogische Vereniging 2011.

Romeinse aanwezigheid in het land van Cuijck en aan de randen van de Peel (Locus Paludosus) bestond voornamelijk uit militairen die zich er gevestigd hadden en landbouw bedreven. In het gebied van de Peel is ongeveer 100 jaar geleden een gouden Romeinse ruiterhelm gevonden. Een inscriptie in de helmkap vermeld de ruitereenheid waar de drager deel van uitmaakte nl. Stablesia VI (de zesde ruitereenheid der equites Stablesiani). Waarschijnlijk zijn man en paard in het moeras gestorven, in het jaar 319 of kort daarna, gezien de datering van samen met de helm gevonden munten. In Nederland zijn diverse Romeinse ruitereenheden actief geweest waaronder bijvoorbeeld de Thracische eenheid, Ala I Thracum, komende uit het huidige Bulgarije (20% J2 DNA). Opvallend is verder dat Brabant het hoogste aantal Sandersen in Nederland bezit, en dat er in Nederland 2 families Sanders J2 gestest zijn. Het gebied 'Locus Paladosus' ligt grofweg tussen de regio Mierlo/Eindhoven van de niet gerelateerde familie Sanders (J2a4b1) en de regio Geldern/Weeze/Kevelaer uit de 'hypothese stamreeks' van onze familie Sanders (J2b2). In het plaatsje Pont, dat ligt in de gemeente Geldern (Mediolanum), is een Romeinse grafsteen gevonden van de veteraan Priminius Tullius van Legio XXX Ulpia Victrix. Het 30ste Romeinse legioen Ulpia Victrix was gelegerd in Xanten.


Links en rechts: Replica van de gouden Romeinse ruiterhelm gevonden in het peelmoeras (Locus Paludosus) te Deurne. (Laat Romeinse periode, ca. 319 n.Chr.)

Aanwijzingen die eventueel op een Grieks-Romeinse oorsprong zouden kunnen duiden, komt men in dit onderzoek overal tegen. Maar een van de meest opvallende moet gezien onze haplogroep toch zijn, de in de Romeinse tijd ontstane Nederrijnse Trojanenmythe. Eerder al zagen we in hoofdstuk 3.1 dat de Franken een Trojaanse ontstaansgeschiedenis kennen. Dit is opgeschreven in het Chronicle of Fredegar rond het jaar 600. Oudere vermeldingen van zo een geschiedenis heb ik echter niet ontdekt tot ik de Romeinse geschiedenis van het rijnland ging onderzoeken, waarin men meer verwijzingen naar een soort van Griekse-Trojaanse oorsprong kan vinden.

Zo beweerd de Romeinse geschiedschrijver Tacitus dat Asciburgium (Moers-Asberg) was gesticht door de Griekse held Odysseus, hoewel dit niet echt voor de hand ligt kan het toch een bepaalde verwijzing naar een bepaalde afkomst of bevolkingsgroep wijzen. Waarschijnlijker is het dat Griekse legionairs verhalen uit hun thuisland meebrachten en dat dit op de een of andere manier mythes als deze heeft voortgebracht.

„Ceterum et Ulixen quidam opinantur longo illo et fabuloso errore in hunc Oceanum delatum adisse Germaniae terras, Asciburgiumque, quod in ripa Rheni situm hodieque incolitur, ab illo constitutum nominatumque; aram quin etiam Ulixi consecratam, adiecto Laertae patris nomine, eodem loco olim repertam, monumentaque et tumulos quosdam Graecis litteris inscriptos in confinio Germaniae Raetiaeque adhuc extare.“ Tacitus, Germania.

"Sommigen geloven dat Odysseus, op zijn lange en legendarische zwerftochten over de oceaan, ook de kusten van Germania heeft betreden en dat het aan de oevers van de Rijn gelegen Asciburgium, dat nu nog steeds bewoond is, door Odysseus werd gesticht en vernoemd. Ja, er is zelfs een altaar van Odysseus, waar de naam van zijn vader Laërtes ook op staat afgebeeld, gevonden op dezelfde plaats. Sommige gedenktekens/grafheuvels met Griekse inscripties op de grens van Germania en Rhaetia, bestaan nog steeds." Tacitus, Germania.

In de vroege middeleeuwen noemde de bewoners van de oude Romeinse nederzetting Colonia Ulpia Traiana (Xanten) zichzelf Troiani. In de late middeleeuwen werd de naam van de stad, Xanten. Deze naam is volgens de algemene bronnen gebaseerd op het latijns 'Ad Sanctos' (naar de heilige) dat verwees naar een martelaren begraafplaats, waar in de 9e eeuw een abdij met de naam St. Viktor gebouwd werd. Viktor van Santen de patroonheilige van Xanten, was een van de Romeinse soldaten (praefectus cohortis) van het Thebaanse legioen die in de 4e eeuw ter dood werden veroordeeld omdat hij weigerde aan de Romeinse goden te offeren.

Een andere middeleeuwse legende voert de naam Xanten echter terug tot de naam van een rivier genaamd Xanthos/Scamandros/Scamander, waar de oude stad Troje aan de oevers van zou hebben gelegen. (Xanthos/Scamandros/Scamander -> Sander(s)?) Xanthos was ook een rivier god die vocht aan de zijde van de Trojanen. Ook de heren van Kleef beweerden af te stammen van Trojanen, en hoewel de Trojanen mythe niet bewezen kan worden is het duidelijk dat er al sinds Romeinse tijden veel invloed van Grieks-Romeinse culturen in het rijnland moeten zijn geweest. Wellicht verzorgd door onze voorouders.


Links het gevecht van de riviergod Xanthos (Scamander, Skamandros) en Achilles, rechts een afbeelding van de Romeinse stad Colonia Ulpia Traiana (Xanten, Santen)

Vervolgens kan men zich afvragen hoe onze DNA matches in deze Grieks-Romeinse theorie passen. Het antwoord is duidelijk, overal komt men verwijzingen tegen naar de Romeinen. Onze beste DNA matches komen uit Groot-Brittannië en dan met name de regio's rond het plaatsje Chester (Cheshire), Greater Manchester en het gebied Lancashire. Deze gebieden lagen in een Romeinse militaire zone en in deze gebieden vinden we net als het gebied tussen de Rijn en de Maas diverse Romeinse wegen, nederzettingen en forten. Een Romeinse oorsprongs theorie is voor enkelen van onze DNA matches dan ook geen nieuw gegeven zoals blijkt uit onderstaande fragmenten.

"As far as our haplogroup goes, J2b2 is still something of a mystery - it's scattered all over Europe, including England, and I have assumed that it had to do with the spread of the Roman Empire. While J (and J1/J2) originated in the middle east and spread in several directions (even to India) it appears that J2b (and J2b2 particularly) seem to be mostly concentrated in Europe, and have probably been there for a long time." Bob Goodman, 12 marker DNA Match, E-mail 2010.

"As to my family, My Worden branch came from Lancashire England and I can only go back to the late 1400s or early 1500s. The most likely probability is that we are descended from a Roman soldier who married a Saxon woman. There was a Roman retirement villiage right at the area we came from. My wife and I also have lots of Scottish connections and I serve as Kentucky Commissioner for Clan Donald and Clan Chaplain for Clan Uisdean." Robert Worden, 25 marker DNA Match, E-mail 2010.

Opvallend aan de verklaring van onze DNA match Robert Worden is niet alleen het feit dat hij de Romeinse oorsprongs theorie ondersteunt, maar ook dat er een verband blijkt te zijn tussen een van onze Sanders DNA matches (Worden) en de Schotse clan Donald. In de vroege middeleeuwen zochten in Schotland kleinere families zoals de Sandersen en/of Saundersen bescherming van grotere Schotse clans. De Saunders/Sanders families sloten zich aan bij zowel de clan McDonald als de clan McAllister. De clan McAllister is een aftakking van de clan McDonald. De naam Allister is gebaseerd op een Gallische versie van de oorspronkelijk Grieks-Romeinse naam Alexander. De mythische voorouder van de clan Donald, Conn Cétchathach, zou ten tijde van de Romeinse keizer Marcus Aurelius (121-180) hebben geleefd.

De Tjechische/Slowaakse matches (Lopata) kan men ook verklaren met een Romeinse oorsprongs theorie. Hoewel Tjechië nooit echt is veroverd door de Romeinen die de Danubu en Rijn als noordelijke grens hadden, hebben de Romeinen het onder Marcus Aurelius wel geprobeerd. Hoe dan ook lag dit gebied net als Nederland, Duitsland en Engeland in een grensgebied waar de Romeinse invloeden tot ver over de grens merkbaar waren. De Tjechische stad Olomouc zou ontstaan zijn uit een oud Romeinse nederzetting Mons Julli. Hier zou een legerkamp hebben gelegen ten tijde van de Romeinse strijd tegen de marcomanni. De Romeinse traditie leeft voort in het motto van de stad nl. SPQO "Senatus Populusque Olomouci" (zoals het Romeinse SPQR). Olomouc ligt 200km ten noorden van Wenen (Carnuntum hoofdstad van Pannonia). Ook in de Slowaakse stad Trenčín vinden we bewijs van Romeinse aanwezigheid, namelijk een inscriptie in steen uit het jaar 179 A.D. die verteld over een overwinning van een Romeins Legioen bij Laugaricio (Trenčín). Ten oosten van Olomouc en Trenčín vinden we onze 25 marker DNA matches, de familie Lopata. (Lopata is ook een plaatsje in Slovenië)

Nu we hebben vastgesteld dat ook een Romeinse oorsprongs theorie verenigbaar is met onze DNA uitslagen, kunnen we gaan kijken of we een direct verband kunnen vinden tussen de Romeinen in Tjechië/Slowakije, Nederland/Duitsland en Groot-Brittannië. En dan met name in de regio`s waar onze Sanders familie en de families van onze genetische matches vandaan komen. Dit verband dient zich in meer of mindere mate aan in de vorm van verschillende Romeinse legioenen. Van Legio I Germanica weten we bijvoorbeeld dat het is opgericht in Italië en bij Keulen en Nijmegen gelegerd is geweest, ook heeft het deelgenomen aan de marcomanni oorlog in Tjechië. Legio V Alaudae is opgericht in Gallië en is gelegerd geweest in Xanten, ook dit legioen heeft deelgenomen aan de marcomanni oorlog in Tjechië. Het Romeinse legioen XXX Ulpia Victrix is opgericht voor de Dacische oorlogen, en rond het jaar 120 verplaatst naar Xanten en waarschijnlijk ook Nijmegen. Legio VIII Augusta is gelegerd geweest in Mainz en Groot-Brittannië en heeft deelgenomen aan de marcomanni oorlog in Tjechië. De beste en meest opvallende aanwijzingen vinden we echter bij Legio II Adiutrix (Helper, Assistent) en Legio XX Valeria Victrix (Victorious Black Eagle).

Van Legio II Adiutrix is bekend dat het voornamelijk was gerekruteerd uit gebieden als Griekenland, Macedonië en de Balkan. Dit legioen heeft gelegerd gelegen in Noviomagus (Nijmegen) en was actief ten tijde van de Bataafse opstand van Julius Civilis op wie het in het jaar 70 A.D. een overwinning behaalde nabij Xanten. Daarna is Legio II Adiutrix o.a. verplaatst naar de nederzettingen Lindum (Lincoln), Victoria (Inchtuthil) en Deva (Chester) in Groot-Brittannië, waar het in Deva afgelost zou worden door Legio XX Valeria Victrix. Legio II Adiutrix vertrekt vervolgens in het jaar 87 A.D. naar de Balkan, waar het bij Belgrado en later bij Boedapest gelegerd heeft gelegen. Ten tijde van de Romeinse keizer Marcus Aurelius (171-173) is Legio II Adiutrix tijdelijk ook gestationeerd geweest in de Slowaakse stad Trenčín (Laugaricio).

Legio XX Valeria Victrix is opgericht in 30 B.C. door Augustus Octavianus. Van 25 tot 13 B.C. neemt het deel aan de Cantabrische oorlog in Spanje. Na de oorlog in Spanje word Legio XX Valeria Victrix naar de Balkan gestuurd met als thuisbasis Aquileia. Aquileia ligt ten oosten van Venetië, niet ver van Slovenië waar we het dorpje Lopata (Celje) vinden. Omstreeks 6 A.D. is Legio XX Valeria Victrix actief in de oorlog tegen de marcomanni in Tjechië (Olomouc?). Van 9 tot 14 A.D. is Legio XX Valeria Victrix in Ara Ubiorum (Keulen) gelegerd, en daarna verplaatst naar Novaesium (Neuss). In 43 A.D. is Legio XX Valeria Victrix betrokken bij de invasie van Groot-Brittannië, en vervolgens van 78 tot 84 A.D. bij de campagne van Agricola in Caledonië (Schotland). In 88 A.D. word Legio XX Valeria Victrix naar Deva (Chester) verplaatst om daar de plaats van Legio II Adiutrix over te nemen. Tussen 122 en 140 A.D. zijn legionairs van Legio XX Valeria Victrix betrokken bij de bouw van de Hadrianus en de Antonius muur in Schotland. Er zijn bewijzen dat in ieder geval enkele legionairs van Legio XX Valeria Victrix van Thracische afkomst waren en dat zij zich na hun dienstijd vestigden in de regio`s waar zij gelegerd waren. Opvallend betreffende de Cantabrische oorlog, waarin Legio XX Valeria Victrix actief is geweest, is het feit dat de huidige hoofdstad van de regio Cantabrië een naam van Romeinse oorsprong draagt die grote gelijkenis vertoond met onze achternaam Sanders zoals blijkt uit onderstaand fragment.

"Santander is de hoofdstad van de Spaanse autonome regio Cantabrië, en ligt aan de noordkust van Spanje aan de Cantabrische Zee. Het staat vast dat Santander al in de tijd van het Romeinse Rijk werd bewoond, en in de tijd onder de naam “Portus Victoriae Iuliobrigensium” bekend stond. Volgens de legende is de huidige naam van de stad “Santander”, een verbastering van “San Emeterio”, een martelaar en soldaat van het Romeinse legioen, wiens hoofd in de 3e eeuw naar de stad zou zijn gebracht" Santander, Wikipedia.

Van Legio XX Valeria Victrix en Legio II Adiutrix is dus niet alleen bekend dat legionairs uit deze legioenen gerekruteerd waren uit gebieden rijk aan J2 Y-DNA, maar ook dat de gebieden waar dit legioen aanwezig is geweest redelijk precies overeenkomen met de geografische locaties van ons J2B2 Y-DNA cluster in Nederland, Groot-Brittannië en Slowakije! (Sanders, Wharton, Worden, Lopata)

Conclusie: Hoewel we tussen de periode van het ontstaan van onze haplogroep/subclade en het begin van de stamreeks de Sanders familiegeschiedenis niet met absolute zekerheid kunnen vaststellen ben ik van mening dat mede door het grote aantal indirecte aanwijzingen een redelijk nauwkeurig beeld van onze voorouders in die periode vastgesteld kan worden. Zo is het hoogstwaarschijnlijk dat onze voorouders in de tijd van het Romeinse rijk naar onze huidige geografische regio zijn gemigreerd. Zij waren waarschijnlijk Romeinse landbouwers en/of legionairs/veteranen van Italiaanse, Illyrische, Thracische of Griekse (Macedonische) afkomst. De indirecte relatie die we hebben met de van Santens geeft sterke aanwijzingen naar de plaats of regio Xanten, een oorspronkelijk Romeinse nederzetting die het middelpunt lijkt van de nederrijnse trojanenmythe. Deze Romeinse theorie sluit vervolgens perfect aan bij de eerstvolgende aanwijzing betreffende de afkomst van onze familie namelijk het Rooms Katholieke geloof.

Hieronder een tijdlijn betreffende bovenstaande theorie:

- Ontstaan haplogroep J2, Anatolië, Levant. 18500 +/- 3500 B.C.
- Einde van de laatste ijstijd in Europa. ca. 12000 B.C.
- Ontstaan blauwe ogen mutatie rond het zwarte zeegebied. ca. 10000 B.C.
- Mesopotamische beschaving. (Haplogroep J2) ca. 6000 - 2000 B.C.
- Ontstaan haplogroep J2b, Balkan/Griekenland. (Sesklo, Dimini) 8500 +/- 3500 B.C.
- Minoische beschaving Kreta. (Haplogroep J2) 2700 - 1500 B.C.
- De eerste vermelding van de naam Alexander, Linear B script Kreta. 1700 B.C.
- Phoenicische beschaving. (Haplogroep J2) 1200 B.C. - 600 B.C.
- Val van Troje. c.a. 1180 B.C.
- Etruscen in Italië. (Haplogroep J2) 1200 B.C. - 550 B.C.
- Begin Romeinse rijk. (Republiek) ca. 508 B.C.
- Alexander de Grote (Macedon) populariteit Alexander voornaam. 356 B.C. - 323 B.C.
- Romeinen veroveren Illyria/illyricum. (Balkan) 168 B.C.
- Romeinen veroveren Macedon. (Griekenland) 148 B.C.
- Romeinen veroveren Achaea. (Griekenland) 146 B.C.
- Cyprus word een Romeinse provincie. 58 B.C.
- Begin Romeinse Rijk. (Post Republic) 27 B.C.
- Romeins leger open voor rekruten uit veroverde gebieden 'auxillia peregrini'. c.a. 30 B.C.
- Romeinen stichten Ulpia Noviomagus Batavorum de stad die we later kennen als Nijmegen. c.a. 15 B.C.
- Romeinen stichten Castra Vetera een legerplaats bij Xanten. 13 B.C. (Legio V Alaudae, Legio XXI Rappax)
- Romeins legioen XX Valeria Victrix in Keulen. 9 A.D. - 14 A.D.
- Romeinen stichten Castra Herculis een castellum bij Arnhem. 15 A.D. (Legio V Alaudae, gerecruteerd uit Galliërs)
- Romeinen stichten Carvium een castellum nabij Herwen en Aerdt. ca. 40 A.D.
- Romeinen veroveren Tracia. (Thracië, Bulgarije) 46 A.D.
- Romeinen stichten een plaats voor veteranen Colonia Claudia Ara Augusta Agrippinensium. (Keulen) 50 A.D.
- Romeins legioen II Adiutrix in Nijmegen/Xanten. (gerecruteerd uit Grieken, Illyriërs, Macedoniërs etc.) c.a. 70 A.D.
- Romeinen stichten Colonia Ulpia Traiana de stad die we later kennen als Xanten. 99 A.D.
- Romeinse geschiedschrijver Tacitus schrijft het boek Germania. ca. 100 A.D.
- Romeins legioen XXX Ulpia Victrix in Xanten en Nijmegen. ca. 120 A.D.
- Romeinse keizer Marcus Aurelius. 121 A.D. - 180 A.D.
- Einde van het kolonisatiebeleid betreffende Romeinse veteranen. 200 A.D.
- Romeinse keizer Alexander Severus. 208 A.D. - 235 A.D.
- Einde van het west Romeinse rijk. 476 A.D.
- Tussen 300 en 1400 Katholiek geloof aangenomen. (300/476 Romeinse Rijk - 476/962 Frankische rijk - 962/1806 Heilige Roomse Rijk)
- Karel de Grote. 747 A.D. - 814 A.D.
- Tussen 1000 en 1200 Kruistochten.
- Tussen 1000 en 1400 Achternaam aangenomen. (Oudst bekende vermelding 1365 regio kleef hypothese René Sanders)
- 1483 A.D. Hypothese René Sanders. (Regio Kleef)
- 1700 A.D. Stamreeks Sanders. (Kleef, Arnhem)
- 2010 A.D. Dit schrijven. (Arnhem)

3.2 Hypothese Stamreeks

Een eerste aanwijzing met betrekking tot het vinden van de oudste generaties Sanders is het Rooms-katholieke geloof. Gezien de meeste voorkomende voornamen is onze familie Sanders niet allen nu maar ook 'oorspronkelijk' een katholieke familie, zij het dat er mogelijk ook gemengde huwelijken hebben plaatsgevonden omdat er hier en daar ook niet specifieke katholieke voornamen tussen zitten. Ook onze DNA matches (25 marker nivo) hebben allen te kennen gegeven Rooms-katholiek te zijn. In het vorige hoofdstuk hebben we gezien dat het DNA onderzoek ons leid naar de Romeinen en vanaf hier kunnen we dan ook het verhaal weer oppakken.

In het begin van de 4e eeuw, riep de bekeerde Romeinse keizer Constantijn de Grote het tot dan nog steeds sectarische christendom tot een katholieke (niet-ketterse) en literalistische (niet-gnostische) godsdienst uit. Tegen het einde van dezelfde eeuw, onder keizer Theodosius I, werd in 380 het door Constantijn de Grote hervormde christendom de staatsgodsdienst van het nog ongedeelde Romeinse Rijk. Rond het jaar 500 word het catholicisme onder leiding van Clovis leider van het Frankische rijk ingevoerd. Als onze familie toen ook het Rooms-Katholieke geloof heeft aangenomen dan hebben zij waarschijnlijk ergens in het gebied van het Frankische rijk geleefd, en dan met name het gebied Austrasië tussen de Maas en de Rijn, in het gebied van de oude Romeinse rijksgrens de Limes.


Links: Het kerngebied en uitbreiding van het Frankische Rijk. Rechts: Een afbeelding van Karel de Grote.

Opvallende zaken betreffende de Franken zijn onder andere het feit dat zowel de Sanders-Arntz tak alsmede een Y-DNA match (Worden) indirect afstamming claimt van Karel de Grote, en het feit dat ook de Franken een Trojaanse ontstaansmythe kennen. In het jaar 800 word Karel de Grote door de paus gekroond tot keizer der Romeinen, en is daarmee de voorloper van het uit het oost Francische rijk ontstane Heilige Roomse Rijk (962-1806). Het Heilige Roomse Rijk was een conglomeratie van losse staatjes, o.a. bestaande uit de voor onze stamreeks belangrijke gebieden als Kleef, Gelre, Gulik en het aartsbisdom Keulen.


Links: De Adelaar van het Heilige Roomse Rijk (962-1806). Rechts: Karel de Grote en paus Adrian I.

Personen die hun familiegeschiedenis proberen op te sporen zijn hun dankbaarheid verschuldigd aan het Concilie van Trente (1563) die verordend dat alle Rooms-katholieke parochies een volledige registratie van de doop bij moesten houden. Vanaf deze tijd vinden we dan ook gevens van personen met als achternaam Sanders. Op deze gegevens is de hypothese van dhr. René Sanders zoals die hieronder aangepast is weergegeven gebaseerd:

De oudste vermelding van de naam Zanders in acte is er een waarin graaf Jan van Kleef een aantal juridische bevoegdheden overdraagt aan Zanders in het jaar 1365. (Bron: dhr. R. Sanders, Utrecht) In 1483 is er een vermelding van ene Mathias Sanders (Thyss) in Winnekedonk (Kevelaer). De stamlijn zou vanaf hier via Geldern lopen. Dit is echter speculatief want in de gehele regio komen nauwelijks Sandersen voor, behalve in de omgeving van Blerick (NL) en in Leuth (D). De Blerick-lijn moet een vroege afsplitsing zijn (15 de eeuw). Blerick (Blariacum!) ligt niet al te ver van Winnekendonk. De Leuth-connectie (zie hieronder);

Leuth (D)

In Leuth (D) zijn de volgende personen gevonden;

1623 Mathias Sanders sterft te Leuth (D)
1630 Tijsken Sanders sterft te Leuth (D)
1640 Jan Sanders sterft te Leuth
1641 Alexander Sanders sterft te Leuth
1630 geboren Mathias Sanders te Leuth (D)
1655 Thysken Sanders x Agnes In Gen Strijgen
1661 Dirck Sanders x Betgen In Gen Stegen
1663 Hendrik Zanders x Joanna Franssen
1672 Matthias Zanders geboren
1677 Jacob Sanders sterft

Het meest aannemelijk is echter dat de stamlijn via Geldern naar Weeze loopt.

Geldern (Gelder, Gelderen)

Geldern is een stad in het Duitse nederrijn gebied. Het is de oorspronkelijke hoofdstad van het historische hertogdom Gelre. In de gemeente Geldern ligt het plaatsje Pont, in de Romeinse tijd beter bekend als Mediolanum. Er zou hier een Romeinse nederzetting en brug aan de weg hebben gelegen die Xanten met Tongeren verbond. De naam pont zou verband houden met de oude Romeinse brug. In Geldern zijn de volgende personen gevonden;

1573 Joannes Sanders x Agnes?
~Peter Sanders
Circa 1620 Theodorus
1588 Joannes Sanders x Margaretha ? (tweede huwelijk)
~Barthelomeus (1588)
~Jacobus ???
~Henricus (1594??)
1633 Barthelomeus Sanders x Jacobina Sanders
~Barthelomeus (1636)
1636 Jacob Sanders x Hermken ter Stegen
1637 Heinrich Sanders x Catharina Heijder
a.1643 Johann Heinrich Sanders
b.1643 Bernhard Zanders
1652 Heinrich Sanders x Elisabeth Jacher (tweede huwelijk)
Johan Sanders x Adelheid Broeckmans
a.1656 Johann Sanders
b.1658 Bartholomäus Sanders
c.1660 Johann Sanders
d.1665 Heinrich Sanders
e.1672 Matthias Sanders
Philipp Sanders x Maria Spinsen
1677 Matthias Sanders

Uedem

De eerste vermelding van Uedem stamt uit 866. In 1359 krijgt het plaatsje stadsrechten en word het onafhankelijk van Xanten. In Uedem zijn de volgende personen gevonden;

Gerhard Sanders x Dorothea Hanssen
1666 Heinrich Sanders
Gottfried Sanders x Theodora Hax
1670 Heinrich Sanders
1672 Matthias Sanders

Kranenburg

Kranenburg is in de 13e eeuw gesticht door de heren van Kleef. De eerste historische bronnen vermelden een Burg Kranenburg uit 1270 en een kerk uit 1277. Sinds 1294 bezit de plaats stadsrechten. In Kranenburg zijn de volgende personen gevonden;

1673 Johan Zanders / Joanna Slammers ?1673 Johann Zanders / Joanna Clammers

Weeze

Weeze is een plaatsje in het Duitse nederrijn gebied dat gelegen is aan een oude Romeinse weg tussen Nijmegen (Noviomagus) en Keulen (Colonia Claudia Ara Agrippinensium). Er is een Frankish grafveld gevonden gedateerd rond het jaar 600. De St. Cyriakus Kerk in Weeze is gebouwd rond het jaar 800. In Weeze zijn de volgende personen gevonden;

Theodorus Sanders geboren ca 1620
Theodorus Sanders x Agnes Falckyseren, onduidelijk of Theodorus niet Derk is (trouwen 1664) en Agnes niet Neesken in sommige genealogieën worden deze namen door elkaar gehaald.
Theodorus en Agnes Gehuwd circa 1650 en hun kinderen:
Theodorus Sanders ca 1650-1718

Van 1671 t/m 1714 talloze verwijzingen in Weeze naar Derrick Sanders als kerkmeester van de kerk te Weeze. Alle oorkondes ondertekend/nagelaten door Derrick Sanders.

"Paelingh vant waeter toebehoorende die kerck, onverdeilt sijnde mit Derick Rhemmen van Hegenraedt, gelegen bij den Steenhoeff, gegeven door Johan Falckiser (vader van Agnes), broeder vant Oratorie tot Kevelaer. 1630 Aen dit landt is behandt ende t boeck gestelt voor die erste handt, Lambertus a Bergh, Theodori et Mechtildis Boemer, filius ietziger custer, voor die 2 handt Joannes Sanders, Theodori et Agnetis Falckiser filius. Actum Santen 28 julij 1678 Derick Sanders per legatum Henrica van Wijkerens dochter van 25 daler capitael 1671, 11 november 1 daler 7½ stuver. Diese post in Derich Sanders tochter de anno 1669 beim schluss eingebracht und der kirchen bezahlt ind berechnet, wirt damit annullirt. Urkunt laten Wessel Bruns en Derick Sanders is beij here pastor den Düken zaliger tijt aen der bovengenoemde freij mergeb lants fol. 3 aen den Middelwegh ostwarts schiettent auff den so genanten Middelwegh, westwarts auff Peteren Boemer und Herman Vallijckijseren, sudwarts neben Theis van Issem, noordwarts Altjen then Bohm erff gelegen in anno 1679 mit consent Elisabethen Schroel, eine zweijte hant gewonnen und den wegen dessen Johan Nissen etlichen percelen restirenden insen , so er gemelte Boemer zeliger wittiv aen der kirken in practendiren gehadt habe, theils compensardo abgethaen theils velechret waer aen voor de zweijte hant aen gedachte dreij morgen Peter Boemer obengemelt Johannissen und Justine langes ehelichen soen in buck geset et also geschehen weij oben.solches ….. wir mit vri eigen hant unterscribung hent. Dato op den Maije. Wessel Bruns als laet, Derrich Sanders als laethe."

1664 Derk Sanders x Neesken Valckyresen (is Derk broer Theodorus) en Agnes zus Neesken?
1~ Jan (Joannes) (1666) trouwt 1690 met Agnes Kylewalt.
2~ Esther (1668)
3~ Henricus (1671) trouwt in 1705 te Niel met Deriske Reintjes. (zie verder Niel)

Henricus is schepen te Niel (valt onder Kleve ) in 1719.

Theodorus huwt op 10 mei 1674, te Weeze, St. Cyriacus, met Gertrud Puin ca 1650-, en hun kinderen:
Johannes Sanders 1676-1747 (zie verder Weeze lijn)
Matthias Sanders 1678-1743 trouwt 1716 te Kervenheim getuige Henricus (1671)
Gerard Sanders 1680 sterft
Peter Sanders 1683 sterft

Theodorus huwt in 1684, Weeze, St. Cyriacus, met Christina Urselmann ca 1660-1727, en hun kinderen:
Theodorus Sanders 1685 (via Kleef lijn)
Gertrudis Sanders 1687
Peter Sanders 1689
Lambertus Sanders 1690
Agnes Sanders 1693
Sophia Sanders 1695
Johanna Gertrudis Sanders 1697
Lambert Sanders 1703

Johannes Sanders huwt op 23 mei 1701, Weeze, St. Cyriacus, met Johanna Puin 1675-1730, en hun kinderen:
Gerard Sanders 1703
Gertrudis Sanders 1706
Peter Sanders 1709
Elisabeth Sanders 1710
Gertrud Sanders 1712
Johanna Elisabeth Sanders 1715
Theodorus Sanders 1718 (via Gogh lijn)

Uit onderstaand document blijkt echter ook dat er in Weeze ook nog een Wilhelm Sanders in het spel is;

"Matthijs Celders heeft gelegateert aen de kercke tot Wees een legaet van vijfftigh, dico 50 daeler, doch dat de kerck hier van jaerlijx sal uijtgeven den Here pastoor 15 stuver, oocksoo veel aen den Custer voor een anniversarium, welcke 50 daeler op interest genomen hebben Wilhelm Sanders en Mechel Berns, Eluijde, tot onderpandt stellende haeren hoff, gelegen tegen de Oli-muelen aen een zijde Thijs te Riet en ter ander zijde Jacob Beijers hoff, en sullen alle jaeren geven voor interesse twee daeler, waervan den eersten interest sal vervallen sijn op St. Jan Baptist [=24 juni] 1748. Dese voorn. Wilhem Sanders en Mechel Berns hebben voor ons onderst. Eijgenhandigh onderteekent. Willem Sanders. Miechel Berns. M. Beckx, pastor, A. Ter Wijsche, K.meister en M. Boll, K.meister. Dese bovenstaende 50 daelder sijn door Stevens Ijsermans afgelegt en sijn elders uijtgeset, doch verscheidentlijck en separatim"

In de Cyriacus Kerk in Weeze vinden we overigens een laatste aanwijzing betreffende de Romeinen nl. een Romeinse grafsteen uit de regio Keulen die gebruikt is voor de fundamenten van deze kerk. Opvallend is dan ook dat deze kerk naast een oude pelgrimsroute staat die naar Spanje leid. (zie vorige hoofdstuk m.b.t. Legio XX Valeria Victrix)

 
Links: De oude romeinse grafsteen zoals die is gebruikt voor de fundamenten van de St. Cyriakus Kerk te Weeze. Rechts: Het bijhorende informatiebord.

Kleef

Kleef is een stad in de Duitse deelstaat Nordrhein-westfalen. Kleef komt het eerst voor in documenten in het jaar 1092. Kleef heeft in 1242 stadsrechten gekregen. In de gemeente Kleef ligt het dorpje Rindern waar resten zijn gevonden van de Romeinse nederzetting Arenacum.

Theodorus (dirk) Sanders 1685 vader van Henricus Sanders (1724) geboren te Kleef huwt met Maria van Afferden 1716.
Later in 1729 trouwt Theodorus voor der tweede maal te Kleef (1729) met Theodora Jansen. Verder volgt de stamlijn de bewezen stamreeks.

3.3 Bewezen Stamreeks

Bij het CBG in Den Haag berust een boek met onderzoek naar de familie Sanders, geheten Genealogie Sanders, door G.B. Sanders, Maastricht 1984. De auteur zat net als ik in eerste instantie ook met het dilemma of Theodorus op 16 september 1753 is gedoopt als zoon van Joannes Sanders en Mechtilde Wessels of op 12 januari 1756 als zoon van Hendrik Joannes Sanders en Willemina van Hall. Hij kwam tot de conclusie dat het 12 januari 1756 moet zijn. Hij heeft alle dopen met doopgetuigen vermeld, en die geven aan dat Joannes Sanders en Henricus Sanders broers zijn. Bij de doop van de kinderen van Joannes Sanders zijn ook nog een Theodora Sanders en een Hermina Sanders doopgetuige. Dat moeten ook zussen zijn. Generatie III noemt zijn eerste kind Henricus, dat wijst er op dat het een vernoeming naar de vader van Theodorus is, omdat de vader zijn vrouw Arnoldus heet, zoals hij zijn tweede kind vernoemd en zijn derde, Aaltje naar de vrouw van Arnoldus. Dat is het eerste bewijs.

Belangrijker bewijs is echter dat bij de geboorte van een dochter van Theodorus, Cornelia in 1837, een neef van Theodorus getuige is, namelijk een Hendrik Sanders, 42 jaar. Dat moet dezelfde zijn als de zoon van de broer van Theodorus, Wilhelmus Sanders. Dan kunnen we alleen bij Henricus Sanders en Willemijn van Hal uitkomen omdat alleen hij een zoon Theodorus en een kleinzoon (zoon van Willem) Hendrik heeft die wat leeftijd ook precies daar in past. Joannes Sanders heeft geen kleinzoon Hendrik. Terugrekenend vanaf de sterfdatum van generatie III Theodorus Derk, Dirk, Sanders, 65 jaar in 1819, klopt dit niet helemaal met deze Theodorus van Hendrick en Wilhelmina, dan zou Theodorus Sanders die is gedoopt op 16 september 1753 te Arnhem met als ouders Joannes Sanders en Mechtilde Wessles, dit is precies 65 jaar voor de sterfdatum, beter uitkomen. Overlijdensdatums zijn echter nooit zo precies omdat de aangevers vaak niet op de hoogte zijn van de gegevens. Bij het overlijden van Theodorus in 1819, door zijn zoon Hendrik, is er geen geboorteplaats bekend en ook zijn ouders zijn niet bekend. Dan mag je ook de leeftijd in twijfel brengen. Belangrijk zijn dus de vernoemingen, dat was in die tijd een must. Vuistregel daarbij is dat de eerste zoon werd vernoemd naar zijn grootvader van vaderskant, de tweede zoon naar zijn grootvader van moeders kant, de eerste dochter naar haar grootmoeder van vaderskant, de tweede dochter naar haar grootmoeder van moederskant. Daarna kwamen de ooms en tantes. Het blijft echter een vuistregel.

Veel gegevens voor 1811 zijn afkomstig van Familysearch (Mormonen) en het bovengenoemde boekje. De Mormonen zijn niet zo’n heel erge betrouwbare bron, ze geven vaak onjuiste informatie. Echter, het boekje geeft voldoende betrouwbaarheid, alle akten zijn nagekeken. Bij Hendrik (IIb) is vermeld dat hij van Kleef (D) komt. Er zijn drie “Sandersen gevonden”, een Derick Sanders die voor 1716 huwde met Maria van Afferden. Verder op 11 september 1729 (R.K.) een Derick Jansen Sanders met Theodora Jansen en nog een Hendricus Sanders die 1733 huwde. Een van hen moet haast wel de ouders van Hendrick Sanders zijn, andere “Sandersen” komen in die periode niet voor. Het moet haast wel een Derk zijn, omdat zowel Joannes als Henricus een Theodorus (= Derk) vernoemen. Hij moet in ieder geval als kinderen hebben: een Joannes, een Hendrik, en Theodora een Hendrina. Er is dan ook een Hendricus gevonden, ook een Theodora. Geen Joannes en Hendrina. Maar er zitten hiaten in de doop- en trouwboeken van Kleef. Trouwen Kleef 1653-1780 met hiaten voor 1691 en een hiaat van 1691-1716. Van Joannes, gezien het feit dat hij 1741 huwde, zal de doopdatum voor 1716 liggen en niet gevonden worden. Evenals de trouwdatum van Derk Sanders en Maria van Afferden. Hun eerst bekende kind is in 1716 gedoopt, het huwelijk moet dus eerder zijn.

I. DERICK (DERK) SANDERS, geboren ca. 1685 (schatting). Hij huwde voor ca. 1716 met Maria van Afferden.
· Er van uitgaande dat hij geboren zou kunnen zijn in Kleef, dan is er geen familie te vinden met de naam Sanders in Kleef die trouwt tussen 1683 en 1692. Ook als het om een patroniem die overgaat op de familienaam, dan is er in deze periode ook geen Sander als voornaam te vinden.
· De dopen (R.K.) van Kleef gaan van 1653-1677, 1716-1755, 1730-1798. Trouwen 1653-1691, 1716-1798. In het CBG zijn ze slecht leesbaar. Een huwelijk voor 1716 zal dus niet gevonden kunnen worden, ook dopen voor 1716 niet.
· Er is te Kleef nog een Derick (Theodorus) Sanders (Zanders) die huwt in 1729 en ook een Henricus Sanders die huwt in 1733. Met name Derick zou ook in aanmerking kunnen komen. Maar hij laat drie kinderen dopen in Kleef, in 1730, 1732 en 1733. Daar zat geen Hendricus bij. Bij Henricus zijn de dopen tot 1736 nagekeken, alleen een kind in 1734 gedoopt. Daarmee staat dat zij zijn uitgesloten.
· Er is in dezelfde tijd nog een Maria van Afferden te Kleef. Afferden is een dorp, dus dat is niet zo verwonderlijk en het zal dan ook geen familie zijn. Zij huwde met Maes Loock en lieten te Kleef vanaf 1723 kinderen dopen (drie gevonden, 1723, 1725, 1726, maar er zijn meer).
Kinderen uit het eerste huwelijk (R.K. gedoopt):
1. JOANNES SANDERS, geboren ca. 1710/1715 (schatting). Hij huwde vermoedelijk (als Joannes Andries) Arnhem 22 oktober 1741 met Mechtilde (Machtildis, Hermina) Wessels (Wisselt).
· Hij is zeker een broer van Henricus IIb. Zie doopgetuigen.
Kinderen (R.K. gedoopt) (deze tak loopt dood):
a. GERARDUS SANDERS, gedoopt Arnhem 30 juli 1742. Ouders Joannes Sanders en Mechtildis Wisselt. Doopgetuigen Theodora Sanders en Hendrina Sanders.
b. MARIA SANDERS, gedoopt Arnhem 29 november 1744. Ouders Joannes Sanders en Mechtildis Wessels. Doopgetuigen Joannes van Kerckhof en Maria van Wanroy.
c. MATHIAS SANDERS, gedoopt Arnhem 3 november 1746. Ouders Joannes Sanders en Machtildis Wessels. Doopgetuigen Henricus Sanders en Hermina Jacobs.
d. IDA SANDERS, gedoopt Arnhem 15 april 1750. Ouders Joannes Sanders en Machtildis Wessels. Doopgetuigen Christianus van Bedier en Wilhelmina Kusters. Zij is doopgetuige in 1793 bij een kind van haar neef Theodorus. Zij huwde Arnhem 25 april 1772 (Ned. Herv.) met Arnoldus Berends (Berentzen), geboren ca. 1740, 75 jaar in 1815, overleden Arnhem 28 januari 1815 (weduwnaar van Ida Sanders, ouders onbekend).
e. THEODORUS SANDERS, gedoopt Arnhem 16 september 1753. Ouders Joannes Sanders en Mechtildis Wessels. Doopgetuigen Henricus Sanders en Wilhelmina van Hal.
2. HENDRINA SANDERS, waarschijnlijk geboren voor 1716, doopgetuige in 1742 bij een kind van haar broer Joannes. Er is een Hendrina Sanders, weduwe van Herman Everts, die getuige is bij het huwelijk te Arnhem (Ger.) op 12 oktober 1765 van haar zoon Hendrik Everts, j.m. van Lent, met Geertruid Egging, j.d. van Roosendaal.
3. MARIA SANDERS, gedoopt Kleef 5 april 1716. Ouders Derek Sanders en Maria van Afferden, getuigen Albert van Afferde en Catrina Jacobs.
4. THEODORA SANDERS, gedoopt Kleef 4 december 1718. Ouders Derik Sanders en Maria van Afferden, doopgetuigen Jacobus Mibers en Sibilla Veltsen. Theodora is doopgetuige in 1742 bij een kind van haar broer Joannes Sanders. Er is een Theodora Sanders die huwde Arnhem (R.K.) 5 februari 1765 met Petrus van der Linden. Lijkt niet de juiste, is wel heel erg oud.
5. ALEIDIS SANDERS, gedoopt Kleef 18 januari 1722. Ouders Derek Sanders en Maria van Afferden, doopgetuigen Jan Gerrits, Elisabeth Leigraefs, Hendrica Jansen.
6. HENRICUS SANDERS, gedoopt Kleef 10 maart 1724. Ouders Derek Sanders en Maria van Afferden, doopgetuigen Mathijs Simons, Gerardt Thijssen, Hermetie Matijnsen. Volgt II.
7. JOANNA SANDERS, gedoopt Kleef 24 november 1726. Ouders Derick Sanders en Maria van Afferden, doopgetuigen Joanna Versaeltre (?) en Theodora van der Wolserr Bergh.

II. HENRICUS (HENDRICK, HENRICK) ZANDERS (SANDERS), gedoopt Kleef 10 maart 1724, j.m. van Kleef, doopgetuige in 1746 en 1753 bij kinderen van zijn broer Joannes, in 1787 bij zijn kleinzoon (zoon van Jacobus), begraven Arnhem 14 januari 1792. Hij huwde Arnhem 28 april 1754 (Ned. Herv.) met Willemijn (Willemina, Wilhelmina) van Hal (Hall), doopgetuige in 1753 bij een kind van haar zwager Joannes, vermoedelijk een dochter van Willem van Hal (vernoemd en doopgetuige).
· Hij is zeker een broer van Joannes IIa. Zie doopgetuigen.
· Inschrijving Huwelijk in de Ned. Herv. Kerk te Arnhem. Ondertrouw 6 april, getrouwd 28 april 1754. Hendrik Zanders, J.M. (= jongeman, nog niet eerder gehuwd), van Cleve, wonende alhier, en Willemijn van Hal, J.D. (= jongedochter, nog niet eerder gehuwd), wonende op de Klingelbeek. Getuigen Willem van Hal en Peeter Meanssen.
Kinderen (R.K. gedoopt) (Bron Mormonen):
1. JACOBUS SANDERS, geboren ca. 1750 (schatting) (doop niet gevonden), overleden tussen 1797 en 1805. Hij is doopgetuige in 1793 bij een kind van zijn broer Theodorus. Hij huwde Arnhem 2 mei 1779 met Hermina (Hermijna) Evers, vermoedelijk gedoopt Arnhem 7 september 1754 als dochter van Joannes Everts en Maria van der Kroght. Zij is overleden Arnhem 26 december 1804, begraven 29 december, nalatende zes kinderen. Zij is doopgetuige in 1796 bij een kind van haar zwager Theodorus Sanders.
Kinderen:
a. THEODARA SANDERS, gedoopt Arnhem 20 maart 1780, doopgetuigen Theodorus Sanders en Theodora Evers.
b. HENRICA JACOBA SANDERS, gedoopt Arnhem 25 juli 1782, doopgetuigen Joannes Evers en Agnes Sanders.
c. THEODORUS SANDERS, gedoopt Arnhem 12 april 1785, doopgetuigen Alardus Jansen en Joanna Lijsers.
d. JOANNES SANDERS, gedoopt Arnhem 3 februari 1787, doopgetuigen Henricus Sanders en Petronella Jacobs.
e. HENRICUS SANDERS, gedoopt Arnhem 23 mei 1789, doopgetuigen Henricus en Johanna Evers.
f. ANNA MARIA SANDERS, gedoopt Arnhem 29 december 1790, doopgetuigen Henricus Evers en Johanna Evers.
g. HENRICUS SANDERS, gedoopt Arnhem 15 augustus 1792, doopgetuigen Wilhelmus Sanders en Gertrudis Sanders.
h. AGNES SANDERS, gedoopt Arnhem 1 oktober 1794, doopgetuigen Hugo van der Heijden en Maria Jacobs.
i. GERTRUDIS SANDERS, gedoopt Arnhem 2 maart 1798, doopgetuigen Wilhelmus Sanders en Theodora van Hengel.
2. THEODORUS SANDERS, gedoopt Arnhem 12 januari 1756. Ouders Hendrick Sanders en Wilhelmina van Hal. Doopgetuigen Willem Becker en Flora van Hal. Volgt III. Hij moet de juiste zijn omdat de zoon van Wilhelmus hieronder een neef van hem is.
3. WILHELMUS (WILLEM) SANDERS, gedoopt Arnhem 22 augustus 1758. Ouders Hendrick Sanders en Wilhelmina van Hal. Doopgetuigen Bernardus Rosmulder en Johanna Stell. Hij is getuige bij het huwelijk van zijn broer Theodorus in 1783 (dat geeft aan als bewijs dat Theodorus van generatie III dus op 12 januari 1756 is gedoopt) en doopgetuige bij kinderen van Theodorus in 1784, 1788. Hij was landbouwer, overleden Arnhem 7 februari 1834. Hij huwde Arnhem 8 mei 1793 (R.K.) en 9 mei 1793 (Ned. Herv.) met Beata (Bijke, Sijbilia, Elisabeth) Wouters, gedoopt Oosterbeek (Arnhem) 1760/1761, 76 jaar in 1837, overleden Arnhem 13 maart 1837 (ouders onbekend). Bijke Wouters is doopgetuige in 1796 en 1798 bij kinderen van haar zwager Theodorus Sanders.
· CBG. Huwelijken Arnhem N.H. Willem Sanders, J.M., en Bijke Wouters, J.D., 19 april / 9 mei 1793.
Kinderen:
a. HENRICUS SANDERS, gedoopt Arnhem 23 maart 1794, doopgetuigen Theodorus Sanders en Maria Wouters. Hendrik Sanders, 43 jaar in 1837, tapper, is getuige in 1837 bij een kind van Theodorus Sanders, hij wordt dan neef genoemd. Dat betekent dat Theodorus Sanders en Wilhelmus Sanders broers zijn en daarmee het bewijs is geleverd dat zij zoons zijn van Hendrik Sanders en Willemina van Hal.
b. JOANNA SANDERS, gedoopt Arnhem 1 mei 1795.
c. PETRUS SANDERS, gedoopt Arnhem 11 februari 1797, doopgetuigen Henricus Wouters en Theodora Martens.
d. WILHELMUS SANDERS, gedoopt Arnhem 17 februari 1799, doopgetuigen Bernardus Wiggers en Joanna Wouters.
e. GERARDUS SANDERS, gedoopt Arnhem 13 september 1800, doopgetuigen Henricus Engelen en Joanna van Munster.
f. JOANNES SANDERS, gedoopt Arnhem 13 september 1800, doopgetuigen Carolus Neuy en Gerarda Tempels.
g. WILHELMINA SANDERS, gedoopt Arnhem 8 juni 1802, doopgetuigen Carolus Neuy en Henrica Hermina Evers.

III. THEODORUS (DERK, DIRK) SANDERS, gedoopt Arnhem 12 januari 1756 (R.K.), j.m. van en wonend op de Klingerbeek, landbouwer, overleden Arnhem 2 september 1819 (65 jaar, geboorteplaats en ouders onbekend). Hij huwde Arnhem (Ned. Herv.) 26 november 1783 met Johanna (Joanna) Leiser (Leisser, Leysers, Lijsers, Lijzer, Lysers, Leijsers), geboren Huissen ca. 1754/1755, 87 jaar in 1842, landbouwster, overleden Arnhem 16 oktober 1842, dochter van Arnoldus (Arend) Leisers en Aaltje Messing (Messink).
· CBG. De R.K. dopen van Huissen zijn onleesbaar vanwege de slechte kwaliteit.
· CBG. Huwelijken Ned. Herv. 26 november 1783 (ondertrouw 8 november). Derk Sanders, J.M. van en wonend op de Klingerbeek en Johanna Leiser, J.D. van Huissen, wonend op de Klingerbeek, beide Roomsch, consent beider vaders (niet met name genoemd). Getuigen bij het huwelijk waren Wilhelmus Sanders en Mechtildis Leijsers. Geen R.K. huwelijk gevonden.
· CBG. Overlijdensakte nr. 196 Arnhem 3 september 1819. Verklaarden Hendrik Sanders, 35 jaar, landbouwer, Jan Jansen van Beek, 63 jaar, landbouwer, dat Derk Sanders, vader van de eerste comparant, gehuwd met Johanna Lijsers, landbouwer, 65 jaar, dat hij op 2 september 1819 is overleden. N.B.: geen geboorteplaats vermeld en geen namen van de ouders vermeld.
· Database Genlias. Overlijdensakte nr. 406 Arnhem 18 oktober 1842. Op 16 oktober 1842 is overleden Johanna Leisers, gedoopt Huissen, 87 jaar, echtgenoot van Derk Sanders, dochter van Arnoldus Leisers en Aaltje Messing.
· Derk Sanders is doopgetuige bij Bernardus Leijser op 21 november 1791 te Huissen, zoon van Petrus Leijser en Hendrina Hilders. Petrus Leijser is een broer van Johanna Leijser.
Kinderen (R.K. gedoopt):
1. HENRICUS (HENDRIK) SANDERS, gedoopt Arnhem 1 december 1784, doopgetuigen Wilhelmus Sanders en Petronella Jacobs. Hij was landbouwer, overleden Arnhem 13 juli 1842. Hij huwde Arnhem 21 juni 1813 (akte nr. 2) met Anna (Johanna) Peters, geboren Huissen 4 april 1787, dochter van Jacobus Peters en Petronella Loefs.
2. ARNOLDUS (AREND) SANDERS, gedoopt Arnhem 9 november 1786, doopgetuigen Petrus en Mechtildis Leijsers. Hij was landbouwer, arbeider, overleden Arnhem 24 oktober 1851. Hij huwde Arnhem 14 mei 1823 (akte nr. 32) met Maria Catharina Hasselbach, gedoopt Arnhem 28 december 1784, dienstmeid, overleden Arnhem 24 augustus 1856, overleden Arnhem 24 augustus 1856, dochter van Wilhelm (Wilhelmus) Hasselbach en Catharina (Johanna Catharina) Haanen (Hane, Haane, Halen).
· Arnoldus Sanders is doopgetuige bij Theodorus Leijser op 31 juli 1806 te Huissen, een zoon van Henricus Leijser en Alijda Otten.
3. WILHELMUS SANDERS, gedoopt Arnhem 14 november 1787. Doopgetuigen Joannes Lijsaars en Arnolda Harkevelt.
4. WILHELMUS SANDERS, gedoopt Arnhem 22 december 1788. Doopgetuigen Wilhelmus Sanders en Arnolda van Harkevelt.
5. WILHELMUS SANDERS, gedoopt Arnhem 23 december 1789. Doopgetuigen Joannes Leijsers en Arnolda Harkevelt.
6. ALEIJDIS (ALEIJDA) SANDERS, gedoopt Arnhem 19 juli 1791. Ouders Theodori Sanders en Joannae Leijsers. Doopgetuigen Gerardus Engelkamp en Hendrina Hilders. Zij huwde Arnhem 21 september 1819 (akte nr. 32) met Henricus Jorisse, gedoopt Elst 2 oktober 1771, tabaksplanter, weduwnaar van Margaretha Nijenhuis, zoon van Jan Jorisse en Wilhelma Willemsen.
7. JOANNES (JAN) SANDERS, gedoopt Arnhem 24 maart 1793. Doopgetuigen Jacobus Sanders en Ida Sanders. Hij was landbouwer, overleden Arnhem 21 maart 1876. Hij huwde Arnhem 16 februari 1822 (akte nr. 11) met Elisabeth Huijsman (Huisman), geboren Huissen 27 maart 1798 (R.K), overleden Arnhem 26 april 1873, dochter van Joannes Huijsman en Maria Peters.
8. WILHELMINA SANDERS, gedoopt Arnhem 26 april 1794 (R.K.). Ouders Theodori Sanders en Joannae Lijsers. Doopgetuigen Albertus Menting en Aleyda Nefsing.
9. THEODORUS SANDERS, gedoopt Arnhem 5 mei 1795. Doopgetuigen Arnoldus Lijsers en Pia, vulga Bijke Wouters.
10. THEODORUS SANDERS, gedoopt Arnhem 26 mei 1796. Doopgetuigen Arnoldus Lijsers en Hermina Evers.
11. THEODORUS SANDERS, gedoopt Arnhem 2 februari 1798. Doopgetuigen Everardus Teunissen en Bijke Wouters. Volgt IV.

IV. THEODORUS (DERK) SANDERS, gedoopt Arnhem 2 februari 1798, landbouwer, arbeider, overleden Arnhem 2 oktober 1870. Hij huwde 1e Arnhem 28 november 1821 met Johanna (Anna) Maria Liethof(f), gedoopt Arnhem 14 juli 1800, overleden Arnhem 28 oktober 1846, dochter van Johannes Liethoff en Johanna Wiggers. Hij huwde 2e Arnhem 7 april 1847 (akte nr. 25) met Hendrika van Elferen, geboren Heteren 13 maart 1812, overleden Arnhem 18 september 1870, dochter van Theodorus van Elferen en Johanna Segers.
· CBG. Huwelijksakte nr. 88 Arnhem 28 november 1821. Theodorus Sanders, jongeman, geboren en wonende alhier, 23 jaar, landbouwer, meerderjarige zoon van Theodorus Sanders, in leven landbouwer, en Joanna Lijsers, landbouwster, wonende binnen deze gemeente en alhier present, met Anna Maria Liethof, jongedochter, geboren en wonende alhier, 21 jaar, zonder beroep, meerderjarige dochter van Joannes Liethof, landbouwer, en Joanna Wiggers, beide wonende binnen deze gemeente. Zijn overlegd:
- Extract van het doopboek van de Roomsche Katholieke Gemeente alhier van de bruidegom. R.K. doop Theodorus 2 februari 1798, zoon van Theodorus Sanders en Joanna Lijsers.
- Certificaat van voldoening van de Nationale Militie, 16 november 1821, tot heden niet opgeroepen, hetgeen hem tot geen dienst verplicht. Theodorus Sanders, geboren Arnhem 2 februari 1798, landbouwer, zoon van Theodorus Sanders, overleden, en Johanna Lijsers. Signalement: lengte 1 el, 7 voet en 6 streep, aangezicht rond, voorhoofd rond, ogen blauw, neus en mond ordinair (= gewoon), kin rond, haar en wenkbrauwen donkerbruin.
- Extract van het Register der overledenen binnen deze gemeente waaruit de afwezigheid van de bruidegoms vader blijkt. Dirk Sanders, landbouwer, gehuwd Joanna Lijsers, is overleden 2 september 1819.
- Extract van het doopboek van de Roomsche Gemeente alhier van de bruid. R.K. doop Anna Maria, 14 juli 1800, dochter van Joannes Liethof en Joanna Wiggers.
· CBG. Overlijdensakte nr. 459 Arnhem 29 oktober 1846. Theodorus Sanders, landbouwer, 48 jaar, en Willem Roelofsen, 36 jaar, tuinman, geven aan dat op 28 oktober 1846 is overleden Johanna Maria Liethoff, huisvrouw van de eerste comparant, geboren Arnhem, 46 jaar, echtgenote van Theodorus Sanders, dochter van wijken Johannes Liethoff en Johanna Wiggers.
· CBG. Huwelijksakte nr. 25 Arnhem 7 april 1847. Theodorus Sanders, weduwnaar van Johanna Maria Liethoff, geboren Arnhem, 49 jaar, landbouwer, meerderjarige zoon van de echtelieden Theodorus Sanders, in leven landbouwer, en Joanna Lijsers, met Hendrika van Elferen, geboren Heteren, 35 jaar, dienstbode, meerderjarige dochter van Theodorus van Elferen, in leven tabaksplanter, en Johanna Segers, wonede te Elferen.
· CBG. Overlijdensakte nr. 777 Arnhem 3 oktober 1870. Andries Louwerus Sanders, 30 jaar, landbouwer, en Arie Bennes, 47 jaar, metselaar, de eerste wonden alhier, de tweede te Velp, geven aan dat op 2 oktober 1870 is overleden Theodorus Sanders, geboren en wonden alhier, weduwnaar van Hendrika van Elferen en van Joahanna Maria Liethoff, zoon van de echtelieden Theodorus Sanders en Joanna Lijsers, in de ouderdom van 72 jaar.
Kinderen uit het eerste huwelijk:
1. JOANNES THEODORUS SANDERS, geboren Arnhem 16 juli 1822, landbouwer, overleden Arnhem 23 april 1847.
2. JOHANNA WILLEMINA SANDERS(E), geboren Arnhem 30 december 1823, overleden Velp (Rheden) 26 april 1861. Zij huwde Rheden 21 juni 1845 met Arie Bennis, geboren Velp (Rheden) 25 oktober 1822, milicien, dienstbode, metselaar, overleden Arnhem 21 mei 1892, zoon van Arie Bennis en Aaltje Peters.
3. JOHANNES SANDERS, geboren Arnhem 26 oktober 1825, overleden Arnhem 2 december 1843.
4. HENDRIK SANDERS, geboren Arnhem 21 mei 1827, landbouwer, overleden Arnhem 2 december 1907. Hij huwde Arnhem 2 november 1859 met Everdina Dulk, geboren Arnhem 23 april 1829, overleden Arnhem 10 maart 1903, dochter van Hendrik Dulk en Christina Beernen.
5. JOHANNA SANDERS, geboren Arnhem 18 juli 1829, overleden Arnhem 16 oktober 1839.
6. WILLEM SANDERS, geboren Arnhem 20 januari 1831. Volgt V.
7. ANNA MARIA SANDERS, geboren Arnhem 2 september 1834, keukenmeid, overleden Arnhem 1 juli 1882. Zij huwde Arnhem 21 november 1860 met Wilhelm Johann Schaffers, geboren Grieth (Pruisen, Duitsland) 31 januari 1832, zoon van Johann Schaffers en Margaretha Reinders.
8. GERARDUS MARTINUS SANDERS, geboren Arnhem 6 maart 1833, landbouwer, overleden Arnhem 30 december 1906. Hij huwde Arnhem 1 februari 1871 met Rijka Walet, geboren Amersfoort 22 november 1845, dienstbode, overleden Arnhem 31 augustus 1910, dochter van Willem Walet en Theodora Hazelaar.
9. CORNELIA SANDERS, geboren Arnhem 29 juli 1837. Getuige is Hendrik Sandders, 43 jaar, tapper, neef. Zij is arbeidster, overleden Rheden 24 november 1875. Zij huwde Arnhem 10 mei 1865 met Hendrikus van Limbeek, geboren Velp (Rheden) 23 januari 1842, metselaar, overleden Rheden 27 januari 1930, zoon van Hendricus van Limbeek en Maria van Gijn (Gein).
10. LOURENTIUS SANDERS, geboren Arnhem 25 mei 1839, overleden Arnhem 5 september 1839.
11. ANDRIES LAURENS (LAUTENS) SANDERS, geboren Arnhem 19 september 1840, landbouwer, overleden Arnhem 23 september 1883. Hij huwde Arnhem 4 mei 1870 met Berendiena (Berendina) Rubreg, geboren Beekbergen (Apeldoorn) 28 maart 1839, dienstbode, overleden Arnhem 25 februari 1912, dochter van Johannes Rubreg en Grada (Gerarda) Beekman.
12. JOHANNES SANDERS, geboren Arnhem 1 januari 1844, overleden Arnhem 31 maart 1844.

V. WILLEM SANDERS, geboren Arnhem 20 januari 1831, arbeider, landbouwer, overleden Arnhem 24 januari 1904. Hij huwde 1e Rheden 3 november 1860 met Coba (Jacoba) Iding, geboren Velp (Rheden) 28 maart 1831, overleden Arnhem 2 januari 1870, dochter van Hendrik (Hendricus) Iding en Petronella Jorissen (Jeurissen). Hij huwde 2e Angerlo 4 mei 1870 met Berendina Derksen, geboren Angerlo (Geld.) 2 februari 1841, dochter van Willem Derksen en Johanna Bloem.
· CBG. Huwelijkakte nr. 62 Rheden 3 november 1860. Willem Sanders, jongman, geboren Arnhem, 29 jaar, arbeider, zoon van Theodorus Sanders, 62 jaar, arbeider, wonende te Arnhem, en van wijlen zijn huisvrouw Johanna Maria Liethof, met Coba (Jacoba) Iding, jongedochter, geboren en wonende te Velp, 29 jaar, meerderjarige dochter van Hendrik Iding, 67 jaar, arbeider, en Petronella Jorissen, 62 jaar, echtelieden wonende te Velp.
· Database Genlias. Overlijdensakte nr. 14 Arnhem 3 januari 1870. Is op 2 januari 1870 overleden Jacoba Iding, geboren Velp, 38 jaar, echtgenote van Willem Sanders, dochter van Hendricus Iding en Petronella Jorissen.
· CBG. Huwelijkakte nr. 2 Angerlo 4 mei 1870. Willem Sanders, weduwnaar van Jacoba Iding, geboren en wonende Arnhem, 39 jaar, landbouwer, meerderjarige zoon van Theodorus Sanders, landbouwer, wonende te Anhem, met Berendina Derksen, geboren en wonende alhier, 29 jaar, dochter van Willem Derksen, overleden, en Johanna Bloem, wonende alhier.
· Database Genlias. Overlijdensakte nr. 72 Arnhem 25 januari 1904. Is overleden op 24 januari 1904 Willem Sanders, geboren Arnhem, 73 jaar, landbouwer, weduwnaar van Jacoba Iding, echtgenoot van Gerndina Derksen, zoon van Theodorus Sanders en Johanna Maria Liethof.
Kinderen uit het eerste huwelijk:
1. N.N., levenloos geboren Arnhem 27 november 1861.
2. THEODORUS SANDERS, geboren Arnhem 14 maart 1863, landbouwer, overleden Arnhem 6 januari 1923, vermoedelijk ongehuwd (geen echtgenote vermeld).
3. HENDRIKUS SANDERS, geboren Arnhem 1 juli 1864, overleden Arnhem 26 september 1875.
4. WILLEM SANDERS, geboren Arnhem 22 oktober 1865.
5. GERRIT SANDERS, geboren Arnhem 22 februari 1867. Volgt VI.
6. ANDRIES SANDERS, geboren Arnhem 28 juli 1868, landbouwer, overleden Arnhem 14 januari 1944. Hij huwde 1e Arnhem 21 november 1894 (akte nr. 370) met Johanna Jacoba Mulder, geboren Arnhem 25 juli 1860, overleden Arnhem 6 maart 1921, dochter van Evert Reinier Mulder en Elisabetha Mohn. Hij huwde 2e na na 6 maart 1921 met Johanna Berendina Reulink.
Kinderen uit het tweede huwelijk:
7. GERARDUS SANDERS, geboren Arnhem 5 mei 1871, landbouwer, overleden Venray 19 december 1943, ongehuwd.
8. JAN SANDERS, geboren Arnhem 29 Juli 1872, overleden 9 augustus 1872.
9. JAN SANDERS, geboren Arnhem 17 september 1873, overleden 13 november 1873.
10. DINA SANDERS, geboren Arnhem 8 november 1875, overleden Arnhem 8 juli 1876.
11. JOHANNA SANDERS, geboren Arnhem 5 december 1876, overleden Arnhem 15 september 1877.
12. JOHANNA SANDERS, geboren Arnhem 10 december 1878, overleden Arnhem 16 maart 1879.
13. BERDINA SANDERS, geboren Arnhem 21 februari 1880. Zij huwde Steenderen 11 mei 1906 met Theodorus Albartus Franken, molenaar, zoon van Theodorus Franken en Elisabeth Bartels.
14. JOHANNA SANDERS, geboren Arnhem 19 juli 1881, overleden Arnhem 6 augustus 1881.
15. HENDRIKUS SANDERS, geboren Arnhem 13 december 1882. Hij huwde Arnhem 26 september 1906 met Aleida Wilhemina Wieland, dochter van Wilhelmus Wieland en Hendrika Maria Knieper.
16. JAN SANDERS, geboren Arnhem 15 juni 1884, overleden Arnhem 19 juli 1884.

VI. GERRIT SANDERS, geboren Arnhem 22 februari 1867, landbouwer, overleden Arnhem 7 februari 1953. Hij huwde Arnhem 12 augustus 1903 met Grada Johanna Leeman, geboren Steenderen 29 maart 1869, overleden Arnhem 5 juni 1923, dochter van Hendrikus Leeman en Reinira van der Beek.
· CBG. Geboorteakte nr. 162 Arnhem 23 februari 1867. Willem Sanders, 35 jaar, arbeider, wonende alhier, welke verklaarde dat zijn huisvrouw Jacobs Iding, op 22 februari is bevallen van een kind van een kind van het mannelijk geslacht welke de naam heeft Gerrit gekregen.
· Database Genlias. Huwelijksakte nr. 232 Arnhem 12 augustus 1903. Gerrit Sanders, geboren Arnhem, 36 jaar, landbouwer, zoon van Willem Sanders, landbouwer, en Jacoba Iding, met Grada Johanna Leeman, geboren Steenderen, 34 jaar, dochter van Hendrikus Leeman, meubelmaker, en Reinira van der Beek.
· Database Genlias. Ovelijdensakte nr. 425 Arnhem 6 juni 1923. Is op 5 juni 1923 overleden Grada Johanna Leeman, geboren Steenderen, 54 jaar, echtgemote van Gerrit Sanders, dochter van Hendrikus Leeman en Reinira van der Beek.
· Gerrit Sanders zou land hebben gehad in de omgeving van de Bosweg bij Klarenbeek en in de wijk Plattenburg in Arnhem. Ook was er sprake van huizenbezit in of rond Klarendal in Arnhem.
Kinderen:
1. WILHELMUS HENDRIKUS JOSEPH SANDERS, geboren 02 oktober 1904, kolenhandelaar, overleden Velp 06 februari 1994. Hij huwde Dina Alink, geboren 15 december 1913, overleden 30 november 1998.
Kinderen:
a. HERMAN JAN SANDERS, geboren Rheden 14 september 1942, ongehuwd.
b. WILHELMINA GRADA SANDERS, geboren Rheden 15 mei 1945, ongehuwd.
c. HENDRIKUS REINIRUS ANTONIUS SANDERS, geboren Arnhem 7 maart 1951. Hij huwde met Mirjam Steemers.
2. HENDRIKUS REINIRUS ANTONIUS SANDERS, geboren Arnhem 19 december 1905. Volgt VII.
3. JOHANNA REINIERA SANDERS, geboren 26 januari 1907, overleden omstreeks 1983.
4. ELISABETH THEODORA JACOBA SANDERS, geboren 21 oktober 1909, overleden na 1980. Zij huwde met Antonius Bongers, steenhouwer.
5. GRADA SANDERS, geboren 12 januari 1911, overleden 20 februari 1993, ongehuwd.

VII. HENDRIKUS REINIRUS ANTONIUS SANDERS, geboren Arnhem 19 december 1905, slager, overleden Arnhem 22 september 1947. Hij huwde met Rosa Viktoria Hermine Arntz, geboren Duisburg 28 juli 1909, slager, overleden 2004, dochter van Herman Heinrich Gerhard Arntz en Elisabeth Heijmen.
· Database Genlias. Overlijdensakte nr. 866 Arnhem 23 september 1947. Hendrikus Reinirus Antonius Sanders, geboren Arnhem, 41 jaar, slager, echtgnoot van Rosa Viktoria Hermine Arntz, zoon van Gerrit Sanders en Grada Johanna Leeman.
· Hendrikus en Rosa hadden een slagerij gehad op de Klarendalseweg in Arnhem.
Kinderen:
1. GERRIT SANDERS, geboren Arnhem 26 augustus 1933 (ged. St. Jans kerk). Hij huwde met Antoinette Burgers.
Kinderen:
a. HENK SANDERS, geboren Arnhem 1958. Hij huwde met Angelique Huisman.
b. ELISABETH THEODORA MARIA SANDERS, geboren Arnhem 29 februari 1960. Zij huwde met Hans ten Bosch.
c. MARGRIET ROSALIE MARIA SANDERS, geboren Arnhem 15 april 1965. Zij huwde met Olivier Luttmer.
2. ELISABETH SANDERS, geboren Arnhem 26 januari 1935. Zij huwde met Johannes Nijenhuis.
Kinderen:
a. MARCO NIJENHUIS, geboren Rheden 15 mei 1964. Hij huwde met Ria Joosten.
b. RENEE NIJENHUIS, geboren Rheden 28 april 1967, ongehuwd.
3. ROOS SANDERS, geboren Arnhem 14 augustus 1938, ongehuwd.
4. HENK SANDERS, geboren Arnhem 17 februari 1944. Volgt VIII.
5. HERMAN SANDERS, geboren Arnhem 6 oktober 1946 . Hij huwde met Ingeborg Christine Maria Brendel, geboren Arnhem 16 november 1947.
Kinderen:
a. RAMON GERARD HENRIC SANDERS, geboren Arnhem 4 maart 1971, ongehuwd.
b. CHRISTIANNE ROSA VICTORIA SANDERS, geboren Velp 3 september 1975, ongehuwd.

VIII. HENK SANDERS, geboren Arnhem 17 februari 1944, Manager Trainings Accommodatie Vitesse, overleden Arnhem 26 juli 2010. Hij huwde 1e (ook gescheiden) met Antonia Wilhelmina Oken, leeft nog in 2010, dochter van Leonardus Cornelis Oken en Pieternella Maria van Engelen. Hij huwde 2e met Irma Busch, leeft nog in 2010, dochter van Lambertus Cornelis Busch en Jannetje Aafjes.
Kinderen Uit het eerste huwelijk:
1. ROBERT HENDRIKUS ANTONIUS SANDERS, geboren Rheden 4 oktober 1974, ongehuwd.
2. ROSA PIETERNELLA MARIA SANDERS, geboren Rheden 5 april 1978, ongehuwd.
Kind uit het tweede huwelijk:
3. MARLEEN SANDERS, geboren Arnhem 3 april 1985, ongehuwd.

4. Familiewapen Sanders

Wapen: In zilver een dubbelkoppige zwarte adelaar, goud gesnaveld en gepoot, vergezeld boven van twee groene klaverbladeren en in een groene schildvoet een golvende zilveren dwarsbalk.
Helm: aanziende steekhelm.
Wrong: groen en zilver.
Helmteken: drie struisveren, zilver, groen en zilver.
Dekkleden: groen, gevoerd van zilver.

Wapenvoerder(s): Dit wapen is in 2010 ontworpen door H.K. Nagtegaal. Geregistreerd op verzoek van Robert Hendrikus Antonius Sanders, geb. Velp 4 oktober 1974, wonende te Arnhem, zoon van Henk Sanders en Antonia Wilhelmina Oken, voor alle naamdragende nakomelingen van Henricus Sanders, zoon van de stamvader. De aanvrager stamt af van Derick (Derk) Sanders, wonende te Kleef (D), gehuwd met Maria van Afferden. Hun zoon Henricus Sanders, ged. Kleef 10 maart 1724, begr. Arnhem 14 januari 1792, huwde Arnhem 28 april 1754 met Willemijn van Hal.

Motivatie: De klaverbladeren zijn ontleend aan het wapen van Kleef (D), de oudste woonplaats van de familie. De dubbelkoppige adelaar is ontleend aan het wapen van Arnhem, de woonplaats van Henricus Sanders waarvoor het wapen is geregistreerd. Het groen staat symbool voor de landbouw. De golvende dwarsbalk symboliseert de Rijn en de Klingelbeek. Zilver en groen zijn ook de kleuren van de voormalige buitenplaats Klingelbeek, zoals nog te zien op het wijkbanier en de kleuren van de oude schutterij. Henricus Sanders was landbouwer op de buitenplaats Klingelbeek.

Registratienummer: 2010-0061, Rotterdam 19 maart 2010.
Geregistreerd bij de Hollandse Genealogische Database - www.hogenda.nl

5. Het geslacht Sanders-Arntz

Ik heb een aparte categorie gemaakt genaamd Sanders-Arntz. Het geslacht Sanders-Arntz betreft alle nakomelingen van Herman Heinrich Sanders en Rosa Victoria Sanders Arntz. Dit geslacht heeft enkele zeer bijzondere voorouders. Het betreft een band met de oudste graven van Holland en Bentheim en het karolingische koningshuis. De volledige stamboom van het geslacht Sanders-Arntz is via onderstaande link te bekijken maar is evenals de stamreeks Sanders ook toegevoegd bij de website van Stamboom Nederland. Bekijk de volledige stamboom van het Geslacht Sanders-Arntz hier! » Stamboom Geslacht Sanders-Arntz

5.1 Stamreeks Karel de Grote

Naar aanleiding van mijn genealogische onderzoek met betrekking tot de familie Sanders en onze voorouders ben ik in 2009 begonnen met het samenstellen van een complete stamboom. Tijdens het samenstellen van deze stamboom ontdekte ik een vermeende afstammingslijn naar Karel de Grote. Hoewel het niet een directe mannelijke of vrouwelijke lijn betrof, was het mijns inziens toch interessant genoeg hier verder naar te kijken. In de praktijk is het gebied waar grote aantallen nakomelingen van Karel de Grote kunnen worden gevonden, beperkt tot de kern van het Frankische Rijk, waar ook de zuidelijke helft van Nederland, België en een deel van Duitsland toe behoren. Iedereen die weet dat zijn voorouders in de middeleeuwen in het vroegere kerngebied van het Frankische Rijk gewoond hebben, heeft daarmee een grote kans om inderdaad een verre afstammeling van Karel te zijn, een klein deel van deze mensen kan echter deze afstamming bewijzen.


Kroning van Karel de Grote door de Paus Leo III als keizer van het West-Romeinse Rijk.

Familie gegevens in de vorm van, in het bezit van de familie Sanders zijnde historische documenten, gecombineerd met de resultaten van het online archief van genlias eindigden in het geval van onze vermeende afstamming van Karel de Grote in het echtpaar Alexander Heijmen en Maria van Benthum. Toen ik wat algemener begon te zoeken naar van Benthu(e)m`s in de regio Leuth (daar waar Alexander en Maria vandaan kwamen) vond ik in de eerste instantie de website kareldegrote.nl. Hier stond een uitgebreide stamreeks van van Benthem`s uit Leuth die leidde naar Karel de Grote, een directe link met Maria van Benthum kon ik echter op dat moment nog niet leggen. Pas toen ik later het werk van dhr. Arie Leeuwrik ontdekte op het internet die de ouders van Maria identificeerde als zijnde Walraven van Benthum en Catherina Rutjes, kon ik een directe link leggen met de stamreeks zoals die op de website Karel de Grote.nl staat vermeld. Ter controle heb ik voorts contact opgenomen met dhr. Guido van Benthem en heb ik hem mijn gegevens overlegd. Hij bevestigde mijn conclusies en gaf nog wat nuttige bewijzen en aanvullingen met betrekking tot deze stamreeks. Ook heb ik in dit stadium dhr. H.M. Morien, de genealogisch onderzoeker die mij bij het samenstellen van de stamreeks Sanders heeft bijgestaan, gevraagd mijn gevonden en de door dhr. Guido van Benthem aangedragen gegevens na te kijken en eventueel aan te vullen. Al deze gegevens heb ik vervolgens gecombineerd. In het begin van 2011 zijn de door mij gevonden gegevens overhandigd aan de website kareldegrote.nl en na een uitgebreide controle van deze gegevens, door de contactpersoon van kareldegrote.nl, is men overgegaan tot plaatsing van deze reeks op de website www.kareldegrote.nl onder afstammingsreeks 204 Sanders. De volgende afstammingsreeks geldt voor alle nakomenlingen van het geslacht Sanders-Arntz. En is in zoverre bijzonder dat zij terug te leiden is tot de 6e eeuw en dat Karel de Grote en vele andere welbekende historische figuren zoals de eerste graven van holland zich onder de voorouders bevinden.

1. Arnulf van Metz (Lay-Saint-Christophe (bij Nancy), ca. 582 - bij Remiremont, 16 augustus 640) was een Frankische edelman en later bisschop van Metz. Hij was een van de belangrijkste Frankische politici van zijn en tijd en is na zijn dood heilig verklaard. Hij was eerst begraven in Remiremont maar is in 717 herbegraven in Metz in een abdij die daarna naar hem werd genoemd. tr. met Doda.

2. Ansegisus (verlatijnst, oorspronkelijk Ansegisel) (ca. 610 - 662) was een Frankische hofmeier. Hij was een zoon van Arnulf van Metz en zijn vrouw Doda. In 633 werd de toen drie jaar oude Sigibert III koning van Austrasië.

3. Pepijn II van Herstal, bekend met de bijnamen de Jonge, de Middelste of de Dikke, (Herstal, ca. 645 - Jupille-sur-Meuse, 16 december 714) was een Frankische hofmeier. Hij was de zoon van de hofmeier Ansegisel en van (de heilige) Begga, een dochter van de hofmeier Pepijn van Landen. Hij werd begraven in de abdij van Sint Arnulf (zijn grootvader) te Metz.

4. Karel Martel (Herstal, circa 689 - Quierzy, 22 oktober 741) was hofmeier van het Frankische Rijk. Hij reorganiseerde het Frankische leger en bestuur en wist daarmee met succes zowel zijn binnenlandse als buitenlandse tegenstanders, met name de Arabieren, Friezen en Saksen het hoofd te bieden. Karel wordt beschouwd als stamvader en naamgever van de Karolingen. Hij was zoon van Pepijn II en Alpaida.

5. Peppijn III de Korte (Jupille-sur-Meuse, 714 - Saint-Denis, 24 september 768) was vanaf 741 hofmeier en vanaf 751 tot zijn dood koning van de Franken. Hij was een zoon van Karel Martel en Rotrude van Trier. Hij trouwde met Bertrada van Laon, dochter van Charibert van Laon.

6. Karel de Grote (Duits: Karl der Große; Frans en Engels: Charlemagne; latijn: Carolus Magnus of Karolus Magnus) (vermoedelijk Herstal, waarschijnlijk 2 April 747 of 748 - Aken, 28 januari 814) was van 768 tot aan zijn dood koning der Franken. Daarnaast werd hij in 800 tot keizer van het Westen gekroond. Hij is overleden na een kort ziekbed (vermoedelijk longontsteking) en is begraven in de dom van Aken.

7. Lodewijk I, geb. bij Poitiers tussen 16 april en de herfst van 778, door paus Hadrianus I tot koning van Aquitanië gezalfd Rome Pasen (154)-781 11.9.813, overl. op een eiland in de Rijn bij Ingelheim 20.6.840, begr. Saint-Arnould bij Metz; tr. (1) 794 of 795 Irmingard, overl. 3.10.818, dr. van Ingram, graaf in de Haspengouw, en N.N.; tr. (2) Aken febr. 819 Judith (Welf), geb. ca. 800, overl. Tours 19.4.843, dr. van Welf I, graaf in Beieren en Eigilwich uit Saksen

8. Karel II, de Kale, koning, daarna keizer, geb. Frankfurt aan de Main 13.6.823, overl. Maurienne op 6.10.877, begr. klooster Nantua, later Saint-Denis. Tr. (1) Quierzy 13.12.842 Ermentrudis, geb. ca. 830; overl. 6-10-869; dr. van graaf Odo van Orléans; tr. 2) 12 .10.869, een Bosonide vrouw, overl. tussen 910 en 3 febr. 911, dochter van Bivin, graaf en abt van Gorze en van NN, dochter van Boso de Oude, graaf van Italië, en nicht van koningin Theutberga, echtgenote van Lotharius II.

9. Judith van West-Francie, geb. omstr. 844, overl. na 870, (dochter van IIIE Karel II, de Kale tr. (1) Verberie 1 okt. 856 Aethelwulf, koning van Wessex, tr. (2) 858 Aethelbald, koning van Wessex, werd in de lente van 862 geschaakt, tr. Auxerre 13 dec. 863 Boudewijn I IJserenarm, graaf van Terwaan 866, bestuurder van de gouwen Kortrijk, Aardenburg en West Vlaanderen en mogelijk Mempiscus (tussen Gent en Kortrijk), overl. 21 jan. 879.

10. Boudewijn II de Kale, geb. omstr. 864, graaf van Vlaanderen 879-918, overl. 10 sept. 918, begr. Gent, tr. omstr. 884 Aelfthryth van Wessex, geb. omstr. 872 (dochter van Alfred I de Grote, koning van Engeland 871-899, en Elswitha van Gainsborough), stak omstr. 884 het Kanaal over, gravin van Vlaanderen, overl. 7 juni 929.

11. Arnulf I (de Grote), geb. 885/90, graaf van Vlaanderen 918-964, overl. 27 maart. 965, begr. St.Pieter te Gent, tr. 933 of 934 Adela van Vermandois, geb. 910/15 (dochter van Heribert II, graaf van Vermandois 907-943) en Adela (of Liegarde) van Neustrie), werd uitgehuwelijkt om de vrede tussen het huis Vlaanderen en de Heribertiner graven te bestendigen 933, gravin van Vlaanderen, overl. tussen 958 en 960, begr. Gent.

12. Hildegard van Vlaanderen, geb. 936/37, overl. tussen 11 apr. 975 en 11 apr. 980, begr. Egmond onder één steen met graaf Dirk III, tr. 938 Dirk II, geb. omstr. 932 (zoon van Dirk I (Bis), vermeld 936-941, en Gerberga (Geva) van Hamalant), graaf in het WestFriese gebied tussen Maas en Vlie 962-988, overl. 6 mei 988.

13. Arnulf ‘Gandensis', geb. Gent omstr. 951, graaf van Holland 988-993, overl. (gesneuveld) 18 sept. 993 (vermoedelijk aan de mond van de Maas), begr. Egmond (abdijkerk), later als heilige vereerd, tr. mei/aug. 980 Liutgard van Luxemburg (dochter van Siegfried van Verdun, graaf van Luxemburg 963-998, en van Hadewig (van Lotharingen), overl. 13 mei (na 1005), begr. Egmond.

14. Dirk III 'Hierosolomyta' van Holland, geb. omstr. 981, overl. 27 mei 1039, begr. Abdijkerk Egmond, tr. voor 1019 * Othilde von de Nordmark, geb. omstr. 993 (mogelijk dochter van Bernard I, markgraaf van de Nordmark 1018-1044, en N.N. Vladimirovna van Kiev), overl. Quedlinburg 31 mrt. 1044.

15. Floris I van Holland, geb. na 1019, volgde zijn broer Dirk IV op als graaf van Holland 1049-1061,, begr. Egmond, tr. omstr. 1050 Gertrudis (Geertruida) van Saksen, geb. Saksen omstr. 1033 (dochter van Bernard II Billung, hertog van Saksen 1011-1059, en Eilika van Schweinfurt), , overl. 4 aug. 1115, begr. St.Walburgskerk, Veurne (B.), tr. (2) 1063 Robert I de Fries, graaf van Vlaanderen.

16. Dirk V van Holland, geb. omstr. 1054, onder voogdij van zijn stiefvader Robrecht de Fries 1061-1071, overl. 17 juni 1091, begr. Egmond, tr. voor 26 juli 1083 Othelhildis, overl. 18 nov. (?), begr. Egmond.

17. Floris II de Vette, volgde zijn vader Dirk V op als graaf van Holland 1091, voerde als eerste de titel graaf van Holland 1101 als leenman van de Utrechtse bisschop, nam geen deel aan de eerste kruistocht 1096 maar stimuleerde nieuwe veenontginningen bij de grote rivieren, overl. 2 mrt. 1122, begr. Abdijkerk Egmond, tr. omstr. 1108 Geertruida van Lotharingen, verwekte een kind bij N.N.

18. Dirk VI graaf van Holland, geb. ca. 1109, overl. 5.8.1157, begr. Rijnsburg, tr. ca. 1124 Sophia van Rheineck, overl. Jeruzalem 26.9.1176, begr. aldaar.

19. Otto IV/ I van Bentheim, graaf/Burggraaf van Coevorden, geboren rond 1135, overleden rond 1207/08. Otto vergezelt zijn moeder op haar tweede tocht naar Jeruzalem in 1173, hij is op 23 en 27 Mei 1182 aan het hof van de Duitse Keizer te Mainz, hij neemt deel aan de derde Kruistocht in 1189. Tr. voor 1172, Alveradis van Arnsberg, geboren rond 1140,overleden na 1205.

20. Boudewijn, graaf van Benthem, burggraaf van Utrecht, vermeld 1203-1247, overl. voor 9.5.1248. Begr. klooster Wietmarschen. Tr. Jutta (van Rietberg), overl. na 23.4.1246 en voor 9.5.1248. Begr. klooster Wietmarschen.

21. Otto II (V), graaf van Benthem, graaf van Teckelenburg, burggraaf van Utrecht (tot 1267), voor het eerst vermeld 6.6.1243, overl. na 23.11.1274 voor 20.5.1276. Tr. voor 23.4.1246, Helewigis van Teckelenburg, erfdr. v. Otto II en Mechteld van Holstein, vermeld 1246-1254. Tr. mogelijk 2) Jutta, vermeld 1272.

22. Walraven van Benthem, nobilis, heer van Heeswijk (en Dinther), vermeld 1284-1313, knaap (1297). Tr. voor 17.9.1284, Agnes van Heeswijk, erfdochter van Dirk II van Heeswijk, vermeld 1284-1297.

23. Walraven van Benthem, heer van Heeswijk, (heer van Zoelen), drost van Salland (1331-1333), vermeld 1306-1336, ridder in 1328, overleden voor 1.8.1337. Tr. N.N. van Halt, dr. van heer Otto van Halt en Elisabeth van den Boetzelaer.

24. Johan van Benthem, heer van Heeswijk, Dinther (Zoelen en Spaldorp); richter in de Neder-Betuwe (1361 en 1369), ridder (1360) vermeld 1337-1375, overl. voor 5.2.1378. Tr. voor 26.3.1374, Mechteld van Lynden, dr. v. Dirk en Ermgard van Keppel; vermeld 1374-1385.

25. Walraven van Benthem, heer van Heeswijk, (half?)-Dinther, (Zoelen en Spaldorp), erfmaarschalk tot Gelre (1383), lid van de ridderschap van Kleve (1381) vermeld 1376-1391. Tr. voor 13.7.1385, Geertruid van Steenbergen, dr. v. Peter, richter en rentmeester van de Veluwe 1365/66, overl. okt. 1373 en N.N., vermeld 1385-1391.

26. Johan van Benthem, heer van Spaldorp (en Zoelen), erfmaarschalk tot Gelre, lid van de ridderschap van het kwartier van Nijmegen (1418 en 1436), vemeld (1412) 1414-1437. Tr. voor 1.7.1415, Gertruida van Bylandt, dr. van Johan en een Jonkvrouw van Spaen, vermeld 1415-1474 (†).

27. Walraven van Benthem, geb. ca. 1425, gerichtsman van Kekerdom 1458; Op 1.3.1465 is er sprake van de "Walravenshoff" bij de kerk van Leuth. Tr. N.N.

28. Arnt van Benthem, geb. ca. 1465, schepen van Kekerdom en Leuth (1525-1536), vermeld 1513-1536. Tr. N.N.

29. Walraven van Benthem, geb. ca. 1500, schepen van Kekerdom en Leuth 1553-1554, vermeld 1547-1557, woont op de Capittelshof te Leuth en is o.a. eigenaar van het land, met hoeve ("hoffstatt"), naast de kerk van Leuth in 1554. Tr. ca. 1525, Anna Willems, geb. ca. 1505, vermeld 1571-1578, pachtster van de Ahlinge Hof te Leuth (is identiek aan de Capittelshof of Benthemshof).

30. Rutger van Benthem, geb. ca. 1535, vermeld 1593-1598, waarsch. overleden voor 5.3.1609, pachter van de Ahlinge Hof te Leuth, zijn pachtcontract liep tot 11.11.1610. Tr. N.N., vermeld 1597-1598.

31. Walraven van Benthem, kerkmeester van Leuth (1612), vermeld 1605-1612, sluit op 5.3.1609 een pachtcontract met het Kapittel van Kranenburg voor de Ahlinge hof te Leuth met ingangsdatum 11.11.1610. Hij is eigenaar van land (met hoeve) naast de kerk van Leuth (1612). Tr. Hildegonda N.N.

32. Walraven van Benthem, geboren ca. 1625, eigenaar van Liekes Wengs te Leuth 1667, huwde Leuth 2 mei 1662 met Enneke (Anna, Anneke) Verwaijen, geboren ca. 1642, dochter van Rutgerus Verwaijen en Maria van Schaijk. Getuigen bij het huwelijk zijn Joes van Benthum en Wilhelmus van Benthum.
Kinderen:
1. Henricus van Benthem (van Benthum), gedoopt Kekerdom ca. 1668. Volgt 33.
2. Margaretha (grietje, Gertruda) van Benthum, geboren Kekerdom, huwde in 1701 met Theodorus (Derck) Neuenhuys.
3. Joe(s) (Joannes van Benthem, geboren voor 1688. Hij huwde met Hendrina Vermaes. Kinderen:
a. Maria, gedoopt Kekerdom 16 mei 1706.
b. Renalda, gedoopt Kekerdom 1 november 1708.
4. Theodora van Benthem, trouwt Gerardo (Gerardus) van Oij.
Kinderen:
a. Ernesto, gedoopt Kekerdom 22 februari 1704.
b. Joanna, gedoopt Kekerdom 11 maart 1705.
c. Anna, gedoopt Kekerdm 9 maart 1710.
5. Hendrina van Benthem, trouwt Theodorus Janssen.
Kinderen:
a. Maria, gedoopt Kekerdom 26 mei 1705.
b. Walravius, gedoopt Kekerdom 1? april 1711.
c. Joes, gedoopt Kekerdom 10 mei 1717.

33. Henricus van Benthem (van Benthum), gedoopt Kekerdom ca. 1668, overleden Kekerdom/Ubbergen 2 januari 1728, huwde ca. 1698 met Bartholomaea van de Pavort, geboren Millingen a/d Rijn (Geld.) ca. 1670/1675, overl. Kekerdom 8 januari 1728, vermoedelijk een dochter van Frans (Franciscus) van de Pavert en Anna Roelen (Ruijlen).
Kinderen:
1. Gertrude van Benthem, geboren Kekerdom ca. 1703. Zij huwde Kekerdom 25 oktober 1729 met Henricus Stephanus van Haaren. Doopgetuigen bij hun kinderen zijn o.a. Maria van Benthum, Rutgerus van Benthum, Hendrina van Benthum en Anna van Benthum. Dat zouden broers en zussen moeten zijn van Henricus. Alleen van Hendrina is er een doop bekend.
2. Anna van Benthem, geboren Kekerdom ca. 1707, trouwt 1e Leuth 5 oktober 1730 met Rutgerus van Benthem (getuigen bij het huwelijk zijn Bartholomeus de Wael, Alexander Croes, Joe Rijcken), trouwt 2e Leuth 20 januari 1734 met Henricus van Kolck (getuigen bij het huwelijk zijn Theodorus van Benthum en Walraven van Benthum. Walraven kan haar broer zijn, Theodorus is niet thuis te brengen, geeft dus geen zekerheid dat zij hier thuis hoort). Henricus van Kolck is doopgetuige bij een kind van de broer van zijn vrouw Anna, Walraven. Doop van haar niet gevonden. Vraag is of deze Anna hier thuis hoort (zie doopgetuigen bij haar kinderen).
Kind uit het tweede huwelijk (uit het eerste niet gevonden):
a. Henrina, gedoopt Leuth 13 december 1741. Ouders Henrici van Kolck en Anna van Benthum, getuigen Wessel van Benthum (die is nergens terug te vinden, zou een broer moeten zijn, dus lijkt het niet juist), Henrina van Benthum (die is nergens terug te vinden, zou een zus moeten zijn, dus lijkt het niet juist), Willemina van Colck loco Dorothea van Langen.
3. Walravius van Benthum, gedoopt Kekerdom 4 mei 1709. Ouders Henrus van Benthum en Bartholomea van de Pavert. Volgt 34. Walraven is vernoemd naar zijn grootvader van vaderszijde.
4. Wilhelmina van Benthem, geboren Kekerdom ca. 1705, trouwt met Barth van Staijen. Barth is doopgetuige bij een kind van Wilhelmina’s zus Maria.

34. Walraven van Benthum, ged. Kekerdom 4 mei 1709, hij tr. met Catharina Rutjes.
Kinderen:
1. Bertha van Benthum ged. Leuth 24 oktober 1736. Ouders Walrami van Benthum en Cath. Rutjes. Getuigen Henricus van Kolck (zwager van Walraven, getrouwd met zijn zus Anna van Benthem), Aleidis Huijsman, Gerarda Rutjes. Zij is vernoemd naar de grootmoeder van moederszijde, Bartholomaes van de Pavort.
2. Joanna, ged. Leuth 13 november 1738. Ouders Walrami van Benrhum en Cathar. Rutjers, doopgetuigen Theod. Rutjers, Anna van Benthum en Maria Holteman. Joanna is doopgetuige bij een kind van haar zus Maria.
3. Henricus van Benthem ged. te Leuth 10 september 1740. Ouders Walrami van Benthum en Cath. Rutjes. Getuigen Henr. Rutjes, Maria van Berck. Henricus is vernoemd naar zijn opa van vaderszijde.
4. Paulus van Benthem, ged. Leuth 27 mei 1742. Ouders Walrami van Benthum en Cathar. Rutjes, doopgetuigen Joes Kregting, Barth. Stajen en Bernardina Janssen. Paulus is doopgetuige bij een kind van zijn zus Maria.
5. Maria van Benthum, geb. ca. 1748. Volgt 35.

35. Maria van Benthum, geb. ca. 1748. Zij tr. Leuth 5 mei 1772 met Alexander (Zander, Sander, Sanderus, Zanderi) H(e)ijmen, ged. Leuth 12 februari 1737, Zn.v. Rutgerus Heijmen en Anna van Kolck.
- Maria en Alexander komen voor op de inwonerslijst van Leuth uit het jaar 1799, Maria 51 jaar oud, Sander 61 jaar oud. Dit is in lijn met de doopdatum van Sander. Maria is derhalve ca. 1748 geboren.
Kinderen:
1. Bertha Heijmen ged. 11 mei 1773. Ouders Zanderi Heijmen en Maria van Benthum. Getuigen Walramus van Benthum, Gerharda Heijmen. Bertha is vernoemd naar haar tante. Verder is haar vader Walraven doopgetuige, maar niet vernoemd.
2. Anna Heijmen ged. Leuth 7 juli 1775. Ouders Zanderi Hijmen en Mariae van Benthum. Getuigen Joannis van Benthum en Wilhelmina Lem.
3. Rutgerus Heijmen ged. Leuth 11 november 1777. Ouders Zanderi Hijmen en Mariae van Benthum. Getuigen Rutgerus Lem en Sophia Jansen. Volgt 36. Rutgerus is vernoemd naar zijn opa van vaders zijde (Rutgerus Heijmen).
4. Catharina Heijmen ged. Leuth 26 mei 1781. Ouders Zanderi Hijmen en Maria van Benthum. Getuigen Joannis Hendriks, Elisabetha Rijmers. Catharina is vernoemd naar haar oma Catharina Rutjes.
5. Henricus Heijmen ged. Leuth 05 februari 1784. Ouders Zanderi Heijmen en Mariae van Benthum. Getuigen Joannis Camps en Joanna van Benthum.
6. Catharina Hijmen ged. Leuth 29 maart 1787. Ouders Zanderi Heijmen en Mariae van Benthum, getuigen Paulus van Benthum en Anna Noij. overl. te Leuth 6 juli 1830. Paulus is een broer van Maria van Benthum.

36. Rutgerus, Rut, Rutger Heijmen, ged. Leuth 11 november 1777. Overl. 11 september 1854. 77 jaar oud. Hij tr. Millingen 25 juli 1811 met Alei(j)da Bergman(s), geb. Herwen en Aerdt 11 februari 1788. Dr.v. Godefridus Berghman en Petronella Lucassen.
Kinderen:
1. Theodorus Heijmen geb. Bimmen 15 augustus 1814.
2. Alexander Heijmen geb. Bimmen 6 februari 1816.
3. Johann Heijmen, geb. Bimmen ca. 1819. Volgt 37.
4. Maria Heijmen geb. Millingen 26 augustus 1820.
5. Gertruda Heijmen geb. Millingen 13 november 1822.
6. Petronella Heijmen geb. Millingen ca. 1825.
7. Hendrikus Heijmen geb. Millingen ca. 1828.

37. Johan(n) Heijmen, geb. Bimmen ca. 1829. Overl. Herwen en Aerdt 8 maart 1899. Hij tr. 7 mei 1858 met Joanna Visch. geb. Doornenburg ca. 1827 dr.v. Leonardus Visch en Catharina Roelofs.
Kinderen:
1. Catharina Hijmen, geb. Bemmel ca 1860.
2. Rutgerus Johannes Heijmen, geb. 21 oktober 1866.
3. Elisabeth Heijmen, geb. Herwen en Aerdt 11 april 1870. Volgt 38.

38. Elisabeth Heijmen, geb. Herwen en Aerdt 11 april 1870, overl. Herwen en Aerdt 1 oktober 1958. Zij tr. herwen en Aerdt 24 mei 1895 met Herman Heinrich Gerhard Arntz, geb. Emmerik 8 februari 1866. Zn.v. Wilhelm Arntz en Catharina Maria Holtus. overl. 11 juni 1938 te Herwen en Aerdt.
Kinderen:
1. Adam Johan William Arntz. Geb. Herwen en Aerdt, 7 maart 1896.
2. Josephina Maria Eva Arntz. Geb. Herwen en Aerdt, 19 maart 1897.
3. Wilhelmina Johanna Catherina. Geb. Herwen en Aerdt, 11 juni 1899.
4. Amalia Margaretha Aleida Arntz. Geb. Duisburg-Meidrich, 22 januari 1901.
5. Elisabeth Christina Antonia Arntz. Geb. Duisburg-Meidrich, 26 september 1904.
6. Cecilia Paulina Genovefa Arntz. Geb. Duisburg- Meidrich, 26 januari 1906.
7. Rosa Viktoria Hermina Arntz. Geb. Duisburg-Meidrich 28 juli 1909. Volgt 39.

39. Rosa Viktoria Hermina Arntz, geb. Duisburg 28 juli 1909, slager, overl. Arnhem 4 oktober 2004. Zij tr. met Hendrikus Reinirus Antonius Sanders, geb. Arnhem 19 december 1905, slager, Zn.v. Gerrit Sanders en Grada Johanna Leeman. Overl. Arnhem 22 september 1947.
Kinderen:
1. Gerrit Sanders, geboren Arnhem 26 augustus 1933 (ged. St. Jans kerk). Hij huwde met Antoinette Burgers.
Kinderen:
a. Henk Sanders, geboren Arnhem 1958. Hij huwde met Angelique Huisman.
b. Elisabeth Theodora Maria Sanders, geboren Arnhem 29 februari 1960. Zij huwde met Hans ten Bosch.
c. Margriet Rosalie Maria Sanders, geboren Arnhem 15 april 1965. Zij huwde met Olivier Luttmer.
2. Elisabeth Sanders, geboren Arnhem 26 januari 1935. Zij huwde met Johannes Nijenhuis.
Kinderen:
a. Marco Nijenhuis, geboren Rheden 15 mei 1964. Hij huwde met Ria Joosten.
b. Renee Neijenhuis, geboren Rheden 28 april 1967, ongehuwd.
3. Roos Sanders, geboren Arnhem 14 augustus 1938, ongehuwd.
4. Henk Sanders, geboren Arnhem 17 februari 1944. Volgt 40.
5. Herman Sanders, geboren Arnhem 6 oktober 1946. Hij huwde met Ingeborg Christine Maria Brendel, geboren Arnhem 16 november 1947.
Kinderen:
a. Ramon Gerard Henric Sanders, geboren Arnhem 4 maart 1971, ongehuwd.
b. Christianne Rosa Victoria Sanders, geboren Velp 3 september 1975, ongehuwd.

40. Henk Sanders, geb. Arnhem 17 februari 1944, Manager Trainings Accommodatie Vitesse, overl. Arnhem 26 juli 2010. Hij tr. 1e (ook gescheiden) met Antonia Wilhelmina Oken, leeft nog in 2010, dochter van Leonardus Cornelis Oken en Pieternella Maria van Engelen. Hij tr. 2e met Irma Busch, leeft nog in 2010, dochter van Lambertus Cornelis Busch en Jannetje Aafjes.
Kinderen Uit het eerste huwelijk:
1. Robert Hendrikus Antonius Sanders, geb. Rheden 4 oktober 1974, ongehuwd.
2. Rosa Pieternella Maria Sanders, geb. Rheden 5 april 1978, ongehuwd.
Kind uit het tweede huwelijk:
3. Marleen Sanders, geb. Arnhem 3 april 1985, ongehuwd.

6. Nawoord

Toen ik op een zondagavond ergens in december 2009 naar aanleiding van een advertentie op het internet begon te zoeken naar mijn voorouders in de database van genlias had ik nooit gedacht dat dit het begin zou zijn van een anderhalf jaar durend onderzoek, waarbij ik zelfs zou overgaan tot het laten onderzoeken van mijn DNA. Ik werd echter gegrepen door het genealogische virus zoals genealogen het schijnen te noemen, waarbij het vinden van steeds weer nieuwere oude feiten als een soort van verslaving gaat werken. Ik heb me altijd geïnteresseerd voor geschiedenis en me vaak afgevraagd wat nu de plek van mijn voorouders was in dat geheel. Nu ik me bewust werd van de mogelijkheden om dit te onderzoeken raakte ik meer en meer enthousiast en wat begon met het zoeken van namen bij genlias werd uiteindelijk het samenstellen van een complete stamboom. Iets dat niet mogelijk was geweest zonder dhr. Morien die ik bij deze daarvoor ook graag wil bedanken. Na de stamboom die ik kon verifiëren met het werk van dhr. G.B. Sanders, kwam de hypothese van dhr. René Sanders in beeld, en in de eerste instantie leek dat het einde te zijn van het onderzoek. Omdat het voor mijn gevoel niet voldoende was ben ik doorgegaan met het onderzoeken van de geschiedenis van de regio en plaatsen uit de hypothese van dhr. René Sanders en de geschiedenis van de achternaam Sanders. Mijn conclusie was destijds dat wij waarschijnlijk zouden afstammen van een stam uit het stamverband der Franken of dat wij een Romeinse afstamming zouden hebben. Hoewel er een bepaalde relatie is tussen de Franken en de Romeinen zijn het echter 2 verschillende volkeren en qua afstamming hebben zij weinig gemeen, en deze uitkomst was dan ook niet naar mijn tevredenheid. Toen ik leerde over genealogisch DNA onderzoek kwam de mogelijkheid in beeld om ook deze laatste vraag betreffende onze afkomst op te lossen. De uitkomst van dit DNA onderzoek was een van de verwachte resultaten en vanaf dat moment konden alle puzzelstukjes in elkaar worden geplaatst. Nu het hele onderzoek is afgerond en ik terugkijk op het afgelopen anderhalf jaar ben ik tevreden. Ik heb meer geleerd over mijn eigen afkomst en familie dan dat ik dacht dat er te leren zou zijn. Ook heb ik een nieuwe waardering gekregen voor bepaalde 'familie" tradities en natuurlijk mijn familie zelf. Ik draag dit werk op aan 2 belangrijke personen die ik helaas moet missen nl. de oudste voorouder die ik nog gekend heb, mijn oma, en mijn vader die tijdens dit onderzoek is overleden. Rest mij nog alleen een woord van dank aan de volgende personen, dhr. H.M. Morien, dhr. G.B. Sanders, dhr. René Sanders, dhr. Will Sanders, mevr. Roos Sanders, dhr. Guido van Benthem, dhr. H.K. Nagtegaal, dhr. D. Meijer, dhr. Arie Leeuwrik, dhr. Philip van Dael, mijn ouders en verdere familieleden die aan dit onderzoek hebben meegewerkt.

R.H.A. Sanders
Arnhem, 12 April 2011


R.V.H. Sanders-Arntz 1909-2004

In Memoriam

H. Sanders 1944-2010

7. Bijlagen

Stamreeks Familie Sanders - stamreeks sanders.rtf
Stamreeks Familie Arntz - stamreeks arntz.rtf
Stamreeks Familie Oken - stamreeks oken.rtf
Stamreeks Karel de Grote - stamreeks karel de grote.rtf

8. Bronnen

Roos Sanders, Arnhem, Nederland.
Herman Sanders, Duiven, Nederland.
Elisabeth Sanders, Roermond, Nederland.
Henk Sanders, Westervoort, Nederland.
Gerrit Sanders, Westervoort, Nederland.
H.R.A. Sanders, Arnhem, Nederland.
W.G. Sanders, Arnhem, Nederland.
G.B. Sanders, Maastricht, Nederland.
dr. R. Sanders, Utrecht, Nederland.
W.T.J. Sanders, Breda, Nederland.
A.W. Oken, Arnhem, Nederland.
I. Busch, Arnhem, Nederland.
Jen Lopata, New Jersey, Verenigde Staten.
Robert Worden, Lancashire, Groot-Brittannië.
Robert Leo Worden, Annapolis, Maryland, Verenigde Staten.
Robert (Bob) Goodman, Marietta, Georgia, Verenigde Staten.
Karen A. Melis, Administrator Zamagurie region Dual Geographic DNA project.
Henk Sanders, Arnhem - Arnhem 1944 - 2010.
R.V.H. Sanders-Arntz, Duisburg - Arnhem 1909 - 2004.
R.H.A. Sanders, Arnhem - http://www.robsanders.eu/
Familie Iding / ten Bosch - http://blog.seniorennet.be/toekan/
Guido van Benthem - http://members.chello.nl/g.vbenthem/
Arie Leeuwrik - http://www.arieleeuwrik.nl/
Van-Hal.Net - http://www.van-hal.net/
Homepage Hank Verwaayen - http://verwaayen.ca/
Joskes Genealogie Homepage - http://www.bmwjoske.nl/
Geslacht Sanders - http://www.geslacht-sanders.nl/
Sanders Web - http://www.sandersweb.net/
Familysearch Mormonen - http://www.familysearch.org/
Genlias (Burgerlijke Stand) - http://www.genlias.nl/
Google - http://www.google.com/
Gemeente Arnhem - http://www.arnhem.nl/
Genealogie Online - http://www.genealogieonline.nl/
Centraal Buro Genealogie - http://www.cbg.nl/ 
Wikipedia - http://www.wikipedia.nl/
Livius - http://www.livius.org/
YSearch - http://www.ysearch.org/
Genevolu - http://www.gen-evolu.de/
Wat Was Waar - http://watwaswaar.nl/
FamilyEducation - http://www.familyeducation.com/
Heraldisch Bureau Nagtegaal - http://www.nagtegaal.org/
Stamboom Nederland - http://www.stamboomnederland.nl/
Dienekes Anthropology Blog - http://dienekes.blogspot.com/
Hollandse Genealogische Databank - http://www.hogenda.nl/
Gelderland in Beeld - http://www.gelderlandinbeeld.nl/
Gelders Archief - http://www.geldersarchief.nl/
On-Ganse - http://www.onganse.nl/
Arnyem - http://www.arneym.nl/
Vitesse - http://www.vitesse.nl/
YouTube - http://www.youtube.com/
Eupedia - http://www.eupedia.com/
Clan Donald - http://www.clandonald.info/
Historischer Verein Geldern - http://www.hv-geldern.de/
Museum Het Valkhof - http://www.museumhetvalkhof.nl/
Roman Britain Organisation - http://www.roman-britain.org/
Stichting Romeinenfestival - http://www.romeinenfestival.nl/
Legio XX Valeria Victrix - http://www.legioxx.org.uk/
Legio VIII Augusta - http://www.leg8.com/
De Geintegreerde Taalbank - http://gtb.inl.nl/
Family Tree DNA - http://www.familytreedna.com/
De Rosandepolder - http://www.rosandepolder.nl/
Stamboomforum - http://www.stamboomforum.nl/
Walburgis Arnhem - http://www.walburgisarnhem.nl/
Historisch Klarendal - http://www.historischklarendal.nl/
Park Klarenbeek - http://www.parkklarenbeek.nl/
Schutterij van de Clingelbeeck - http://www.clingelbeeck.nl/
Buitenplaatsen in Nederland - http://www.buitenplaatseninnederland.nl/
Buurtvereniging Hoogstede Klingelbeek - http://www.hoogstede.nl/
R.K. Parochie De Wijngaard - http://www.rkdewijngaard.nl/
Nederlandse Genealogische Vereniging - http://www.ngv.nl/
Spannende Geschiedenis - http://www.spannendegeschiedenis.nl/
Nederlandse Familienamen Databank - http://www.meertens.knaw.nl/nfb/
National Geographic/IBM, Genographic Project - https://genographic.nationalgeographic.com/
Worden Family Association - http://wordenfamilyassoc.org/
Kareldegrote.nl - http://www.kareldegrote.nl - Afstammingsreeks 204
Kareldegrote.nl - http://www.kareldegrote.nl - Afstammingsreeks 197
Kareldegrote.nl - http://www.kareldegrote.nl - Afstammingsreeks 72
Kareldegrote.nl - http://www.kareldegrote.nl - Afstammingsreeks 8
Kareldegrote.nl - http://www.kareldegrote.nl - Afstammingsreeks 2
Kareldegrote.nl - http://www.kareldegrote.nl - De eerste generaties
Presikhaafnet.nl - http://www.presikhaafnet.nl/
Familienaam.be - http://www.familienaam.be/
BBC - The Incredible Human Journey.
Touchstone Pictures - King Arthur: Directors cut.
Warner Bros. Pictures - Alexander.
Warner Bros. Pictures - Troy.
Kultur Films Inc. - The Germanic Tribes.
Home Box Office - Rome TV Series.
History Channel - Rome: The rise and fall of an empire.
Ach Lieve Tijd - 750 jaar Arnhem en de Arnhemmers.
Viktor Rydberg - Teutonic Mythology.
Ben Speet - De tijd van Romeinen en Germanen.
Menno Potjer - De Velperweg in kaart gebracht. 1600-1795.
Fred Geevers en Cor van Asma - De Geschiedenis van De Schutterij van de Clingelbeeck.
H.M. Morien - Trouwen Kleef 1653-1780 met hiaten voor 1691 en hiaat 1691-1716.
Steven C. Bird - Haplogroup E3b1a2 as a Possible Indicator of Settlement in Roman Britain by Soldiers of Balkan Origin.
Nederland's Patriciaat - Genealogieen van vooraanstaande geslachten 61e jaargang 1975 Uitgave van het Centraal Bureau voor genealogie.
Genealogie Sanders, door G.B. Sanders, Maastricht 1984. Aanwezig in het CBG.
Genealogie Sanders 2e druk, door G.B. Sanders, Maastricht 2010.
Historische Kring Bemmel. Naamindex op het 4e protocol van bezwaar van het schoutambt Bemmel – Kerspel Bemmel.
CBG - BS. Arnhem. Geboorte 1811-1892. Huwelijken 1811-1892. Huwelijksbijlagen 1811-1842. Overlijden 1811-1902.
DTB. Collectie Gelderse huwelijken (Wolters), verwijst naar diverse steden, o.a. Arnhem. Dopen Ger. 1608-1812.
Dopen R.K. Sint Jan. 1722-1811. Diverse andere plaatsen zoals Huissen (zeer slechte film, vrijwel onleesbaar), Velp etc.
CBG - Kleef. Dopen R.K. 1653-1677, 1716-1755, 1730-1798. Zeer slecht leesbaar. Trouwen 1653-1691, 1716-1798.
Inwonerslijst van Leuth uit het jaar 1799, berustende in het Hauptstaatsarchiv te Düsseldorf (zie Oediger, deel 3, Teil 1, Bevolkerungslisten 1799, Arrondisement Kleve, 1714 I, Kanton Kranenburg).
DTB Herwen en Aerdt R.K. (Aerdt, Herwen, Tolhuis) dopen 1715 - 1810; huwelijk 1728 -1810.
DTB Leuth Rooms-Katholieke St. Remigius parochie 1640 -1802.
DTB Bimmen R.K. Dopen 1676 - 1799.
Hauptstaatarchiv Duesseldorf, Pachtboeken, Rep. 2.
Huwelijks dispensatie Kekerdom 5 par. 1772.
Register op de leenaktenboeken van het vorstendom Gelre en graafschap Zutphen.
Diverse familie documenten in eigen bezit, o.a. foto`s, trouwboekjes, paspoorten en identiteitsbewijzen.
Overige bronnen, o.a. Burgerboeken 1680-1737, (1737-1803 met index), belastingen 1875-1880 (gedrukt).
Indirecte informatie via derden o.a. van Ton Verwaijen, P.M.M. Bonke, Robert Keurntjes, Christa Meuwes, M.G. van Haren en Agnes Arnts-Spierings.


           


Genealogie Familie Sanders & Het geslacht Sanders-Arntz. Copyright © 2009-2011 R.H.A. Sanders, Arnhem, The Netherlands. Created and designed with Microsoft Expression Web 3. World Wide Web Consortium, www.w3.org, XHTML 1.0 Transitional and CSS 2.1 validated. Best viewed at a resolution of 1024x768 and higher.