Tip-100 voor dummies
100 tips voor onderhoud, aankoop, sleutelen, poetsen, rijden, pech, lakken, chromen en overleven met klassieke 50 cc Puch en Tomos brommers

Gebruik control f als zoekfunctie

01 De Juiste Bougie voor standaard Puch of Tomos: Bosch; W7ac, NGK; B6hs, Champignon; L86c. [warm]
Voor opgevoerde brommers: Bosch; W3ac (of 4 of 5), NGK; B9hs (of 7 of 8), Champignon; L89c. [kouder].
Elektroden wit: te warm, zwart: teveel olie, koffiekleur: ok. Elektrodenafstand: 0,5mm (= duimnagel ertussen) [R.H.]

02 Koppeling: Bij ingesleten koppelingsplaten de kop van het treklager anderhalve slag naar buiten draaien. Bij het monteren van nieuwe koppelingsplaten de kop van het treklager anderhalve slag naar binnen draaien. [J.vdH.]
Hier vind je een handige tip voor montage van de drukgroep [KvdS]

03 Reinigen: Een smerige brommer maak je schoon met zgn koudontvetter (5 ltr 10 euro bij de autoboer) die je met een plantenspuit opbrengt. Na 10 minuten wegspoelen met water (tuinslang met pistool of hogedrukstraal) - blijf hiermee uit de buurt van de ontsteking [E.B.]
Zgn Remmenreiniger in spuitbus werkt ook afdoende [F.v.Z.]
Kleine delen bij voorkeur met terpentine ontvetten - benzine werkt schraal [R.B.]

04 Indien de draadeinden, waarmee het achterdeksel aan de kettingkast vastzit, afgebroken zijn, kan je deze vervangen door fiets-kettingspanners. Monteer ze met een kort boutje en moertje dat je door het (meestal roestige) kettingkastgat en het oog van de kettingspanner haalt. Gebruik voor de stevigheid ook een paar z.g.n chassis ringen. [J.G.]

05 Puchkleuren: Originele lak is er niet maar als autokleur wel te benaderen:
Puch Tomos Zwart: Ral 9005
Puch VS 50 Rood: Honda R 97 3004 Sikkens
Puch VS 50 Okergeel: VW L 16P (420 C6)
Puch VS MV Wit: SS 51087, Ral 9002
Puch MV 50 Metallic Oranje: Toyota, Kawasaki 201
Puch MV 50 Metallic Paars: Citroen AC 9248 (Kjs Citr), Ford; Belladonna Cassis
Puch VS 50 Sport Grijsbeige: VW Perlweiss 6373
Puch VS 50 Sport Groen: 456 F4
Puch MS 25 (Duits) Blauw: Ral 5003 Saphirblau
Puch MS 25 (Duits) Wit: Ral 9016 Verkehrsweiss
Tomos Silverstreak: Subaru 9382.
In spuitbus te bestellen bij de goede autoverf handel. [R.S.]
Door veroudering en UV-straling van de originele verf kan je met de nieuwe verf niet bijwerken (teveel kleurverschil), om het netjes te krijgen moet je het geheel opnieuw lakken. [W.K.]

06 Herstelwerk: Doe reparaties en onderhoud zoveel mogelijk zelf; je leert je brommer er beter door kennen en zal bij storingen onderweg minder gauw hulp nodig hebben. [E.J.]

07 MV Spatbord Rijd je met een Puch MV zorg dan (liefst deze week nog) dat de binnenkant goed in de bitumen zit. Voorop bij het gele plaatje zit een versterking die vroeg of laat zal doorroesten; dat geeft lelijke gaten in je zogenaamde 'roestvrijstalen' chroom - geldt ook voor de gelakte versies. Zie voorbeeldfoto [R.B.]

08 Op dit adres staat een montagehandboek voor Puch VS of MV dat je kunt downloaden (81 pag's Acrobat 1,8 MB). Met instructies en genummerde onderdelentekeningen zonder beschrijving [B.v.D.]

09 Hier vind je een zeer uitgebreide beschrijving (zoals in het onderhoudsboekje staat dat je kwijt bent) over het opsporen van motorstoringen, periodiek onderhoud en wat je vooral wel of juist niet moet doen.

10 Tank: een aan de binnenkant verroeste benzinetank moet je isoleren met 200 tot 250 cc polyesterhars (10 euro). De kraan-uitloop met een stok dichtzetten, daarna ingieten en 5 min. omschudden. Op tijd de stok wegnemen. Het oppervlak moet je goed vetvrij maken met ammonia cq ontroesten (rust-arrestor) anders zit de boel na een jaar weer los. Lees ook: [J.K.] zie ook tip 75 [B.K.]

11 Een tellerkabel die je nieuw koopt heeft meestal een te korte binnenkabel - zaag 4 mm van de buitenkabel en buig met een fijne tang een nieuwe flens aan het uiteinde [R.B.]

12 Potje: Wanneer je deze uitlaat blijvend zwart wil, spuit dan eerst met aluminiumverf. In de handel onder de naam 'chroom' spuitbussen kan je er geen chroom maar wel de delen met aluminiumlook goed mee kleuren, zoals bouten, assen en remhevels. [P.J.]

13 Parasiteren: sommige onderdelen kan je van elders betrekken - van een Maxi: de koplamp-unit, de zuiger (4mm inkorten) +veren, de 70cc cylinder, 4 krukaslagers voor Tomos, een koppelings- en gashandle, de uitlaatpijp (ophanging omdraaien) en Bosch-ontstekingsdelen - van een 3v Kreidler de voetpook en de uitlaat - de 60cc Tomos buitenboordmotor zuiger/ cylinder past op een MV of VS - het voorspatbord (ook Kreidler) kan recyclen als binnenachterspatbord - het meestal gave chroomdeksel van het achterwiel kan je op het voorwiel zetten met een afdekplaatje achter de 5 gaten. [FvZ]

14 Tip voor de top honderd: Gooi geen oude remhendels en steekassen etc. weg maar laat ze galvaniseren, dit is namelijk veel goedkoper dan nieuw kopen. Wel van te voren ontroesten natuurlijk. [A] Noot:Doe er ook de bouten en moeren bij.

15 Handig: Wanneer je van aandrijfkettingwiel wisselt of van motor wisselt, steek dan verticaal een spaak o.i.d. in de ketting vlak bij het chassis anders verdwijnt de ketting geheid in de kettingkast. [R.B.]

16 Om het vliegwiel los te trekken kan je het borgen door van zwaar ijzerdraad een haak te buigen tussen trapas en vliegwiel. [W.K.]

17 Bewijs: Zorg dat je onderweg een brommerbewijs of een kopie van het rijbewijs bij je draagt dat wordt bij een ev. ongeval of geschil ingenomen. Een nieuw brommerbewijs kan je zo weer aanvragen en het originele rijbewijs heb je dan tenminste nog. [R.B.]

18 Metallic kleur bekennen: Wees extra zuinig op de paarse-, oranje-, zilver- en bronskleurige metallic Nederlandse Puch MV50's. Ze zijn karakteristiek voor de jaren 70 en worden door onachtzaam overspuiten of door onwetend poedercoaten bijzonder schaars, terwijl ze juist een ereplaats verdienen omdat ze van lef getuig(d)en. Bedenk dat die geheel gekleurde modellen maar een paar produktiejaren kenden - zie tip 05. Geldt zeker ook voor de metallic zeegroene VS50 uit de jaren 60. [R.B]

19 Een bougiekabel die schokken afgeeft bij aanraken isoleer je met 6mm zgn krimpkous. [R.S.]
Bougiekap: heb je nog zo'n exemplaar met metalen ontstoringsdop vervang deze dan tzt door een plastieke; minder weerstand - sterkere vonk. [APC]

20 Belangrijk: zorg dat de ribben van de cylinderkop horizontaal staan; in de verticale stand belemmeren ze de (schoepenrad)koeling met kans op een vastloper. [APC]

21 Onderhoudstip: Haal je wielen er eens af, banden eraf, velglint eraf, binnenkant helemaal ontroesten gladschuren en met grondverf c.q. bitumen behandelen. Paar lagen, zodat er nooit meer roest onder het chroom kan komen (begin van het einde van je wielen). Nieuw velglintje erop, banden evt vernieuwen (19" wordt steeds zeldzamer!) en je hebt voorlopig geen last meer van lekke banden. [B.V.]

22 Om een kabel door het frame te halen kan je met behulp van een stofzuiger eerst een audio- of videotape doorvoeren en er vervolgens een kabel aan bevestigen. [E.B.]

23 Een oude brommerbinnenband kan je promoveren tot velglint. Tie-wraps (kabelbindertjes in zwart of wit) kunnen meerdere diensten bewijzen om zaken vast te zetten. Bijvoorbeeld het aanzuigrubber op de carburateur. Ook handig om onderweg bij je te hebben. [R.B.]

24 Hier vind je een pagina met Puchbromfiets aankoopadviezen. [R.S.]

25 Tank: Stop geen losse rammelende zaken als bandenlichters onder het tankdeksel maar verpak ze in zacht materiaal, anders krijg je vroeg of laat een lek in je tank. [R.N.]

26 Verchromen: Neem te verchromen delen mee naar het buitenland (op vakantie ofzo) want door de milieuwet is het nergens zo duur als hier. [B.M.]

27 Smeren: hier vind je een schema van afstellen en doorsmeren [LPTV]. Voor carter-olie hoef je niks speciaals te kopen; de standaard multigrade 20W40 autosmering is afdoende. [R.S.] Als wil voorkomen dat de koppeling bij aantrappen slipt moet je terugvallen op het oorspronkelijke voorschrift; singlegrade SAE 50. Te bekomen bij Harley Davidson(!) Het type is: RT-50 (REVTECH) SAE50. [J.B.]

28 Stuurpen: smeer bij montage een stuurpen goed in met vet, wanneer je hem later wilt vervangen hoef je niet meer eindeloos staan te hengsten omdat ding weer los te krijgen. [R.G.] Geldt ook voor de zadelpen en de steek-assen.

29 Een VS gereedschapkastje waarvan je geen sleutel hebt kan je toch openen door het deksel aan de linkerkant naar voren te trekken en dan 1 cm naar rechts te verdraaien/torderen (andersom kan ook). Vervolgens de sleutelboer een passende sleutel laten maken. [R.S.]

30 Aanbevolen: Uilaatpotje doorslaan. Dwz met een grote schroevedraaier via de inlaat de spleet die daar achterzit openbuigen cq rondmaken. Dit heeft geen nadelige bijwerking en het potje hoef je niet te demonteren. Zaag van de uitbocht en van de pijpjes de laatste cm's af die in het potje steken (zodat er nog 2 cm resteert). [R.B.]

31 Lakken: Wanneer je opziet tegen spuiten of coaten denk dan eens aan verven met een mohair lakrollertje - daar kan je zeer goede resultaten mee bereiken mits je de verf verdunt en stofvrij werkt. [W.K.] zie ook tip 79

32 Rijdt je met een Encarwi carburateur? Draai dan bij korte en lange stops ALTIJD de benzinekraan dicht, anders heb je na 10 minuten al startproblemen. [T.C.]

33 Handschakeling afstellen: Bij het instellen dmv de draainippels op het handvat van een verlopen handversnelling is het slim om je brommer op de standaard te zetten en de trappers rond te laten gaan zodat je makkelijker hoort en voelt wanneer de schakeling plaats moet vinden. [R.B.]

34 Montage: Het plaatsen van een hard aanzuigrubber gaat makkelijker door het vooraf te monteren op een losgenomen carburateur en idem geruisdemper. [R.S.]

35 Inrijden: Denk hier ook aan bij een nieuwe zuiger en cylinder. Een schema + goede beschrijving staat op Floris' techniek-pagina. [A.V.]

36 Reservedelen die je in huis moet hebben: bougie (zie 01), binnenband, buitenband, velglint, verloopventiel, 5 spaken, 2 remvoeringen (op aluminium), benzinekraan en -slang, complete zuiger, duolampje, achterlichtje, koppelingsplaten, carterolie, pakkingen (uitlaat, voet, ev. kop-), aanzuigrubber, kabels binnen en buiten (gas/tonnetje, koppeling, voorrem). [R.B.]

37 Het bouwjaar van een Puch: Onderop de VDO-km-teller staat een stempeltje met maand.jaar aanduiding waaruit je vrij nauwkeurig de leeftijd van je brommer kan opmaken.
Hier vind je een APC-pagina met een overzicht van framenummers = bouwjaar 1967-1980. [J.T]

38 Treefje: dit is het kleine model achterrek dat je kunt behoeden voor doorzakken door er betonvlechtijzer in te buigen. [F.L.]

39 Tomos: Betekent 'haas' in het Joegoslavisch, zie de beeltenis in het logo. Als je hier klikt krijg je een geschiedschrijving plus opsomming van de verschillen tussen Tomos en Puch. [B.W.]

40 Lekke banden: In plaats van fietspomp en plakset is het handiger een spuitbus met vloeibaar rubber "Repaband" ofzo bij je te hebben. Kost ± 9 euro en past in een zijtrommel van de VS 50. Zorg ook voor verloopnippels van fiets- naar auto-ventiel en/of andersom. [P.K.]

41 Achterspatbord: Het laatste deel is vaak verroest (zie ook Tip 58). Er zijn weer nieuwe gemaakt; kosten ongeveer 28 eu en verkrijgbaar bij o.a. Ruud S. en Rinky T. (zie pagina 'shop' onderaan voor adressen). [R.B.] LET OP: De huidige namaak past niet, je komt 5 mm aan de zijkanten tekort. Ongeschikt voor VS50! [H.dK.]

42 Kastjes: de gereedschapskastjes van een VS zijn met 3 boutjes gemonteerd op het frame waar tussen rubber ringetjes. Deze kan je betrekken van een beugelflesje Grolsch bier. Kraanleertjes voldoen nog beter omdat ze zwart zijn. Zorg voor voldoende dikte i.v.m. roest. [W.K.]

43 Uitlaatbocht: voorkom het blauw-verkleuren van een nieuwe chromen uitlaatbocht door er groene zeep op te smeren en de eerste kilometers niet te hoge toeren te maken. [L.W.]

44 Gaatjes: De schroefgaten bovenop het achterspatbord en andere gaten van bijv. het gele plaatje kan je dichtzetten met een dopje van een glazen Bic balpen (in vier kleuren...) [R.B.]

45 Pakking: Wanneer je even geen passende pakking bij de hand hebt, kan je voor weinig geld pakking "aan de rol" kan kopen die je zelf op maat snijdt en knipt. (bijvoorbeeld van het merk "Elring") [R.B.]
Wil je zelf pakkingen maken, voor bijvoorbeeld de cylinder, ga dan niet met pen en papier aan de slag. Leg een stukje pakkingpapier van de juiste afmeting op de inlaatflens en tik voorzichtig met een bolkophamer op het papier langs de randen van de flens zowel binnen als buiten. Je zult dan ontdekken dat je dan een keurige pakking krijgt op maat. [R.S.]

46 Transport: Wanneer je je brommer ooit horizontaal moet vervoeren leg hem dan op de rechterzijde nadat je de tank heb laten leeglopen of hebt losgeschroefd (slechts 1 moer). Aan de linker bovenzijde van het motorblok zit nl een olie uitloop-opening. [F.L]

47 Politie-controle: Hier vind je een belangrijk artikel over de onrechtmatige controle van het vermogen van je brommert. [H.S.] En hier nog een over illegale rollenbankmeting [G.R.]
Print die teksten en bewaar deze bij je brommer(rij)bewijs - attendeer indien nodig op Europese regelgeving. Draag nooit een echt rijbewijs bij je, dat kan ingenomen worden - hou het bij een kopie. [R.B.]

48 Sleutelen: Draai de cilinderkop bouten niet strakker dan10 newton meter, meer dan 10 geeft vervorming van de cilinder en kans op vastlopen van de zuiger. [T.H.]

49 Spaken: Wanneer een wiel helemaal uitelkaar ligt; polijst de naaf-ribbels (straks kan je er niet meer bij) en neem verchroomde spaken (halve euro per stuk); je Puch krijgt de allure van een MG uit de jaren 60! [R.B.]
Hier vind je een beschrijving (pdf) van wiel-spaken en -richten

50 Ontsteking afstellen: Hier staat een handleiding voor MS en MV/VS50. [R.S.]. Een complete beschrijving is te vinden op de Ptcn techniek-pagina. Hier lees je nog eens uitgebreid theorie en praktijk. En hier het vervangen van contactpunten. [B.S.] Wanneer je definitief af wil zijn van puntjes en spelingen overweeg dan eens een elektronische ontsteking. [A.V.]

51 Reinigen: "Raggen" met een eind touw van 0,5 - 1 cm doorsnede geeft je de mogelijkheid onderdelen van je brommer zoals assen en naven (tussen de spaken door) te doen glimmen. Eventueel touw insmeren met polijstpasta. [A.P.C.]

52 Mengen: Wanneer je een rit met anderen maakt gooi dan eens een half dopje minerale castrol bij een volle tank, dan zitten ze niet in de walm, maar in de lucht van gebakken aardappeltjes. Het kan zowiezo geen kwaad iets tweetakt-olie bij te mengen omdat klassieke brommers een rijker mengsel behoeven. [P.H.]

53 Bedrading: Wanneer je er niet meer uitkomt; hier staat het elektra-schema. [J.G.]

54 Hier staat hoe je de oliekeerringen van de krukas vervangt als je Puch ineens slecht is gaan rijden. [R.S.]

55 Kabels: Om op maat te knippen klem je ze in een nijptang en geef je op de bek ervan een flinke tik met een hamer. Inspecteer minstens ieder kwartaal je gas- en koppelingskabel, deze breken meestal bovenaan bij het handvat: binnenkabel met ook maar 1 rafel meteen vervangen. Af en toe smeren kan ook geen kwaad; met (bijv. kogellager)vet en niet met olie, dat loopt naar onderen, vet blijft waar het is. Maak kabels niet te krap maar ruim door de bochten. Bij lange kabels gebruik je de met teflon beklede uitvoering. [R.G.]

56 Ketting: Span de ketting nooit strak wanneer een Puch of Tomos onbelast is. Zorg voor een verticale uitslag van ±3 centimeter. Hiermee vermijd je een frame dat scheef trekt. Door het gewicht van een of twee personen komt de ketting alsnog strak te staan.
Om slijtage aan ketting en tandwielen te beperken wordt aanbevolen een (ev. denkbeeldige) rechte lat langs de wielen te houden en te zorgen dat deze op vier plaatsen aanligt. [P.S.]
Een ketting moet vet zijn. (denk er anders maar eens aan dat die bij 45 km/pu breekt en door het achterwiel of motorblok slaat). Dat gaat het mooiste door hem uit te koken in speciaal kettingvet. Als je nu dat speciale kettingvet in een oude frituurpan doet, kan je veel makkelijker de ketting uitkoken. [R.v.M.]

57 Verlichting: Zet de lichtschakelaar om bij een laag toerental om te voorkomen dat hoge spanning eerst naar het achterlicht vloeit en het doet doorbranden. Doe in het achterlicht inplaats van een 6volts lampje een 12volts lampje, dit brandt net zo fel maar brandt minder makkelijk door. Zorg ook dat het licht uit staat als je de brommer start, er gaat een hoger voltage door de lampjes bij het aantrappen. [R.G.]

58 Achterspatbord: Het zwakke (roest)punt van Puch. Kijk mee bij een uitvoerig beschreven restauratie. [R.S.] Wanneer lassen niet lukt, gebruik dan polyester-matjes, (met de kans dat ze na verloop van jaren weer los gaan) hier vind je een foto-instructie-pagina. En hier nog zo een. Lees zeker ook Tip 41 [H.dK.]

59 Stroomkabel door het achterspatbord kapot? boor kleine gaatjes in het binnenspatbord en zet met popnagels metalen stripjes vast waar een nieuwe kabel achter geklemd kan worden (zoals bij andere bromfietsen meestal het geval is). [R.G.]
Of smelt een strook lood-teerband (merk: Rubson) over de hele route van de stroomkabel aan de binnenkant van het frame. [R.B.]

60 Bromfiets: Dit tijdschrift publiceerde een modelhistorie van Puch in nr.2 jrg21(1996), van Tomos in nr.2 jrg25(2000), van Maxi in nr.6 jrg26(2001) en van Rap/Amstel in nr.2 jrg25(2000). Ev. nabestellen bij uitgever of op beurzen. [R.B.]

61 Chroom: spuit chroom in met glastecktiel, dan blijft het langer goed en glimt het even mooi. [R.G.] Noot: oplosbaar in tinner.

62 Onderdelen: Wanneer je een onderdeel bijv. per postorder bestelt kan het zeer nuttig zijn een afdruk, gemaakt met een kopieermachine, mee te zenden. [P.H.]

63 Frame: Sinds de wettelijke invoering van de (fiets)reflector is een wit achterspatbord niet meer noodzakelijk. Dat scheelt wanneer je het frame gaat of laat spuiten - alles kan in een kleur - al zullen sommigen uit nostalgische overwegingen het wit weer aanbrengen.

64 Hoofdsproeier: Een verstelbare sproeier geeft de mogelijkheid om net iets meer of minder mengsel te doseren, maar kan ook nauwelijks verstopt raken omdat je (eventueel zelfs tijdens het rijden) een mogelijk vuiltje er uit kan draaien. [R.B.]
Soldeer een cent in de gleuf op de schroef van de hoofdsproeier. Kan dan gemakkelijk onder het rijden aan gedraaid worden. [FvZ]
Extra geinig als die cent het bouwjaar weergeeft. [W.K.]

65 Zet een verstelbare sproeier nooit te zuinig, eerder te vet (tegen het 4takten/pruttelen aan), dat spaart o.a. de lagers. [H.S.]

66 Banden: Zien er weer als nieuw uit met bandenzwart van de autoshop (Valma 5 euro) of met blanke haarlak van de drogist. Wel eerst reinigen en drogen. [T.G.]

67 Banden (de)monteren: Leg het wiel horizontaal om 'eieren' te voorkomen. Een complete beschrijving is te vinden op de Ptcn techniek-pagina. [A.V.]

68 Uitlaat: Klooi niet teveel met je demper, het lijkt dat je harder gaat, maar dat komt alleen doordat ie meer geluid maakt. Bovendien zit de demper erin om druk op te bouwen en om brandstof terug te geven. [L.P.T.V.]

69 Roest: Een lange levenduur van je puch zit aan de binnenzijde van het frame. Of meestal niet. Tecktiel (nieuwe spelling), geeft de roestduivel minder kans. Spuit daarom dit goedje in je frame door de openingen waar de kabels het frame ingaan voor het voorste gedeelte, en nog veel belangrijker, en daarom ook als tweede genoemd(?), door de gaatjes waarmee de bagagedrager vastzit voor het achterste gedeelte. Gebruik ML Tectyl met zo'n handig slangetje dat precies door de gaatjes heenpast en diverse richtingen heenspuit. Dit verhoogt de levensduur van je frame aanmerkelijk, een must!
Ook voor velgen kan dit, daar de rand is dubbelgevouwen en er in deze ruimte altijd roest komt. [T.H.]
Op deze foto zie je goed waar en hoe een Puch ook van binnenuit roest! [H.S.]

70 Wiellager en -as renoveren hier staat een beschrijving [R.S.] en hier zie je een fotoreportage. [J.K.]

71 Controleer of (en maak) de pakkingdoorvoer minstens even zo groot als de carburateur- en uitlaatdoorvoer. [R.B.]

72 Bromfiets kentekenen: Kijk eerst in het gestolen-register. Een keuring kost 153 eu en enkele weken wachttijd. Alle techniek moet in orde zijn, bouwjaar eventueel op papier aantonen. Een buitenlandse brommer met kenteken kan voor minder geld en zonder keuring overgeschreven worden. Zorg in elk geval voor een (verplichte) 1 dags verzekering met nummer op karton geplaatst. Lees hier over de RDW en hier over verzekering. [H.P.]

73 Modder: Schroom niet om na thuiskomst van een rit door de regen, met een handdoek in ieder geval al het chroom te drogen; scheelt aanzienlijk in roestvorming, vooral bij de velgen en de schokbrekerbussen. 'Ontmodder' ook eens de binnenkant van de spatborden met een oude afwasborstel; modder houdt vocht lang vast. [R.B.]

74 Aluminium polijsten gaat erg goed met Belgom Alu polish, 13 eu bij de betere motorzaak. [A]
Noot: Koop geen 'Autosol', 'Sonax' of 'Pol' dat is te zwak bij handmatig gebruik.
Aluminium dat verweerd is krijg je weer glad met een plastic schuursponsje (nooit gebruiken op chroom) en JIF (Cif). [APC]

75 Stallen: Wanneer je een brommer voor langere (winter)tijd wilt stallen laat dan de moter draaien en met kraan dicht de benzine uit de carburateur opnemen. Ook de tank laten leeglopen (tegen verdamping en bezinksel) en met een oliespuit aan de binnenkant rondgaan tegen roest (Als ie in een schuur staat kan je beter de tank demonteren -slechts 1 moer- en in huis bewaren). Spuit door het bougiegat wat olie rond op de zuiger en draai de bougie slechts losjes terug (tegen condens). Zet de brommer op z'n standaard, zijl of doek erover tegen stof. Alle lak en chroom beschermen met bijv. 'Protective Spray' olie-spuitbus van Autosol of Aldi, vergeet daarbij vooral je reserve onderdelen niet. [P.H.]

76 De juiste Doe-het-zelf-mengverhouding van 2-takt olie tot euroloodvrije autobenzine is 1:50 in tegenstelling tot oude gebruiksaanwijzingen met 1:25. Lees hier ev. de details. [H.S.] Veel benzinestations verkopen al geen mengsmering meer; Belangrijk: Zorg bij langere ritten dat je altijd wat 2-takt olie bij je hebt om te mengen met euro-loodvrij. Heel geschikt is een vol plastic filmkokertje (33cc): dat meng je aan de pomp met 1,6 liter euro. [M.H.] Koop die olie niet langs de weg maar bij de auto- of brommerboer - scheelt de helft in prijs. [P.S.]

77 Oliekeerringen zijn goedkoop te halen bij de autowinkel; wielen 15.32.5 of 15.32.7 (zonder metaal, evenzogoed), trapas 16.24.7, versnellingspookje 14.24.7 [H.K]

78 Naven: gaan weer glimmen met behulp van een messing bougieborsteltje. Setje voor 1 euro bij de Wibra [APC]

79 Spuiten: Een hele brommer lakken kost 4 dunne lagen en 3 spuitbussen a 12 euro plus de primer; neem die van hetzelfde merk. Vraag naar 2 componentenlak deze is harder maar moet je in 3 dagen opmaken. Truc-speciale: verwarm de spuitbus in handwarm water dan vloeit ie mooi en met meer druk. [F.B.]
Gebruik geen spuitlak van de Hema (droogt langzaam, halfglans op en stuift enorm) maar van een goed merk als 'Motip' bij de autoboer. [H.S.]

80 Remmen: Peuter nooit versleten voeringen van remschoenen los - hier loert het asbestgevaar. Vervang de remschoenen dus compleet (± 10 euro,- per wiel). [R.B.]

81 Stoppen: Trek bij een noodstop ook de koppeling in - dat voorkomt beschadiging aan o.a. de spie in het vliegwiel [F.T.]

82 Koop geen gebruikt benzinekraantje - grote kans dat de reserve niet werkt. Zet je huidige kraan ook af en toe in de reservestand om dit te voorkomen. [R.S.]

83 Zadeldek: is soms gescheurd en nog nieuw te koop in zwart en grijs. Lees en zie hier hoe je het zelf kan monteren op het zadelframe. [J.K.]
Plaats voor een goede zit en evenwicht een zadel ALTIJD met de bout achter de zadelpen (ook al zie je op oude Puchposters de bout voor de pen...). [R.B.]

84 Bij uitgesleten schroefdraad - bijvoorbeeld in de koplamprand of in het frame bij het luchtfilter- neem je een passende moer die je aan de binnenkant vastlijmt met 2-componenten-epoxy. Draai er tijdens het drogen een vettige bout in. [J.B.]

85 Goede raad: Gooi nooit bruikbare onderdelen weg, ze kunnen later voor jezelf of iemand anders van nut zijn. [APC]

86 Puch Posters: Worden weer als nieuw wanneer je ze (met glanzend polyester) laat lamineren. Daarbij worden alle vouwen eruit gestreken en zijn ze waterbestendig. Kost ± 16 Euro [R.B.]

87 Gebruik bij hardnekkig vastzittende (motor)bouten een zgn slagschroevedraaier (7,5 Euro). Niet langer dan nodig want dan gaan je bouten krom. [R.N.]

88 Leg bij het uitnemen van de cylinder altijd en meteen een doek op de vrijkomende carter-opening (tegen o.a. vallende zuigerveerdelen) [L.L.]
De zuiger plaatsen met de zuigerveernokken naar de uitlaatpoort gericht. [LvZ]

89 Voorvork: Boven en onderin het balhoofd horen 21 kogeltjes van 5mm; vastplakken met kogellagervet. In elke poot hoort 40cc schokbreker-olie SAE 50. Vanaf bovenkant (5mm boutjes) ingieten door een rolletje van vetvrij papier (bijv. etikettendrager), tussentijds vork indrukken. Chromen bus is met moeite los te draaien, eerst de bovenkant met een brander verwarmen. Indien nodig met behulp van een zgn moordenaar (karton in bek doen) en een bankschroef. Verdere demontage is voor gevorderden. [APC]. Hier staat een handleiding. [J.K.]

90 Boeken: Het ultieme leesvoer: De Puch-story en andere brommerverhalen, door Wim de Jong en Bas van Kleef, uitgeverij Thoth, 17,50 euro. Lees hier alvast een uitvoerige recensie [H.P.] ~ Helaas uitverkocht ~



Het ultieme kijkvoer: Puchfeest "M'n wijf heeft een Puch gekocht!" Fotografie: Esther Langendam, Uitgeverij: De Nieuwe Haagsche, 27,50 euro. Lees hier alvast een uitvoerige recensie [A.K.]



Het ultieme lees, kijk en luistervoer: 'TOMOS - Het boek, de film' (incl. dvd). Niet in de boekhandel te koop maar uitsluitend bij het blad Bromfiets. De verkoopprijs bedraagt 39,95 eu incl. porto.

91 Schakelen: Zorg dat je met een drieversnellingsbak zorgvuldig schakelt - heen op een laag toerental en terug met tussengas. 3bak schakelassen gaan gauwer stuk en het kost honderden euro's om te vervangen. De 2 bakken hebben deze kwaal niet. [R.H.]

92 Spaken: Bij het vervangen van een spaak moet het wiel eruit maar kan de band blijven zitten (wel leeg laten lopen). [R.B.]

93 Scheefgetrokken Puch: (voor gevorderden) zie ook tip 56. Indien nodig nieuwe silentblocks in achterbrug persen.
Een getordeerd frame verticaal achterin vastzetten langzaam verwarmen met autogeen-lasbrander tot donkerrood heet en via stok in balhoofd richten. Metaal versneld weer laten afkoelen (dmv natte doeken).
Een krom frame horizontaal op twee schragen leggen (met de kromming naar boven) en met een olie-krik of dommekracht erop middels balk naar dakbint terugdwingen. [L.W.]

94 Deuk in de tank? 2 riskante oplossingen: Vol laten lopen (nokkie) met water en dan een winter met 7 a 8 graad vorst afwachten. Tankje een paar dagen buiten laten liggen en....... weg deukjes. In de diepvries kan ook. [J.R.]
Koop een portie van 5 kg rijst of erwten. Vul de tank hiermee tot bijna vol. Water er in en wachten tot de deuk er uit is. Smurrie er uit spuiten en je bent klaar. Je moet een uurtje wachten en regelmatig even kijken. Erwten werken beter bij flauwe deuken. Rijst is wat heftiger. Met kleine deuken werkt het ook, maar je moet oppassen dat de tank op de lasnaad niet openbarst als je het te lang laat staan. [LvD]

95 Ideale auto's voor Puch en Tomos vervoer zijn de Peugeot Partner / Citroen Berlingo, Renault Kangoo. In de personen- en bestelversie passen 2 brommers (contra) achterin. Gebruik een opritplank van 130 cm lang, 53 cm breed, 2 cm dik (geen spaan of mdf). Brommers niet op standaard zetten; alleen vastmaken met 2 sjorbanden; horizontaal aan weerszijden van zadelpen opzij naar een carroseriehoek. [R.B]

96 Ontkolen: door oude binnenkabels in een boormachine te laten draaien behandel je de uitlaatbocht. [P.M.] Dankzij de gunstige hittewerking hoef je een potje niet te ontkolen (alleen pijpjes doorsteken met een spaak), terwijl een lange uitlaat volraakt met drap. Denk daaraan bij een ev. keuze! [J.S.]

97 Wanneer je een Puch met 3-bak koopt zorg dan dat je minstens 2 km proefrit maakt. Wanneer die uit z'n 2e of 3e versnelling schiet heb je een stevig mankement dat alleen met veel kennis en geld is te repareren. 2-bakken hebben dit euvel niet. [R.B.]

98 Als je de veren uit je voorvork haalt, zaag dan een gleuf voor een schroevendraaier in het bolletje dat in gemonteerde toestand in de vork zit, tegen de veer aan naar boven wijst. Dat vergemakkelijkt loskrijgen met een slagschroevendraaier-bitje, doppie 8 en wat verlengstukken uit een doppendoos in de toekomst. [L.S.]

99 Als je Puch VS 50 "kikkerbek" uit elkaar ligt is het leuk om de bel te monteren waar die hoort; nl achter het roosterje in het logo op de koplamp. Je monteert hem staand op het balhoofd en bedient hem met een kabel naar een duimhevel bij het handvat op het stuur. [R.B.]

100 Last but not least: Veel plezier, rij voorzichtig en defensief. Stal je brommer onopvallend tussen fietsen en maak 'm altijd ergens aan vast (aan het fietsenrek dus). [R.B.]


           

gemaakt door Robert Berentzen     Amsterdamse Puch Club